໓. ຕິກນິປາໂຕ

໑. ອງ຺ຄຓິກຠາຣທ຺ວາຊຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໑໙. ‘‘ອໂຍນິ ສຸທ຺ຘິມນ຺ເວສໍ, ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈຣິໍ ວເນ;

ສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄໍ ອຊານນ຺ໂຕ, ອກາສິໍ ອມຣໍ ຕປໍ [ອກາສິໍ ອປຣໍ ຕປໍ (ສ຺ຍາ.), ອກາສິໍ ອມຕໍ ຕປໍ (ກ.)].

໒໒໐. ‘‘ຕໍ ສຸເຂນ ສຸຂໍ ລທ຺ຘໍ, ປສ຺ສ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕໍ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ.

໒໒໑. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມພນ຺ຘຸ ປຸເຣ ອາສິໍ, ອິທານິ ໂຂມ຺ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ;

ເຕວິຊ຺ໂຊ ນ຺ຫາຕໂກ [ນຫາຕໂກ (ສີ. ອຏ຺ຐ.)] ຈມ຺ຫິ, ໂສຕ຺ຕິໂຍ ຈມ຺ຫິ ເວທຄູ’’ຕິ.

… ອງ຺ຄຓິກຠາຣທ຺ວາໂຊ ເຖໂຣ….

໒. ປຈ຺ຈຍຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໒໒. ‘‘ປຎ຺ຈາຫາຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ເສໂຂ ອປ຺ປຕ຺ຕມານໂສ,

ວິຫາຣໍ ເມ ປວິຏ຺ຐສ຺ສ, ເຈຕໂສ ປຓິຘີ ອຫຸ.

໒໒໓. ‘‘ນາສິສ຺ສໍ ນ ປິວິສ຺ສາມິ, ວິຫາຣໂຕ ນ ນິກ຺ຂເມ;

ນປິ ປສ຺ສໍ ນິປາເຕສ຺ສໍ, ຕຓ຺ຫາສລ຺ເລ ອນູຫເຕ.

໒໒໔. ‘‘ຕສ຺ສ ເມວໍ ວິຫຣໂຕ, ປສ຺ສ ວີຣິຍປຣກ຺ກມໍ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

… ປຈ຺ຈໂຍ ເຖໂຣ….

໓. ພາກຸລຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໒໕. ‘‘ໂຍ ປຸພ຺ເພ ກຣຓີຍານິ, ປຈ຺ຉາ ໂສ ກາຕຸມິຈ຺ຉຕິ;

ສຸຂາ ໂສ ຘໍສເຕ ຐານາ, ປຈ຺ຉາ ຈ ມນຸຕປ຺ປຕິ.

໒໒໖. ‘‘ຍຎ຺ຫິ ກຍິຣາ ຕຎ຺ຫິ ວເທ, ຍໍ ນ ກຍິຣາ ນ ຕໍ ວເທ;

ອກໂຣນ຺ຕໍ ຠາສມານໍ, ປຣິຊານນ຺ຕິ ປຓ຺ຑິຕາ.

໒໒໗. ‘‘ສຸສຸຂໍ ວຕ ນິພ຺ພານໍ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘເທສິຕໍ;

ອໂສກໍ ວິຣຊໍ ເຂມໍ, ຍຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ.

… ພາກຸໂລ [ພາກ຺ກຸໂລ (ສີ.)] ເຖໂຣ….

໔. ຘນິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໒໘. ‘‘ສຸຂໍ ເຈ ຊີວິຕຸໍ ອິຈ຺ເຉ, ສາມຎ຺ຎສ຺ມິໍ ອເປກ຺ຂວາ;

ສງ຺ຆິກໍ ນາຕິມຎ຺ເຎຍ຺ຍ, ຈີວຣໍ ປານໂຠຊນໍ.

໒໒໙. ‘‘ສຸຂໍ ເຈ ຊີວິຕຸໍ ອິຈ຺ເຉ, ສາມຎ຺ຎສ຺ມິໍ ອເປກ຺ຂວາ;

ອຫິ ມູສິກໂສພ຺ຠໍວ, ເສເວຖ ສຍນາສນໍ.

໒໓໐. ‘‘ສຸຂໍ ເຈ ຊີວິຕຸໍ ອິຈ຺ເຉ, ສາມຎ຺ຎສ຺ມິໍ ອເປກ຺ຂວາ;

ອິຕຣີຕເຣນ ຕຸສ຺ເສຍ຺ຍ, ເອກຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠາວເຍ’’ຕິ.

… ຘນິໂຍ ເຖໂຣ….

໕. ມາຕງ຺ຄປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໓໑. ‘‘ອຕິສີຕໍ ອຕິອຸຓ຺ຫໍ, ອຕິສາຍມິທໍ ອຫຸ;

ອິຕິ ວິສ຺ສຏ຺ຐກມ຺ມນ຺ເຕ, ຂຓາ ອຈ຺ເຈນ຺ຕິ ມາຓເວ.

