໘. ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປມສຸຕ຺ຕໍ

໓໐໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ຍານິ ການິຈິ ຊງ຺ຄລານໍ ປາຓານໍ ປທຊາຕານິ ສພ຺ພານິ ຕານິ ຫຕ຺ຖິປເທ ສໂມຘານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຫຕ຺ຖິປທໍ ເຕສໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ ຍທິທໍ ມຫນ຺ຕຕ຺ເຕນ; ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຍ ເກຈິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສພ຺ເພເຕ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກຕເມສຸ ຈຕູສຸ? ທຸກ຺ເຂ ອຣິຍສຈ຺ເຈ, ທຸກ຺ຂສມຸທເຍ ອຣິຍສຈ຺ເຈ, ທຸກ຺ຂນິໂຣເຘ ອຣິຍສຈ຺ເຈ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ອຣິຍສຈ຺ເຈ’’.

໓໐໑. ‘‘ກຕມຎ຺ຈາວຸໂສ, ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ? ຊາຕິປິ ທຸກ຺ຂາ, ຊຣາປິ ທຸກ຺ຂາ, ມຣຓມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາປິ ທຸກ຺ຂາ, ຍມ຺ປິຈ຺ຉໍ ນ ລຠຕິ ຕມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ; ສໍຂິຕ຺ເຕນ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ທຸກ຺ຂາ. ກຕເມ ຈາວຸໂສ, ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ? ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ.

‘‘ກຕໂມ ຈາວຸໂສ, ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ? ຈຕ຺ຕາຣິ ຈ ມຫາຠູຕານິ, ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຍ ຣູປໍ.

‘‘ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຠູຕາ? ປຖວີຘາຕຸ, ອາໂປຘາຕຸ, ເຕໂຊຘາຕຸ, ວາໂຍຘາຕຸ.

໓໐໒. ‘‘ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ປຖວີຘາຕຸ? ປຖວີຘາຕຸ ສິຍາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ, ສິຍາ ພາຫິຣາ. ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕຸ? ຍໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ກກ຺ຂຬໍ ຂຣິຄຕໍ ອຸປາທິນ຺ນໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເກສາ ໂລມາ ນຂາ ທນ຺ຕາ ຕໂຈ ມໍສໍ ນ຺ຫາຣຸ ອຏ຺ຐິ ອຏ຺ຐິມິຎ຺ຊໍ ວກ຺ກໍ ຫທຍໍ ຍກນໍ ກິໂລມກໍ ປິຫກໍ ປປ຺ຜາສໍ ອນ຺ຕໍ ອນ຺ຕຄຸຓໍ ອຸທຣິຍໍ ກຣີສໍ, ຍໍ ວາ ປນຎ຺ຎມ຺ປິ ກິຎ຺ຈິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ກກ຺ຂຬໍ ຂຣິຄຕໍ ອຸປາທິນ຺ນໍ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕຸ. ຍາ ເຈວ ໂຂ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ປຖວີຘາຕຸ, ຍາ ຈ ພາຫິຣາ ປຖວີຘາຕຸ, ປຖວີຘາຕຸເຣເວສາ. ‘ຕໍ ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ – ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ປຖວີຘາຕຸຍາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ປຖວີຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕິ.

‘‘ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ພາຫິຣາ ອາໂປຘາຕຸ ປກຸປ຺ປຕິ [ປຖວີຘາຕຸ ປກຸປ຺ປຕິ (ກ.)]. ອນ຺ຕຣຫິຕາ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ພາຫິຣາ ປຖວີຘາຕຸ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສາ ຫິ ນາມ, ອາວຸໂສ, ພາຫິຣາຍ ປຖວີຘາຕຸຍາ ຕາວ ມຫລ຺ລິກາຍ ອນິຈ຺ຈຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຂຍຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວຍຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວິປຣິຓາມຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ກິໍ ປນິມສ຺ສ ມຕ຺ຕຏ຺ຐກສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ຕຓ຺ຫຸປາທິນ຺ນສ຺ສ ‘ອຫນ຺ຕິ ວາ ມມນ຺ຕິ ວາ ອສ຺ມີ’ຕິ ວາ? ອຖ ຂ຺ວາສ຺ສ ໂນເຕເວຕ຺ຖ ໂຫຕິ.

