໒. ຈູຬວຄ຺ໂຄ

໑. ຣຕນສຸຕ຺ຕໍ

໒໒໔. ຍານີຘ ຠູຕານິ ສມາຄຕານິ, ຠຸມ຺ມານິ [ຠູມານິ (ກ.)] ວາ ຍານິ ວ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ;

ສພ຺ເພວ ຠູຕາ ສຸມນາ ຠວນ຺ຕຸ, ອໂຖປິ ສກ຺ກຈ຺ຈ ສຸຓນ຺ຕຸ ຠາສິຕໍ.

໒໒໕. ຕສ຺ມາ ຫິ ຠູຕາ ນິສາເມຖ ສພ຺ເພ, ເມຕ຺ຕໍ ກໂຣຖ ມານຸສິຍາ ປຊາຍ;

ທິວາ ຈ ຣຕ຺ໂຕ ຈ ຫຣນ຺ຕິ ເຍ ພລິໍ, ຕສ຺ມາ ຫິ ເນ ຣກ຺ຂຖ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ.

໒໒໖. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຕ຺ຕໍ ອິຘ ວາ ຫຸຣໍ ວາ, ສຄ຺ເຄສຸ ວາ ຍໍ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ;

ນ ໂນ ສມໍ ອຕ຺ຖິ ຕຖາຄເຕນ, ອິທມ຺ປິ ພຸທ຺ເຘ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ;

ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໒໗. ຂຍໍ ວິຣາຄໍ ອມຕໍ ປຓີຕໍ, ຍທຊ຺ຌຄາ ສກ຺ຍມຸນີ ສມາຫິໂຕ;

ນ ເຕນ ຘມ຺ເມນ ສມຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ, ອິທມ຺ປິ ຘມ຺ເມ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ;

ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໒໘. ຍໍ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ໂຐ ປຣິວຓ຺ຓຍີ ສຸຈິໍ, ສມາຘິມານນ຺ຕຣິກຎ຺ຎມາຫຸ;

ສມາຘິນາ ເຕນ ສໂມ ນ ວິຊ຺ຊຕິ, ອິທມ຺ປິ ຘມ຺ເມ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ;

ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໒໙. ເຍ ປຸຄ຺ຄລາ ອຏ຺ຐ ສຕໍ ປສຕ຺ຖາ, ຈຕ຺ຕາຣິ ເອຕານິ ຍຸຄານິ ໂຫນ຺ຕິ;

ເຕ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍາ ສຸຄຕສ຺ສ ສາວກາ, ເອເຕສຸ ທິນ຺ນານິ ມຫປ຺ຜລານິ;

ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໐. ເຍ ສຸປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ມນສາ ທຬ຺ເຫນ, ນິກ຺ກາມິໂນ ໂຄຕມສາສນມ຺ຫິ;

ເຕ ປຕ຺ຕິປຕ຺ຕາ ອມຕໍ ວິຄຍ຺ຫ, ລທ຺ຘາ ມຸຘາ ນິພ຺ພຸຕິໍ [ນິພ຺ພຸຕິ (ກ.)] ຠຸຎ຺ຊມານາ;

ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໑. ຍຖິນ຺ທຂີໂລ ປຖວິສ຺ສິໂຕ [ປທວິສ຺ສິໂຕ (ກ. ສີ.), ປຐວິໍ ສິໂຕ (ກ. ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສິຍາ, ຈຕຸພ຺ຠິ ວາເຕຫິ ອສມ຺ປກມ຺ປິໂຍ;

ຕຖູປມໍ ສປ຺ປຸຣິສໍ ວທາມິ, ໂຍ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ອເວຈ຺ຈ ປສ຺ສຕິ;

ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໒. ເຍ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ວິຠາວຍນ຺ຕິ, ຄມ຺ຠີຣປຎ຺ເຎນ ສຸເທສິຕານິ;

ກິຎ຺ຈາປິ ເຕ ໂຫນ຺ຕິ ຠຸສໍ ປມຕ຺ຕາ, ນ ເຕ ຠວໍ ອຏ຺ຐມມາທິຍນ຺ຕິ;

ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໓. ສຫາວສ຺ສ ທສ຺ສນສມ຺ປທາຍ [ສຫາວສທ຺ທສ຺ສນສມ຺ປທາຍ (ກ.)], ຕຍສ຺ສຸ ຘມ຺ມາ ຊຫິຕາ ຠວນ຺ຕິ;

ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ວິຈິກິຈ຺ຉິຕຎ຺ຈ, ສີລພ຺ພຕໍ ວາປິ ຍທຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ.

໒໓໔. ຈຕູຫປາເຍຫິ ຈ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ, ຉຈ຺ຈາຠິຐານານິ [ຉ ຈາຠິຐານານິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຠພ຺ພ ກາຕຸໍ [ອຠພ຺ໂພ ກາຕຸໍ (ສີ.)];

ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໕. ກິຎ຺ຈາປິ ໂສ ກມ຺ມ [ກມ຺ມໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ກໂຣຕິ ປາປກໍ, ກາເຍນ ວາຈາ ອຸທ ເຈຕສາ ວາ;

ອຠພ຺ພ [ອຠພ຺ໂພ (ພຫູສຸ)] ໂສ ຕສ຺ສ ປຏິຈ຺ຉທາຍ [ປຏິຈ຺ຉາທາຍ (ສີ.)], ອຠພ຺ພຕາ ທິຏ຺ຐປທສ຺ສ ວຸຕ຺ຕາ;

ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໖. ວນປ຺ປຄຸມ຺ເພ ຍຖ [ຍຖາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຜຸສ຺ສິຕຄ຺ເຄ, ຄິມ຺ຫານມາເສ ປຐມສ຺ມິໍ [ປຐມສ຺ມິ (?)] ຄິມ຺ເຫ;

ຕຖູປມໍ ຘມ຺ມວຣໍ ອເທສຍິ [ອເທສຍີ (ສີ.)], ນິພ຺ພານຄາມິໍ ປຣມໍ ຫິຕາຍ;

ອິທມ຺ປິ ພຸທ຺ເຘ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໗. ວໂຣ ວຣຎ຺ຎູ ວຣໂທ ວຣາຫໂຣ, ອນຸຕ຺ຕໂຣ ຘມ຺ມວຣໍ ອເທສຍິ;

ອິທມ຺ປິ ພຸທ຺ເຘ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໘. ຂີຓໍ ປຸຣາຓໍ ນວ ນຕ຺ຖິ ສມ຺ຠວໍ, ວິຣຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາຍຕິເກ ຠວສ຺ມິໍ;

ເຕ ຂີຓພີຊາ ອວິຣູຬ຺ຫິຉນ຺ທາ, ນິພ຺ພນ຺ຕິ ຘີຣາ ຍຖາຍໍ [ຍຖຍໍ (ກ.)] ປທີໂປ;

ອິທມ຺ປິ ສງ຺ເຆ ຣຕນໍ ປຓີຕໍ, ເອເຕນ ສຈ຺ເຈນ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໓໙. ຍານີຘ ຠູຕານິ ສມາຄຕານິ, ຠຸມ຺ມານິ ວາ ຍານິ ວ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ;

ຕຖາຄຕໍ ເທວມນຸສ຺ສປູຊິຕໍ, ພຸທ຺ຘໍ ນມສ຺ສາມ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໔໐. ຍານີຘ ຠູຕານິ ສມາຄຕານິ, ຠຸມ຺ມານິ ວາ ຍານິ ວ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ;

ຕຖາຄຕໍ ເທວມນຸສ຺ສປູຊິຕໍ, ຘມ຺ມໍ ນມສ຺ສາມ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕຸ.

໒໔໑. ຍານີຘ ຠູຕານິ ສມາຄຕານິ, ຠຸມ຺ມານິ ວາ ຍານິ ວ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ;

ຕຖາຄຕໍ ເທວມນຸສ຺ສປູຊິຕໍ, ສງ຺ຆໍ ນມສ຺ສາມ ສຸວຕ຺ຖິ ໂຫຕູຕິ.

ຣຕນສຸຕ຺ຕໍ ປຐມໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໒. ອາມຄນ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໒. ‘‘ສາມາກຈິງ຺ຄູລກຈີນການິ ຈ, ປຕ຺ຕປ຺ຜລໍ ມູລຜລໍ ຄວິປ຺ຜລໍ;

ຘມ຺ເມນ ລທ຺ຘໍ ສຕມສ຺ນມານາ [ສຕມສມານາ (ສີ. ປີ.), ສຕມສ຺ສມານາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ນ ກາມກາມາ ອລິກໍ ຠຓນ຺ຕິ.

໒໔໓. ‘‘ຍທສ຺ນມາໂນ ສຸກຕໍ ສຸນິຏ຺ຐິຕໍ, ປເຣຫິ ທິນ຺ນໍ ປຍຕໍ ປຓີຕໍ;

ສາລີນມນ຺ນໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊມາໂນ, ໂສ ຠຸຎ຺ຊສີ ກສ຺ສປ ອາມຄນ຺ຘໍ.

໒໔໔. ‘‘ນ ອາມຄນ຺ໂຘ ມມ ກປ຺ປຕີຕິ, ອິຈ຺ເຈວ ຕ຺ວໍ ຠາສສິ ພ຺ຣຫ຺ມພນ຺ຘຸ;

ສາລີນມນ຺ນໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊມາໂນ, ສກຸນ຺ຕມໍເສຫິ ສຸສງ຺ຂເຕຫິ;

ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ກສ຺ສປ ເອຕມຕ຺ຖໍ, ກຖໍ ປກາໂຣ ຕວ ອາມຄນ຺ໂຘ’’.

໒໔໕. ‘‘ປາຓາຕິປາໂຕ ວຘເຉທພນ຺ຘນໍ, ເຖຍ຺ຍໍ ມຸສາວາໂທ ນິກຕິວຎ຺ຈນານິ ຈ;

ອຊ຺ເຌນກຸຕ຺ຕໍ [ອຊ຺ເຌນ ກຸຊ຺ຊໍ (ສີ. ປີ.)] ປຣທາຣເສວນາ, ເອສາມຄນ຺ໂຘ ນ ຫິ ມໍສໂຠຊນໍ.

໒໔໖. ‘‘ເຍ ອິຘ ກາເມສຸ ອສຎ຺ຎຕາ ຊນາ, ຣເສສຸ ຄິທ຺ຘາ ອສຸຈິຠາວມສ຺ສິຕາ [ອສຸຈີກມິສ຺ສິຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)];

ນຕ຺ຖິກທິຏ຺ຐີ ວິສມາ ທຸຣນ຺ນຍາ, ເອສາມຄນ຺ໂຘ ນ ຫິ ມໍສໂຠຊນໍ.

໒໔໗. ‘‘ເຍ ລູຂສາ ທາຣຸຓາ ປິຏ຺ຐິມໍສິກາ [ເຍ ລູຂຣສາ ທາຣຸຓາ ປຣປິຏ຺ຐິມໍສິກາ (ກ.)], ມິຕ຺ຕທ຺ທຸໂນ ນິກ຺ກຣຸຓາຕິມານິໂນ;

ອທານສີລາ ນ ຈ ເທນ຺ຕິ ກສ຺ສຈິ, ເອສາມຄນ຺ໂຘ ນ ຫິ ມໍສໂຠຊນໍ.

໒໔໘. ‘‘ໂກໂຘ ມໂທ ຖມ຺ໂຠ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາປນາ [ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາປນາ ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ.), ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາປນາ (ປີ.)], ມາຍາ ອຸສູຍາ ຠສ຺ສສມຸສ຺ສໂຍ ຈ;

ມານາຕິມາໂນ ຈ ອສພ຺ຠິ ສນ຺ຖໂວ, ເອສາມຄນ຺ໂຘ ນ ຫິ ມໍສໂຠຊນໍ.

໒໔໙. ‘‘ເຍ ປາປສີລາ ອິຓຆາຕສູຈກາ, ໂວຫາຣກູຏາ ອິຘ ປາຏິຣູປິກາ [ປາຕິຣູປິກາ (?)];

ນຣາຘມາ ເຍຘ ກໂຣນ຺ຕິ ກິພ຺ພິສໍ, ເອສາມຄນ຺ໂຘ ນ ຫິ ມໍສໂຠຊນໍ.

