໓. ຈູຬວຄ຺ໂຄ

໑. ອຠິຊ຺ຊມານເປຕວຕ຺ຖຸ

໓໘໗. ‘‘ອຠິຊ຺ຊມາເນ ວາຣິມ຺ຫິ, ຄງ຺ຄາຍ ອິຘ ຄຈ຺ຉສິ;

ນຄ຺ໂຄ ປຸພ຺ພທ຺ຘເປໂຕວ ມາລຘາຣີ ອລງ຺ກໂຕ;

ກຸຫິໍ ຄມິສ຺ສສິ ເປຕ, ກຕ຺ຖ ວາໂສ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

໓໘໘. ‘‘ຈຸນ຺ທຏ຺ຐິລໍ [ຈຸນ຺ທຏ຺ຐິກໍ (ສີ.)] ຄມິສ຺ສາມິ, ເປໂຕ ໂສ ອິຕິ ຠາສຕິ;

ອນ຺ຕເຣ ວາສຠຄາມໍ, ພາຣາຓສິໍ ຈ [ພາຣາຓສິຍາ ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ສນ຺ຕິເກ’’.

໓໘໙. ຕຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ ມຫາມຕ຺ໂຕ, ໂກລິໂຍ ອິຕິ ວິສ຺ສຸໂຕ;

ສຕ຺ຕຸໍ ຠຕ຺ຕຎ຺ຈ ເປຕສ຺ສ, ປີຕກຎ຺ຈ ຍຸຄໍ ອທາ.

໓໙໐. ນາວາຍ ຕິຏ຺ຐມານາຍ, ກປ຺ປກສ຺ສ ອທາປຍິ;

ກປ຺ປກສ຺ສ ປທິນ຺ນມ຺ຫິ, ຐາເນ ເປຕສ຺ສ ທິສ຺ສຖ [ເປຕສ຺ສຸ’ທິສ຺ສຖ (ສີ.), ເປຕສ຺ສຸ’ທິຈ຺ຉຖ (?)].

໓໙໑. ຕໂຕ ສຸວຕ຺ຖວສໂນ, ມາລຘາຣີ ອລງ຺ກໂຕ;

ຐາເນ ຐິຕສ຺ສ ເປຕສ຺ສ, ທກ຺ຂິຓາ ອຸປກປ຺ປຖ;

ຕສ຺ມາ ທຊ຺ເຊຖ ເປຕານໍ, ອນຸກມ຺ປາຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ.

໓໙໒. ສາຕຸນ຺ນວສນາ [ສາຫຸນ຺ນວາສິໂນ (ສ຺ຍາ. ປີ.), ສາຫຸນ຺ທວາສິໂນ (ກ.)] ເອເກ, ອຎ຺ເຎ ເກສນິວາສນາ [ເກສນິວາສິໂນ (ສ຺ຍາ. ກ.)];

ເປຕາ ຠຕ຺ຕາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປກ຺ກມນ຺ຕິ ທິໂສທິສໍ.

໓໙໓. ທູເຣ ເອເກ [ທູເຣ ເປຕາ (ກ.)] ປຘາວິຕ຺ວາ, ອລທ຺ຘາວ ນິວຕ຺ຕເຣ;

ຉາຕາ ປມຸຈ຺ຉິຕາ ຠນ຺ຕາ, ຠູມິຍໍ ປຏິສຸມ຺ຠິຕາ.

໓໙໔. ເຕ ຈ [ເກຈິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຕຕ຺ຖ ປປຕິຕາ [ປປຕິຕ຺ວາ (ສີ.), ຈ ປຕິຕາ (ສ຺ຍາ.)], ຠູມິຍໍ ປຏິສຸມ຺ຠິຕາ;

ປຸພ຺ເພ ອກຕກລ຺ຍາຓາ, ອຄ຺ຄິທຑ຺ຒາວ ອາຕເປ.

໓໙໕. ‘‘ມຍໍ ປຸພ຺ເພ ປາປຘມ຺ມາ, ຆຣຓີ ກຸລມາຕໂຣ;

ສນ຺ເຕສຸ ເທຍ຺ຍຘມ຺ເມສຸ, ທີປໍ ນາກມ຺ຫ ອຕ຺ຕໂນ.

໓໙໖. ‘‘ປຫູຕໍ ອນ຺ນປານມ຺ປິ, ອປິສ຺ສຸ ອວກິຣີຍຕິ;

ສມ຺ມຄ຺ຄເຕ ປພ຺ພຊິເຕ, ນ ຈ ກິຎ຺ຈິ ອທມ຺ຫເສ.

໓໙໗. ‘‘ອກມ຺ມກາມາ ອລສາ, ສາທຸກາມາ ມຫຄ຺ຆສາ;

ອາໂລປປິຓ຺ຑທາຕາໂຣ, ປຏິຄ຺ຄເຫ ປຣິຠາສິມ຺ຫເສ [ປຣິຠາສິຕາ (ສ຺ຍາ. ກ.)].

໓໙໘. ‘‘ເຕ ຆຣາ ຕາ ຈ ທາສິໂຍ, ຕາເນວາຠຣຓານິ ໂນ;

ເຕ ອຎ຺ເຎ ປຣິຈາເຣນ຺ຕິ, ມຍໍ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຠາຄິໂນ.

໓໙໙. ‘‘ເວຓີ ວາ ອວຎ຺ຎາ ໂຫນ຺ຕິ, ຣຖກາຣີ ຈ ທຸພ຺ຠິກາ;

ຈຓ຺ຑາລີ ກປຓາ ໂຫນ຺ຕິ, ກປ຺ປກາ [ນ຺ຫາປິກາ (ສີ.)] ຈ ປຸນປ຺ປຸນໍ.

໔໐໐. ‘‘ຍານິ ຍານິ ນິຫີນານິ, ກຸລານິ ກປຓານິ ຈ;

ເຕສຸ ເຕສ຺ເວວ ຊາຍນ຺ຕິ, ເອສາ ມຈ຺ຉຣິໂນ ຄຕິ.

໔໐໑. ‘‘ປຸພ຺ເພ ຈ ກຕກລ຺ຍາຓາ, ທາຍກາ ວີຕມຈ຺ຉຣາ;

ສຄ຺ຄໍ ເຕ ປຣິປູເຣນ຺ຕິ, ໂອຠາເສນ຺ຕິ ຈ ນນ຺ທນໍ.

໔໐໒. ‘‘ເວຊຍນ຺ເຕ ຈ ປາສາເທ, ຣມິຕ຺ວາ ກາມກາມິໂນ;

ອຸຈ຺ຈາກຸເລສຸ ຊາຍນ຺ຕິ, ສໂຠເຄສຸ ຕໂຕ ຈຸຕາ.

໔໐໓. ‘‘ກູຏາຄາເຣ ຈ ປາສາເທ, ປລ຺ລງ຺ເກ ໂຄນກຕ຺ຖເຕ;

ພີຊິຕງ຺ຄາ [ວີຊິຕງ຺ຄາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ໂມຣຫຕ຺ເຖຫິ, ກຸເລ ຊາຕາ ຍສສ຺ສິໂນ.

໔໐໔. ‘‘ອງ຺ກໂຕ ອງ຺ກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ມາລຘາຣີ ອລງ຺ກຕາ;

ຘາຕິໂຍ ອຸປຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ສາຍໍ ປາຕໍ ສຸເຂສິໂນ.

໔໐໕. ‘‘ນຍິທໍ ອກຕປຸຎ຺ຎານໍ, ກຕປຸຎ຺ຎານເມວິທໍ;

ອໂສກໍ ນນ຺ທນໍ ຣມ຺ມໍ, ຕິທສານໍ ມຫາວນໍ.

໔໐໖. ‘‘ສຸຂໍ ອກຕປຸຎ຺ຎານໍ, ອິຘ ນຕ຺ຖິ ປຣຕ຺ຖ ຈ;

ສຸຂຎ຺ຈ ກຕປຸຎ຺ຎານໍ, ອິຘ ເຈວ ປຣຕ຺ຖ ຈ.

