໑. ມູລປຣິຍາຍສຸຕ຺ຕໍ

໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາຍໍ ວິຫຣຕິ ສຸຠຄວເນ ສາລຣາຊມູເລ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສພ຺ພຘມ຺ມມູລປຣິຍາຍໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ, ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

໒. ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ, ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ – ປຖວິໍ [ປຐວິໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປຖວິໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ປຖວິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິຍາ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອາປໍ ອາປໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ອາປໍ ອາປໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ອາປໍ ມຎ຺ຎຕິ, ອາປສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ອາປໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ອາປໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ອາປໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ເຕຊໍ ເຕຊໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ເຕຊໍ ເຕຊໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ເຕຊໍ ມຎ຺ຎຕິ, ເຕຊສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ເຕຊໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ເຕຊໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ເຕຊໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ວາຍໍ ວາຍໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ວາຍໍ ວາຍໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ວາຍໍ ມຎ຺ຎຕິ, ວາຍສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ວາຍໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ວາຍໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ວາຍໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

໓. ‘‘ຠູເຕ ຠູຕໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ຠູເຕ ຠູຕໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ຠູເຕ ມຎ຺ຎຕິ, ຠູເຕສຸ ມຎ຺ຎຕິ, ຠູຕໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ຠູເຕ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ຠູເຕ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ເທເວ ເທວໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ເທເວ ເທວໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ເທເວ ມຎ຺ຎຕິ, ເທເວສຸ ມຎ຺ຎຕິ, ເທວໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ເທເວ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ເທເວ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ປຊາປຕິໍ ປຊາປຕິໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ປຊາປຕິໍ ປຊາປຕິໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ປຊາປຕິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ປຊາປຕິສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ປຊາປຕິໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ປຊາປຕິໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ປຊາປຕິໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ພ຺ຣຫ຺ມໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ພ຺ຣຫ຺ມໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມໍ ມຎ຺ຎຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອາຠສ຺ສເຣ ອາຠສ຺ສຣໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ອາຠສ຺ສເຣ ອາຠສ຺ສຣໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ອາຠສ຺ສເຣ ມຎ຺ຎຕິ, ອາຠສ຺ສເຣສຸ ມຎ຺ຎຕິ, ອາຠສ຺ສຣໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ອາຠສ຺ສເຣ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ອາຠສ຺ສເຣ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ສຸຠກິຓ຺ເຫ ສຸຠກິຓ຺ຫໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ສຸຠກິຓ຺ເຫ ສຸຠກິຓ຺ຫໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ສຸຠກິຓ຺ເຫ ມຎ຺ຎຕິ, ສຸຠກິຓ຺ເຫສຸ ມຎ຺ຎຕິ, ສຸຠກິຓ຺ຫໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ສຸຠກິຓ຺ເຫ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ສຸຠກິຓ຺ເຫ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ເວຫປ຺ຜເລ ເວຫປ຺ຜລໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ເວຫປ຺ຜເລ ເວຫປ຺ຜລໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ເວຫປ຺ຜເລ ມຎ຺ຎຕິ, ເວຫປ຺ຜເລສຸ ມຎ຺ຎຕິ, ເວຫປ຺ຜລໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ເວຫປ຺ຜເລ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ເວຫປ຺ຜເລ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອຠິຠຸໍ ອຠິຠູໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ອຠິຠຸໍ ອຠິຠູໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ອຠິຠຸໍ ມຎ຺ຎຕິ, ອຠິຠຸສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ອຠິຠູໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ອຠິຠຸໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ອຠິຠຸໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

໔. ‘‘ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ມຎ຺ຎຕິ, ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ມຎ຺ຎຕິ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ມຎ຺ຎຕິ, ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ມຎ຺ຎຕິ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

