໘. ສຸນ຺ທຣີສຸຕ຺ຕໍ

໓໘. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວາ ສກ຺ກໂຕ ໂຫຕິ ຄຣຸກໂຕ ມານິໂຕ ປູຊິໂຕ ອປຈິໂຕ ລາຠີ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆປິ ສກ຺ກໂຕ ໂຫຕິ ຄຣຸກໂຕ ມານິໂຕ ປູຊິໂຕ ອປຈິໂຕ ລາຠີ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ. ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປນ ປຣິພ຺ພາຊກາ ອສກ຺ກຕາ ໂຫນ຺ຕິ ອຄຣຸກຕາ ອມານິຕາ ອປູຊິຕາ ອນປຈິຕາ ນ ລາຠິໂນ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ຠຄວໂຕ ສກ຺ກາຣໍ ອສຫມານາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ເຍນ ສຸນ຺ທຣີ ປຣິພ຺ພາຊິກາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສຸນ຺ທຣິໍ ປຣິພ຺ພາຊິກໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອຸສ຺ສຫສິ ຕ຺ວໍ, ຠຄິນິ, ຎາຕີນໍ ອຕ຺ຖໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ກ຺ຍາຫໍ, ອຍ຺ຍາ, ກໂຣມິ? ກິໍ ມຍາ ນ ສກ຺ກາ [ກິໍ ມຍາ ສກ຺ກາ (ສ຺ຍາ. ປີ.)] ກາຕຸໍ? ຊີວິຕມ຺ປິ ເມ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ຎາຕີນໍ ອຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເຕນ ຫິ, ຠຄິນິ, ອຠິກ຺ຂຓໍ ເຊຕວນໍ ຄຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອຍ຺ຍາ’’ຕິ ໂຂ ສຸນ຺ທຣີ ປຣິພ຺ພາຊິກາ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຣິພ຺ພາຊການໍ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ອຠິກ຺ຂຓໍ ເຊຕວນໍ ອຄມາສິ.

ຍທາ ເຕ ອຎ຺ຎິໍສຸ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ – ‘‘ໂວທິຏ຺ຐາ ໂຂ ສຸນ຺ທຣີ ປຣິພ຺ພາຊິກາ ພຫຸຊເນນ ອຠິກ຺ຂຓໍ ເຊຕວນໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ [ຄຈ຺ຉຕີຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)]. ອຖ ນໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ເຊຕວນສ຺ສ ປຣິຂາກູເປ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ [ນິຂນິຕ຺ວາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ເຍນ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ປເສນທິໍ ໂກສລໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ຍາ ສາ, ມຫາຣາຊ, ສຸນ຺ທຣີ ປຣິພ຺ພາຊິກາ; ສາ ໂນ ນ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ‘‘ກຕ຺ຖ ປນ ຕຸມ຺ເຫ ອາສງ຺ກຖາ’’ຕິ? ‘‘ເຊຕວເນ, ມຫາຣາຊາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ ເຊຕວນໍ ວິຈິນຖາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເຊຕວນໍ ວິຈິນິຕ຺ວາ ຍຖານິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ປຣິຂາກູປາ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈກໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິໍ ປເວເສຕ຺ວາ ຣຖິຍາຍ ຣຖິຍໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ເສ ອຸຊ຺ຌາເປສຸໍ –

‘‘ປສ຺ສຖາຍ຺ຍາ ສມຓານໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍານໍ ກມ຺ມໍ! ອລຊ຺ຊິໂນ ອິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ ມຸສາວາທິໂນ ອພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ. ອິເມ ຫິ ນາມ ຘມ຺ມຈາຣິໂນ ສມຈາຣິໂນ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ສຈ຺ຈວາທິໂນ ສີລວນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ ປຏິຊານິສ຺ສນ຺ຕິ! ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ. ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ. ກຸໂຕ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ກຸໂຕ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ? ອປຄຕາ ອິເມ ສາມຎ຺ຎາ, ອປຄຕາ ອິເມ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ປຸຣິໂສ ປຸຣິສກິຈ຺ຈໍ ກຣິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສ຺ສຕີ’’ຕິ!

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ມນຸສ຺ສາ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ອສພ຺ຠາຫິ ຜຣຸສາຫິ ວາຈາຫິ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕິ ໂຣສນ຺ຕິ ວິເຫສນ຺ຕິ –

‘‘ອລຊ຺ຊິໂນ ອິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ ມຸສາວາທິໂນ ອພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ. ອິເມ ຫິ ນາມ ຘມ຺ມຈາຣິໂນ ສມຈາຣິໂນ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ສຈ຺ຈວາທິໂນ ສີລວນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ ປຏິຊານິສ຺ສນ຺ຕິ! ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ. ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ. ກຸໂຕ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ກຸໂຕ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ? ອປຄຕາ ອິເມ ສາມຎ຺ຎາ, ອປຄຕາ ອິເມ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ປຸຣິໂສ ປຸຣິສກິຈ຺ຈໍ ກຣິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສ຺ສຕີ’’ຕິ!

ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິໍສຸ. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ສາວຕ຺ຖິຍໍ ມນຸສ຺ສາ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ອສພ຺ຠາຫິ ຜຣຸສາຫິ ວາຈາຫິ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕິ ໂຣສນ຺ຕິ ວິເຫສນ຺ຕິ – ‘ອລຊ຺ຊິໂນ ອິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ ມຸສາວາທິໂນ ອພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ. ອິເມ ຫິ ນາມ ຘມ຺ມຈາຣິໂນ ສມຈາຣິໂນ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ສຈ຺ຈວາທິໂນ ສີລວນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ ປຏິຊານິສ຺ສນ຺ຕິ. ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ. ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ. ກຸໂຕ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ, ກຸໂຕ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ? ອປຄຕາ ອິເມ ສາມຎ຺ຎາ, ອປຄຕາ ອິເມ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ປຸຣິໂສ ປຸຣິສກິຈ຺ຈໍ ກຣິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສ຺ສຕີ’’’ຕິ!

‘‘ເນໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທ຺ໂທ ຈິຣໍ ຠວິສ຺ສຕິ ສຕ຺ຕາຫເມວ ຠວິສ຺ສຕິ. ສຕ຺ຕາຫສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ອນ຺ຕຣຘາຍິສ຺ສຕິ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຍ ມນຸສ຺ສາ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ອສພ຺ຠາຫິ ຜຣຸສາຫິ ວາຈາຫິ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕິ ໂຣສນ຺ຕິ ວິເຫສນ຺ຕິ, ເຕ ຕຸມ຺ເຫ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ປຏິໂຈເທຖ –

‘‘‘ອຠູຕວາທີ ນິຣຍໍ ອຸເປຕິ,

ໂຍ ວາປິ [ໂຍ ຈາປິ (ສີ. ປີ. ກ.)] ກຕ຺ວາ ນ ກໂຣມິ ຈາຫ;

ອຸໂຠປິ ເຕ ເປຈ຺ຈ ສມາ ຠວນ຺ຕິ,

ນິຫີນກມ຺ມາ ມນຸຊາ ປຣຕ຺ຖາ’’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມໍ ຄາຖໍ ປຣິຍາປຸຓິຕ຺ວາ ເຍ ມນຸສ຺ສາ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ອສພ຺ຠາຫິ ຜຣຸສາຫິ ວາຈາຫິ ອກ຺ໂກສນ຺ຕິ ປຣິຠາສນ຺ຕິ ໂຣສນ຺ຕິ ວິເຫສນ຺ຕິ ເຕ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ປຏິໂຈເທນ຺ຕິ –

‘‘ອຠູຕວາທີ ນິຣຍໍ ອຸເປຕິ,

ໂຍ ວາປິ ກຕ຺ວາ ນ ກໂຣມິຈາຫ;

ອຸໂຠປິ ເຕ ເປຈ຺ຈ ສມາ ຠວນ຺ຕິ,

ນິຫີນກມ຺ມາ ມນຸຊາ ປຣຕ຺ຖາ’’ຕິ.

ມນຸສ຺ສານໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອກາຣກາ ອິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ. ນຍິເມຫິ ກຕໍ. ສປນ຺ຕິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ. ເນວ ໂສ ສທ຺ໂທ ຈິຣໍ ອໂຫສິ. ສຕ຺ຕາຫເມວ ອໂຫສິ. ສຕ຺ຕາຫສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ອນ຺ຕຣຘາຍິ.

ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍາວ ສຸຠາສິຕໍ ຈິທໍ ຠນ຺ເຕ ຠຄວຕາ – ‘ເນໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທ຺ໂທ ຈິຣໍ ຠວິສ຺ສຕິ. ສຕ຺ຕາຫເມວ ຠວິສ຺ສຕິ. ສຕ຺ຕາຫສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ອນ຺ຕຣຘາຍິສ຺ສຕີ’ຕິ. ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ສທ຺ໂທ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ –

‘‘ຕຸທນ຺ຕິ ວາຈາຍ ຊນາ ອສຎ຺ຎຕາ,

ສເຣຫິ ສງ຺ຄາມຄຕໍວ ກຸຎ຺ຊຣໍ;

ສຸຕ຺ວານ ວາກ຺ຍໍ ຜຣຸສໍ ອຸທີຣິຕໍ,

ອຘິວາສເຍ ຠິກ຺ຂຸ ອທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ;