໖. ສຠິຍສຸຕ຺ຕໍ

ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຠິຍສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ປຸຣາຓສາໂລຫິຕາຍ ເທວຕາຍ ປຎ຺ຫາ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ – ‘‘ໂຍ ເຕ, ສຠິຍ, ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອິເມ ປຎ຺ເຫ ປຸຏ຺ໂຐ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈເຣຍ຺ຍາສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຕສ຺ສາ ເທວຕາຍ ສນ຺ຕິເກ ເຕ ປຎ຺ເຫ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສງ຺ຆິໂນ ຄຓິໂນ ຄຓາຈຣິຍາ ຎາຕາ ຍສສ຺ສິໂນ ຕິຕ຺ຖກຣາ ສາຘຸສມ຺ມຕາ ພຫຸຊນສ຺ສ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ປູຣໂຓ ກສ຺ສໂປ ມກ຺ຂລິໂຄສາໂລ ອຊິໂຕ ເກສກມ຺ພໂລ ປກຸໂຘ [ກກຸໂຘ (ສີ.) ປກຸທ຺ໂຘ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ກຈ຺ຈາໂນ ສຎ຺ຈໂຍ [ສຎ຺ຊໂຍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເພລຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ [ເພລ຺ລຏ຺ຐິປຸຕ຺ໂຕ (ສີ. ປີ.), ເວຬຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕ (ສ຺ຍາ.)] ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ [ນາຕປຸຕ຺ໂຕ (ສີ. ປີ.)], ເຕ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ຉຕິ. ເຕ ສຠິເຍນ ປຣິພ຺ພາຊເກນ ປຎ຺ເຫ ປຸຏ຺ຐາ ນ ສມ຺ປາຍນ຺ຕິ; ອສມ຺ປາຍນ຺ຕາ ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣນ຺ຕິ. ອປິ ຈ ສຠິຍໍ ເຍວ ປຣິພ຺ພາຊກໍ ປຏິປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິຍສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເຍ ໂຂ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສງ຺ຆິໂນ ຄຓິໂນ ຄຓາຈຣິຍາ ຎາຕາ ຍສສ຺ສິໂນ ຕິຕ຺ຖກຣາ ສາຘຸສມ຺ມຕາ ພຫຸຊນສ຺ສ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ປູຣໂຓ ກສ຺ສໂປ…ເປ… ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ, ເຕ ມຍາ ປຎ຺ເຫ ປຸຏ຺ຐາ ນ ສມ຺ປາຍນ຺ຕິ, ອສມ຺ປາຍນ຺ຕາ ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣນ຺ຕິ; ອປິ ຈ ມຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍນ຺ນູນ຺ນາຫໍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິຍສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ສງ຺ຆີ ເຈວ ຄຓີ ຈ ຄຓາຈຣິໂຍ ຈ ຎາໂຕ ຍສສ຺ສີ ຕິຕ຺ຖກໂຣ ສາຘຸສມ຺ມໂຕ ພຫຸຊນສ຺ສ; ຍໍນູນາຫໍ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອິເມ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິຍສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເຍປິ ໂຂ ເຕ [ເຍ ໂຂ ເຕ (ສ຺ຍາ.), ຍໍ ໂຂ ເຕ (ກ.)] ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຊິຓ຺ຓາ ວຸຑ຺ຒາ ມຫລ຺ລກາ ອທ຺ຘຄຕາ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ ເຖຣາ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈິຣປພ຺ພຊິຕາ ສງ຺ຆິໂນ ຄຓິໂນ ຄຓາຈຣິຍາ ຎາຕາ ຍສສ຺ສິໂນ ຕິຕ຺ຖກຣາ ສາຘຸສມ຺ມຕາ ພຫຸຊນສ຺ສ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ປູຣໂຓ ກສ຺ສໂປ…ເປ. … ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ, ເຕປິ ມຍາ ປຎ຺ເຫ ປຸຏ຺ຐາ ນ ສມ຺ປາຍນ຺ຕິ, ອສມ຺ປາຍນ຺ຕາ ໂກປຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈຍຎ຺ຈ ປາຕຸກໂຣນ຺ຕິ, ອປິ ຈ ມຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ; ກິໍ ປນ ເມ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອິເມ ປຎ຺ເຫ ປຸຏ຺ໂຐ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ! ສມໂຓ ຫິ ໂຄຕໂມ ທຫໂຣ ເຈວ ຊາຕິຍາ, ນໂວ ຈ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິຍສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ສມໂຓ ໂຂ [ສມໂຓ ໂຂ ໂຄຕໂມ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ທຫໂຣຕິ ນ ອຸຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ ນ ປຣິໂຠຕພ຺ໂພ. ທຫໂຣປິ ເຈສ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຫຕິ ມຫານຸຠາໂວ, ຍໍນູນາຫໍ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອິເມ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ເວຬຸວນໍ ກລນ຺ທກນິວາໂປ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສິ –

໕໑໕. ‘‘ກງ຺ຂີ ເວຈິກິຈ຺ຉີ ອາຄມໍ, (ອິຕິ ສຠິໂຍ)

ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອຠິກງ຺ຂມາໂນ;

ເຕສນ຺ຕກໂຣ ຠວາຫິ [ຠວາຫິ ເມ (ປີ. ກ.)] ປຎ຺ເຫ ເມ ປຸຏ຺ໂຐ,

ອນຸປຸພ຺ພໍ ອນຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກໂຣຫິ ເມ’’.

໕໑໖. ‘‘ທູຣໂຕ ອາຄໂຕສິ ສຠິຍ, (ອິຕິ ຠຄວາ)

ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ອຠິກງ຺ຂມາໂນ;

ເຕສນ຺ຕກໂຣ ຠວາມິ [ເຕສມນ຺ຕກໂຣມິ ເຕ (ກ.)] ປຎ຺ເຫ ເຕ ປຸຏ຺ໂຐ,

ອນຸປຸພ຺ພໍ ອນຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກໂຣມິ ເຕ.

໕໑໗. ‘‘ປຸຈ຺ຉ ມໍ ສຠິຍ ປຎ຺ຫໍ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ມນສິຈ຺ຉສິ;

ຕສ຺ສ ຕສ຺ເສວ ປຎ຺ຫສ຺ສ, ອຫໍ ອນ຺ຕໍ ກໂຣມິ ເຕ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິຍສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ, ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ, ໂຠ! ຍໍ ວຕາຫໍ ອຎ຺ເຎສຸ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ໂອກາສກມ຺ມມຕ຺ຕມ຺ປິ [ໂອກາສມຕ຺ຕມ຺ປິ (ສີ. ປີ.)] ນາລຕ຺ຖໍ ຕໍ ເມ ອິທໍ ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ໂອກາສກມ຺ມໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕມໂນ ປມຸທິໂຕ ອຸທຄ຺ໂຄ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຎ຺ຫໍ ອປຸຈ຺ຉິ –

໕໑໘. ‘‘ກິໍ ປຕ຺ຕິນມາຫຸ ຠິກ຺ຂຸນໍ, (ອິຕິ ສຠິໂຍ)

ໂສຣຕໍ ເກນ ກຖຎ຺ຈ ທນ຺ຕມາຫຸ;

ພຸທ຺ໂຘຕິ ກຖໍ ປວຸຈ຺ຈຕິ,

ປຸຏ຺ໂຐ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຫິ’’.

໕໑໙. ‘‘ປຊ຺ເຊນ ກເຕນ ອຕ຺ຕນາ, (ສຠິຍາຕິ ຠຄວາ)

ປຣິນິພ຺ພານຄໂຕ ວິຕິຓ຺ຓກງ຺ໂຂ;

ວິຠວຎ຺ຈ ຠວຎ຺ຈ ວິປ຺ປຫາຍ,

ວຸສິຕວາ ຂີຓປຸນພ຺ຠໂວ ສ ຠິກ຺ຂຸ.

໕໒໐. ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸເປກ຺ຂໂກ ສຕິມາ, ນ ໂສ ຫິໍສຕິ ກຎ຺ຈິ ສພ຺ພໂລເກ;

ຕິຓ຺ໂຓ ສມໂຓ ອນາວິໂລ, ອຸສ຺ສທາ ຍສ຺ສ ນ ສນ຺ຕິ ໂສຣໂຕ ໂສ.

໕໒໑. ‘‘ຍສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຠາວິຕານິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພໂລເກ;

ນິພ຺ພິຊ຺ຌ ອິມໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ, ກາລໍ ກງ຺ຂຕິ ຠາວິໂຕ ສ ທນ຺ໂຕ.

໕໒໒. ‘‘ກປ຺ປານິ ວິເຈຍ຺ຍ ເກວລານິ, ສໍສາຣໍ ທຸຠຍໍ ຈຸຕູປປາຕໍ;

ວິຄຕຣຊມນງ຺ຄຓໍ ວິສຸທ຺ຘໍ, ປຕ຺ຕໍ ຊາຕິຂຍໍ ຕມາຫຸ ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕມໂນ ປມຸທິໂຕ ອຸທຄ຺ໂຄ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣິໍ [ອຸຕ຺ຕຣິ (ກ.)] ປຎ຺ຫໍ ອປຸຈ຺ຉິ –

໕໒໓. ‘‘ກິໍ ປຕ຺ຕິນມາຫຸ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ, (ອິຕິ ສຠິໂຍ)

ສມຓໍ ເກນ ກຖຎ຺ຈ ນ຺ຫາຕໂກຕິ;

ນາໂຄຕິ ກຖໍ ປວຸຈ຺ຈຕິ,

ປຸຏ຺ໂຐ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຫິ’’.

໕໒໔. ‘‘ພາຫິຕ຺ວາ ສພ຺ພປາປການິ, (ສຠິຍາຕິ ຠຄວາ)

ວິມໂລ ສາຘຸສມາຫິໂຕ ຐິຕຕ຺ໂຕ;

ສໍສາຣມຕິຈ຺ຈ ເກວລີ ໂສ,

ອສິໂຕ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ສ ພ຺ຣຫ຺ມາ.

໕໒໕. ‘‘ສມິຕາວິ ປຫາຍ ປຸຎ຺ຎປາປໍ, ວິຣໂຊ ຎຕ຺ວາ ອິມໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ;

ຊາຕິມຣຓໍ ອຸປາຕິວຕ຺ໂຕ, ສມໂຓ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາ.

໕໒໖. ‘‘ນິນ຺ຫາຍ [ນິນຫາຍ (ສ຺ຍາ.)] ສພ຺ພປາປການິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພໂລເກ;

ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ກປ຺ປິເຍສຸ, ກປ຺ປໍ ເນຕິ ຕມາຫຸ ນ຺ຫາຕໂກ’’ຕິ.

໕໒໗. ‘‘ອາຄຸໍ ນ ກໂຣຕິ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ, ສພ຺ພສໍໂຍເຄ [ສພ຺ພໂຍເຄ (ກ.)] ວິສຊ຺ຊ ພນ຺ຘນານິ;

ສພ຺ພຕ຺ຖ ນ ສຊ຺ຊຕີ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ນາໂຄ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ…ເປ… ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ປຎ຺ຫໍ ອປຸຈ຺ຉິ –

໕໒໘. ‘‘ກໍ ເຂຕ຺ຕຊິນໍ ວທນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາ, (ອິຕິ ສຠິໂຍ)

ກຸສລໍ ເກນ ກຖຎ຺ຈ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ;

ມຸນິ ນາມ ກຖໍ ປວຸຈ຺ຈຕິ,

ປຸຏ຺ໂຐ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຫິ’’.

໕໒໙. ‘‘ເຂຕ຺ຕານິ ວິເຈຍ຺ຍ ເກວລານິ, (ສຠິຍາຕິ ຠຄວາ)

ທິພ຺ພໍ ມານຸສກຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມເຂຕ຺ຕໍ;

ສພ຺ພເຂຕ຺ຕມູລພນ຺ຘນາ ປມຸຕ຺ໂຕ,

ເຂຕ຺ຕຊິໂນ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາ.

໕໓໐. ‘‘ໂກສານິ ວິເຈຍ຺ຍ ເກວລານິ, ທິພ຺ພໍ ມານຸສກຎ຺ຈ ພ຺ຣຫ຺ມໂກສໍ;

ສພ຺ພໂກສມູລພນ຺ຘນາ ປມຸຕ຺ໂຕ, ກຸສໂລ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາ.

໕໓໑. ‘‘ທຸຠຍານິ ວິເຈຍ຺ຍ ປຓ຺ຑຣານິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສຸທ຺ຘິປຎ຺ໂຎ;

ກຓ຺ຫໍ ສຸກ຺ກໍ ອຸປາຕິວຕ຺ໂຕ, ປຓ຺ຑິໂຕ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາ.

໕໓໒. ‘‘ອສຕຎ຺ຈ ສຕຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພໂລເກ;

ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ປູຊນີໂຍ, ສງ຺ຄໍ ຊາລມຕິຈ຺ຈ ໂສ ມຸນີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ…ເປ… ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ປຎ຺ຫໍ ອປຸຈ຺ຉິ –

໕໓໓. ‘‘ກິໍ ປຕ຺ຕິນມາຫຸ ເວທຄຸໍ, (ອິຕິ ສຠິໂຍ)

ອນຸວິທິຕໍ ເກນ ກຖຎ຺ຈ ວີຣິຍວາຕິ;

ອາຊານິໂຍ ກິນ຺ຕິ ນາມ ໂຫຕິ,

ປຸຏ຺ໂຐ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຫິ’’.

໕໓໔. ‘‘ເວທານິ ວິເຈຍ຺ຍ ເກວລານິ, (ສຠິຍາຕິ ຠຄວາ)

ສມຓານໍ ຍານິຘຕ຺ຖິ [ຍານິປຕ຺ຖິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ;

ສພ຺ພເວທນາສຸ ວີຕຣາໂຄ,

ສພ຺ພໍ ເວທມຕິຈ຺ຈ ເວທຄູ ໂສ.

໕໓໕. ‘‘ອນຸວິຈ຺ຈ ປປຎ຺ຈນາມຣູປໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ໂຣຄມູລໍ;

ສພ຺ພໂຣຄມູລພນ຺ຘນາ ປມຸຕ຺ໂຕ, ອນຸວິທິໂຕ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາ.

໕໓໖. ‘‘ວິຣໂຕ ອິຘ ສພ຺ພປາປເກຫິ, ນິຣຍທຸກ຺ຂໍ ອຕິຈ຺ຈ ວີຣິຍວາ ໂສ;

ໂສ ວີຣິຍວາ ປຘານວາ, ຘີໂຣ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາ.

໕໓໗. ‘‘ຍສ຺ສສ຺ສຸ ລຸນານິ ພນ຺ຘນານິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສງ຺ຄມູລໍ;

ສພ຺ພສງ຺ຄມູລພນ຺ຘນາ ປມຸຕ຺ໂຕ, ອາຊານິໂຍ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ…ເປ… ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ປຎ຺ຫໍ ອປຸຈ຺ຉິ –

໕໓໘. ‘‘ກິໍ ປຕ຺ຕິນມາຫຸ ໂສຕ຺ຕິຍໍ, (ອິຕິ ສຠິໂຍ)

ອຣິຍໍ ເກນ ກຖຎ຺ຈ ຈຣຓວາຕິ;

ປຣິພ຺ພາຊໂກ ກິນ຺ຕິ ນາມ ໂຫຕິ,

ປຸຏ຺ໂຐ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຫິ’’.