໒໕໐. ‘‘ເຍ ອິຘ ປາເຓສຸ ອສຎ຺ຎຕາ ຊນາ, ປເຣສມາທາຍ ວິເຫສມຸຍ຺ຍຸຕາ;

ທຸສ຺ສີລລຸທ຺ທາ ຜຣຸສາ ອນາທຣາ, ເອສາມຄນ຺ໂຘ ນ ຫິ ມໍສໂຠຊນໍ.

໒໕໑. ‘‘ເອເຕສຸ ຄິທ຺ຘາ ວິຣຸທ຺ຘາຕິປາຕິໂນ, ນິຈ຺ຈຸຍ຺ຍຸຕາ ເປຈ຺ຈ ຕມໍ ວຊນ຺ຕິ ເຍ;

ປຕນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ ນິຣຍໍ ອວໍສິຣາ, ເອສາມຄນ຺ໂຘ ນ ຫິ ມໍສໂຠຊນໍ.

໒໕໒. ‘‘ນ ມຈ຺ຉມໍສານມນາສກຕ຺ຕໍ [ນ ມຈ຺ຉມໍສໍ ນ ອນາສກຕ຺ຕໍ (ສີ. ອຏ຺ຐ ມູລປາໂຐ), ນ ມໍຈ຺ຉມໍສານານາສກຕ຺ຕໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)], ນ ນຄ຺ຄິຍໍ ນ ມຸຓ຺ຑິຍໍ ຊຏາຊລ຺ລໍ;

ຂຣາຊິນານິ ນາຄ຺ຄິຫຸຕ຺ຕສ຺ສຸປເສວນາ, ເຍ ວາປິ ໂລເກ ອມຣາ ພຫູ ຕປາ;

ມນ຺ຕາຫຸຕີ ຍຎ຺ຎມຸຕູປເສວນາ, ໂສເຘນ຺ຕິ ມຈ຺ຈໍ ອວິຕິຓ຺ຓກງ຺ຂໍ.

໒໕໓. ‘‘ໂຍ ເຕສຸ [ໂສເຕສຸ (ສີ. ປີ.)] ຄຸຕ຺ໂຕ ວິທິຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ ຈເຣ, ຘມ຺ເມ ຐິໂຕ ອຊ຺ຊວມທ຺ທເວ ຣໂຕ;

ສງ຺ຄາຕິໂຄ ສພ຺ພທຸກ຺ຂປ຺ປຫີໂນ, ນ ລິປ຺ປຕິ [ນ ລິມ຺ປຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ ກ.)] ທິຏ຺ຐສຸເຕສຸ ຘີໂຣ’’.

໒໕໔. ອິຈ຺ເຈຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ, ອກ຺ຂາສິ ນໍ [ຕໍ (ສີ. ປີ.)] ເວທຍິ ມນ຺ຕປາຣຄູ;

ຈິຕ຺ຣາຫິ ຄາຖາຫິ ມຸນີ ປກາສຍິ, ນິຣາມຄນ຺ໂຘ ອສິໂຕ ທຸຣນ຺ນໂຍ.

໒໕໕. ສຸຕ຺ວານ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສຸຠາສິຕໍ ປທໍ, ນິຣາມຄນ຺ຘໍ ສພ຺ພທຸກ຺ຂປ຺ປນູທນໍ;

ນີຈມໂນ ວນ຺ທິ ຕຖາຄຕສ຺ສ, ຕຕ຺ເຖວ ປພ຺ພຊ຺ຊມໂຣຈຍິຕ຺ຖາຕິ.

ອາມຄນ຺ຘສຸຕ຺ຕໍ ທຸຕິຍໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໓. ຫິຣິສຸຕ຺ຕໍ

໒໕໖. ຫິຣິໍ ຕຣນ຺ຕໍ ວິຊິຄຸຈ຺ຉມານໍ, ຕວາຫມສ຺ມິ [ສຂາຫມສ຺ມິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອິຕິ ຠາສມານໍ;

ສຍ຺ຫານິ ກມ຺ມານິ ອນາທິຍນ຺ຕໍ, ເນໂສ ມມນ຺ຕິ ອິຕິ ນໍ ວິຊຎ຺ຎາ.