໔໐໗. ‘‘ເຕສໍ ສຫພ຺ຍກາມານໍ, ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກຸສລໍ ພຫຸໍ;

ກຕປຸຎ຺ຎາ ຫິ ໂມທນ຺ຕິ, ສຄ຺ເຄ ໂຠຄສມງ຺ຄິໂນ’’ຕິ.

ອຠິຊ຺ຊມານເປຕວຕ຺ຖຸ ປຐມໍ.

໒. ສາຓວາສີເຖຣເປຕວຕ຺ຖຸ

໔໐໘. ກຸຓ຺ຑິນາຄຣິໂຍ ເຖໂຣ, ສາຓວາສິ [ສານຸວາສິ (ສີ.), ສານວາສິ (ສ຺ຍາ.)] ນິວາສິໂກ;

ໂປຏ຺ຐປາໂທຕິ ນາເມນ, ສມໂຓ ຠາວິຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ.

໔໐໙. ຕສ຺ສ ມາຕາ ປິຕາ ຠາຕາ, ທຸຄ຺ຄຕາ ຍມໂລກິກາ;

ປາປກມ຺ມໍ ກຣິຕ຺ວານ, ເປຕໂລກໍ ອິໂຕ ຄຕາ.

໔໑໐. ເຕ ທຸຄ຺ຄຕາ ສູຈິກຏ຺ຏາ, ກິລນ຺ຕາ ນຄ຺ຄິໂນ ກິສາ;

ອຸຕ຺ຕສນ຺ຕາ [ໂອຕ຺ຕປ຺ປນ຺ຕາ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ມຫຕ຺ຕາສາ [ມຫາຕາສາ (ສີ.)], ນ ທສ຺ເສນ຺ຕິ ກຸຣູຣິໂນ [ກຸຣຸທ຺ທິໂນ (ກ.)].

໔໑໑. ຕສ຺ສ ຠາຕາ ວິຕຣິຕ຺ວາ, ນຄ຺ໂຄ ເອກປເຖກໂກ;

ຈຕຸກຸຓ຺ຑິໂກ ຠວິຕ຺ວານ, ເຖຣສ຺ສ ທສ຺ສຍີຕຸມໍ.

໔໑໒. ເຖໂຣ ຈາມນສິກຕ຺ວາ, ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ອຕິກ຺ກມິ;

ໂສ ຈ ວິຎ຺ຎາປຍີ ເຖຣໍ, ‘ຠາຕາ ເປຕຄໂຕ ອຫໍ’.

໔໑໓. ‘‘ມາຕາ ປິຕາ ຈ ເຕ ຠນ຺ເຕ, ທຸຄ຺ຄຕາ ຍມໂລກິກາ;

ປາປກມ຺ມໍ ກຣິຕ຺ວານ, ເປຕໂລກໍ ອິໂຕ ຄຕາ.

໔໑໔. ‘‘ເຕ ທຸຄ຺ຄຕາ ສູຈິກຏ຺ຏາ, ກິລນ຺ຕາ ນຄ຺ຄິໂນ ກິສາ;

ອຸຕ຺ຕສນ຺ຕາ ມຫຕ຺ຕາສາ, ນ ທສ຺ເສນ຺ຕິ ກຸຣູຣິໂນ.

໔໑໕. ‘‘ອນຸກມ຺ປສ຺ສຸ ກາຣຸຓິໂກ, ທຕ຺ວາ ອນ຺ວາທິສາຫິ ໂນ;

ຕວ ທິນ຺ເນນ ທາເນນ, ຍາເປສ຺ສນ຺ຕິ ກຸຣູຣິໂນ’’ຕິ.

໔໑໖. ເຖໂຣ ຈຣິຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑາຍ, ຠິກ຺ຂູ ອຎ຺ເຎ ຈ ທ຺ວາທສ;

ເອກຊ຺ຌໍ ສນ຺ນິປຕິໍສຸ, ຠຕ຺ຕວິສ຺ສຄ຺ຄກາຣຓາ.