໒໓໒. ‘‘ໂຍ ຈ ສີຕຎ຺ຈ ອຸຓ຺ຫຎ຺ຈ, ຕິຓາ ຠິຍ຺ໂຍ ນ ມຎ຺ຎຕິ;

ກຣໍ ປຸຣິສກິຈ຺ຈານິ, ໂສ ສຸຂາ ນ ວິຫາຍຕິ.

໒໓໓. ‘‘ທພ຺ພໍ ກຸສໍ ໂປຏກິລໍ, ອຸສີຣໍ ມຸຎ຺ຊປພ຺ພຊໍ;

ອຸຣສາ ປນຸທິສ຺ສາມິ, ວິເວກມນຸພ຺ຣູຫຍ’’ນ຺ຕິ.

… ມາຕງ຺ຄປຸຕ຺ໂຕ ເຖໂຣ….

໖. ຂຸຊ຺ຊໂສຠິຕຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໓໔. ‘‘ເຍ ຈິຕ຺ຕກຖີ ພຫຸສ຺ສຸຕາ, ສມຓາ ປາຏລິປຸຕ຺ຕວາສິໂນ;

ເຕສຎ຺ຎຕໂຣຍມາຍຸວາ, ທ຺ວາເຣ ຕິຏ຺ຐຕິ ຂຸຊ຺ຊໂສຠິໂຕ.

໒໓໕. ‘‘ເຍ ຈິຕ຺ຕກຖີ ພຫຸສ຺ສຸຕາ, ສມຓາ ປາຏລິປຸຕ຺ຕວາສິໂນ;

ເຕສຎ຺ຎຕໂຣຍມາຍຸວາ, ທ຺ວາເຣ ຕິຏ຺ຐຕິ ມາລຸເຕຣິໂຕ.

໒໓໖. ‘‘ສຸຍຸທ຺ເຘນ ສຸຍິຏ຺ເຐນ, ສງ຺ຄາມວິຊເຍນ ຈ;

ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍານຸຈິຓ຺ເຓນ, ເອວາຍໍ ສຸຂເມຘຕີ’’ຕິ.

… ຂຸຊ຺ຊໂສຠິໂຕ ເຖໂຣ….

໗. ວາຣຓຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໓໗. ‘‘ໂຍຘ ໂກຈິ ມນຸສ຺ເສສຸ, ປຣປາຓານິ ຫິໍສຕິ;

ອສ຺ມາ ໂລກາ ປຣມ຺ຫາ ຈ, ອຸຠຍາ ຘໍສເຕ ນໂຣ.

໒໓໘. ‘‘ໂຍ ຈ ເມຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ, ສພ຺ພປາຓານຸກມ຺ປຕິ;

ພຫຸຎ຺ຫິ ໂສ ປສວຕິ, ປຸຎ຺ຎໍ ຕາທິສໂກ ນໂຣ.

໒໓໙. ‘‘ສຸຠາສິຕສ຺ສ ສິກ຺ເຂຖ, ສມຓູປາສນສ຺ສ ຈ;

ເອກາສນສ຺ສ ຈ ຣໂຫ, ຈິຕ຺ຕວູປສມສ຺ສ ຈາ’’ຕິ.

… ວາຣໂຓ ເຖໂຣ….

໘. ວສ຺ສິກຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໔໐. ‘‘ເອໂກປິ ສທ຺ໂຘ ເມຘາວີ, ອສ຺ສທ຺ຘານີຘ ຎາຕິນໍ;

ຘມ຺ມຏ຺ໂຐ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ, ໂຫຕິ ອຕ຺ຖາຍ ພນ຺ຘຸນໍ.

໒໔໑. ‘‘ນິຄ຺ຄຍ຺ຫ ອນຸກມ຺ປາຍ, ໂຈທິຕາ ຎາຕໂຍ ມຍາ;

ຎາຕິພນ຺ຘວເປເມນ, ກາຣໍ ກຕ຺ວານ ຠິກ຺ຂຸສຸ.

໒໔໒. ‘‘ເຕ ອພ຺ຠຕີຕາ ກາລງ຺ກຕາ, ປຕ຺ຕາ ເຕ ຕິທິວໍ ສຸຂໍ;

ຠາຕໂຣ ມຍ຺ຫໍ ມາຕາ ຈ, ໂມທນ຺ຕິ ກາມກາມິໂນ’’ຕິ.

… ວສ຺ສິໂກ [ປສ຺ສິໂກ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ເຖໂຣ….

