໒. ມຫາໂຄສິງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ

໓໓໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນທາເຍ ວິຫຣຕິ ສມ຺ພຫຸເລຫິ ອຠິຎ຺ຎາເຕຫິ ອຠິຎ຺ຎາເຕຫິ ເຖເຣຫິ ສາວເກຫິ ສທ຺ຘິໍ – ອາຍສ຺ມຕາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ອາຍສ຺ມຕາ ຈ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນນ ອາຍສ຺ມຕາ ຈ ມຫາກສ຺ສເປນ ອາຍສ຺ມຕາ ຈ ອນຸຣຸທ຺ເຘນ ອາຍສ຺ມຕາ ຈ ເຣວເຕນ ອາຍສ຺ມຕາ ຈ ອານນ຺ເທນ, ອຎ຺ເຎຫິ ຈ ອຠິຎ຺ຎາເຕຫິ ອຠິຎ຺ຎາເຕຫິ ເຖເຣຫິ ສາວເກຫິ ສທ຺ຘິໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກສ຺ສປໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາຍາມາວຸໂສ, ກສ຺ສປ, ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາກສ຺ສໂປ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ມຫາກສ຺ສປໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມນ຺ເຕ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ. ທິສ຺ວານ ເຍນາຍສ຺ມາ ເຣວໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຣວຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຸປສງ຺ກມນ຺ຕາ ໂຂ ອມູ, ອາວຸໂສ [ອາຍສ຺ມນ຺ຕາວຸໂສ (ກ.)] ເຣວຕ, ສປ຺ປຸຣິສາ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ. ອາຍາມາວຸໂສ ເຣວຕ, ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເຣວໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈ ເຣວໂຕ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອານນ຺ໂທ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ ຘມ຺ມສ຺ສວນາຍ.

໓໓໓. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ເຣວຕໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ອານນ຺ທໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕ. ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຕຸ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ! ສ຺ວາຄຕໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຸປຏ຺ຐາກສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກາວຈຣສ຺ສ! ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ [ສພ຺ພປາລິຜຸລ຺ລາ (ສີ.)] ສາລາ, ທິພ຺ພາ, ມຎ຺ເຎ, ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ; ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ. ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖາ ສພ຺ຍຎ຺ຊນາ; ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຘາຕາ [ຘຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ວຈສາ ປຣິຈິຕາ, ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ. ໂສ ຈຕສ຺ສນ຺ນໍ ປຣິສານໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ປຣິມຓ຺ຑເລຫິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ອນຸປ຺ປພນ຺ເຘຫິ [ອປ຺ປພທ຺ເຘຫິ (ສີ. ປີ.)] ອນຸສຍສມຸຄ຺ຆາຕາຍ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ.

໓໓໔. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຣວຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ເຣວຕ, ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຣວຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ – ‘ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ເຣວຕ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ ສາລາ, ທິພ຺ພາ, ມຎ຺ເຎ, ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ; ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ເຣວຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ? ‘‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ປຏິສລ຺ລານາຣາໂມ ໂຫຕິ ປຏິສລ຺ລານຣໂຕ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ອນິຣາກຕຊ຺ຌາໂນ, ວິປສ຺ສນາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ.

໓໓໕. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ອາຍສ຺ມຕາ ເຣວເຕນ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ປຸຈ຺ຉາມ – ‘ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ ສາລາ, ທິພ຺ພາ, ມຎ຺ເຎ, ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ; ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ? ‘‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຫສ຺ສໍ ໂລການໍ ໂວໂລເກຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ອຸປຣິປາສາທວຣຄໂຕ ສຫສ຺ສໍ ເນມິມຓ຺ຑລານໍ ໂວໂລເກຍ຺ຍ; ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຫສ຺ສໍ ໂລການໍ ໂວໂລເກຕິ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ.

໓໓໖. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກສ຺ສປໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ກສ຺ສປ, ອາຍສ຺ມຕາ ອນຸຣຸທ຺ເຘນ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກສ຺ສປໍ ປຸຈ຺ຉາມ – ‘ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ກສ຺ສປ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ ສາລາ, ທິພ຺ພາ, ມຎ຺ເຎ, ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ; ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ກສ຺ສປ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ? ‘‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕນາ ຈ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ໂຫຕິ ອາຣຎ຺ຎິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ໂຫຕິ ປິຓ຺ຑປາຕິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປໍສຸກູລິໂກ ໂຫຕິ ປໍສຸກູລິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ເຕຈີວຣິໂກ ໂຫຕິ ເຕຈີວຣິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປວິວິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ປວິເວກສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ອສໍສຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ອສໍສຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ໂຫຕິ ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ສີລສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ສມາຘິສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປຎ຺ຎາສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຎ຺ຎາສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ວິມຸຕ຺ຕິສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ.