໔໑໗. ເຖໂຣ ສພ຺ເພວ ເຕ ອາຫ, ‘‘ຍຖາລທ຺ຘໍ ທທາຖ ເມ;

ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ອນຸກມ຺ປາຍ ຎາຕິນໍ’’.

໔໑໘. ນິຍ຺ຍາທຍິໍສຸ ເຖຣສ຺ສ, ເຖໂຣ ສງ຺ຆໍ ນິມນ຺ຕຍິ;

ທຕ຺ວາ ອນ຺ວາທິສິ ເຖໂຣ, ມາຕຸ ປິຕຸ ຈ ຠາຕຸໂນ;

‘‘ອິທໍ ເມ ຎາຕີນໍ ໂຫຕຸ, ສຸຂິຕາ ໂຫນ຺ຕຸ ຎາຕໂຍ’’.

໔໑໙. ສມນນ຺ຕຣານຸທ຺ທິຏ຺ເຐ, ໂຠຊນໍ ອຸທປຊ຺ຊຖ;

ສຸຈິໍ ປຓີຕໍ ສມ຺ປນ຺ນໍ, ອເນກຣສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ.

໔໒໐. ຕໂຕ ອຸທ຺ທສ຺ສຍີ [ອຸທ຺ທິສຍີ (ສີ. ກ.), ອຸທ຺ທິສ຺ສຕິ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຠາຕາ, ວຓ຺ຓວາ ພລວາ ສຸຂີ;

‘‘ປຫູຕໍ ໂຠຊນໍ ຠນ຺ເຕ, ປສ຺ສ ນຄ຺ຄາມ຺ຫເສ ມຍໍ;

ຕຖາ ຠນ຺ເຕ ປຣກ຺ກມ, ຍຖາ ວຕ຺ຖໍ ລຠາມເສ’’ຕິ.

໔໒໑. ເຖໂຣ ສງ຺ກາຣກູຏມ຺ຫາ, ອຸຈ຺ຈິນິຕ຺ວານ ນນ຺ຕເກ;

ປິໂລຕິກໍ ປຏໍ ກຕ຺ວາ, ສງ຺ເຆ ຈາຕຸທ຺ທິເສ ອທາ.

໔໒໒. ທຕ຺ວາ ອນ຺ວາທິສີ ເຖໂຣ, ມາຕຸ ປິຕຸ ຈ ຠາຕຸໂນ;

‘‘ອິທໍ ເມ ຎາຕີນໍ ໂຫຕຸ, ສຸຂິຕາ ໂຫນ຺ຕຸ ຎາຕໂຍ’’.

໔໒໓. ສມນນ຺ຕຣານຸທ຺ທິຏ຺ເຐ, ວຕ຺ຖານິ ອຸທປຊ຺ຊິສຸໍ;

ຕໂຕ ສຸວຕ຺ຖວສໂນ, ເຖຣສ຺ສ ທສ຺ສຍີຕຸມໍ.

໔໒໔. ‘‘ຍາວຕາ ນນ຺ທຣາຊສ຺ສ, ວິຊິຕສ຺ມິໍ ປຏິຈ຺ຉທາ;

ຕໂຕ ພຫຸຕຣາ ຠນ຺ເຕ, ວຕ຺ຖານຈ຺ຉາທນານິ ໂນ.

໔໒໕. ‘‘ໂກເສຍ຺ຍກມ຺ພລີຍານິ, ໂຂມ ກປ຺ປາສິການິ ຈ;

ວິປຸລາ ຈ ມຫຄ຺ຆາ ຈ, ເຕປາກາເສວລມ຺ພເຣ.

໔໒໖. ‘‘ເຕ ມຍໍ ປຣິທຫາມ, ຍໍ ຍໍ ຫິ ມນໂສ ປິຍໍ;

ຕຖາ ຠນ຺ເຕ ປຣກ຺ກມ, ຍຖາ ເຄຫໍ ລຠາມເສ’’ຕິ.