໕. ‘‘ທິຏ຺ຐໍ ທິຏ຺ຐໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ທິຏ຺ຐໍ ທິຏ຺ຐໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐໍ ມຎ຺ຎຕິ, ທິຏ຺ຐສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ທິຏ຺ຐໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ທິຏ຺ຐໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ທິຏ຺ຐໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ສຸຕໍ ສຸຕໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ສຸຕໍ ສຸຕໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ສຸຕໍ ມຎ຺ຎຕິ, ສຸຕສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ສຸຕໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ສຸຕໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ສຸຕໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ມຸຕໍ ມຸຕໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ມຸຕໍ ມຸຕໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ມຸຕໍ ມຎ຺ຎຕິ, ມຸຕສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ມຸຕໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ມຸຕໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ມຸຕໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ວິຎ຺ຎາຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ວິຎ຺ຎາຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎາຕໍ ມຎ຺ຎຕິ, ວິຎ຺ຎາຕສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ວິຎ຺ຎາຕໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ວິຎ຺ຎາຕໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ວິຎ຺ຎາຕໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

໖. ‘‘ເອກຕ຺ຕໍ ເອກຕ຺ຕໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ເອກຕ຺ຕໍ ເອກຕ຺ຕໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ເອກຕ຺ຕໍ ມຎ຺ຎຕິ, ເອກຕ຺ຕສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ເອກຕ຺ຕໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ເອກຕ຺ຕໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ເອກຕ຺ຕໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ນານຕ຺ຕໍ ນານຕ຺ຕໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ນານຕ຺ຕໍ ນານຕ຺ຕໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ນານຕ຺ຕໍ ມຎ຺ຎຕິ, ນານຕ຺ຕສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ນານຕ຺ຕໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ນານຕ຺ຕໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ນານຕ຺ຕໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ສພ຺ພໍ ສພ຺ພໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ສພ຺ພໍ ສພ຺ພໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ມຎ຺ຎຕິ, ສພ຺ພສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ສພ຺ພໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ສພ຺ພໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ສພ຺ພໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ສຎ຺ຊານາຕິ; ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ສຎ຺ຎຕ຺ວາ ນິພ຺ພານໍ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານສ຺ມິໍ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໂຕ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ເມຕິ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

ປຸຖຸຊ຺ຊນວເສນ ປຐມນຍຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

໗. ‘‘ໂຍປິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເສກ຺ໂຂ [ເສໂຂ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອປ຺ປຕ຺ຕມານໂສ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ໂຍຄກ຺ເຂມໍ ປຕ຺ຖຍມາໂນ ວິຫຣຕິ, ໂສປິ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ [ອຠິຎ຺ຎຕ຺ວາ (ກ.)] ປຖວິໍ ມາ ມຎ຺ຎິ [ວາ ມຎ຺ຎຕິ], ປຖວິຍາ ມາ ມຎ຺ຎິ, ປຖວິໂຕ ມາ ມຎ຺ຎິ, ປຖວິໍ ເມຕິ ມາ ມຎ຺ຎິ, ປຖວິໍ ມາຠິນນ຺ທິ [ວາ ອຠິນນ຺ທຕິ (ສີ.) ຏີກາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ]. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອາປໍ…ເປ… ເຕຊໍ… ວາຍໍ… ຠູເຕ… ເທເວ… ປຊາປຕິໍ… ພ຺ຣຫ຺ມໍ… ອາຠສ຺ສເຣ… ສຸຠກິຓ຺ເຫ… ເວຫປ຺ຜເລ… ອຠິຠຸໍ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ… ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ… ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ… ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ… ທິຏ຺ຐໍ… ສຸຕໍ… ມຸຕໍ… ວິຎ຺ຎາຕໍ… ເອກຕ຺ຕໍ… ນານຕ຺ຕໍ… ສພ຺ພໍ… ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນິພ຺ພານໍ ມາ ມຎ຺ຎິ, ນິພ຺ພານສ຺ມິໍ ມາ ມຎ຺ຎິ, ນິພ຺ພານໂຕ ມາ ມຎ຺ຎິ, ນິພ຺ພານໍ ເມຕິ ມາ ມຎ຺ຎິ, ນິພ຺ພານໍ ມາຠິນນ຺ທິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