໓໓໗. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາກສ຺ສເປນ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ປຸຈ຺ຉາມ – ‘ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ ສາລາ, ທິພ຺ພາ, ມຎ຺ເຎ, ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ; ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ? ‘‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂູ ອຠິຘມ຺ມກຖໍ ກເຖນ຺ຕິ, ເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ສໍສາເທນ຺ຕິ [ສໍສາເຣນ຺ຕິ (ກ.)], ຘມ຺ມີ ຈ ເນສໍ ກຖາ ປວຕ຺ຕິນີ ໂຫຕິ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ.

໓໓໘. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອມ຺ເຫຫິ ສພ຺ເພເຫວ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ – ‘ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ ສາລາ, ທິພ຺ພາ, ມຎ຺ເຎ, ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ; ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ? ‘‘ອິຘາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸ ຈິຕ຺ຕໍ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ, ໂນ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ [ມຊ຺ຌນ຺ຕິກສມຍໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຣຎ຺ໂຎ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ນານາຣຕ຺ຕານໍ ທຸສ຺ສານໍ ທຸສ຺ສກຣຓ຺ຑໂກ ປູໂຣ ອສ຺ສ. ໂສ ຍຎ຺ຎເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ປາຣຸປິຕຸໍ, ຕໍ ຕເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ປາຣຸເປຍ຺ຍ; ຍຎ຺ຎເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ປາຣຸປິຕຸໍ, ຕໍ ຕເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ປາຣຸເປຍ຺ຍ; ຍຎ຺ຎເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປາຣຸປິຕຸໍ, ຕໍ ຕເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປາຣຸເປຍ຺ຍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸ ຈິຕ຺ຕໍ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ, ໂນ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ.

໓໓໙. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ເຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອມ຺ເຫຫິ ສພ຺ເພເຫວ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ອາຍາມາວຸໂສ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສ຺ສາມ. ຍຖາ ໂນ ຠຄວາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອຖ ໂຂ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອທ຺ທສໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ເຣວຕໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ອານນ຺ທໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ເຕ. ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ເອຕຸ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ! ສ຺ວາຄຕໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຸປຏ຺ຐາກສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກາວຈຣສ຺ສ! ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ ສາລາ, ທິພ຺ພາ, ມຎ຺ເຎ, ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ; ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອິຘາວຸໂສ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ໂຫຕິ ສຸຕຘໂຣ…ເປ… ອນຸສຍສມຸຄ຺ຆາຕາຍ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ! ຍຖາ ຕໍ ອານນ຺ໂທວ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ອານນ຺ໂທ ຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ສຸຕຘໂຣ ສຸຕສນ຺ນິຈໂຍ. ເຍ ເຕ ຘມ຺ມາ ອາທິກລ຺ຍາຓາ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓາ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓາ ສາຕ຺ຖາ ສພ຺ຍຎ຺ຊນາ; ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອຠິວທນ຺ຕິ, ຕຖາຣູປາສ຺ສ ຘມ຺ມາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຘາຕາ, ວຈສາ ປຣິຈິຕາ, ມນສານຸເປກ຺ຂິຕາ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘາ. ໂສ ຈຕສ຺ສນ຺ນໍ ປຣິສານໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ປຣິມຓ຺ຑເລຫິ ປທພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ອນຸປ຺ປພນ຺ເຘຫິ ອນຸສຍສມຸຄ຺ຆາຕາຍາ’’ຕິ.

໓໔໐. ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຣວຕໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ເຣວຕ ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຣວຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ – ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ເຣວຕ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ ສາລາ, ທິພ຺ພາ ມຎ຺ເຎ ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ. ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ເຣວຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ເຣວໂຕ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ ຠິກ຺ຂຸ ປຏິສລ຺ລານາຣາໂມ ໂຫຕິ ປຏິສລ຺ລານຣໂຕ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖມນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ອນິຣາກຕຊ຺ຌາໂນ, ວິປສ຺ສນາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານໍ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ! ຍຖາ ຕໍ ເຣວໂຕວ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ເຣວໂຕ ຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຏິສລ຺ລານາຣາໂມ ປຏິສລ຺ລານຣໂຕ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມຖມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ອນິຣາກຕຊ຺ຌາໂນ, ວິປສ຺ສນາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ພ຺ຣູເຫຕາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣານ’’ນ຺ຕິ.

໓໔໑. ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ອາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ ອາຍສ຺ມຕາ ເຣວເຕນ…ເປ… ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ອນຸຣຸທ຺ຘ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຫສ຺ສໍ ໂລການໍ ໂວໂລເກຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ…ເປ… ເອວຣູເປນ ໂຂ ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຍຖາ ຕໍ ອນຸຣຸທ຺ໂຘວ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຫສ຺ສໍ ໂລການໍ ໂວໂລເກຕີ’’ຕິ.