໔໒໗. ເຖໂຣ ປຓ຺ຓກຸຏິໍ ກຕ຺ວາ, ສງ຺ເຆ ຈາຕຸທ຺ທິເສ ອທາ;

ທຕ຺ວາ ອນ຺ວາທິສີ ເຖໂຣ, ມາຕຸ ປິຕຸ ຈ ຠາຕຸໂນ;

‘‘ອິທໍ ເມ ຎາຕີນໍ ໂຫຕຸ, ສຸຂິຕາ ໂຫນ຺ຕຸ ຎາຕໂຍ’’.

໔໒໘. ສມນນ຺ຕຣານຸທ຺ທິຏ຺ເຐ, ຆຣານິ ອຸທປຊ຺ຊິສຸໍ;

ກູຏາຄາຣນິເວສນາ, ວິຠຕ຺ຕາ ຠາຄໂສ ມິຕາ.

໔໒໙. ‘‘ນ ມນຸສ຺ເສສຸ ອີທິສາ, ຍາທິສາ ໂນ ຆຣາ ອິຘ;

ອປິ ທິພ຺ເພສຸ ຍາທິສາ, ຕາທິສາ ໂນ ຆຣາ ອິຘ.

໔໓໐. ‘‘ທທ຺ທລ຺ລມານາ ອາເຠນ຺ຕິ [ອາຠນ຺ຕິ (ກ.)], ສມນ຺ຕາ ຈຕຸໂຣ ທິສາ;

‘ຕຖາ ຠນ຺ເຕ ປຣກ຺ກມ, ຍຖາ ປານີຍໍ ລຠາມເສ’’ຕິ.

໔໓໑. ເຖໂຣ ກຣຓໍ [ກຣກໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ປູເຣຕ຺ວາ, ສງ຺ເຆ ຈາຕຸທ຺ທິເສ ອທາ;

ທຕ຺ວາ ອນ຺ວາທິສີ ເຖໂຣ, ມາຕຸ ປິຕຸ ຈ ຠາຕຸໂນ;

‘‘ອິທໍ ເມ ຎາຕີນໍ ໂຫຕຸ, ສຸຂິຕາ ໂຫນ຺ຕຸ ຎາຕໂຍ’.

໔໓໒. ສມນນ຺ຕຣານຸທ຺ທິຏ຺ເຐ, ປານີຍໍ ອຸທປຊ຺ຊຖ;

ຄມ຺ຠີຣາ ຈຕຸຣສ຺ສາ ຈ, ໂປກ຺ຂຣຎ຺ໂຎ ສຸນິມ຺ມິຕາ.

໔໓໓. ສີໂຕທິກາ ສຸປ຺ປຕິຕ຺ຖາ, ສີຕາ ອປ຺ປຏິຄນ຺ຘິຍາ;

ປທຸມຸປ຺ປລສຎ຺ຉນ຺ນາ, ວາຣິກິຎ຺ຊກ຺ຂປູຣິຕາ.

໔໓໔. ຕຕ຺ຖ ນ຺ຫຕ຺ວາ ປິວິຕ຺ວາ ຈ, ເຖຣສ຺ສ ປຏິທສ຺ສຍຸໍ;

‘‘ປຫູຕໍ ປານີຍໍ ຠນ຺ເຕ, ປາທາ ທຸກ຺ຂາ ຜລນ຺ຕິ ໂນ’’.

໔໓໕. ‘‘ອາຫິຓ຺ຑມານາ ຂຎ຺ຊາມ, ສກ຺ຂເຣ ກຸສກຓ຺ຏເກ;

‘ຕຖາ ຠນ຺ເຕ ປຣກ຺ກມ, ຍຖາ ຍານໍ ລຠາມເສ’’’ຕິ.

໔໓໖. ເຖໂຣ ສິປາຏິກໍ ລທ຺ຘາ, ສງ຺ເຆ ຈາຕຸທ຺ທິເສ ອທາ;

ທຕ຺ວາ ອນ຺ວາທິສີ ເຖໂຣ, ມາຕຸ ປິຕຸ ຈ ຠາຕຸໂນ;

‘‘ອິທໍ ເມ ຎາຕີນໍ ໂຫຕຸ, ສຸຂິຕາ ໂຫນ຺ຕຸ ຎາຕໂຍ’’.