‘‘ຕຎ຺ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໍ ປເຣ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕິ ໂຣເສນ຺ຕິ ວິເຫເສນ຺ຕິ, ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ອຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຂ ເມ ອຍໍ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສຊາ ທຸກ຺ຂເວທນາ. ສາ ຈ ໂຂ ປຏິຈ຺ຈ, ໂນ ອປຏິຈ຺ຈ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ? ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ’. ໂສ [ໂສປິໂຂ (ສ຺ຍາ.), ໂສປິ (ກ.)] ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ປສ຺ສຕິ, ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ສຎ຺ຎາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ຘາຕາຣມ຺ມຓເມວ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຕຎ຺ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໍ ປເຣ ອນິຏ຺ເຐຫິ ອກນ຺ເຕຫິ ອມນາເປຫິ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ – ປາຓິສມ຺ຜສ຺ເສນປິ ເລຑ຺ຑຸສມ຺ຜສ຺ເສນປິ ທຓ຺ຑສມ຺ຜສ຺ເສນປິ ສຕ຺ຖສມ຺ຜສ຺ເສນປິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ຕຖາຠູໂຕ ໂຂ ອຍໍ ກາໂຍ ຍຖາຠູຕສ຺ມິໍ ກາເຍ ປາຓິສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕິ, ເລຑ຺ຑຸສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕິ, ທຓ຺ຑສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕິ, ສຕ຺ຖສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕໍ ໂຂ ປເນຕໍ ຠຄວຕາ ກກຈູປໂມວາເທ – ‘‘ອຸຠໂຕທຓ຺ຑເກນ ເຈປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກກເຈນ ໂຈຣາ ໂອຈຣກາ ອງ຺ຄມງ຺ຄານິ ໂອກນ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ, ຕຕ຺ຣາປິ ໂຍ ມໂນ ປທູເສຍ຺ຍ ນ ເມ ໂສ ເຕນ ສາສນກໂຣ’’ຕິ. ອາຣທ຺ຘໍ ໂຂ ປນ ເມ ວີຣິຍໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອສລ຺ລີນໍ, ອຸປຏ຺ຐິຕາ ສຕິ ອສມ຺ມຸຏ຺ຐາ, ປສ຺ສທ຺ໂຘ ກາໂຍ ອສາຣທ຺ໂຘ, ສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ. ກາມໍ ທານິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ປາຓິສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕຸ, ເລຑ຺ຑຸສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕຸ, ທຓ຺ຑສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕຸ, ສຕ຺ຖສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕຸ, ກຣີຍຕິ ຫິທໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນ’ນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ສ ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕິ. ໂສ ເຕນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ ສໍເວຄໍ ອາປຊ຺ຊຕິ – ‘ອລາຠາ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ລາຠາ, ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ສຸລທ຺ຘໍ, ຍສ຺ສ ເມ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ສຸຓິສາ ສສຸຣໍ ທິສ຺ວາ ສໍວິຊ຺ຊຕິ ສໍເວຄໍ ອາປຊ຺ຊຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຕສ຺ສ ເຈ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕິ, ໂສ ເຕນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ ສໍເວຄໍ ອາປຊ຺ຊຕິ – ‘ອລາຠາ ວຕ ເມ ນ ວຕ ເມ ລາຠາ, ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ສຸລທ຺ຘໍ, ຍສ຺ສ ເມ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ສຓ຺ຐາຕິ, ໂສ ເຕນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ພຫຸກຕໍ ໂຫຕິ.

໓໐໓. ‘‘ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ອາໂປຘາຕຸ? ອາໂປຘາຕຸ ສິຍາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ, ສິຍາ ພາຫິຣາ. ກຕມາ ຈາວຸໂສ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ອາໂປຘາຕຸ? ຍໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ອາໂປ ອາໂປຄຕໍ ອຸປາທິນ຺ນໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ປິຕ຺ຕໍ ເສມ຺ຫໍ ປຸພ຺ໂພ ໂລຫິຕໍ ເສໂທ ເມໂທ ອສ຺ສຸ ວສາ ເຂໂຬ ສິງ຺ຆາຓິກາ ລສິກາ ມຸຕ຺ຕໍ, ຍໍ ວາ ປນຎ຺ຎມ຺ປິ ກິຎ຺ຈິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ອາໂປ ອາໂປຄຕໍ ອຸປາທິນ຺ນໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ອາໂປຘາຕຸ. ຍາ ເຈວ ໂຂ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ອາໂປຘາຕຸ ຍາ ຈ ພາຫິຣາ ອາໂປຘາຕຸ, ອາໂປຘາຕຸເຣເວສາ. ‘ຕໍ ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ອາໂປຘາຕຸຍາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ອາໂປຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕິ.