໒໕໗. ອນນ຺ວຍໍ [ອຕ຺ຖນ຺ວຍໍ (ກ.)] ປິຍໍ ວາຈໍ, ໂຍ ມິຕ຺ເຕສຸ ປກຸພ຺ພຕິ;

ອກໂຣນ຺ຕໍ ຠາສມານໍ, ປຣິຊານນ຺ຕິ ປຓ຺ຑິຕາ.

໒໕໘. ນ ໂສ ມິຕ຺ໂຕ ໂຍ ສທາ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ, ເຠທາສງ຺ກີ ຣນ຺ຘເມວານຸປສ຺ສີ;

ຍສ຺ມິຎ຺ຈ ເສຕິ ອຸຣສີວ ປຸຕ຺ໂຕ, ສ ເວ ມິຕ຺ໂຕ ໂຍ ປເຣຫິ ອເຠຊ຺ໂຊ.

໒໕໙. ປາມຸຊ຺ຊກຣຓໍ ຐານໍ, ປສໍສາວຫນໍ ສຸຂໍ;

ຜລານິສໍໂສ ຠາເວຕິ, ວຫນ຺ໂຕ ໂປຣິສໍ ຘຸຣໍ.

໒໖໐. ປວິເວກຣສໍ ປິຕ຺ວາ, ຣສໍ ອຸປສມສ຺ສ ຈ;

ນິທ຺ທໂຣ ໂຫຕິ ນິປ຺ປາໂປ, ຘມ຺ມປີຕິຣສໍ ປິວນ຺ຕິ.

ຫິຣິສຸຕ຺ຕໍ ຕຕິຍໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໔. ມງ຺ຄລສຸຕ຺ຕໍ

ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕຣາ ເທວຕາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ ເກວລກປ຺ປໍ ເຊຕວນໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ສາ ເທວຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສິ –

໒໖໑. ‘‘ພຫູ ເທວາ ມນຸສ຺ສາ ຈ, ມງ຺ຄລານິ ອຈິນ຺ຕຍຸໍ;

ອາກງ຺ຂມານາ ໂສຕ຺ຖານໍ, ພ຺ຣູຫິ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ’’.

໒໖໒. ‘‘ອເສວນາ ຈ ພາລານໍ, ປຓ຺ຑິຕານຎ຺ຈ ເສວນາ;

ປູຊາ ຈ ປູຊເນຍ຺ຍານໍ [ປູຊນີຍານໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໖໓. ‘‘ປຕິຣູປເທສວາໂສ ຈ, ປຸພ຺ເພ ຈ ກຕປຸຎ຺ຎຕາ;

ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓິຘິ [ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓີຘີ (ກຕ຺ຖຈິ)] ຈ, ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໖໔. ‘‘ພາຫຸສຈ຺ຈຎ຺ຈ ສິປ຺ປຎ຺ຈ, ວິນໂຍ ຈ ສຸສິກ຺ຂິໂຕ;

ສຸຠາສິຕາ ຈ ຍາ ວາຈາ, ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໖໕. ‘‘ມາຕາປິຕຸ ອຸປຏ຺ຐານໍ, ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ສງ຺ຄໂຫ;

ອນາກຸລາ ຈ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໖໖. ‘‘ທານຎ຺ຈ ຘມ຺ມຈຣິຍາ ຈ, ຎາຕການຎ຺ຈ ສງ຺ຄໂຫ;

ອນວຊ຺ຊານິ ກມ຺ມານິ, ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໖໗. ‘‘ອາຣຕີ ວິຣຕີ ປາປາ, ມຊ຺ຊປານາ ຈ ສໍຍໂມ;

ອປ຺ປມາໂທ ຈ ຘມ຺ເມສຸ, ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໖໘. ‘‘ຄາຣໂວ ຈ ນິວາໂຕ ຈ, ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິ ຈ ກຕຎ຺ຎຸຕາ;