໔໓໗. ສມນນ຺ຕຣານຸທ຺ທິຏ຺ເຐ, ເປຕາ ຣເຖນ ມາຄມຸໍ;

‘‘ອນຸກມ຺ປິຕມ຺ຫ ຠທນ຺ເຕ, ຠຕ຺ເຕນຈ຺ຉາທເນນ ຈ.

໔໓໘. ‘‘ຆເຣນ ປານີຍທາເນນ, ຍານທາເນນ ຈູຠຍໍ;

ມຸນິໍ ກາຣຸຓິກໍ ໂລເກ, ຠນ຺ເຕ ວນ຺ທິຕຸມາຄຕາ’’ຕິ.

ສາຓວາສີເຖຣເປຕວຕ຺ຖຸ ທຸຕິຍໍ.

໓. ຣຖກາຣເປຕິວຕ຺ຖຸ

໔໓໙. ‘‘ເວຬຸຣິຍຖມ຺ຠໍ ຣຸຈິຣໍ ປຠສ຺ສຣໍ, ວິມານມາຣຸຍ຺ຫ ອເນກຈິຕ຺ຕໍ;

ຕຕ຺ຖຈ຺ຉສິ ເທວິ ມຫານຸຠາເວ, ປຖທ຺ຘນິ [ສມນ຺ຕໂຕ (ກ.)] ປນ຺ນຣເສວ ຈນ຺ໂທ.

໔໔໐. ‘‘ວຓ຺ໂຓ ຈ ເຕ ກນກສ຺ສ ສນ຺ນິໂຠ, ອຸຕ຺ຕຕ຺ຕຣູໂປ ຠຸສ ທສ຺ສເນຍ຺ໂຍ;

ປລ຺ລງ຺ກເສຏ຺ເຐ ອຕຸເລ ນິສິນ຺ນາ, ເອກາ ຕຸວໍ ນຕ຺ຖິ ຈ ຕຸຍ຺ຫ ສາມິໂກ.

໔໔໑. ‘‘ອິມາ ຈ ເຕ ໂປກ຺ຂຣຓີ ສມນ຺ຕາ, ປຫູຕມລ຺ຍາ [ປຫູຕມາລາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ພຫຸປຸຓ຺ຑຣີກາ;

ສຸວຓ຺ຓຈຸຓ຺ເຓຫິ ສມນ຺ຕໂມຕ຺ຖຕາ, ນ ຕຕ຺ຖ ປງ຺ໂກ ປຓໂກ ຈ ວິຊ຺ຊຕິ.

໔໔໒. ‘‘ຫໍສາ ຈິເມ ທສ຺ສນີຍາ ມໂນຣມາ, ອຸທກສ຺ມິມນຸປຣິຍນ຺ຕິ ສພ຺ພທາ;

ສມຍ຺ຍ ວຄ຺ຄູປນທນ຺ຕິ ສພ຺ເພ, ພິນ຺ທຸສ຺ສຣາ ທຸນ຺ທຸຠີນໍວ ໂຆໂສ.

໔໔໓. ‘‘ທທ຺ທລ຺ລມານາ ຍສສາ ຍສສ຺ສິນີ, ນາວາຍ ຈ ຕ຺ວໍ ອວລມ຺ພ ຕິຏ຺ຐສິ;

ອາຬາຣປມ຺ເຫ ຫສິເຕ ປິຍໍວເທ, ສພ຺ພງ຺ຄກລ຺ຍາຓິ ຠຸສໍ ວິໂຣຈສິ.