‘‘ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ພາຫິຣາ ອາໂປຘາຕຸ ປກຸປ຺ປຕິ. ສາ ຄາມມ຺ປິ ວຫຕິ, ນິຄມມ຺ປິ ວຫຕິ, ນຄຣມ຺ປິ ວຫຕິ, ຊນປທມ຺ປິ ວຫຕິ, ຊນປທປເທສມ຺ປິ ວຫຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ມຫາສມຸທ຺ເທ ໂຍຊນສຕິການິປິ ອຸທການິ ໂອຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ທ຺ວິໂຍຊນສຕິການິປິ ອຸທການິ ໂອຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕິໂຍຊນສຕິການິປິ ອຸທການິ ໂອຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຈຕຸໂຍຊນສຕິການິປິ ອຸທການິ ໂອຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປຎ຺ຈໂຍຊນສຕິການິປິ ອຸທການິ ໂອຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຉໂຍຊນສຕິການິປິ ອຸທການິ ໂອຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ສຕ຺ຕໂຍຊນສຕິການິປິ ອຸທການິ ໂອຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ມຫາສມຸທ຺ເທ ສຕ຺ຕຕາລມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຉຕ຺ຕາລມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ປຎ຺ຈຕາລມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຈຕຸຕ຺ຕາລມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຕິຕາລມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ທ຺ວິຕາລມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຕາລມຕ຺ຕມ຺ປິ [ຕາລໍປິ (ສີ.)] ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ມຫາສມຸທ຺ເທ ສຕ຺ຕໂປຣິສມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຉປ຺ໂປຣິສມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ປຎ຺ຈໂປຣິສມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຈຕຸປ຺ໂປຣິສມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຕິໂປຣິສມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ທ຺ວິໂປຣິສມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ໂປຣິສມຕ຺ຕມ຺ປິ [ໂປຣິສໍປິ (ສີ.)] ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ມຫາສມຸທ຺ເທ ອຑ຺ຒໂປຣິສມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ກຏິມຕ຺ຕມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ຊາຓຸກມຕ຺ຕມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ, ໂຄປ຺ຜກມຕ຺ຕມ຺ປິ ອຸທກໍ ສຓ຺ຐາຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ, ຍໍ ມຫາສມຸທ຺ເທ ອງ຺ຄຸລິປພ຺ພເຕມນມຕ຺ຕມ຺ປິ ອຸທກໍ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສາ ຫິ ນາມ, ອາວຸໂສ, ພາຫິຣາຍ ອາໂປຘາຕຸຍາ ຕາວ ມຫລ຺ລິກາຍ ອນິຈ຺ຈຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຂຍຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວຍຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວິປຣິຓາມຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ກິໍ ປນິມສ຺ສ ມຕ຺ຕຏ຺ຐກສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ຕຓ຺ຫຸປາທິນ຺ນສ຺ສ ‘ອຫນ຺ຕິ ວາ ມມນ຺ຕິ ວາ ອສ຺ມີຕິ’ ວາ? ອຖ ຂ຺ວາສ຺ສ ໂນເຕເວຕ຺ຖ ໂຫຕິ…ເປ… ຕສ຺ສ ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ສຓ຺ຐາຕິ. ໂສ ເຕນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ພຫຸກຕໍ ໂຫຕິ.

໓໐໔. ‘‘ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ເຕໂຊຘາຕຸ? ເຕໂຊຘາຕຸ ສິຍາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ, ສິຍາ ພາຫິຣາ. ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ເຕໂຊຘາຕຸ? ຍໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເຕໂຊ ເຕໂຊຄຕໍ ອຸປາທິນ຺ນໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເຍນ ຈ ສນ຺ຕປ຺ປຕິ, ເຍນ ຈ ຊີຣີຍຕິ, ເຍນ ຈ ປຣິຑຍ຺ຫຕິ, ເຍນ ຈ ອສິຕປີຕຂາຍິຕສາຍິຕໍ ສມ຺ມາ ປຣິຓາມໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍໍ ວາ ປນຎ຺ຎມ຺ປິ ກິຎ຺ຈິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເຕໂຊ ເຕໂຊຄຕໍ ອຸປາທິນ຺ນໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ເຕໂຊຘາຕຸ. ຍາ ເຈວ ໂຂ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ເຕໂຊຘາຕຸ ຍາ ຈ ພາຫິຣາ ເຕໂຊຘາຕຸ, ເຕໂຊຘາຕຸເຣເວສາ. ‘ຕໍ ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ເຕໂຊຘາຕຸຍາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ເຕໂຊຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕິ.