ເສກ຺ຂວເສນ [ສຕ຺ຖາຣວເສນ (ສີ.), ສຕ຺ຖຸວເສນ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ທຸຕິຍນຍຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

໘. ‘‘ໂຍປິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ໂສປິ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ປຖວິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິຍາ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອາປໍ…ເປ… ເຕຊໍ… ວາຍໍ… ຠູເຕ… ເທເວ… ປຊາປຕິໍ… ພ຺ຣຫ຺ມໍ… ອາຠສ຺ສເຣ… ສຸຠກິຓ຺ເຫ… ເວຫປ຺ຜເລ… ອຠິຠຸໍ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ… ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ… ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ… ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ… ທິຏ຺ຐໍ… ສຸຕໍ… ມຸຕໍ… ວິຎ຺ຎາຕໍ… ເອກຕ຺ຕໍ… ນານຕ຺ຕໍ… ສພ຺ພໍ… ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນິພ຺ພານໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານສ຺ມິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ປຣິຎ຺ຎາຕໍ ຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

ຂີຓາສວວເສນ ຕຕິຍນຍຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

໙. ‘‘ໂຍປິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ໂສປິ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ປຖວິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິຍາ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຂຍາ ຣາຄສ຺ສ, ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ.

‘‘ອາປໍ…ເປ… ເຕຊໍ… ວາຍໍ… ຠູເຕ… ເທເວ… ປຊາປຕິໍ… ພ຺ຣຫ຺ມໍ… ອາຠສ຺ສເຣ… ສຸຠກິຓ຺ເຫ… ເວຫປ຺ຜເລ… ອຠິຠຸໍ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ… ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ… ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ … ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ … ທິຏ຺ຐໍ… ສຸຕໍ… ມຸຕໍ… ວິຎ຺ຎາຕໍ… ເອກຕ຺ຕໍ… ນານຕ຺ຕໍ… ສພ຺ພໍ… ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນິພ຺ພານໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານສ຺ມິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຂຍາ ຣາຄສ຺ສ, ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ.

ຂີຓາສວວເສນ ຈຕຸຕ຺ຖນຍຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

໑໐. ‘‘ໂຍປິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ໂສປິ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ປຖວິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິຍາ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຂຍາ ໂທສສ຺ສ, ວີຕໂທສຕ຺ຕາ.

‘‘ອາປໍ…ເປ… ເຕຊໍ… ວາຍໍ… ຠູເຕ… ເທເວ… ປຊາປຕິໍ… ພ຺ຣຫ຺ມໍ… ອາຠສ຺ສເຣ… ສຸຠກິຓ຺ເຫ… ເວຫປ຺ຜເລ… ອຠິຠຸໍ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ… ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ… ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ… ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ… ທິຏ຺ຐໍ… ສຸຕໍ… ມຸຕໍ… ວິຎ຺ຎາຕໍ… ເອກຕ຺ຕໍ… ນານຕ຺ຕໍ… ສພ຺ພໍ… ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນິພ຺ພານໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານສ຺ມິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຂຍາ ໂທສສ຺ສ, ວີຕໂທສຕ຺ຕາ.

ຂີຓາສວວເສນ ປຎ຺ຈມນຍຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

໑໑. ‘‘ໂຍປິ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ໂສປິ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ປຖວິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິຍາ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຂຍາ ໂມຫສ຺ສ, ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ.