໙. ຍໂສຊຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໔໓. ‘‘ກາລປພ຺ພງ຺ຄສງ຺ກາໂສ, ກິໂສ ຘມນິສນ຺ຖໂຕ;

ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ ອນ຺ນປານມ຺ຫິ, ອທີນມນໂສ ນໂຣ’’.

໒໔໔. ‘‘ຜຸຏ຺ໂຐ ຑໍເສຫິ ມກເສຫິ, ອຣຎ຺ຎສ຺ມິໍ ພ຺ຣຫາວເນ;

ນາໂຄ ສງ຺ຄາມສີເສວ, ສໂຕ ຕຕ຺ຣາຘິວາສເຍ.

໒໔໕. ‘‘ຍຖາ ພ຺ຣຫ຺ມາ ຕຖາ ເອໂກ, ຍຖາ ເທໂວ ຕຖາ ທຸເວ;

ຍຖາ ຄາໂມ ຕຖາ ຕໂຍ, ໂກລາຫລໍ ຕຕຸຕ຺ຕຣິ’’ນ຺ຕິ.

… ຍໂສໂຊ ເຖໂຣ….

໑໐. ສາຏິມຕ຺ຕິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໔໖. ‘‘ອຫຸ ຕຸຍ຺ຫໍ ປຸເຣ ສທ຺ຘາ, ສາ ເຕ ອຊ຺ຊ ນ ວິຊ຺ຊຕິ;

ຍໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ຕຸຍ຺ຫເມເວຕໍ, ນຕ຺ຖິ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ມມ.

໒໔໗. ‘‘ອນິຈ຺ຈາ ຫິ ຈລາ ສທ຺ທາ, ເອວໍ ທິຏ຺ຐາ ຫິ ສາ ມຍາ;

ຣຊ຺ຊນ຺ຕິປິ ວິຣຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ກິໍ ຊິຍ຺ຍເຕ ມຸນິ.

໒໔໘. ‘‘ປຈ຺ຈຕິ ມຸນິໂນ ຠຕ຺ຕໍ, ໂຖກໍ ໂຖກໍ ກຸເລ ກຸເລ;

ປິຓ຺ຑິກາຍ ຈຣິສ຺ສາມິ, ອຕ຺ຖິ ຊງ຺ຆພລໍ [ຊງ຺ຆາພລໍ (ສີ.)] ມມາ’’ຕິ.

… ສາຏິມຕ຺ຕິໂຍ ເຖໂຣ….

໑໑. ອຸປາລິຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໔໙. ‘‘ສທ຺ຘາຍ ອຠິນິກ຺ຂມ຺ມ, ນວປພ຺ພຊິໂຕ ນໂວ;

ມິຕ຺ເຕ ຠເຊຍ຺ຍ ກລ຺ຍາເຓ, ສຸທ຺ຘາຊີເວ ອຕນ຺ທິເຕ.

໒໕໐. ‘‘ສທ຺ຘາຍ ອຠິນິກ຺ຂມ຺ມ, ນວປພ຺ພຊິໂຕ ນໂວ;

ສງ຺ຆສ຺ມິໍ ວິຫຣໍ ຠິກ຺ຂຸ, ສິກ຺ເຂຖ ວິນຍໍ ພຸໂຘ.

໒໕໑. ‘‘ສທ຺ຘາຍ ອຠິນິກ຺ຂມ຺ມ, ນວປພ຺ພຊິໂຕ ນໂວ;

ກປ຺ປາກປ຺ເປສຸ ກຸສໂລ, ຈເຣຍ຺ຍ ອປຸຣກ຺ຂໂຕ’’ຕິ.

… ອຸປາລິຕ຺ເຖໂຣ….

໑໒. ອຸຕ຺ຕຣປາລຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໕໒. ‘‘ປຓ຺ຑິຕໍ ວຕ ມໍ ສນ຺ຕໍ, ອລມຕ຺ຖວິຈິນ຺ຕກໍ;

ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ ໂລເກ, ສມ຺ໂມຫາ ປາຕຍິໍສຸ ມໍ.

໒໕໓. ‘‘ປກ຺ຂນ຺ໂທ ມາຣວິສເຍ, ທຬ຺ຫສລ຺ລສມປ຺ປິໂຕ;

ອສກ຺ຂິໍ ມຈ຺ຈຸຣາຊສ຺ສ, ອຫໍ ປາສາ ປມຸຈ຺ຈິຕຸໍ.

໒໕໔. ‘‘ສພ຺ເພ ກາມາ ປຫີນາ ເມ, ຠວາ ສພ຺ເພ ປທາລິຕາ [ວິທາລິຕາ (ສີ. ປີ. ອຏ຺ຐ.)];

ວິກ຺ຂີໂຓ ຊາຕິສໍສາໂຣ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ’’ຕິ.

… ອຸຕ຺ຕຣປາໂລ ເຖໂຣ….