໔໔໔. ‘‘ອິທໍ ວິມານໍ ວິຣຊໍ ສເມ ຐິຕໍ, ອຸຍ຺ຍານວນ຺ຕໍ [ອຸຍ຺ຍານວນໍ (ກ.)] ຣຕິນນ຺ທິວຑ຺ຒນໍ;

ອິຈ຺ຉາມຫໍ ນາຣິ ອໂນມທສ຺ສເນ, ຕຍາ ສຫ ນນ຺ທເນ ອິຘ ໂມທິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໔໔໕. ‘‘ກໂຣຫິ ກມ຺ມໍ ອິຘ ເວທນີຍໍ, ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ເຕ ອິຘ ນິຫິຕໍ ຠວຕຸ [ນຕຎ຺ຈ ໂຫຕຸ (ກ.), ນິຕຎ຺ຈ ໂຫຕຸ (ສ຺ຍາ.)];

ກຕ຺ວານ ກມ຺ມໍ ອິຘ ເວທນີຍໍ, ເອວໍ ມມໍ ລຈ຺ຉສິ ກາມກາມິນິ’’ນ຺ຕິ.

໔໔໖. ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ໂສ ຕສ຺ສາ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ, ອກາສິ ກມ຺ມໍ ຕຫິໍ ເວທນີຍໍ;

ກຕ຺ວານ ກມ຺ມໍ ຕຫິໍ ເວທນີຍໍ, ອຸປປຊ຺ຊິ ໂສ ມາຓໂວ ຕສ຺ສາ ສຫພ຺ຍຕນ຺ຕິ.

ຣຖກາຣເປຕິວຕ຺ຖຸ ຕຕິຍໍ.

ຠາຓວາຣໍ ທຸຕິຍໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໔. ຠຸສເປຕວຕ຺ຖຸ

໔໔໗. ‘‘ຠຸສານິ ເອໂກ ສາລິໍ ປຸນາປໂຣ, ອຍຎ຺ຈ ນາຣີ ສກມໍສໂລຫິຕໍ;

ຕຸວຎ຺ຈ ຄູຖໍ ອສຸຈິໍ ອກນ຺ຕໍ [ອກນ຺ຕິກໍ (ສີ. ປີ.)], ປຣິຠຸຎ຺ຊສິ ກິສ຺ສ ອຍໍ ວິປາໂກ’’ຕິ.

໔໔໘. ‘‘ອຍໍ ປຸເຣ ມາຕຣໍ ຫິໍສຕິ, ອຍໍ ປນ ກູຏວາຓິໂຊ;

ອຍໍ ມໍສານິ ຂາທິຕ຺ວາ, ມຸສາວາເທນ ວຎ຺ເຈຕິ.

໔໔໙. ‘‘ອຫໍ ມນຸສ຺ເສສຸ ມນຸສ຺ສຠູຕາ, ອຄາຣິນີ ສພ຺ພກຸລສ຺ສ ອິສ຺ສຣາ;

ສນ຺ເຕສຸ ປຣິຄຸຫາມິ, ມາ ຈ ກິຎ຺ຈິ ອິໂຕ ອທໍ.

໔໕໐. ‘‘ມຸສາວາເທນ ຉາເທມິ, ‘ນຕ຺ຖິ ເອຕໍ ມມ ເຄເຫ;

ສເຈ ສນ຺ຕໍ ນິຄຸຫາມິ, ຄູໂຖ ເມ ໂຫຕຸ ໂຠຊນໍ’.

໔໕໑. ‘‘ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ, ມຸສາວາທສ຺ສ ຈູຠຍໍ;

ສຸຄນ຺ຘໍ ສາລິໂນ ຠຕ຺ຕໍ, ຄູຖໍ ເມ ປຣິວຕ຺ຕຕິ.

໔໕໒. ‘‘ອວຎ຺ຌານິ ຈ ກມ຺ມານິ, ນ ຫິ ກມ຺ມໍ ວິນສ຺ສຕິ;

ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ກິມິນໍ [ກິມິຊໍ (ສີ.)] ມີຬໍ, ຠຸຎ຺ຊາມິ ຈ ປິວາມິ ຈາ’’ຕິ.

ຠຸສເປຕວຕ຺ຖຸ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ກຸມາຣເປຕວຕ຺ຖຸ