ກາເລນ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ [ຘມ຺ມສວຓໍ (ກຕ຺ຖຈິ), ຘມ຺ມສວນໍ (ສີ. ກ.)], ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໖໙. ‘‘ຂນ຺ຕີ ຈ ໂສວຈສ຺ສຕາ, ສມຓານຎ຺ຈ ທສ຺ສນໍ;

ກາເລນ ຘມ຺ມສາກຈ຺ຉາ, ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໗໐. ‘‘ຕໂປ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຎ຺ຈ, ອຣິຍສຈ຺ຈານ ທສ຺ສນໍ;

ນິພ຺ພານສຈ຺ຉິກິຣິຍາ ຈ, ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໗໑. ‘‘ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ໂລກຘມ຺ເມຫິ, ຈິຕ຺ຕໍ ຍສ຺ສ ນ ກມ຺ປຕິ;

ອໂສກໍ ວິຣຊໍ ເຂມໍ, ເອຕໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໗໒. ‘‘ເອຕາທິສານິ ກຕ຺ວານ, ສພ຺ພຕ຺ຖມປຣາຊິຕາ;

ສພ຺ພຕ຺ຖ ໂສຕ຺ຖິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕໍ ເຕສໍ ມງ຺ຄລມຸຕ຺ຕມ’’ນ຺ຕິ.

ມງ຺ຄລສຸຕ຺ຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໕. ສູຈິໂລມສຸຕ຺ຕໍ

ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຄຍາຍໍ ວິຫຣຕິ ຏງ຺ກິຕມຎ຺ເຈ ສູຈິໂລມສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ ຠວເນ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຂໂຣ ຈ ຍກ຺ໂຂ ສູຈິໂລໂມ ຈ ຍກ຺ໂຂ ຠຄວໂຕ ອວິທູເຣ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຂໂຣ ຍກ຺ໂຂ ສູຈິໂລມໍ ຍກ຺ຂໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອໂສ ສມໂຓ’’ຕິ. ‘‘ເນໂສ ສມໂຓ, ສມຓໂກ ເອໂສ. ຍາວາຫໍ ຊານາມິ [ຍາວ ຊານາມິ (ສີ. ປີ.)] ຍທິ ວາ ໂສ ສມໂຓ [ຍທິ ວາ ສມໂຓ (ສ຺ຍາ.)], ຍທິ ວາ ໂສ ສມຓໂກ’’ຕິ [ຍທິ ວາ ສມຓໂກຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)].

ອຖ ໂຂ ສູຈິໂລໂມ ຍກ຺ໂຂ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ກາຍໍ ອຸປນາເມສິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ກາຍໍ ອປນາເມສິ. ອຖ ໂຂ ສູຈິໂລໂມ ຍກ຺ໂຂ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠາຍສິ ມໍ, ສມຓາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຂ຺ວາຫໍ ຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠາຍາມິ; ອປິ ຈ ເຕ ສປ຺ຜສ຺ໂສ ປາປໂກ’’ຕິ.

‘‘ປຎ຺ຫໍ ຕໍ, ສມຓ, ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ສເຈ ເມ ນ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສສິ, ຈິຕ຺ຕໍ ວາ ເຕ ຂິປິສ຺ສາມິ, ຫທຍໍ ວາ ເຕ ຜາເລສ຺ສາມິ, ປາເທສຸ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ປາຣຄງ຺ຄາຍ ຂິປິສ຺ສາມີ’’ຕິ.

‘‘ນ ຂ຺ວາຫໍ ຕໍ, ອາວຸໂສ, ປສ຺ສາມິ ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ໂຍ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ວາ ຂິເປຍ຺ຍ ຫທຍໍ ວາ ຜາເລຍ຺ຍ ປາເທສຸ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ປາຣຄງ຺ຄາຍ ຂິເປຍ຺ຍ. ອປິ ຈ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ປຸຈ຺ຉ ຍທາກງ຺ຂສີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ສູຈິໂລໂມ ຍກ຺ໂຂ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສິ –

໒໗໓. ‘‘ຣາໂຄ ຈ ໂທໂສ ຈ ກຸໂຕນິທານາ, ອຣຕີ ຣຕີ ໂລມຫໍໂສ ກຸໂຕຊາ;

ກຸໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຍ ມໂນວິຕກ຺ກາ, ກຸມາຣກາ ຘງ຺ກມິໂວສ຺ສຊນ຺ຕິ’’.

