໖. ສຸຕ຺ຕຕ຺ຖສມຸຈ຺ຈຍຠູມິ
໖໐. ພຸທ຺ຘານໍ ຠຄວນ຺ຕານໍ ສາສນໍ ຕິວິເຘນ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຂນ຺ເຘສຸ ຘາຕູສຸ ອາຍຕເນສຸ ຈ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຍາວ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ. ທສ ຣູປອາຍຕນານິ ຈກ຺ຂຸ ຣູປາ ຈ ຍາວ ກາໂຍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ຈ, ອຍໍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ຉ ເວທນາກາຍາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ ຍາວ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ, ອຍໍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ຉ ສຎ຺ຎາກາຍາ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຣູປສຎ຺ຎາ ຍາວ ຘມ຺ມສຎ຺ຎາ ອິເມ ຉ ສຎ຺ຎາກາຍາ, ອຍໍ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ຉ ເຈຕນາກາຍາ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຣູປສຎ຺ເຈຕນາ ຍາວ ຘມ຺ມສຎ຺ເຈຕນາ ອິເມ ຉ ເຈຕນາກາຍາ, ອຍໍ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ຉ ວິຎ຺ຎາຓກາຍາ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ຍາວ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອິເມ ຉ ວິຎ຺ຎາຓກາຍາ, ອຍໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ. ອິເມ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ.
ເຕສໍ ກາ ປຣິຎ຺ຎາ? ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕາຕິ ເອສາ ເອເຕສໍ ປຣິຎ຺ຎາ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ຂນ຺ຘຕ຺ໂຖ? ສມູຫຕ຺ໂຖ ຂນ຺ຘຕ຺ໂຖ, ປຸຎ຺ຊຕ຺ໂຖ ຂນ຺ຘຕ຺ໂຖ, ຣາສຕ຺ໂຖ ຂນ຺ຘຕ຺ໂຖ. ຕໍ ຍຖາ ທພ຺ພກ຺ຂນ຺ໂຘ ວນກ຺ຂນ຺ໂຘ ທາຣຸກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ອຸທກກ຺ຂນ຺ໂຘ ວາຍຸກ຺ຂນ຺ໂຘ ອິຕິ ເອວໍ ຂນ຺ເຘສຸ ສພ຺ພສງ຺ຄໂຫວ ເອວໍ ຂນ຺ຘຕ຺ໂຖ.
ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ ຣູປຘາຕຸ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ…ເປ… ມໂນຘາຕຸ ຘມ຺ມຘາຕຸ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸ. ເອຕາໂຍ ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ. ຕາສໍ ປຣິຎ຺ຎາ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕາຕິ ເອສາ ເອຕາສໍ ປຣິຎ຺ຎາ. ຕຕ຺ຖ ໂກ ຘາຕຸອຕ຺ໂຖ? ວຸຈ຺ຈເຕ ອວຍວຕ຺ໂຖ ຘາຕຸອຕ຺ໂຖ. ອວຍໂວຕິ ຈກ຺ຂຸ ໂນ ປສາໂທ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ. ເອວໍ ປຎ຺ຈສຸ ຘາຕູສຸ ປຸນ ຣາຄວວຈ຺ເຉທຕ຺ໂຖ ຘາຕຸອຕ຺ໂຖ. ວວຈ຺ຉິນ຺ນາ ຫິ ຈກ຺ຂຸຘາຕຸ. ເອວໍ ປຎ຺ຈສຸ ປຸນຣາຫ ເອກນ຺ຕິປກຕ຺ຍຕ຺ເຖນ ຘາຕຸອຕ຺ໂຖຕິ ວຸຈ຺ຈເຕ. ຕໍ ຍຖາ, ປກຕິຍາ ອຍໍ ປຸຣິໂສ ປິຕ຺ຕິໂກ ເສມ຺ຫິໂກ ວາຕິໂກ ສນ຺ນິປາຕິໂກຕິ ເອວໍ ປກຕິຈກ຺ຂຸຘາຕຸ ທສນ຺ນໍ ປິຍາ ຈ ສພ຺ເພສຸ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ…ເປ… ວິສຠາຄຕ຺ໂຖ ຘາຕຸອຕ຺ໂຖ.
ຕຕ຺ຖ ທ຺ວາທສາຍຕນານິ ກຕມານິ? ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ຉ ພາຫິຣານິ. ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ຍາວ ມນາຍຕນນ຺ຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ, ຣູປາຍຕນໍ ຍາວ ຘມ຺ມາຍຕນນ຺ຕິ ພາຫິຣໍ. ເອຕານິ ທ຺ວາທສ ອາຍຕນານິ. ເອເຕສໍ ກາ ປຣິຎ຺ຎາ? ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕາຕິ, ເອສາ ເອເຕສໍ ປຣິຎ຺ຎາ. ອປິ ຈ ທ຺ວິຘາ ປຣິຎ຺ຎາ ຎາຕປຣິຎ຺ຎາ ຈ ປຫານປຣິຎ຺ຎາ ຈ. ຕຕ຺ຖ ຎາຕປຣິຎ຺ຎາ ນາມ ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂໍ ສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕາຕິ, ເອສາ ຎາຕປຣິຎ຺ຎາ. ປຫານປຣິຎ຺ຎາ ປນ ຉນ຺ທຣາຄປ຺ປຫານາ, ເອສາ ປຫານປຣິຎ຺ຎາ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອາຍຕນຕ຺ໂຖ? ວຸຈ຺ຈເຕ ອາກາຣຕ຺ໂຖ ອາຍຕນຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ສຸວຓ຺ຓາກໂຣ ທຸພ຺ພຓ຺ຓາກໂຣ, ຍຖາ ທ຺ວີຫິ ເຕຫິ ອາກາເຣຫິ ເຕ ເຕ ຄາວາ ອຸຕ຺ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ເອວໍ ເອເຕຫິ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິກາ ຄາວາ ອຸຕ຺ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ກມ຺ມກິເລສາ ທຸກ຺ຂຘມ຺ມາ ຈ. ປຸນຣາຫ ອາຍທານຕ຺ໂຖ ອາຍຕນຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ຣຎ຺ໂຎ ອາຍທາເນຫິ ອາໂຍ ຠວຕິ, ເອວໍ ອາຍທານຕ຺ໂຖ ອາຍຕນຕ຺ໂຖ.
໖໑. ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ທຸກ຺ຂໍ ສມຸທໂຍ ນິໂຣໂຘ ມຄ຺ໂຄ ຈ. ທຸກ຺ຂໍ ຍຖາ ສມາເສນ ຘມ຺ມາຈຣິຍໍ ມານສຎ຺ຈ, ສມຸທໂຍ ສມາເສນ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ຕຓ຺ຫາ ຈ, ນິໂຣໂຘ ສມາເສນ ວິຊ຺ຊາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິ ຈ, ມຄ຺ໂຄ ສມາເສນ ສມໂຖ ຈ ວິປສ຺ສນາ ຈ.
ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕຕິໍສ ໂພຘິປກ຺ຂິກາ ຘມ຺ມາ ກຕເມ? ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ຍາວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ເອວເມເຕ ສຕ຺ຕຕິໍສ ໂພຘິປກ຺ຂິກາ ຘມ຺ມາ. ເຍ ຘມ຺ມາ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານໍ ພຸທ຺ຘານໍ ຠຄວນ຺ຕານໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ສາວການໍ ຈ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ, ໂສ ມຄ຺ໂຄ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ສມ຺ມປ຺ປຘານໍ…ເປ… ອິທ຺ຘິປາທໍ…ເປ… ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ…ເປ… ພລານິ…ເປ… ຕຕ຺ຖ ໂກ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຕ຺ໂຖ? ອິນ຺ທຕ຺ໂຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຕ຺ໂຖ, ອາຘິປເຕຍ຺ຍຕ຺ໂຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຕ຺ໂຖ, ປສາທຕ຺ໂຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຕ຺ໂຖ, ອສາຘາຣຓໍ ກສ຺ສ ກິຣິຍຕ຺ໂຖ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຕ຺ໂຖ ອນວປຣິຍຕ຺ໂຖ ພລຕ຺ໂຖ, ຖາມຕ຺ໂຖ ພລຕ຺ໂຖ, ອຸປາທາຍຕ຺ໂຖ ພລຕ຺ໂຖ, ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠນຕ຺ໂຖ ພລຕ຺ໂຖ.
ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ? ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ຍາວ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ? ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ຍາວ ສມ຺ມາສມາຘິ. ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄຕິ ຂນ຺ໂຘ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ. ຕຕ຺ຖ ຍາ ຈ ສມ຺ມາວາຈາ ໂຍ ຈ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ ໂຍ ຈ ສມ຺ມາອາຊີໂວ, ອຍໍ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຍາ ຈ ສມ຺ມາສຕິ ໂຍ ຈ ສມ຺ມາວາຍາໂມ ໂຍ ຈ ສມ຺ມາສມາຘິ, ອຍໍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ. ໂຍ ຈ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ຍາ ຈ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ, ອຍໍ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ. ເອວໍ ຕາໂຍ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ. ເອວໍ ຕີຫາກາເຣຫິ ທສ ປທານິ…ເປ….
ຕຕ຺ຖ ໂຍຄາວຈໂຣ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘ ຐິໂຕ ໂທສໍ ອກຸສລໍ ນ ອຸປາທິຍຕິ, ໂທສານຸສຍໍ ສມູຫນຕິ, ໂທສສລ຺ລໍ ອຸທ຺ຘຣຕິ, ທຸກ຺ຂເວທນໍ ປຣິຊານາຕິ, ກາມຘາຕຸໍ ສມຕິກ຺ກມຕິ. ສມາຘິກ຺ຂນ຺ເຘ ຐິໂຕ ໂລຠໍ ອກຸສລໍ ນ ອຸປາທິຍຕິ, ຣາຄານຸສຍໍ ສມູຫນຕິ, ໂລຠສລ຺ລໍ ອຸທ຺ຘຣຕິ, ສຸຂເວທນໍ ປຣິຊານາຕິ, ຣູປຘາຕຸໍ ສມຕິກ຺ກມຕິ. ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘ ຐິໂຕ ໂມຫໍ ອກຸສລໍ ນ ອຸປາທິຍຕິ, ອວິຊ຺ຊານຸສຍໍ ສມູຫນຕິ, ໂມຫສລ຺ລໍ ທິຏ຺ຐິສລ຺ລຎ຺ຈ ອຸທ຺ຘຣຕິ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂເວທນໍ ປຣິຊານາຕິ, ອຣູປຘາຕຸໍ ສມຕິກ຺ກມຕິ. ອິຕິ ຕີຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ຕີຓິ ອກຸສລມູລານິ ນ ອຸປາທິຍຕິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສລ຺ລານິ ອຸທ຺ຘຣຕິ, ຕິສ຺ໂສ ເວທນາ ປຣິຊານາຕິ, ເຕຘາຕຸກໍ ສມຕິກ຺ກມຕິ.