‘‘ອາປໍ…ເປ… ເຕຊໍ… ວາຍໍ… ຠູເຕ… ເທເວ… ປຊາປຕິໍ… ພ຺ຣຫ຺ມໍ… ອາຠສ຺ສເຣ… ສຸຠກິຓ຺ເຫ… ເວຫປ຺ຜເລ… ອຠິຠຸໍ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ… ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ… ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ … ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ… ທິຏ຺ຐໍ… ສຸຕໍ… ມຸຕໍ… ວິຎ຺ຎາຕໍ… ເອກຕ຺ຕໍ… ນານຕ຺ຕໍ… ສພ຺ພໍ… ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນິພ຺ພານໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານສ຺ມິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຂຍາ ໂມຫສ຺ສ, ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ.

ຂີຓາສວວເສນ ຉຏ຺ຐນຍຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

໑໒. ‘‘ຕຖາຄໂຕປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ປຖວິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິຍາ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ປຣິຎ຺ຎາຕນ຺ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອາປໍ…ເປ… ເຕຊໍ… ວາຍໍ… ຠູເຕ… ເທເວ… ປຊາປຕິໍ… ພ຺ຣຫ຺ມໍ… ອາຠສ຺ສເຣ… ສຸຠກິຓ຺ເຫ… ເວຫປ຺ຜເລ… ອຠິຠຸໍ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ… ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ … ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ… ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ… ທິຏ຺ຐໍ… ສຸຕໍ… ມຸຕໍ… ວິຎ຺ຎາຕໍ… ເອກຕ຺ຕໍ… ນານຕ຺ຕໍ… ສພ຺ພໍ… ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນິພ຺ພານໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານສ຺ມິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ປຣິຎ຺ຎາຕນ຺ຕໍ ຕຖາຄຕສ຺ສາ’ຕິ ວທາມິ.

ຕຖາຄຕວເສນ ສຕ຺ຕມນຍຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

໑໓. ‘‘ຕຖາຄໂຕປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ປຖວິໍ ປຖວິໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ປຖວິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິຍາ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ປຖວິໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ນນ຺ທີ [ນນ຺ທິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ທຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລ’ນ຺ຕິ – ອິຕິ ວິທິຕ຺ວາ ‘ຠວາ ຊາຕິ ຠູຕສ຺ສ ຊຣາມຣຓ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ຕຖາຄໂຕ ສພ຺ພໂສ ຕຓ຺ຫານໍ ຂຍາ ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາ ຈາຄາ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອາປໍ …ເປ… ເຕຊໍ… ວາຍໍ… ຠູເຕ… ເທເວ… ປຊາປຕິໍ… ພ຺ຣຫ຺ມໍ… ອາຠສ຺ສເຣ… ສຸຠກິຓ຺ເຫ… ເວຫປ຺ຜເລ… ອຠິຠຸໍ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ… ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ… ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ… ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ… ທິຏ຺ຐໍ… ສຸຕໍ… ມຸຕໍ… ວິຎ຺ຎາຕໍ… ເອກຕ຺ຕໍ… ນານຕ຺ຕໍ… ສພ຺ພໍ… ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຊານາຕິ; ນິພ຺ພານໍ ນິພ຺ພານໂຕ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນິພ຺ພານໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານສ຺ມິໍ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໂຕ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ເມຕິ ນ ມຎ຺ຎຕິ, ນິພ຺ພານໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ‘ນນ຺ທີ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລ’ນ຺ຕິ – ອິຕິ ວິທິຕ຺ວາ ‘ຠວາ ຊາຕິ ຠູຕສ຺ສ ຊຣາມຣຓ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາຕິຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ຕຖາຄໂຕ ສພ຺ພໂສ ຕຓ຺ຫານໍ ຂຍາ ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາ ຈາຄາ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’ຕິ ວທາມີ’’ຕິ.

ຕຖາຄຕວເສນ ອຏ຺ຐມນຍຠູມິປຣິຈ຺ເຉໂທ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ [ນ ອຕ຺ຕມນາ ເຕຠິກ຺ຂູ (ສ຺ຍາ.), ເຕ ຠິກ຺ຂູ (ປີ. ກ.)] ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ມູລປຣິຍາຍສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ປຐມໍ.