‘‘ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ພາຫິຣາ ເຕໂຊຘາຕຸ ປກຸປ຺ປຕິ. ສາ ຄາມມ຺ປິ ທຫຕິ, ນິຄມມ຺ປິ ທຫຕິ, ນຄຣມ຺ປິ ທຫຕິ, ຊນປທມ຺ປິ ທຫຕິ, ຊນປທປເທສມ຺ປິ ທຫຕິ. ສາ ຫຣິຕນ຺ຕໍ ວາ ປນ຺ຖນ຺ຕໍ ວາ ເສລນ຺ຕໍ ວາ ອຸທກນ຺ຕໍ ວາ ຣມຓີຍໍ ວາ ຠູມິຠາຄໍ ອາຄມ຺ມ ອນາຫາຣາ ນິພ຺ພາຍຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ກຸກ຺ກຸຏປຕ຺ເຕນປິ ນ຺ຫາຣຸທທ຺ທຸເລນປິ ອຄ຺ຄິໍ ຄເວສນ຺ຕິ. ຕສ຺ສາ ຫິ ນາມ, ອາວຸໂສ, ພາຫິຣາຍ ເຕໂຊຘາຕຸຍາ ຕາວ ມຫລ຺ລິກາຍ ອນິຈ຺ຈຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຂຍຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວຍຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວິປຣິຓາມຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ກິໍ ປນິມສ຺ສ ມຕ຺ຕຏ຺ຐກສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ຕຓ຺ຫຸປາທິນ຺ນສ຺ສ ‘ອຫນ຺ຕິ ວາ ມມນ຺ຕິ ວາ ອສ຺ມີ’ຕິ ວາ? ອຖ ຂ຺ວາສ຺ສ ໂນເຕເວຕ຺ຖ ໂຫຕິ…ເປ… ຕສ຺ສ ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ສຓ຺ຐາຕິ, ໂສ ເຕນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ພຫຸກຕໍ ໂຫຕິ.

໓໐໕. ‘‘ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ວາໂຍຘາຕຸ? ວາໂຍຘາຕຸ ສິຍາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ, ສິຍາ ພາຫິຣາ. ກຕມາ ຈາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ວາໂຍຘາຕຸ? ຍໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ວາໂຍ ວາໂຍຄຕໍ ອຸປາທິນ຺ນໍ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອຸທ຺ຘງ຺ຄມາ ວາຕາ, ອໂຘຄມາ ວາຕາ, ກຸຈ຺ຉິສຍາ ວາຕາ, ໂກຏ຺ຐາສຍາ [ໂກຏ຺ຐສຍາ (ສີ. ປີ.)] ວາຕາ, ອງ຺ຄມງ຺ຄານຸສາຣິໂນ ວາຕາ, ອສ຺ສາໂສ ປສ຺ສາໂສ ອິຕິ, ຍໍ ວາ ປນຎ຺ຎມ຺ປິ ກິຎ຺ຈິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ວາໂຍ ວາໂຍຄຕໍ ອຸປາທິນ຺ນໍ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ວາໂຍຘາຕຸ. ຍາ ເຈວ ໂຂ ປນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ວາໂຍຘາຕຸ, ຍາ ຈ ພາຫິຣາ ວາໂຍຘາຕຸ, ວາໂຍຘາຕຸເຣເວສາ. ‘ຕໍ ເນຕໍ ມມ ເນໂສຫມສ຺ມິ ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ວາໂຍຘາຕຸຍາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ ວາໂຍຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕິ.