໖໒. ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອວິຊ຺ຊາ? ຍໍ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ອຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ຍຖາ ໂສ ປາຓສຊ຺ເຊສຸ ກຖໍກຖາ ກາຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ? ຉ ວິຎ຺ຎາຓກາຍາ ເວທນາ ສຎ຺ຎາ ເຈຕນາ ຜສ຺ໂສ ມນສິກາໂຣ, ອິທໍ ນາມໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ຣູປໍ? ຈາຕຸມຫາຠູຕິກໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຍຣູປສ຺ສ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ. ອິຕິ ປຸຣິມກຎ຺ຈ ນາມໍ ອິທຎ຺ຈ ຣູປໍ ຕທຸຠຍໍ ນາມຣູປນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຕ຺ຖ ຉຬາຍຕນນ຺ຕິ ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານິ, ຈກ຺ຂຸ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ອາຍຕນໍ ຍາວ ມໂນ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ອາຍຕນໍ. ຜສ຺ໂສຕິ ຉ ຜສ຺ສກາຍາ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ຍາວ ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສຕິ ຜສ຺ໂສ. ຉ ເວທນາກາຍາ ເວທນາ. ຕຓ຺ຫາຕິ ຉ ຕຓ຺ຫາກາຍາ ຕຓ຺ຫາ. ອຸປາທານນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຸປາທານານິ ກາມຸປາທານໍ ທິຏ຺ຐຸປາທານໍ ສີລພ຺ພຕຸປາທານໍ ອຕ຺ຕວາທຸປາທານນ຺ຕິ ອຸປາທານໍ. ຠໂວຕິ ຕໂຍ ຠວາ ກາມຠໂວ ຣູປຠໂວ ອຣູປຠໂວ. ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ຊາຕິ? ຍາ ປຐມໍ ຂນ຺ຘານໍ ປຐມໍ ຘາຕູນໍ ປຐມໍ ອາຍຕນານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ຊາຕິ ສຎ຺ຊາຕິ ໂອກ຺ກນ຺ຕິ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ຂນ຺ຘານໍ ປາຕຸຠາໂວ, ອຍໍ ຊາຕິ. ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ຊຣາ? ຊຣາ ນາມ ຍໍ ຕໍ ຂຓ຺ຑິຈ຺ຈໍ ປາລິຈ຺ຈໍ ວລິຕ຺ຕຈຕາ ປວິວິຕ຺ຕໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ ວິວຓ຺ຓຕໍ ຠຄ຺ໂຄ ຕໍ ຊຣາ ຫີຍນາ ປຫີຍນາ ອາຍຸໂນ ຫານິ ສໍຫານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຣິເຠໂທ ອຸປນາໂຫ ປຣິປາໂກ, ອຍໍ ຊຣາ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ມຣຓໍ? ມຣຓໍ ນາມ ຍໍ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ສຕ຺ຕນິກາເຍ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຈຸຕິ ຈວນຕາ ມຣຓໍ ກາລງ຺ກິຣິຍາ ອຸທ຺ຘຸມາຕການໍ ເຠໂທ ກາຍສ຺ສ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ອຸປຈ຺ເຉໂທ, ອິທໍ ມຣຓໍ. ອິຕິ ປຸຣິມິກາ ຈ ຊຣາ ອິທຎ຺ຈ ມຣຓໍ ຕທຸຠຍໍ ຊຣາມຣຓໍ.
ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຘກາຣຕິມິສາ ຍຖາຠູຕໍ ອປ຺ປຊານນລກ຺ຂຓາ ອວິຊ຺ຊາ ສງ຺ຂາຣານໍ ປທຏ຺ຐານໍ ຫ. ອຠິສງ຺ຂຣຓລກ຺ຂຓາ ສງ຺ຂາຣາ, ອຸປຈຍປຸນພ຺ຠວາຠິໂຣປນປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ. ເຕ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ວຕ຺ຖຸ ສວິຎ຺ຎຕ຺ຕິລກ຺ຂຓໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕໍ ນາມຣູປສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອເນກສນ຺ນິສ຺ສຍລກ຺ຂຓໍ ນາມຣູປໍ, ຕໍ ສຬາຍຕນສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍວວຕ຺ຖາປນລກ຺ຂຓໍ ສຬາຍຕນໍ, ຕໍ ຜສ຺ສສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສນ຺ນິປາຕລກ຺ຂໂຓ ຜສ຺ໂສ, ໂສ ເວທນາຍ ປທຏ຺ຐານໍ. ອນຸຠວນລກ຺ຂຓາ ເວທນາ, ສາ ຕຓ຺ຫາຍ ປທຏ຺ຐານໍ. ອຊ຺ໂຌສານລກ຺ຂຓາ ຕຓ຺ຫາ, ສາ ອຸປາທານສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອາທານປຣິຫນນລກ຺ຂຓໍ ອຸປາທານໍ, ຕໍ ຠວສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ນານາຄຕິວິກ຺ເຂປລກ຺ຂໂຓ ຠໂວ, ໂສ ຊາຕິຍາ ປທຏ຺ຐານໍ. ຂນ຺ຘານໍ ປາຕຸຠາວລກ຺ຂຓາ ຊາຕິ, ສາ ຊຣາຍ ປທຏ຺ຐານໍ. ອຸປນຍປຣິປາກລກ຺ຂຓາ ຊຣາ, ສາ ມຣຓສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອາຍຸກ຺ຂຍຊີວິຕອຸປໂຣຘລກ຺ຂຓໍ ມຣຓໍ, ຕໍ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ກາຍສມ຺ປີຬນລກ຺ຂຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຕໍ ໂທມນສ຺ສສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ຈິຕ຺ຕສມ຺ປີຬນລກ຺ຂຓໍ ໂທມນສ຺ສໍ, ຕໍ ໂສກສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ໂສຈນລກ຺ຂໂຓ ໂສໂກ, ໂສ ປຣິເທວສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ວຈີນິຈ຺ຉາຣຓລກ຺ຂໂຓ ປຣິເທໂວ, ໂສ ອຸປາຍາສສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ເຍ ອາຍາສາ ເຕ ອຸປາຍາສາ.
ນວ ປທານິ ຍຕ຺ຖ ສພ຺ໂພ ອກຸສລປກ຺ໂຂ ສງ຺ຄຫໍ ສໂມສຣຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ກຕມານິ ນວ ປທານິ? ທ຺ເວ ມູລກິເລສາ, ຕີຓິ ອກຸສລມູລານິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ວິປລ຺ລາສາ. ຕຕ຺ຖ ທ຺ເວ ມູລກິເລສາ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ຠວຕຓ຺ຫາ ຈ, ຕີຓິ ອກຸສລມູລານິ ໂລໂຠ ໂທໂສ ໂມໂຫ ຈ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ວິປລ຺ລາສາ [ອ. ນິ. ໔.໔໙] – ‘‘ອນິຈ຺ເຈ ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາວິປລ຺ລາໂສ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາໂສ ທິຏ຺ຐິວິປລ຺ລາໂສ, ‘‘ທຸກ຺ເຂ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາວິປລ຺ລາໂສ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາໂສ ທິຏ຺ຐິວິປລ຺ລາໂສ, ‘‘ອນຕ຺ຕນິ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ສຎ຺ຎາວິປລ຺ລາໂສ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາໂສ ທິຏ຺ຐິວິປລ຺ລາໂສ, ‘‘ອສຸເຠ ສຸຠ’’ນ຺ຕິ ສຎ຺ຎາວິປລ຺ລາໂສ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາໂສ ທິຏ຺ຐິວິປລ຺ລາໂສ.
໖໓. ຕຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາ ນາມ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ຍຖາຠູຕໍ ອຎ຺ຎາຓໍ, ອຍໍ ອວິຊ຺ຊາ. ຠວຕຓ຺ຫາ ນາມ ໂຍ ຠເວສຸ ຣາໂຄ ສາຣາໂຄ ອິຈ຺ຉາ ມຸຈ຺ຉາ ປຕ຺ຖນາ ນນ຺ທີ ອຊ຺ໂຌສານໍ ອປຣິຈ຺ຈາໂຄ, ອຍໍ ຠວຕຓ຺ຫາ.
ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ?
ໂລໂຠ ນາມ ໂສ ເຕສຸ ເຕສຸ ປຣວຕ຺ຖູສຸ ປຣທພ຺ເພສຸ ປຣຏ຺ຐາເນສຸ ປຣສາປເຕຍ຺ເຍສຸ ປຣປຣິຄ຺ຄຫິເຕສຸ ໂລໂຠ ລຸພ຺ຠນາ ອິຈ຺ຉາ ມຸຈ຺ຉາ ປຕ຺ຖນາ ນນ຺ທີ ອຊ຺ໂຌສານໍ ອປຣິຈ຺ຈາໂຄ, ອຍໍ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ກສ຺ເສຕໍ ມູລໍ? ໂລໂຠ ໂລຠຊສ຺ສ ອກຸສລສ຺ສ ກາຍກມ຺ມສ຺ສ ວຈີກມ຺ມສ຺ສ ມໂນກມ຺ມສ຺ສ ຈ, ຕຖາ ຍຖາ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ຘມ຺ມານໍ ມູລໍ.
ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂທໂສ ອກຸສລມູລໍ?