໒໗໔. ‘‘ຣາໂຄ ຈ ໂທໂສ ຈ ອິໂຕນິທານາ, ອຣຕີ ຣຕີ ໂລມຫໍໂສ ອິໂຕຊາ;

ອິໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຍ ມໂນວິຕກ຺ກາ, ກຸມາຣກາ ຘງ຺ກມິໂວສ຺ສຊນ຺ຕິ.

໒໗໔. ‘‘ສ຺ເນຫຊາ ອຕ຺ຕສມ຺ຠູຕາ, ນິຄ຺ໂຣຘສ຺ເສວ ຂນ຺ຘຊາ;

ປຸຖູ ວິສຕ຺ຕາ ກາເມສຸ, ມາລຸວາວ ວິຕຕາວເນ.

໒໗໕. ‘‘ເຍ ນໍ ປຊານນ຺ຕິ ຍໂຕນິທານໍ, ເຕ ນໍ ວິໂນເທນ຺ຕິ ສຸໂຓຫິ ຍກ຺ຂ;

ເຕ ທຸຕ຺ຕຣໍ ໂອຆມິມໍ ຕຣນ຺ຕິ, ອຕິຓ຺ຓປຸພ຺ພໍ ອປຸນພ຺ຠວາຍາ’’ຕິ.

ສູຈິໂລມສຸຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈມໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໖. ຘມ຺ມຈຣິຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໗໖. ຘມ຺ມຈຣິຍໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ເອຕທາຫຸ ວສຸຕ຺ຕມໍ;

ປພ຺ພຊິໂຕປິ ເຈ ໂຫຕິ, ອຄາຣາ ອນຄາຣິຍໍ.

໒໗໗. ໂສ ເຈ ມຸຂຣຊາຕິໂກ, ວິເຫສາຠິຣໂຕ ມໂຄ;

ຊີວິຕໍ ຕສ຺ສ ປາປິໂຍ, ຣຊໍ ວຑ຺ເຒຕິ ອຕ຺ຕໂນ.

໒໗໘. ກລຫາຠິຣໂຕ ຠິກ຺ຂຸ, ໂມຫຘມ຺ເມນ ອາວຸໂຕ;

ອກ຺ຂາຕມ຺ປິ ນ ຊານາຕິ, ຘມ຺ມໍ ພຸທ຺ເຘນ ເທສິຕໍ.

໒໗໙. ວິເຫສໍ ຠາວິຕຕ຺ຕານໍ, ອວິຊ຺ຊາຍ ປຸຣກ຺ຂໂຕ;

ສໍກິເລສໍ ນ ຊານາຕິ, ມຄ຺ຄໍ ນິຣຍຄາມິນໍ.

໒໘໐. ວິນິປາຕໍ ສມາປນ຺ໂນ, ຄພ຺ຠາ ຄພ຺ຠໍ ຕມາ ຕມໍ;

ສ ເວ ຕາທິສໂກ ຠິກ຺ຂຸ, ເປຈ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ.

໒໘໑. ຄູຖກູໂປ ຍຖາ ອສ຺ສ, ສມ຺ປຸຓ຺ໂຓ ຄຓວສ຺ສິໂກ;

ໂຍ ຈ ເອວຣູໂປ ອສ຺ສ, ທຸພ຺ພິໂສໂຘ ຫິ ສາງ຺ຄໂຓ.

໒໘໒. ຍໍ ເອວຣູປໍ ຊານາຖ, ຠິກ຺ຂໂວ ເຄຫນິສ຺ສິຕໍ;

ປາປິຈ຺ຉໍ ປາປສງ຺ກປ຺ປໍ, ປາປອາຈາຣໂຄຈຣໍ.

໒໘໓. ສພ຺ເພ ສມຄ຺ຄາ ຫຸຕ຺ວານ, ອຠິນິພ຺ພຊ຺ຊິຍາຖ [ອຠິນິພ຺ພຊ຺ຊຍາຖ (ສີ. ປີ. ອ. ນິ. ໘.໑໐)] ນໍ;