‘‘ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ພາຫິຣາ ວາໂຍຘາຕຸ ປກຸປ຺ປຕິ. ສາ ຄາມມ຺ປິ ວຫຕິ, ນິຄມມ຺ປິ ວຫຕິ, ນຄຣມ຺ປິ ວຫຕິ, ຊນປທມ຺ປິ ວຫຕິ, ຊນປທປເທສມ຺ປິ ວຫຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສມໂຍ ຍໍ ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິເມ ມາເສ ຕາລວຓ຺ເຏນປິ ວິຘູປເນນປິ ວາຕໍ ປຣິເຍສນ຺ຕິ, ໂອສ຺ສວເນປິ ຕິຓານິ ນ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕສ຺ສາ ຫິ ນາມ, ອາວຸໂສ, ພາຫິຣາຍ ວາໂຍຘາຕຸຍາ ຕາວ ມຫລ຺ລິກາຍ ອນິຈ຺ຈຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ຂຍຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວຍຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ, ວິປຣິຓາມຘມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສຕິ. ກິໍ ປນິມສ຺ສ ມຕ຺ຕຏ຺ຐກສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ຕຓ຺ຫຸປາທິນ຺ນສ຺ສ ‘ອຫນ຺ຕິ ວາ ມມນ຺ຕິ ວາ ອສ຺ມີ’ຕິ ວາ? ອຖ ຂ຺ວາສ຺ສ ໂນເຕເວຕ຺ຖ ໂຫຕິ.

‘‘ຕຎ຺ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໍ ປເຣ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕິ ໂຣເສນ຺ຕິ ວິເຫເສນ຺ຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຂ ເມ ອຍໍ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສຊາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ. ສາ ຈ ໂຂ ປຏິຈ຺ຈ, ໂນ ອປຏິຈ຺ຈ. ກິໍ ປຏິຈ຺ຈ? ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ. ໂສປິ ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈຕິ ປສ຺ສຕິ, ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ສຎ຺ຎາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ປສ຺ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ຘາຕາຣມ຺ມຓເມວ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຕຎ຺ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໍ ປເຣ ອນິຏ຺ເຐຫິ ອກນ຺ເຕຫິ ອມນາເປຫິ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ປາຓິສມ຺ຜສ຺ເສນປິ ເລຑ຺ຑຸສມ຺ຜສ຺ເສນປິ ທຓ຺ຑສມ຺ຜສ຺ເສນປິ ສຕ຺ຖສມ຺ຜສ຺ເສນປິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ ‘ຕຖາຠູໂຕ ໂຂ ອຍໍ ກາໂຍ ຍຖາຠູຕສ຺ມິໍ ກາເຍ ປາຓິສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕິ, ເລຑ຺ຑຸສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕິ, ທຓ຺ຑສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕິ, ສຕ຺ຖສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຕໍ ໂຂ ປເນຕໍ ຠຄວຕາ ກກຈູປໂມວາເທ ‘‘ອຸຠໂຕທຓ຺ຑເກນ ເຈປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກກເຈນ ໂຈຣາ ໂອຈຣກາ ອງ຺ຄມງ຺ຄານິ ໂອກນ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ. ຕຕ຺ຣາປິ ໂຍ ມໂນ ປທູເສຍ຺ຍ, ນ ເມ ໂສ ເຕນ ສາສນກໂຣ’’ຕິ. ອາຣທ຺ຘໍ ໂຂ ປນ ເມ ວີຣິຍໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອສລ຺ລີນໍ, ອຸປຏ຺ຐິຕາ ສຕິ ອສມ຺ມຸຏ຺ຐາ, ປສ຺ສທ຺ໂຘ ກາໂຍ ອສາຣທ຺ໂຘ, ສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ. ກາມໍ ທານິ ອິມສ຺ມິໍ ກາເຍ ປາຓິສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕຸ, ເລຑ຺ຑຸສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕຸ, ທຓ຺ຑສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕຸ, ສຕ຺ຖສມ຺ຜສ຺ສາປິ ກມນ຺ຕຸ. ກຣີຍຕິ ຫິທໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນ’ນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ສ ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕິ. ໂສ ເຕນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ ສໍເວຄໍ ອາປຊ຺ຊຕິ – ‘ອລາຠາ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ລາຠາ, ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ສຸລທ຺ຘໍ. ຍສ຺ສ ເມ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ສຸຓິສາ ສສຸຣໍ ທິສ຺ວາ ສໍວິຊ຺ຊຕິ ສໍເວຄໍ ອາປຊ຺ຊຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຕສ຺ສ ເຈ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕິ. ໂສ ເຕນ ສໍວິຊ຺ຊຕິ ສໍເວຄໍ ອາປຊ຺ຊຕິ – ‘ອລາຠາ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ລາຠາ, ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ສຸລທ຺ຘໍ. ຍສ຺ສ ເມ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ນ ສຓ຺ຐາຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ເຈ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ເອວໍ ສງ຺ຆໍ ອນຸສ຺ສຣໂຕ, ອຸເປກ຺ຂາ ກຸສລນິສ຺ສິຕາ ສຓ຺ຐາຕິ, ໂສ ເຕນ ອຕ຺ຕມໂນ ໂຫຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ພຫຸກຕໍ ໂຫຕິ.