ໂສ ສຕ຺ເຕສຸ ອາຆາໂຕ ອກ຺ຂນ຺ຕິ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ພ຺ຍາປາໂທ ປໂທໂສ ອນຕ຺ຖກາມຕາ ເຈຕໂສ ປຏິຆາໂຕ, ອຍໍ ໂທໂສ ອກຸສລມູລໍ.
ກສ຺ເສຕໍ ມູລໍ?
ໂທສຊສ຺ສ ກາຍກມ຺ມສ຺ສ ວຈີກມ຺ມສ຺ສ ມໂນກມ຺ມສ຺ສ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ຘມ຺ມານໍ ມູລໍ.
ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂມໂຫ ອກຸສລມູລໍ?
ຍໍ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ອນຠິສມໂຍ ອສມ຺ປຊ຺ຊຄ຺ຄາໂຫ ອປ຺ປຏິເວໂຘ ໂມໂຫ ມຸຍ຺ຫນາ ສມ຺ໂມໂຫ ສມ຺ມຸຍ຺ຫນາ ອວິຊ຺ຊາ ຕໂມ ອນ຺ຘກາໂຣ ອາວຣຓໍ ນີວຣຓໍ ຉທນໍ ອຈ຺ຉທນໍ [ອເວຈ຺ຉທນໍ (ປີ. ກ.)] ອປສຈ຺ຉາຄມນໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ, ອຍໍ ໂມໂຫ ອກຸສລມູລໍ.
ກສ຺ເສຕໍ ມູລໍ?
ໂມຫຊສ຺ສ ອກຸສລສ຺ສ ກາຍກມ຺ມສ຺ສ ວຈີກມ຺ມສ຺ສ ມໂນກມ຺ມສ຺ສ ຈ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕການຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ຘມ຺ມານໍ ມູລໍ.
ຕຕ຺ຖ ວິປລ຺ລາສາ ຊານິຕພ຺ພາ, ວິປລ຺ລາສານໍ ວຕ຺ຖຸ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຍໍ ວິປລ຺ລາສໍ ສິຍາ, ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ເອໂກ ວິປລ຺ລາໂສ ຕີຓິ ວິປລ຺ລາສານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ວິປລ຺ລາສວຕ຺ຖູນິ. ກຕໂມ ເອໂກ ວິປລ຺ລາໂສ ຈ, ເຍນ ປຏິປກ຺ເຂນ ວິປລ຺ລາສິຕໍ ຄຓ຺ຫາຕິ?
‘‘ອນິຈ຺ເຈ ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ, ‘‘ທຸກ຺ເຂ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ, ‘‘ອນຕ຺ຕນິ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ, ‘‘ອສຸເຠ ສຸຠ’’ນ຺ຕິ, ອຍໍ ເອໂກ ວິປລ຺ລາໂສ.
ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ວິປລ຺ລາສວຕ຺ຖູນິ?
ກາໂຍ ເວທນາ ຈິຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມາ ຈ. ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ວິປລ຺ລາສວຕ຺ຖູນິ.
ກຕມານິ ຕີຓິ ວິປລ຺ລາສານິ?
ສຎ຺ຎາ ຈິຕ຺ຕໍ ທິຏ຺ຐິ ຈ. ອິມານິ ຕີຓິ ວິປລ຺ລາສານິ.
ຕຕ຺ຖ ມນາປິເກ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍວຕ຺ເຖ ວຓ຺ຓາຍຕເນ ວາ ໂຍ ນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຄ຺ຄາໂຫ, ອຍໍ ສຎ຺ຎາວິປລ຺ລາໂສ. ຕຕ຺ຖ ວິປຣີຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ສຕິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອຍໍ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາໂສ. ຕຕ຺ຖ ວິປຣີຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຕມ຺ຫິ ຣູເປ ‘‘ອສຸເຠ ສຸຠ’’ນ຺ຕິ ຍາ ຂນ຺ຕິ ຣຸຈິ ອຸເປກ຺ຂນາ ນິຈ຺ຉໂຍ ທິຏ຺ຐິ ນິທສ຺ສນໍ ສນ຺ຕີຣຓາ, ອຍໍ ທິຏ຺ຐິວິປລ຺ລາໂສ. ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸເຠເທນ ກາເຍສຸ ທ຺ວາທສ ວິປລ຺ລາສາ ຠວນ຺ຕິ. ຕໂຍ ກາເຍ ຕໂຍ ເວທນາຍ ຕໂຍ ຈິຕ຺ເຕ ຕໂຍ ຘມ຺ເມ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຎ຺ຎາວິປລ຺ລາສາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈິຕ຺ຕວິປລ຺ລາສາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ທິຏ຺ຐິວິປລ຺ລາສາ, ອາຍຕນູປຈຍໂຕ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓສຎ຺ຎາສມງ຺ຄິສ຺ສ ຣູເປສຸ ທ຺ວາທສ ວິປລ຺ລາສາ ຍາວ ມໂນ ສຎ຺ຎາສມງ຺ຄິສ຺ສ, ຘມ຺ເມສຸ ທ຺ວາທສ ວິປລ຺ລາສາ ຉ ທ຺ວາທສກາ ຈຕ຺ຕາຣິ ວິປລ຺ລາສາ ຠວນ຺ຕິ. ອາຣມ຺ມຓນານຕ຺ຕໂຕ ຫິ ອປຣິມິຕສງ຺ເຂຍ຺ຍານໍ ສຕ຺ຕານໍ [ອຕ຺ຕານໍ (ກ.)] ອປຣິມິຕມສງ຺ເຂຍ຺ຍາ ວິປລ຺ລາສາ ຠວນ຺ຕິ ຫີນຸກ຺ກຏ຺ຐມຊ຺ຌິມຕາຍ.
໖໔. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຕ຺ຕຠາວວຕ຺ຖູນິ ຠວນ຺ຕິ. ໂຍ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ, ໂສ ກາໂຍ ອຕ຺ຕຠາວວຕ຺ຖຸ. ໂຍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ, ໂສ ເວທນາ ອຕ຺ຕຠາວວຕ຺ຖຸ. ໂຍ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ ຈ, ເຕ ຘມ຺ມາ ອຕ຺ຕຠາວວຕ຺ຖຸ. ໂຍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ, ໂສ ຈິຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕຠາວວຕ຺ຖຸ. ອິຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຕ຺ຕຠາວວຕ຺ຖູນິ. ຕຕ຺ຖ ກາເຍ ‘‘ອສຸເຠ ສຸຠ’’ນ຺ຕິ ວິປລ຺ລາໂສ ຠວຕິ. ເອວໍ ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ…ເປ… ຘມ຺ເມສຸ ຈ ອຕ຺ຕວິປລ຺ລາໂສ ຠວຕິ. ຕຕ຺ຖ ຈຕຸນ຺ນໍ ວິປລ຺ລາສານໍ ສມຸຄ຺ຆາຕນຕ຺ຖໍ ຠຄວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ເທເສຕິ ປຎ຺ຎເປຕິ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣໂຕ ‘‘ອສຸເຠ ສຸຠ’’ນ຺ຕິ ວິປລ຺ລາສໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ, ເອວໍ ເວທນາສຸ, ຈິຕ຺ເຕ, ຘມ຺ເມສຸ ຈ ກາຕພ຺ພໍ.
ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຘກາຣຕິມິສາ ອປ຺ປຏິເວຘລກ຺ຂຓາ ອວິຊ຺ຊາ, ຕສ຺ສາ ວິປລ຺ລາສປທຏ຺ຐານໍ. ອຊ຺ໂຌສານລກ຺ຂຓາ ຕຓ຺ຫາ, ຕສ຺ສາ ປິຍຣູປສາຕຣູປໍ ປທຏ຺ຐານໍ. ອຕ຺ຕາສຍວຎ຺ຈນາລກ຺ຂໂຓ ໂລໂຠ, ຕສ຺ສ ອທິນ຺ນາທານໍ ປທຏ຺ຐານໍ. ອິຘ ວິວາທລກ຺ຂໂຓ ໂທໂສ, ຕສ຺ສ ປາຓາຕິປາໂຕ ປທຏ຺ຐານໍ. ວຕ຺ຖຸວິປ຺ປຏິປຕ຺ຕິລກ຺ຂໂຓ ໂມໂຫ, ຕສ຺ສ ມິຈ຺ຉາປຏິປຕ຺ຕິ ປທຏ຺ຐານໍ. ສງ຺ຂຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ອວິນາສຄ຺ຄຫຓລກ຺ຂຓາ ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣາ ປທຏ຺ຐານໍ. ສາສວຜສ຺ໂສປຄມນລກ຺ຂຓາ ສຸຂສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ມມງ຺ກາໂຣ ປທຏ຺ຐານໍ. ຘມ຺ເມສຸ ອຸປຄມນລກ຺ຂຓາ ອຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ອຫງ຺ກາໂຣ ປທຏ຺ຐານໍ. ວຓ຺ຓສງ຺ຄຫຓລກ຺ຂຓາ ສຸຠສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍອສໍວໂຣ ປທຏ຺ຐານໍ. ເອເຕຫິ ນວຫິ ປເທຫິ ອຸທ຺ທິຏ຺ເຐຫິ ສພ຺ໂພ ອກຸສລປກ຺ໂຂ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ຠວຕິ, ໂສ ຈ ໂຂ ພຫຸສ຺ສຸເຕນ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸໍ ໂນ ອປ຺ປສ຺ສຸເຕນ, ປຎ຺ຎວຕາ ໂນ ທຸປ຺ປຎ຺ເຎນ, ຍຸຕ຺ເຕນ ໂນ ອຍຸຕ຺ເຕນ.
ນວ ປທານິ ກຸສລານິ ຍຕ຺ຖ ສພ຺ໂພ ກຸສລປກ຺ໂຂ ສງ຺ຄໂຫ ສໂມສຣຓໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກຕມານິ ນວ ປທານິ? ສມໂຖ ວິປສ຺ສນາ ອໂລໂຠ ອໂທໂສ ອໂມໂຫ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ ອສຸຠສຎ຺ຎາ ຈ.
ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ສມໂຖ? ຍາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຐິຕິ ສຓ຺ຐິຕິ ອວຏ຺ຐິຕິ ຐານໍ ປຏ຺ຐານໍ ອຸປຏ຺ຐານໍ ສມາຘິ ສມາຘານໍ ອວິກ຺ເຂໂປ ອວິປ຺ປຏິສາໂຣ ວູປສໂມ ມານໂສ ເອກຄ຺ຄໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ອຍໍ ສມໂຖ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ວິປສ຺ສນາ? ຂນ຺ເຘສຸ ວາ ຘາຕູສຸ ວາ ອາຍຕເນສຸ ວາ ນາມຣູເປສຸ ວາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທສຸ ວາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ວາ ຘມ຺ເມສຸ ທຸກ຺ເຂສຸ ວາ ສມຸທເຍສຸ ວາ ນິໂຣເຘ ວາ ມຄ຺ເຄ ວາ ກຸສລາກຸສເລສຸ ວາ ຘມ຺ເມສຸ ສາວຊ຺ຊອນວຊ຺ເຊສຸ ວາ ກຓ຺ຫສຸກ຺ເກສຸ ວາ ເສວິຕພ຺ພອເສວິຕພ຺ເພສຸ ວາ ໂສ ຍຖາຠູຕໍ ວິຈໂຍ ປວິຈໂຍ ວີມໍສາ ປຣວີມໍສາ ຄາຫນາ ອຄ຺ຄາຫນາ ປຣິຄ຺ຄາຫນາ ຈິຕ຺ເຕນ ປຣິຈິຕນາ ຕຸລນາ ອຸປປຣິກ຺ຂາ ຎາຓໍ ວິຊ຺ຊາ ວາ ຈກ຺ຂຸ ພຸທ຺ຘິ ເມຘາ ປຎ຺ຎາ ໂອຠາໂສ ອາໂລໂກ ອາຠາ ປຠາ ຂຄ຺ໂຄ ນາຣາໂຈ [ນາຣຊ຺ໂຊ (ປີ. ກ.)] ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ມຄ຺ຄງ຺ຄໍ, ອຍໍ ວິປສ຺ສນາ. ເຕເນສາ ວິປສ຺ສນາ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິວິຘາ ວາ ເອສາ ວິປສ຺ສນາຕິ, ຕສ຺ມາ ເອສາ ວິປສ຺ສນາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ທ຺ວິຘາ ເຈສາ ຫິ ວິປສ຺ສນາ ຘມ຺ມວິປສ຺ສນາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ທ຺ວິຘາ ອິມາຍ ປສ຺ສຕິ ສຸຠຎ຺ຈ ອສຸຠຎ຺ຈ ກຓ຺ຫຎ຺ຈ ສຸກ຺ກຎ຺ຈ ເສວິຕພ຺ພຎ຺ຈ ອເສວິຕພ຺ພຎ຺ຈ ກມ຺ມຎ຺ຈ ວິປາກຎ຺ຈ ພນ຺ຘຎ຺ຈ ວິໂມກ຺ຂຎ຺ຈ ອາຈຍຎ຺ຈ ອປຈຍຎ຺ຈ ປວຕ຺ຕິຎ຺ຈ ນິວຕ຺ຕິຎ຺ຈ ສໍກິເລສຎ຺ຈ ໂວທານຎ຺ຈ, ເອວໍ ວິປສ຺ສນາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຖ ວາ ວິອິຕິ ອຸປສຄ຺ໂຄ ປສ຺ສນາຕິ ອຕ຺ໂຖ ຕສ຺ມາ ວິປສ຺ສນາຕິ ວຸຈ຺ຈເຕ, ອຍໍ ວິປສ຺ສນາ.
໖໕. ຕຕ຺ຖ ທ຺ເວ ໂຣຄາ ສຕ຺ຕານໍ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ຠວຕຓ຺ຫາ ຈ, ເອເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ໂຣຄານໍ ນິຆາຕາຍ ຠຄວຕາ ທ຺ເວ ເຠສຊ຺ຊານິ ວຸຕ຺ຕານິ ສມໂຖ ຈ ວິປສ຺ສນາ ຈ. ອິມານິ ທ຺ເວ ເຠສຊ຺ຊານິ ປຏິເສເວນ຺ໂຕ ທ຺ເວ ອໂຣເຄ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ ຣາຄວິຣາຄໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄຎ຺ຈ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ. ຕຕ຺ຖ ຕຓ຺ຫາໂຣຄສ຺ສ ສມໂຖ ເຠສຊ຺ຊໍ, ຣາຄວິຣາຄາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ອໂຣຄໍ. ອວິຊ຺ຊາໂຣຄສ຺ສ ວິປສ຺ສນາເຠສຊ຺ຊໍ ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິ ອໂຣຄໍ. ເອວຎ຺ຫິ ຠຄວາ ຈາຫ, ‘‘ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ [ປສ຺ສ ທີ. ນິ. ໓.໓໕໒] ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ, ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ປຫາຕພ຺ພາ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ຠວຕຓ຺ຫາ ຈ, ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ຠາເວຕພ຺ພາ ສມໂຖ ຈ ວິປສ຺ສນາ ຈ, ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພາ ວິຊ຺ຊາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິ ຈາ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສມຖໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຣູປໍ ປຣິຊານາຕິ, ຣູປໍ ປຣິຊານນ຺ໂຕ ຕຓ຺ຫໍ ປຊຫຕິ, ຕຓ຺ຫໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ຣາຄວິຣາຄາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ວິປສ຺ສນໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ນາມໍ ປຣິຊານາຕິ, ນາມໍ ປຣິຊານນ຺ໂຕ ອວິຊ຺ຊໍ ປຊຫຕິ, ອວິຊ຺ຊໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ. ຍທາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ປຣິຎ຺ຎາຕາ ຠວນ຺ຕິ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ, ຕຖາສ຺ສ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ປຫີນາ ຠວນ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ຠວຕຓ຺ຫາ ຈ. ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ຠາວິຕາ ຠວນ຺ຕິ ສມໂຖ ຈ ວິປສ຺ສນາ ຈ, ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພາ ຠວນ຺ຕິ ວິຊ຺ຊາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິ ຈ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຠິກ຺ຂຸ ກຕກິຈ຺ໂຈ ຠວຕິ. ເອສາ ໂສປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ. ຕສ຺ສ ອາຍຸປຣິຍາທານາ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ອຸປໂຣຘາ ອິທຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອິເມສໍ ຂນ຺ຘານໍ ຘາຕຸອາຍຕນານໍ ນິໂຣໂຘ ວູປສໂມ ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈ ຂນ຺ຘຘາຕຸອາຍຕນານໍ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິ ອປາຕຸຠາໂວ, ອຍໍ ອນຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອໂລໂຠ ກຸສລມູລໍ? ຍໍຘາຕຸໂກ ອໂລໂຠ ອລຸພ຺ຠນາ ອລຸພ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ອນິຈ຺ຉາ ອປຕ຺ຖນາ ອກນ຺ຕາ ອນຊ຺ໂຌສານໍ. ອຍໍ ອໂລໂຠ ກຸສລມູລໍ. ກສ຺ເສຕໍ ມູລໍ? ອໂລຠຊສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ກາຍກມ຺ມສ຺ສ ວຈີກມ຺ມສ຺ສ ມໂນກມ຺ມສ຺ສ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ຘມ຺ມານໍ ມູລໍ. ອຖ ວາ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ກຸສລນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ໂສ ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄງ຺ຄານໍ ມູລໍ. ກຕເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ, ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປສ຺ສ ສມ຺ມາວາຍາມສ຺ສ ສມ຺ມາສມາຘິສ຺ສ ຈ ອິເມສໍ ມູລນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ກຸສລມູລນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອໂທໂສ ກຸສລມູລໍ? ຍາ ສຕ຺ເຕສຸ ວາ ສງ຺ຂາເຣສຸ ວາ ອນຆາໂຕ ອປ຺ປຏິຆາໂຕ ອພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ອພ຺ຍາປາໂທ ອໂທໂສ ເມຕ຺ຕາ ເມຕ຺ຕາຍນາ ອຕ຺ຖກາມຕາ ຫິຕກາມຕາ ເຈຕໂສ ປສາໂທ, ອຍໍ ອໂທໂສ ກຸສລມູລໍ. ກສ຺ເສຕໍ ມູລໍ? ອໂທສຊສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ກາຍກມ຺ມສ຺ສ ວຈີກມ຺ມສ຺ສ ມໂນກມ຺ມສ຺ສ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ຘມ຺ມານໍ ມູລໍ. ອຖ ວາ ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄງ຺ຄານໍ ມູລໍ. ກຕເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ? ສມ຺ມາວາຈາຍ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ມາອາຊີວສ຺ສ ຈ ອິເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄງ຺ຄານໍ ມູລໍ, ຕສ຺ມາ ກຸສລມູລນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອໂມໂຫ ກຸສລມູລໍ? ຍໍ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ຍຖາຠູຕໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ອຠິສມໂຍ ສມ຺ມາ ຈ ປຈ຺ຈາຄໂມ ປຏິເວໂຘ ອໂມໂຫ ອສມ຺ມຸຍ຺ຫນາ ອສມ຺ໂມໂຫ ວິຊ຺ຊາປກາໂສ ອາໂລໂກ ອນາວຣຓໍ ເສກ຺ຂານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ, ອຍໍ ອໂມໂຫ ກຸສລມູລໍ. ກສ຺ເສຕໍ ມູລໍ? ອໂມຫຊສ຺ສ ກຸສລສ຺ສ ກາຍກມ຺ມສ຺ສ ວຈີກມ຺ມສ຺ສ ມໂນກມ຺ມສ຺ສ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຈິຕ຺ຕເຈຕສິການໍ ຘມ຺ມານໍ ມູລໍ. ອຖ ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ມຄ຺ຄງ຺ຄານໍ ເອຕໍ ມູລໍ. ກຕເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ? ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ຈ ສມ຺ມາສຕິຍາ ຈ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ມຄ຺ຄງ຺ຄານໍ ມູລໍ, ຕສ຺ມາ ກຸສລມູລນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ອິເມສໍ ຕີຫິ ກຸສລມູເລຫິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ.