໑໓. ອຠິຠູຕຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໕໕. ‘‘ສຸຓາຖ ຎາຕໂຍ ສພ຺ເພ, ຍາວນ຺ເຕຕ຺ຖ ສມາຄຕາ;

ຘມ຺ມໍ ໂວ ເທສຍິສ຺ສາມິ, ທຸກ຺ຂາ ຊາຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ.

໒໕໖. [ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕] ‘‘ອາຣມ຺ຠຖ [ອາຣຠຖ (ສີ. ສ຺ຍາ.), ອາຣພ຺ຠຖ (ກ.)] ນິກ຺ກມຖ, ຍຸຎ຺ຊຖ ພຸທ຺ຘສາສເນ;

ຘຸນາຖ ມຈ຺ຈຸໂນ ເສນໍ, ນຬາຄາຣໍວ ກຸຎ຺ຊໂຣ.

໒໕໗. ‘‘ໂຍ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ, ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ວິຫສ຺ສຕິ [ວິເຫສ຺ສຕິ (ສ຺ຍາ. ປີ.)];

ປຫາຍ ຊາຕິສໍສາຣໍ, ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

… ອຠິຠູໂຕ ເຖໂຣ….

໑໔. ໂຄຕມຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໕໘. ‘‘ສໍສຣໍ ຫິ ນິຣຍໍ ອຄຈ຺ຉິສ຺ສໍ, ເປຕໂລກມຄມໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ;

ທຸກ຺ຂມມ຺ຫິປິ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍໍ, ເນກຘາ ຫິ ວຸສິຕໍ ຈິຣໍ ມຍາ.

໒໕໙. ‘‘ມານຸໂສປິ ຈ ຠໂວຠິຣາຘິໂຕ, ສຄ຺ຄກາຍມຄມໍ ສກິໍ ສກິໍ;

ຣູປຘາຕຸສຸ ອຣູປຘາຕຸສຸ, ເນວສຎ຺ຎິສຸ ອສຎ຺ຎິສຸຏ຺ຐິຕໍ.

໒໖໐. ‘‘ສມ຺ຠວາ ສຸວິທິຕາ ອສາຣກາ, ສງ຺ຂຕາ ປຈລິຕາ ສເທຣິຕາ;

ຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ມຫມຕ຺ຕສມ຺ຠວໍ, ສນ຺ຕິເມວ ສຕິມາ ສມຊ຺ຌຄ’’ນ຺ຕິ.

… ໂຄຕໂມ ເຖໂຣ….

໑໕. ຫາຣິຕຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໖໑. ‘‘ໂຍ ປຸພ຺ເພ ກຣຓີຍານິ, ປຈ຺ຉາ ໂສ ກາຕຸມິຈ຺ຉຕິ;

ສຸຂາ ໂສ ຘໍສເຕ ຐານາ, ປຈ຺ຉາ ຈ ມນຸຕປ຺ປຕິ.

໒໖໒. ‘‘ຍຎ຺ຫິ ກຍິຣາ ຕຎ຺ຫິ ວເທ, ຍໍ ນ ກຍິຣາ ນ ຕໍ ວເທ;

ອກໂຣນ຺ຕໍ ຠາສມານໍ, ປຣິຊານນ຺ຕິ ປຓ຺ຑິຕາ.

໒໖໓. ‘‘ສຸສຸຂໍ ວຕ ນິພ຺ພານໍ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘເທສິຕໍ;

ອໂສກໍ ວິຣຊໍ ເຂມໍ, ຍຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ.

… ຫາຣິໂຕ ເຖໂຣ….

໑໖. ວິມລຕ຺ເຖຣຄາຖາ

໒໖໔. ‘‘ປາປມິຕ຺ເຕ ວິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ, ຠເຊຍ຺ຍຸຕ຺ຕມປຸຄ຺ຄລໍ;

ໂອວາເທ ຈສ຺ສ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ອຈລໍ ສຸຂໍ.

໒໖໕. ‘‘ປຣິຕ຺ຕໍ ທາຣຸມາຣຸຍ຺ຫ, ຍຖາ ສີເທ ມຫຓ຺ຓເວ;

ເອວໍ ກຸສີຕມາຄມ຺ມ, ສາຘຸຊີວີປິ ສີທຕິ;

ຕສ຺ມາ ຕໍ ປຣິວຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ກຸສີຕໍ ຫີນວີຣິຍໍ.

໒໖໖. ‘‘ປວິວິຕ຺ເຕຫິ ອຣິເຍຫິ, ປຫິຕຕ຺ເຕຫິ ຌາຍິຠິ;

ນິຈ຺ຈໍ ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍຫິ, ປຓ຺ຑິເຕຫິ ສຫາວເສ’’ຕິ.

… ວິມໂລ ເຖໂຣ….

ຕິກນິປາໂຕ ນິຏ຺ຐິໂຕ.