໓໐໖. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກຏ຺ຐຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ວລ຺ລິຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຕິຓຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ມຕ຺ຕິກຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອາກາໂສ ປຣິວາຣິໂຕ ອຄາຣໍ ຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຏ຺ຐິຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ນ຺ຫາຣຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ມໍສຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຈມ຺ມຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອາກາໂສ ປຣິວາຣິໂຕ ຣູປໍ ຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ, ອາວຸໂສ, ຈກ຺ຂຸໍ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ພາຫິຣາ ຈ ຣູປາ ນ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ຕຊ຺ໂຊ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເນວ ຕາວ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ [ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.), ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈປິ (?)], ອາວຸໂສ, ຈກ຺ຂຸໍ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ ພາຫິຣາ ຈ ຣູປາ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ຕຊ຺ໂຊ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເນວ ຕາວ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ ຈກ຺ຂຸໍ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ພາຫິຣາ ຈ ຣູປາ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕຊ຺ໂຊ ຈ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ. ເອວໍ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ຣູປໍ ຕໍ ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ເວທນາ ສາ ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ສຎ຺ຎາ ສາ ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຍ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ສງ຺ຂາຣາ ເຕ ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຍໍ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

‘‘ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເອວຎ຺ຫິ ກິຣ ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘານໍ ສງ຺ຄໂຫ ສນ຺ນິປາໂຕ ສມວາໂຍ ໂຫຕິ. ວຸຕ຺ຕໍ ໂຂ ປເນຕໍ ຠຄວຕາ – ‘ໂຍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ປສ຺ສຕິ ໂສ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ; ໂຍ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ ໂສ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ປສ຺ສຕີຕິ. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຂ ປນິເມ ຍທິທໍ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ. ໂຍ ອິເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ຉນ຺ໂທ ອາລໂຍ ອນຸນໂຍ ອຊ຺ໂຌສານໍ ໂສ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ. ໂຍ ອິເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ຉນ຺ທຣາຄວິນໂຍ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານໍ, ໂສ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ພຫຸກຕໍ ໂຫຕິ.

‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກຎ຺ເຈວ, ອາວຸໂສ, ໂສຕໍ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ…ເປ… ຆານໍ ອປຣິຠິນ຺ນໍ ໂຫຕິ… ຊິວ຺ຫາ ອປຣິຠິນ຺ນາ ໂຫຕິ… ກາໂຍ ອປຣິຠິນ຺ໂນ ໂຫຕິ… ມໂນ ອປຣິຠິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ພາຫິຣາ ຈ ຘມ຺ມາ ນ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ໂນ ຈ ຕຊ຺ໂຊ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເນວ ຕາວ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕິໂກ ເຈວ, ອາວຸໂສ, ມໂນ ອປຣິຠິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ພາຫິຣາ ຈ ຘມ຺ມາ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ຕຊ຺ໂຊ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເນວ ຕາວ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕິໂກ ເຈວ ມໂນ ອປຣິຠິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ພາຫິຣາ ຈ ຘມ຺ມາ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕຊ຺ໂຊ ຈ ສມນ຺ນາຫາໂຣ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຕຊ຺ຊສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຠາຄສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ຣູປໍ ຕໍ ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ເວທນາ ສາ ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ສຎ຺ຎາ ສາ ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ເຍ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ສງ຺ຂາຣາ ເຕ ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຍໍ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເອວຎ຺ຫິ ກິຣ ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘານໍ ສງ຺ຄໂຫ ສນ຺ນິປາໂຕ ສມວາໂຍ ໂຫຕິ. ວຸຕ຺ຕໍ ໂຂ ປເນຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ໂຍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ປສ຺ສຕິ ໂສ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ; ໂຍ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ ໂສ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຂ ປນິເມ ຍທິທໍ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ. ໂຍ ອິເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ຉນ຺ໂທ ອາລໂຍ ອນຸນໂຍ ອຊ຺ໂຌສານໍ ໂສ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ. ໂຍ ອິເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ຉນ຺ທຣາຄວິນໂຍ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານໍ ໂສ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ພຫຸກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ມຫາຫຕ຺ຖິປໂທປມສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ອຏ຺ຐມໍ.