໖໖. ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ? ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອຸປ຺ປາທວຍຘມ຺ມິໂນ’’ຕິ ຈ ຍາ ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຊານນາ ວວຕ຺ຖປນາ ອຸຄ຺ຄາໂຫ, ອຍໍ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ. ຕສ຺ສາ ໂກ ນິສ຺ສນ຺ໂທ? ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາຍ ຠາວິຕາຍ ພຫຸລີກຕາຍ ອຏ຺ຐສຸ ໂລກຘມ຺ເມສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ນານຸສນ຺ຘຕິ ນ ສນ຺ຘຕິ ນ ສຓ຺ຐຫຕິ, ອຸເປກ຺ຂາ ວາ ປຏິກ຺ກູລຕາ ວາ ສຓ຺ຐຫຕິ, ອຍມສ຺ສາ ນິສ຺ສນ຺ໂທ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາ? ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ ຍາ ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຊານນາ ວວຕ຺ຖປນາ ອຸຄ຺ຄາໂຫ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາ. ຕສ຺ສາ ໂກ ນິສ຺ສນ຺ໂທ? ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາຍ ຠາວິຕາຍ ພຫຸລີກຕາຍ ອາລສ຺ເສ ສໍປມາເທ ວິມ຺ຫເຍ ຈ ຈິຕ຺ຕໍ ນານຸສນ຺ຘຕິ ນ ສນ຺ຘຕິ ນ ສຓ຺ຐຫຕິ, ອຸເປກ຺ຂາ ວາ ປຏິກ຺ກູລຕາ ວາ ສຓ຺ຐຫຕິ, ອຍມສ຺ສາ ນິສ຺ສນ຺ໂທ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ? ‘‘ສພ຺ເພສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ ຍາ ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຊານນາ ວວຕ຺ຖປນາ ອຸຄ຺ຄາໂຫ, ອຍໍ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ. ຕສ຺ສາ ໂກ ນິສ຺ສນ຺ໂທ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາຍ ຠາວິຕາຍ ພຫຸລີກຕາຍ ອຫງ຺ກາໂຣ ຈິຕ຺ຕໍ ນານຸສນ຺ຘຕິ ນ ສນ຺ຘຕິ, ມມງ຺ກາໂຣ ນ ສຓ຺ຐຫຕິ, ອຸເປກ຺ຂາ ວາ ປຏິກ຺ກູລຕາ ວາ ສຓ຺ຐຫຕິ, ອຍມສ຺ສາ ນິສ຺ສນ຺ໂທ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອສຸຠສຎ຺ຎາ? ‘‘ສຕ຺ຕ ສງ຺ຂາຣາ ອສຸຠາ’’ຕິ ຍາ ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຊານນາ ວວຕ຺ຖປນາ ອຸຄ຺ຄາໂຫ, ອຍໍ ອສຸຠສຎ຺ຎາ. ຕສ຺ສາ ໂກ ນິສ຺ສນ຺ໂທ? ອສຸຠສຎ຺ຎາຍ ຠາວິຕາຍ ພຫຸລີກຕາຍ ສຸຠນິມິຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕໍ ນານຸສນ຺ຘຕິ ນ ສນ຺ຘຕິ ນ ສຓ຺ຐຫຕິ, ອຸເປກ຺ຂາ ວາ ປຏິກ຺ກູລຕາ ວາ ສຓ຺ຐຫຕິ, ອຍມສ຺ສາ ນິສ຺ສນ຺ໂທ.
ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ປຣິຎ຺ຎາ ຠຄວຕາ ເທສິຕາ, ໂຍ ຕຕ຺ຖ ອສຸຠສຎ຺ຎາ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສມເຖນ ຕຓ຺ຫໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ, ວິປສ຺ສນາ ອວິຊ຺ຊໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ, ອໂທເສນ ໂທສໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ, ອໂມເຫນ ໂມຫໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ, ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາຍ ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ, ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາຍ ສຸຂສຎ຺ຎໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ, ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຕສຎ຺ຎໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ, ອສຸຠສຎ຺ຎາຍ ສຸຠສຎ຺ຎໍ ສມຸຄ຺ຆາເຕຕິ.
ຈິຕ຺ຕວິກ຺ເຂປປຏິສໍຫຣຓລກ຺ຂໂຓ ສມໂຖ, ຕສ຺ສ ຌານານິ ປທຏ຺ຐານໍ. ສພ຺ພຘມ຺ມໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຏິເວຘລກ຺ຂຓາ ວິປສ຺ສນາ, ຕສ຺ສາ ສພ຺ພເນຍ຺ຍໍ ປທຏ຺ຐານໍ. ອິຈ຺ຉາປຏິສໍຫຣຓລກ຺ຂໂຓ ອໂລໂຠ, ຕສ຺ສ ອທິນ຺ນາທານາ ເວຣມຓີ ປທຏ຺ຐານໍ. ອພ຺ຍາປາທລກ຺ຂໂຓ ອໂທໂສ, ຕສ຺ສ ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓີ ປທຏ຺ຐານໍ. ວຕ຺ຖຸອປ຺ປຏິຫຕລກ຺ຂໂຓ ອໂມໂຫ, ຕສ຺ສ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິ ປທຏ຺ຐານໍ. ສງ຺ຂຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ວິນາສຄ຺ຄຫຓລກ຺ຂຓາ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ອຸທຍພ຺ພໂຍ ປທຏ຺ຐານໍ. ສາສວຜສ຺ສສຎ຺ຊານນລກ຺ຂຓາ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ເວທນາ ປທຏ຺ຐານໍ. ສພ຺ພຘມ຺ມອນຸປຄມນລກ຺ຂຓາ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ຘມ຺ມສຎ຺ຎາ ປທຏ຺ຐານໍ. ວິນີລກວິປຸພ຺ພກອຸທ຺ຘຸມາຕກສມຸຄ຺ຄຫຓລກ຺ຂຓາ ອສຸຠສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ນິພ຺ພິທາ ປທຏ຺ຐານໍ. ອິເມສຸ ນວສຸ ປເທສຸ ອຸປທິຏ຺ເຐສຸ ສພ຺ໂພ ກຸສລປກ຺ໂຂ ອຸປທິຏ຺ໂຐ ຠວຕິ, ໂສ ຈ ພຫຸສ຺ສຸເຕນ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸໍ ໂນ ອປ຺ປສ຺ສຸເຕນ, ປຎ຺ຎວຕາ ໂນ ທຸປ຺ປຎ຺ເຎນ, ຍຸຕ຺ເຕນ ໂນ ອຍຸຕ຺ເຕນາຕິ.
໖໗. ຕຕ຺ຖ ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາຘິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ອປຣາປຣໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຓາເມນ຺ໂຕ ສຕິມປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ ນ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ປຎ຺ຈສຸ ກາມຄຸເຓສຸ ສຸຂສ຺ສາທາຘິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ອິຣິຍາປຖສ຺ສ ອຄຕິມປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາ ນ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຂນ຺ຘຘາຕຸອາຍຕເນສຸ ອຕ຺ຕາຘິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ນານາຘາຕຸອເນກຘາຕຸວິນິພ຺ໂຠຄມປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ ນ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາຠິຣຕສ຺ສ ກາເຍ ສຸຠາຘິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ວິປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ ອສຸຠສຎ຺ຎາ ນ ອຸປຏ຺ຐາຕິ.
ອວິປ຺ປຏິສາຣລກ຺ຂຓາ ສທ຺ຘາ, ສທ຺ທຫນາ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ. ຕສ຺ສ ຈຕ຺ຕາຣິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄານິ ປທຏ຺ຐານໍ. ເອວຎ຺ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ [ປສ຺ສ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາເຍ] ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຠິກ຺ຂເວ, ກຸຫິໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຈຕູສຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄສຸ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ.
ສູຣາອປຏິກ຺ເຂປນລກ຺ຂຓໍ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍາຣມ຺ໂຠ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ. ຕສ຺ສ ອຕີຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາ ປທຏ຺ຐານໍ. ຍຖາ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ [ປສ຺ສ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາເຍ] ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸຫິໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຈຕູສຸ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນສຸ.
ສຕິ ສຣຓລກ຺ຂຓາ, ອສມ຺ໂມຫປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ. ຕສ຺ສ ອຕີຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ປທຏ຺ຐານໍ. ຍຖາ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ສຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຠິກ຺ຂເວ, ກຸຫິໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຈຕູສຸ ສຕິປຏ຺ຐາເນສຸ.
ເອກຄ຺ຄລກ຺ຂໂຓ ສມາຘິ, ອວິກ຺ເຂປປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ຕສ຺ສ ຈຕ຺ຕາຣິ ຎາຓານິ ປທຏ຺ຐານໍ. ຍຖາ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ ສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸຫິໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຈຕູສຸ ຌາເນສຸ.
ປຊານນລກ຺ຂຓາ ປຎ຺ຎາ, ຠູຕຕ຺ຖສນ຺ຕີຣຓາ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານາ, ຕສ຺ສ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ປທຏ຺ຐານໍ. ຍຖາ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ [ປສ຺ສ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາເຍ] ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸຫິໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ.
ຈຕ຺ຕາຣິ ຈກ຺ການິ [ປສ຺ສ ອ. ນິ. ໔.໓໑] ປຕິຣູປເທສວາໂສ ຈກ຺ກໍ, ສປ຺ປຸຣິສູປນິສ຺ສໂຍ ຈກ຺ກໍ, ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓິຘານໍ ຈກ຺ກໍ, ປຸພ຺ເພ ກຕປຸຎ຺ຎຕາ ຈກ຺ກໍ. ຕຕ຺ຖ ອຣິຍສນ຺ນິສ຺ສຍລກ຺ຂໂຓ ປຕິຣູປເທສວາໂສ, ໂສ ສປ຺ປຸຣິສູປນິສ຺ສຍສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອຣິຍສນ຺ນິສ຺ສຍລກ຺ຂໂຓ ສປ຺ປຸຣິສ຺ສູປນິສ຺ສໂຍ, ໂສ ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓິຘານສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິລກ຺ຂຓໍ ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓິຘານໍ, ຕໍ ປຸຎ຺ຎານໍ ປທຏ຺ຐານໍ. ກຸສລຘມ຺ໂມປຈຍລກ຺ຂຓໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ຕໍ ສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕີນໍ ປທຏ຺ຐານໍ.