໕໓໙. ‘‘ສຸຕ຺ວາ ສພ຺ພຘມ຺ມໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ໂລເກ, (ສຠິຍາຕິ ຠຄວາ)

ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ຊໍ ຍທຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ;

ອຠິຠຸໍ ອກຖໍກຖິໍ ວິມຸຕ຺ຕໍ,

ອນິຆໍ ສພ຺ພຘິມາຫຸ ໂສຕ຺ຕິໂຍຕິ.

໕໔໐. ‘‘ເຉຕ຺ວາ ອາສວານິ ອາລຍານິ, ວິທ຺ວາ ໂສ ນ ອຸເປຕິ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍໍ;

ສຎ຺ຎໍ ຕິວິຘໍ ປນຸຊ຺ຊ ປງ຺ກໍ, ກປ຺ປໍ ເນຕິ ຕມາຫຸ ອຣິໂຍຕິ.

໕໔໑. ‘‘ໂຍ ອິຘ ຈຣເຓສຸ ປຕ຺ຕິປຕ຺ໂຕ, ກຸສໂລ ສພ຺ພທາ ອາຊານາຕິ [ອາຊານິ (ສ຺ຍາ.)] ຘມ຺ມໍ;

ສພ຺ພຕ຺ຖ ນ ສຊ຺ຊຕິ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ [ວິມຸຕ຺ໂຕ (ສີ.)], ປຏິຆາ ຍສ຺ສ ນ ສນ຺ຕິ ຈຣຓວາ ໂສ.

໕໔໒. ‘‘ທຸກ຺ຂເວປກ຺ກໍ ຍທຕ຺ຖິ ກມ຺ມໍ, ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ວາປິ [ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ (ສ຺ຍາ.)] ມຊ຺ເຌ;

ປຣິພ຺ພາຊຍິຕ຺ວາ ປຣິຎ຺ຎຈາຣີ, ມາຍໍ ມານມໂຖປິ ໂລຠໂກຘໍ;

ປຣິຍນ຺ຕມກາສິ ນາມຣູປໍ, ຕໍ ປຣິພ຺ພາຊກມາຫຸ ປຕ຺ຕິປຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕມໂນ ປມຸທິໂຕ ອຸທຄ຺ໂຄ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ສມ຺ມຸຂາ ສາຣຸປ຺ປາຫິ ຄາຖາຫິ ອຠິຕ຺ຖວິ –

໕໔໓. ‘‘ຍານິ ຈ ຕີຓິ ຍານິ ຈ ສຏ຺ຐິ, ສມຓປ຺ປວາທສິຕານິ [ສມຓປ຺ປວາທນິສ຺ສິຕານິ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຠູຣິປຎ຺ຎ;

ສຎ຺ຎກ຺ຂຣສຎ຺ຎນິສ຺ສິຕານິ, ໂອສຣຓານິ ວິເນຍ຺ຍ ໂອຆຕມຄາ.

໕໔໔. ‘‘ອນ຺ຕຄູສິ ປາຣຄູ [ປາຣຄູສິ (ສ຺ຍາ. ປີ. ກ.)] ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ອຣຫາສິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຂີຓາສວໍ ຕໍ ມຎ຺ເຎ;

ຊຸຕິມາ ມຸຕິມາ ປຫູຕປຎ຺ໂຎ, ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກຣໍ ອຕາເຣສິ ມໍ.

໕໔໕. ‘‘ຍໍ ເມ ກງ຺ຂິຕມຎ຺ຎາສິ, ວິຈິກິຈ຺ຉາ ມໍ ຕາຣຍິ ນໂມ ເຕ;

ມຸນິ ໂມນປເຖສຸ ປຕ຺ຕິປຕ຺ຕ, ອຂິລ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸ ໂສຣໂຕສິ.

໕໔໖. ‘‘ຍາ ເມ ກງ຺ຂາ ປຸເຣ ອາສິ, ຕໍ ເມ ພ຺ຍາກາສິ ຈກ຺ຂຸມາ;

ອທ຺ຘາ ມຸນີສິ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ນຕ຺ຖິ ນີວຣຓາ ຕວ.

໕໔໗. ‘‘ອຸປາຍາສາ ຈ ເຕ ສພ຺ເພ, ວິທ຺ຘສ຺ຕາ ວິນຬີກຕາ;

ສີຕິຠູໂຕ ທມປ຺ປຕ຺ໂຕ, ຘິຕິມາ ສຈ຺ຈນິກ຺ກໂມ.

໕໔໘. ‘‘ຕສ຺ສ ເຕ ນາຄນາຄສ຺ສ, ມຫາວີຣສ຺ສ ຠາສໂຕ;

ສພ຺ເພ ເທວານຸໂມທນ຺ຕິ, ອຸໂຠ ນາຣທປພ຺ພຕາ.

໕໔໙. ‘‘ນໂມ ເຕ ປຸຣິສາຊຎ຺ຎ, ນໂມ ເຕ ປຸຣິສຸຕ຺ຕມ;

ສເທວກສ຺ມິໍ ໂລກສ຺ມິໍ, ນຕ຺ຖິ ເຕ ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ.

໕໕໐. ‘‘ຕຸວໍ ພຸທ຺ໂຘ ຕຸວໍ ສຕ຺ຖາ, ຕຸວໍ ມາຣາຠິຠູ ມຸນິ;

ຕຸວໍ ອນຸສເຍ ເຉຕ຺ວາ, ຕິຓ຺ໂຓ ຕາເຣສິ ມໍ ປຊໍ.

໕໕໑. ‘‘ອຸປຘີ ເຕ ສມຕິກ຺ກນ຺ຕາ, ອາສວາ ເຕ ປທາລິຕາ;

ສີໂຫສິ ອນຸປາທາໂນ, ປຫີນຠຍເຠຣໂວ.

໕໕໒. ‘‘ປຸຓ຺ຑຣີກໍ ຍຖາ ວຄ຺ຄຸ, ໂຕເຍ ນ ອຸປລິມ຺ປຕິ [ໂຕເຍນ ນ ອຸປລິປ຺ປຕິ (ສີ.), ໂຕເຍ ນ ອຸປລິປ຺ປຕິ (ປີ.), ໂຕເຍນ ນ ອຸປລິມ຺ປຕິ (ກ.)];

ເອວໍ ປຸຎ຺ເຎ ຈ ປາເປ ຈ, ອຸຠເຍ ຕ຺ວໍ ນ ລິມ຺ປສິ;

ປາເທ ວີຣ ປສາເຣຫິ, ສຠິໂຍ ວນ຺ທຕິ ສຕ຺ຖຸໂນ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວໂຕ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ເອສາຫໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ; ລເຠຍ຺ຍາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍໍ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ໂຍ ໂຂ, ສຠິຍ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ໂພ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາກງ຺ຂຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ອາກງ຺ຂຕິ ອຸປສມ຺ປທໍ, ໂສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ປຣິວສຕິ; ຈຕຸນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ, ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍ. ອປິ ຈ ເມຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄລເວມຕ຺ຕຕາ ວິທິຕາ’’ຕິ.

‘‘ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍປຸພ຺ພາ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ອາກງ຺ຂນ຺ຕາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ອາກງ຺ຂນ຺ຕາ ອຸປສມ຺ປທໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ປຣິວສນ຺ຕິ, ຈຕຸນ຺ນໍ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕິ, ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍ, ອຫໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ວສ຺ສານິ ປຣິວສິສ຺ສາມິ; ຈຕຸນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອາຣທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູ ປພ຺ພາເຊນ຺ຕຸ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕຸ ຠິກ຺ຂຸຠາວາຍາ’’ຕິ. ອລຕ຺ຖ ໂຂ ສຠິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອລຕ຺ຖ ອຸປສມ຺ປທໍ…ເປ… ອຎ຺ຎຕໂຣ ໂຂ ປນາຍສ຺ມາ ສຠິໂຍ ອຣຫຕໍ ອໂຫສີຕິ.

ສຠິຍສຸຕ຺ຕໍ ຉຏ຺ຐໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.