໓໔໒. ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກສ຺ສປໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ກສ຺ສປ ອາຍສ຺ມຕາ ອນຸຣຸທ຺ເຘນ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກສ຺ສປໍ ປຸຈ຺ຉາມ…ເປ… ກຖໍ ຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ກສ຺ສປ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕນາ ຈ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ໂຫຕິ ອາຣຎ຺ຎິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ປໍສຸກູລິໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ເຕຈີວຣິໂກ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ປວິວິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ອສໍສຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ປຎ຺ຎາສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ… ອຕ຺ຕນາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ! ຍຖາ ຕໍ ກສ຺ສໂປວ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ກສ຺ສໂປ ຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ອາຣຎ຺ຎິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ປິຓ຺ຑປາຕິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປໍສຸກູລິໂກ ປໍສຸກູລິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ເຕຈີວຣິໂກ ເຕຈີວຣິກຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປວິວິຕ຺ໂຕ ປວິເວກສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ອສໍສຏ຺ໂຐ ອສໍສຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ວີຣິຍາຣມ຺ຠສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ສີລສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນ ສມາຘິສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ປຎ຺ຎາສມ຺ປນ຺ໂນ ປຎ຺ຎາສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິສມ຺ປນ຺ໂນ ວິມຸຕ຺ຕິສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ, ອຕ຺ຕນາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນສມ຺ປທາຍ ຈ ວຓ຺ຓວາທີ’’ຕິ.

໓໔໓. ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອຫໍ ຠນ຺ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາກສ຺ສເປນ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ປຸຈ຺ຉາມ…ເປ… ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອິຘາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂູ ອຠິຘມ຺ມກຖໍ ກເຖນ຺ຕິ. ເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ສໍສາເທນ຺ຕິ, ຘມ຺ມີ ຈ ເນສໍ ກຖາ ປວຕ຺ຕິນີ ໂຫຕິ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຍຖາ ຕໍ ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນວ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມກຖິໂກ’’ຕິ.

໓໔໔. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຖ ຂ຺ວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອມ຺ເຫຫິ ສພ຺ເພເຫວ ຍຖາສກໍ ປຏິຠານໍ. ຕຕ຺ຖ ທານິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ – ຣມຓີຍໍ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ, ໂທສິນາ ຣຕ຺ຕິ, ສພ຺ພຜາລິຜຸລ຺ລາ ສາລາ, ທິພ຺ພາ, ມຎ຺ເຎ, ຄນ຺ຘາ ສມ຺ປວນ຺ຕິ. ກຖໍຣູເປນ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອິຘາວຸໂສ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸ ຈິຕ຺ຕໍ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ ໂນ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຣຎ຺ໂຎ ວາ ຣາຊມຫາມຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ນານາຣຕ຺ຕານໍ ທຸສ຺ສານໍ ທຸສ຺ສກຣຓ຺ຑໂກ ປູໂຣ ອສ຺ສ. ໂສ ຍຎ຺ຎເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ປາຣຸປິຕຸໍ, ຕໍ ຕເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ປາຣຸເປຍ຺ຍ; ຍຎ຺ຎເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ປາຣຸປິຕຸໍ, ຕໍ ຕເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ປາຣຸເປຍ຺ຍ; ຍຎ຺ຎເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປາຣຸປິຕຸໍ, ຕໍ ຕເທວ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປາຣຸເປຍ຺ຍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸ ຈິຕ຺ຕໍ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ, ໂນ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ! ຍຖາ ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕວ ສມ຺ມາ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຫິ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຈິຕ຺ຕໍ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕິ ໂນ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວເສນ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກສມຍໍ ວິຫຣຕິ; ຍາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ອາກງ຺ຂຕິ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣິຕຸໍ, ຕາຍ ວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິຍາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫຣຕີ’’ຕິ.

໓໔໕. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກສ຺ສ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສຸຠາສິຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສພ຺ເພສໍ ໂວ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ສຸຠາສິຕໍ ປຣິຍາເຍນ. ອປິ ຈ ມມປິ ສຸຓາຖ ຍຖາຣູເປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍ. ອິຘ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ຠິນ຺ທິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ນານຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວຣູເປນ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຄສິງ຺ຄສາລວນໍ ໂສເຠຍ຺ຍາ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ [ເຕ ຠິກ຺ຂູ (ກ.)] ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ມຫາໂຄສິງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ທຸຕິຍໍ.