ເອກາທສສີລມູລກາ ຘມ຺ມາ ສີລວໂຕ ອວິປ຺ປຏິສາໂຣ ຠວຕິ…ເປ… ໂສ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ‘‘ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’’ຕິ ປຊານນາ. ຕຕ຺ຖ ເວຣມຓິລກ຺ຂຓໍ ສີລໍ, ຕໍ ອວິປ຺ປຏິສາຣສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ນ ອຕ຺ຕານຸວາທລກ຺ຂໂຓ ອວິປ຺ປຏິສາໂຣ, ໂສ ປາໂມຊ຺ຊສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອຠິປ຺ປໂມທນລກ຺ຂຓໍ ປາໂມຊ຺ຊໍ, ຕໍ ປີຕິຍາ ປທຏ຺ຐານໍ. ອຕ຺ຕມນລກ຺ຂຓາ ປີຕິ, ສາ ປສ຺ສທ຺ຘິຍາ ປທຏ຺ຐານໍ. ກມ຺ມນິຍລກ຺ຂຓາ ປສ຺ສທ຺ຘິ, ສາ ສຸຂສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອພ຺ຍາປາທລກ຺ຂຓໍ ສຸຂໍ, ຕໍ ສມາຘິໂນ ປທຏ຺ຐານໍ. ອວິກ຺ເຂປນລກ຺ຂໂຓ ສມາຘິ, ໂສ ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອວິປຣີຕສນ຺ຕີຣຓລກ຺ຂຓາ ປຎ຺ຎາ, ສາ ນິພ຺ພິທາຍ ປທຏ຺ຐານໍ ອນາລຍນລກ຺ຂຓາ ນິພ຺ພິທາ, ສາ ວິຣາຄສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ອສໍກິເລສລກ຺ຂໂຓ ວິຣາໂຄ, ໂສ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ປທຏ຺ຐານໍ. ອກຸສລຘມ຺ມວິເວກລກ຺ຂຓາ ວິມຸຕ຺ຕິ, ສາ ວິມຸຕ຺ຕິໂນ ໂວທານສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ.
໖໘. ຈຕສ຺ໂສ ອຣິຍຠູມິໂຍ ຈຕ຺ຕາຣິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ເອສາ ທສ຺ສນຠູມິ. ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລຎ຺ຈ ໂສ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານິຕ຺ວາ ນິພ຺ພິນ຺ທຕິ, ອິທໍ ຕນຸກາມຣາຄສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ ພ຺ຍາປາທານໍ. ສກທາຄາມິຜລຎ຺ຈ ສຓ຺ຫໍ ວິຣຊ຺ຊຕິ, ອຍໍ ຣາຄວິຣາຄາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ. ອນາຄາມິຜລຎ຺ຈ ຍໍ ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ອຍໍ ກຕາຠູມິ. ອຣຫຕ຺ຕຎ຺ຈ ສາມຎ຺ຎຜລານີຕິ ໂກ ວຈນຕ຺ໂຖ, ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ສາມຎ຺ຎໍ, ຕສ຺ເສຕານິ ຜລານິ ສາມຎ຺ຎຜລານີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຜລານີຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ເຕ? ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ຕສ຺ສ ຕານິ ຜລານີຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎຜລານີຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ເຕ.
ຕຕ຺ຖ ໂສຕາປນ຺ໂນ ກຖໍ ໂຫຕິ? ສຫ ສຈ຺ຈາຠິສມຍາ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ຕີຓິ ສໍໂຍຊນານິ ປຫີຍນ຺ຕິ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ ຈ, ອິເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາ ປຣິກ຺ຂຍາ ອຣິຍສາວໂກ ໂຫຕິ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ຍາວ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ? ອສ຺ສຸຕວາ ພາໂລ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຍາວ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອໂກວິໂທ, ໂສ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ຍາວ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ, ໂສ ອິເມສຸ ປຎ຺ຈສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ອຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫ ວາ ອຕ຺ຕນິຍຄ຺ຄາໂຫ ວາ ເອໂສຫມສ຺ມິ ເອກສ຺ມິໍ ວສວຕ຺ຕິໂກ [ອວຕ຺ຕິໂຕ (ປີ. ກ.)] ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອນຸຄ຺ຄໂຫ ອນຸສຍນ຺ໂຕ ອງ຺ຄມງ຺ຄນ຺ຕິ ປຣຕິ. ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ຂນ຺ຕິ ຣຸຈິ ເປກ຺ຂນາ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ໂກ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌາຍນາ ອຠິປ຺ປສນ຺ນາ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈເຕ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐີຕິ.
ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ ອຸຈ຺ເຉທໍ ຠຊນ຺ຕິ. ກຕມາໂຍ ປຎ຺ຈ? ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍາວ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ອິມາໂຍ ປຎ຺ຈ ອຸຈ຺ເຉທໍ ຠຊນ຺ຕິ, ອວເສສາໂຍ ປນ຺ນຣສ ສສ຺ສຕໍ ຠຊນ຺ຕິ. ອິຕິ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິປຫານາ ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິຄຕານິ ປຫີຍນ຺ຕິ. ປຫານາ ອຸຈ຺ເຉທໍ ສສ຺ສຕຎ຺ຈ ນ ຠຊຕິ. ອິຕິ ອຸຈ຺ເຉທສສ຺ສຕປ຺ປຫານາ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ນ ກິຎ຺ຈິ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ຠວຕິ, ອຎ຺ຎາ ວາ ໂລກຸຕ຺ຕຣາຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ. ກຖໍ ປນ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ນ ຠວຕິ? ອິຘ ອຣິຍສາວໂກ ສຸຕວາ ໂຫຕິ, ສພ຺ໂພ ສຸກ຺ກປກ຺ໂຂ ກາຕພ຺ໂພ, ຍາວ ອຣິຍຘມ຺ເມສຸ ໂກວິໂທ ຣູປໍ ອນຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍາວ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ເອວມສ຺ສ ສມນຸປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ນ ຠວຕິ.
ກຖໍ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ນ ຠວຕິ? ອິຘ ອຣິຍສາວໂກ ພຸທ຺ເຘ ນ ກງ຺ຂຕິ, ນ ວິຈິກິຈ຺ຉຕິ ອຠິປ຺ປສີທຕິ, ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາຕິ ສພ຺ພໍ. ຘມ຺ເມ ນ ກງ຺ຂຕິ ນ ວິຈິກິຈ຺ຉຕິ ສພ຺ພໍ. ຍາວ ຕຓ຺ຫກ຺ຂໂຍ ວິຣາໂຄ ນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ, ອິມິນາ ທຸຕິເຍນ ອາກງ຺ຂິເຍນ ຘມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ. ສງ຺ເຆ ນ ກງ຺ຂຕິ…ເປ… ຍາວ ປູຊາ ເທວານຎ຺ຈ ມນຸສ຺ສານຎ຺ຈາຕິ, ອິມິນາ ຕຕິເຍນ ອາກງ຺ຂິເຍນ ຘມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ.
ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາຕິ ນ ກງ຺ຂຕິ ນ ວິຈິກິຈ຺ຉຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ ອຠິປ຺ປສີທຕິ. ຕຓ຺ຫາ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິ ນ ກງ຺ຂຕິ ນ ວິຈິກິຈ຺ຉຕິ. ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘຕິ ນ ກງ຺ຂຕິ ນ ວິຈິກິຈ຺ຉຕິ. ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ນ ກງ຺ຂຕິ ນ ວິຈິກິຈ຺ຉຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ ອຠິປ຺ປສີທຕິ. ຍາວ ພຸທ຺ເຘ ວາ ຘມ຺ເມ ວາ ສງ຺ເຆ ວາ ທຸກ຺ເຂ ວາ ສມຸທເຍ ວາ ນິໂຣເຘ ວາ ມຄ຺ເຄ ວາ ກງ຺ຂາຍນາ ວິມຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ທ຺ເວຘາປຖາ ອາສປ຺ປນາ [ອປ຺ປນາ (ປີ. ກ.) ຘ. ສ. ໑໐໐໘ ນິກ຺ເຂປກຓ຺ເຑ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ປຣິສປ຺ປນາ ອນວຏ຺ຐານໍ ອຘິຏ຺ຐາຄມນໍ [ອນິຏ຺ຐາຄມນໍ (ກ.)] ອເນກໍໂສ ອເນກໍສິກຕາ, ເຕ ຕສ຺ສ ປຫີນາ ຠວນ຺ຕິ ປຓຸນ຺ນາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລາ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຠາວໍກຕາ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ.
໖໙. ຕຕ຺ຖ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ ທ຺ວິຘາ – ສີລສ຺ສ ວາ ສຸທ຺ຘສ຺ສ ວາ. ຕຕ຺ຖ ສີລສ຺ສ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ ອິມິນາຫໍ ສີເລນ ວາ ວເຕນ ວາ ຕເປນ ວາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍນ ວາ ເທໂວ ວາ ຠວິສ຺ສາມິ ເທວຎ຺ຎຕໂຣ ວາ ຕຕ຺ຖ ກໂປຕປາທາຫິ ອຈ຺ຉຣາຫິ ສທ຺ຘິໍ ກີຬິສ຺ສາມິ ຣມິສ຺ສາມິ ປຣິຈຣິສ຺ສາມີຕິ. ຍຖາຠູຕທສ຺ສນນ຺ຕິ ຣຸຈິວິມຸຕ຺ຕິ ຣາໂຄ ຣາຄປຣິວຕ຺ຕກາ ທິຏ຺ຐິຣູປນາ ປສ຺ສນາ ອສນ຺ຕຸສ຺ສິຕສ຺ສ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ສຸທ຺ຘສ຺ສ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສີລໍ ປຣາມສຕິ, ສີເລນ ສຸຊ຺ຌຕິ, ສີເລນ ນີຍຕິ, ສີເລນ ມຸຈ຺ຈຕິ, ສຸຂໍ ວີຕິກ຺ກມຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ວີຕິກ຺ກມຕິ, ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ວີຕິກ຺ກມຕິ ອນຸປາປຸຓາຕິ ອຸປຣິເມນ. ຕທຸຠຍໍ ສີລວຕໍ ປຣາມສຕິ ຕທຸຠເຍນ ສີລວເຕນ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ ມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ນີຍນ຺ຕິ, ສຸຂໍ ວີຕິກ຺ກມນ຺ຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ວີຕິກ຺ກມນ຺ຕິ, ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ວີຕິກ຺ກມນ຺ຕິ, ອນຸປາປຸຓນ຺ຕີຕິ ອວິສຸຈິກຣໍ ຘມ຺ມໍ ອວິມຸຕ຺ຕິກຣໍ ຘມ຺ມໍ ວິສຸຈິໂຕ ວິມຸຕ຺ຕິໂຕ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ຍາ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ຂນ຺ຕິ ຣຸຈິ ມຸຕ຺ຕິ ເປກ຺ຂນາ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ໂກ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌາຍນາ ປສ຺ສນາ, ອຍໍ ສຸທ຺ຘສ຺ສ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ. ເອເຕ ອຸໂຠ ປຣາມາສາ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ປຫີນາ ຠວນ຺ຕິ ຍາວ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ, ໂສ ສີລວາ ຠວຕິ ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອກ຺ຂຓ຺ເຑຫິ ຍາວ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກຫິ. ອິເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາ ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຠວຕິ ໂສຕາປນ຺ໂນ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ, ສພ຺ພໍ.
ສຫສຈ຺ຈາຠິສມຍາ, ອິຕິ ໂກ ວຈນຕ຺ໂຖ? ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຠິສມຍາ, ປຣິຎ຺ຎາຠິສມໂຍ ປຫານາຠິສມໂຍ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠິສມໂຍ ຠາວນາຠິສມໂຍ.
ຕຕ຺ຖ ອຣິຍສາວໂກ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມເຍນ ອຠິສເມຕິ, ສມຸທຍໍ ປຫານາຠິສມເຍນ ອຠິສເມຕິ, ນິໂຣຘໍ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠິສມເຍນ ອຠິສເມຕິ, ມຄ຺ຄໍ ຠາວນາຠິສມເຍນ ອຠິສເມຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມໂຍ, ສມຸທຍສ຺ສ ປຫານາຠິສມໂຍ, ນິໂຣຘສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠິສມໂຍ, ມຄ຺ຄສ຺ສ ຠາວນາຠິສມໂຍ. ສມຖວິປສ຺ສນາຍ ກຖໍ ອຠິສເມຕິ? ອາຣມ຺ມເຓ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປນິພນ຺ເຘຕ຺ວາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ທຸກ຺ຂໂຕ ປສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອຸປນິພນ຺ໂຘ, ອຍໍ ສມໂຖ. ຍາ ປຣິໂຍຄາຫນາ, ອຍໍ ວິປສ຺ສນາ. ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ທຸກ຺ຂາຕິ ປສ຺ສໂຕ ໂຍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘສຸ ອາລໂຍ ນິກນ຺ຕິ ອຸປຄມນໍ ອຊ຺ໂຌສານາ ອິຈ຺ຉາ ມຸຈ຺ຉາ ປຓິຘິ ປຕ຺ຖນາ ປຫີຍຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ທຸກ຺ຂໍ. ໂຍ ຕຕ຺ຖ ອາລໂຍ ນິກນ຺ຕິ ອຸປຄມນໍ ອຊ຺ໂຌສານໍ ອິຈ຺ຉາ ມຸຈ຺ຉາ ປຓິຘິ ປຕ຺ຖນາ, ອຍໍ ສມຸທໂຍ. ຍໍ ຕສ຺ສ ປຫານໍ, ໂສ ນິໂຣໂຘ ສມໂຖ ວິປສ຺ສນາ ຈ ມຄ຺ໂຄ, ເອວໍ ເຕສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ເອກກາເລ ເອກກ຺ຂເຓ ເອກຈິຕ຺ເຕ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ອຠິສມໂຍ ຠວຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ສຫສຈ຺ຈາຠິສມຍາ ອຣິຍສາວກສ຺ສ ຕີຓິ ສໍໂຍຊນານິ ປຫີຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
໗໐. ຕຕ຺ຖ ສມຖວິປສ຺ສນາ ຍຸຄນທ຺ຘາ ວຕ຺ຕມານາ ເອກກາເລ ເອກກ຺ຂເຓ ເອກຈິຕ຺ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ກິຈ຺ຈານິ ກໂຣຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມເຍນ ອຠິສເມຕິ, ຍາວ ມຄ຺ຄໍ ຠາວນາຠິສມເຍນ ອຠິສເມຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມໂຍ, ຍາວ ມຄ຺ຄໍ ຠາວນາຠິສມໂຍ. ເອວໍ ທິຏ຺ຐນ຺ໂຕ ຍຖາ ນາວາ ຊລໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ຈຕ຺ຕາຣິ ກິຈ຺ຈານິ ກໂຣຕິ, ປາຣິມໍ ຕີຣໍ ປາເປຕິ, ໂອຣິມໍ ຕີຣໍ ຊຫຕິ, ຠາຣໍ ວຫຕິ, ໂສຕໍ ຉິນ຺ທຕິ; ເອວເມວ ສມຖວິປສ຺ສນາ ຍຸຄນທ຺ຘາ ວຕ຺ຕມານາ ເອກກາເລ ເອກກ຺ຂເຓ ເອກຈິຕ຺ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ກິຈ຺ຈານິ ກໂຣຕິ, ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມເຍນ ອຠິສເມຕິ, ຍາວ ມຄ຺ຄໍ ຠາວນາຠິສມເຍນ ອຠິສເມຕິ. ຍຖາ ວາ ສູຣິໂຍ ອຸທຍນ຺ໂຕ ເອກກາເລ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ກິຈ຺ຈານິ ກໂຣຕິ, ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມຕິ, ອາໂລກໍ ປາຕຸກໂຣຕິ, ຣູປໍ ນິທສ຺ສີຍຕິ, ສີຕໍ ປຣິຍາທິຍຕິ; ເອວເມວ ສມຖວິປສ຺ສນາ ຍຸຄນທ຺ຘາ ວຕ຺ຕມານາ ເອກກາເລ…ເປ… ຍຖາ ປທີໂປ ຊລນ຺ໂຕ ເອກກາເລ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ກິຈ຺ຈານິ ກໂຣຕິ, ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມຕິ, ອາໂລກໍ ປາຕຸກໂຣຕິ, ຣູປໍ ນິທສ຺ສີຍຕິ, ອຸປາທານໍ ປຣິຍາທິຍຕິ; ເອວເມວ ສມຖວິປສ຺ສນາ ຍຸຄນທ຺ຘາ ວຕ຺ຕມານາ ເອກກາເລ…ເປ….
ຍທາ ອຣິຍສາວໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຠວຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ຍາວ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ທສ຺ສນຠູມິ. ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລຎ຺ຈ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ຐິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ສມຖວິປສ຺ສນໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ຍຸຄນທ຺ຘາ ວຕ຺ຕມານາ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທານໍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປຫານາ ອຣິຍສາວໂກ ໂຫຕິ. ສກທາຄາມິ ປຣິນິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ສກິເທວ ອິມໍ ໂລກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ຕນຸຠູມິ.
ສກທາຄາມິຜລຎ຺ຈ ໂຍ ສກທາຄາມິຜເລ ຐິໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາເທ ສານຸສເຍ ອນວເສສໍ ປຊຫຕິ, ກາມຣາຄພ຺ຍາປາເທສຸ ອນວເສສໍ ປຫີເນສຸ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ປຫີນານິ ຠວນ຺ຕິ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ພ຺ຍາປາໂທ ຈ, ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາ [ປຫານາຍ (ປີ. ກ.)] ອຣິຍສາວໂກ ໂຫຕິ ອນາຄາມີ ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ, ອຍໍ ວີຕຣາຄຠູມິ.
ອນາຄາມິຜລຎ຺ຈ ອນາຄາມິຜເລ ຐິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ສມຖວິປສ຺ສນໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ປຎ຺ຈ ອຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ປຊຫຕິ ຣູປຣາຄອຣູປຣາຄມານອຸທ຺ຘຈ຺ຈອວິຊ຺ຊຎ຺ຈ. ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຸທ຺ຘມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາ ອຣິຍສາວໂກ ອຣຫາ ຠວຕິ, ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ [ສມ຺ປຊຎ຺ໂຎ (ປີ. ກ.)] ວິມຸຕ຺ໂຕ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ, ອຍໍ ກຕາຠູມິ.
ອຣຫນ຺ໂຕວ ອຍໍ ໂສປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ. ຕສ຺ສ ອາຍຸກ຺ຂຍາ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍາປໂຣຘາ ອິທຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ອິມສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ວູປສໂມ, ອຎ຺ຎສ຺ສ ຈ ອປາຕຸຠາໂວ, ອຍໍ ອນຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ. ອິມາ ທ຺ເວ ນິພ຺ພານຘາຕຸໂຍ. ອິຕິ ສຈ຺ຈານິ ວຸຕ຺ຕານິ. ສຈ຺ຈາຠິສມໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ກິເລສວວຕ຺ຖານໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ປຫານໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຠູມິໂຍ ວຸຕ຺ຕາ, ຜລານິ ວຸຕ຺ຕານິ, ນິພ຺ພານຘາຕຸໂຍ ວຸຕ຺ຕາ. ເອວມິເມສຸ ວຸຕ຺ເຕສຸ ສພ຺ພໂພຘິ ວຸຕ຺ຕາ ຠວຕິ. ເອຕ຺ຖ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ.
໗໑. ຕຕ຺ຖ ກຕມາໂຍ ນວ ອນຸປຸພ຺ພສມາປຕ຺ຕິໂຍ? ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານິ ຈຕສ຺ໂສ ຈ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຍ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ຈ. ຕຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານິ ກຕມານິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, [ປສ຺ສ ທີຆນິກາເຍ] ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫີຕິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ກາຕພ຺ພານິ. ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຍ? ວິຣາຄິໂນ ວຕ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ, ຍາວ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ວິຕ຺ຖາເຣນ ກາຕພ຺ພາ. ອິມາໂຍ ນວ ອນຸປຸພ຺ພສມາປຕ຺ຕິໂຍ.
ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ປຐມໍ ຌານໍ? ປຎ຺ຈງ຺ຄວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ອງ຺ເຄຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ? ປຎ຺ຈຫິ ນີວຣເຓຫິ. ຕຕ຺ຖ ກຕມານິ ປຎ຺ຈ ນີວຣຓານິ? ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທຕິ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ? ໂຍ ປຎ຺ຈສຸ ກາມຄຸເຓສຸ ຉນ຺ທຣາໂຄ ເປມໍ ນິກນ຺ຕິ ອຊ຺ໂຌສານໍ ອິຈ຺ຉາ ມຸຈ຺ຉາ ປຕ຺ຖນາ ອປຣິຈ຺ຈາໂຄ ອນຸສໂຍ ປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ, ອຍໍ ກາມຈ຺ຉນ຺ທນີວຣຓໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ພ຺ຍາປາທນີວຣຓໍ? ໂຍ ສຕ຺ເຕສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ຈ ອາຆາໂຕ…ເປ… ຍຖາ ໂທເສ ຕຖາ ນິໂອຏ຺ຐານາ, ອຍໍ ພ຺ຍາປາໂທ ນີວຣຓໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ມິທ຺ຘໍ? ຍາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຊຬຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຄຣຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອກມ຺ມນີຍຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນິກ຺ເຂໂປ ນິທ຺ທາຍນາ ປຈລິກຕາ ປຈລາຍນາ ປຈລາຍນໍ, ອິທໍ ມິທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ຖິນໍ [ຖີນໍ (ປີ.)]? ຍາ ກາຍສ຺ສ ຖິນຕາ ຊຬຕາ ກາຍສ຺ສ ຄຣຸຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ອປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ, ອິທໍ ຖິນໍ. ອິຕິ ອິທຎ຺ຈ ຖິນໍ ປຸຣິມກຎ຺ຈ ມິທ຺ຘໍ ຕທຸຠຍໍ ຖິນມິທ຺ຘນີວຣຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ? ໂຍ ອວູປສໂມ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ອິທໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ? ໂຍ ເຈຕໂສ ວິເລໂຂ ອລຎ຺ຈນາ ວິລຎ຺ຈນາ ຫທຍເລໂຂ ວິປ຺ປຏິສາໂຣ, ອິທໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ. ອິຕິ ອິທຎ຺ຈ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ປຸຣິມກຎ຺ຈ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ຕທຸຠຍໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈນີວຣຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ວິຈິກິຈ຺ຉານີວຣຓໍ? ໂຍ ພຸທ຺ເຘ ວາ ຘມ຺ເມ ວາ ສງ຺ເຆ ວາ…ເປ… ອຍໍ ວິຈິກິຈ຺ຉາ. ອປິ ຈ ໂຂ ປນ ປຎ຺ຈ ວິຈິກິຈ຺ຉາໂຍ ສມນນ຺ຕຣາຍິກາ ເທສນ຺ຕຣາຍິກາ ສມາປຕ຺ຕນ຺ຕຣາຍິກາ ມຄ຺ຄນ຺ຕຣາຍິກາ ສຄ຺ຄນ຺ຕຣາຍິກາ, ອິມາໂຍ ປຎ຺ຈ ວິຈິກິຈ຺ຉາໂຍ. ອິຘ ປນ ສມາປຕ຺ຕນ຺ຕຣາຍິກາ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ອຘິປ຺ເປຕາ. ອິເມ ປຎ຺ຈ ນີວຣຓາ.
ຕຕ຺ຖ ນີວຣຓານີຕິ ໂກ ວຈນຕ຺ໂຖ, ກຸໂຕ ນິວາຣຍນ຺ຕີຕິ? ສພ຺ພໂຕ ກຸສລປກ຺ຂິກາ ນິວາຣຍນ຺ຕິ. ກຖໍ [ກິໍ ກໍ (ປີ. ກ.)] ນິວາຣຍນ຺ຕິ? ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ອສຸຠໂຕ ນິວາຣຍຕິ, ພ຺ຍາປາໂທ ເມຕ຺ຕາຍ [ເມຕ຺ຕໂຕ (ປີ.)] ນິວາຣຍຕິ, ຖິນໍ ປສ຺ສທ຺ຘິໂຕ ນິວາຣຍຕິ, ມິທ຺ຘໍ ວີຣິຍາຣມ຺ຠໂຕ ນິວາຣຍຕິ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ສມຖໂຕ ນິວາຣຍຕິ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອວິປ຺ປຏິສາຣໂຕ ນິວາຣຍຕິ, ວິຈິກິຈ຺ຉາ ປຎ຺ຎາໂຕ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໂຕ ນິວາຣຍຕິ.
ອປໂຣ ປຣິຍາໂຍ. ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ອໂລຠໂຕ ກຸສລມູລໂຕ ນິວາຣຍຕິ, ພ຺ຍາປາໂທ ອໂທສໂຕ ນິວາຣຍຕິ, ຖິນມິທ຺ຘໍ ສມາຘິໂຕ ນິວາຣຍຕິ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ສຕິປຏ຺ຐາເນຫິ ນິວາຣຍຕິ, ວິຈິກິຈ຺ຉາ ອໂມຫໂຕ ກຸສລມູລໂຕ ນິວາຣຍຕິ.
ອປໂຣ ປຣິຍາໂຍ. ຕໂຍ ວິຫາຣາ ທິພ຺ພວິຫາໂຣ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາໂຣ ອຣິຍວິຫາໂຣ. ທິພ຺ພວິຫາໂຣ ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານິ, ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາໂຣ ຈຕ຺ຕາຣິ ອປ຺ປມາຓານິ, ອຣິຍວິຫາໂຣ ສຕ຺ຕຕິໍສ ໂພຘິປກ຺ຂິຍາ ຘມ຺ມາ. ຕຕ຺ຖ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈຎ຺ຈ ທິພ຺ພວິຫາຣໍ ນິວາຣຍຕິ, ພ຺ຍາປາໂທ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣໍ ນິວາຣຍຕິ, ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ຈ ອຣິຍວິຫາຣໍ ນິວາຣຍຕິ.
ອປໂຣ ປຣິຍາໂຍ. ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ພ຺ຍາປາໂທ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈຎ຺ຈ ສມຖໍ ນິວາຣຍນ຺ຕິ, ຖິນມິທ຺ຘໍ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ຈ ວິປສ຺ສນໍ ນິວາຣຍນ຺ຕິ, ອໂຕ ນີວຣຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ເຕ. ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ອງ຺ເຄຫິ ວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປຐມໍ ຌານໍ.
ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ອງ຺ເຄຫິ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ປຐມໍ ຌານໍ? ວິຕກ຺ກວິຈາເຣຫິ ປີຕິຍາ ສຸເຂນ ຈ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາຍ ຈ. ອິເມສໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອງ຺ຄານໍ ອຸປ຺ປາທປຏິລາຠສມນ຺ນາຄໂມ ສຈ຺ຉິກິຣິຍໍ ປຐມໍ ຌານໍ ປຏິລທ຺ຘນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິມານິ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ວິຫຣຕີຕິ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈເຕ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີຕິ ທິພ຺ເພນ ວິຫາເຣນ.
ຕຕ຺ຖ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ປີຕິສຸເຂນ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາຍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທເນນ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີຕິ.
ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຈງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ສຕິຍາ ສມ຺ປຊຎ຺ເຎ ສຸເຂນ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາຍ ອຸເປກ຺ຂາຍ ອິມານິ ປຎ຺ຈງ຺ຄານິ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕີຕິ.
ຕຕ຺ຖ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ອຸເປກ຺ຂາຍ ສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິຍາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂາຍ ເວທນາຍ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ ຈ, ອິເມຫິ ຈຕູຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ. ອິຕິ ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອງ຺ຄານໍ ອຸປ຺ປາໂທ ປຏິລາໂຠ ສມນ຺ນາຄໂມ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ປຏິລທ຺ຘນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານິ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ທິພ຺ເພນ ວິຫາເຣນ ວິຫຣຕີຕິ.
ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອນິຈ຺ຈຏ຺ໂຐ? ປີຬນຏ຺ໂຐ ອນິຈ຺ຈຏ຺ໂຐ ປຠງ຺ຄຏ຺ໂຐ ສມ຺ປາປນຏ຺ໂຐ ວິເວກຏ຺ໂຐ ອນິຈ຺ຈຏ຺ໂຐ, ອຍໍ ອນິຈ຺ຈຏ຺ໂຐ.
ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ທຸກ຺ຂຏ຺ໂຐ? ປີຬນຏ຺ໂຐ ທຸກ຺ຂຏ຺ໂຐ ສມ຺ປີຬນຏ຺ໂຐ ສໍເວຄຏ຺ໂຐ ພ຺ຍາຘິນຏ຺ໂຐ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂຏ຺ໂຐ.
ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ສຸຎ຺ຎຏ຺ໂຐ? ອນຸປລິຕ຺ໂຕ ສຸຎ຺ຎຏ຺ໂຐ, ອສມ຺ຠາຊນຏ຺ໂຐ ຄຕປຏ຺ໂຐ [ອປ຺ປຏ຺ໂຐ (ປີ.)] ວິວຏ຺ຏຏ຺ໂຐ, ອຍໍ ສຸຎ຺ຎຏ຺ໂຐ.
ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອນຕ຺ຕຏ຺ໂຐ? ອນິສ຺ສຣິຍຏ຺ໂຐ ອນຕ຺ຕຏ຺ໂຐ, ອວສວຕ຺ຕນຏ຺ໂຐ, ອກາມກາຣິຏ຺ໂຐ ປຣິວິທຏ຺ໂຐ, ອຍໍ ອນຕ຺ຕຏ຺ໂຐຕິ.
ສຸຕ຺ຕຕ຺ຖສມຸຈ຺ຈໂຍ ນາມ ສໍວຕ຺ຕິສນ຺ຕິກາ ເປຏກຠູມິ ສມຕ຺ຕາ.