໓. ສຸຕ຺ຕາຘິຏ຺ຐານຕຕິຍຠູມິ

໓໒. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສຸຕ຺ຕາຘິຏ຺ຐານໍ?

ໂລຠາຘິຏ຺ຐານໍ ໂທສາຘິຏ຺ຐານໍ ໂມຫາຘິຏ຺ຐານໍ ອໂລຠາຘິຏ຺ຐານໍ ອໂທສາຘິຏ຺ຐານໍ ອໂມຫາຘິຏ຺ຐານໍ ກາຍກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ ວາຈາກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ ມໂນກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ ສຕິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ ສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ໂລຠາຘິຏ຺ຐານໍ?

ວິຕກ຺ກມຖິຕສ຺ສ [ວິຕກ຺ກນິມ຺ມຖິຕສ຺ສ (ກ.) ຘ. ປ. ໓໔໙] ຊນ຺ຕຸໂນ, ຕິພ຺ພຣາຄສ຺ສ ສຸຠານຸປສ຺ສິໂນ;

ຠິຍ຺ໂຍ ຕຓ຺ຫາ ປວຑ຺ຒຕິ, ເອສ ໂຂ ຄາຬ຺ຫໍ ກໂຣຕິ ພນ຺ຘນໍ.

ວິຕກ຺ກມຖິຕສ຺ສາຕິ ກາມຣາໂຄ. ສຸຠານຸປສ຺ສິໂນຕິ ກາມຣາຄວຕ຺ຖຸ. ຠິຍ຺ໂຍ ຕຓ຺ຫາ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ກາມຕຓ຺ຫາ. ເອສ ຄາຬ຺ຫໍ ກໂຣຕິ ພນ຺ຘນນ຺ຕິ ຣາຄໍ, ອິຕິ ໂຍ ໂຍ ຘມ຺ໂມ ມູລນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ, ໂສ ເຍເວຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມ ອຸຄ຺ຄາວຫິຕພ຺ໂພ [ອຸຄ຺ຄາປຍິຕພ຺ໂພ (ປີ. ກ.)]. ນ ຠຄວາ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ອາຣພ຺ຠ ອຎ຺ຎໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ຍສ຺ສ ວິຕກ຺ເກຕິ ກາມວິຕກ຺ໂກ ຕເມວ ວິຕກ຺ກໍ ກາມວິຕກ຺ເກນ ນິທ຺ທິສີຍຕິ. ຕິພ຺ພຣາຄສ຺ສາຕິ ຕສ຺ເສວ ວິຕກ຺ກສ຺ສ ວຕ຺ຖຸໍ ນິທ຺ທິສຕິ. ສຸຠານຸປສ຺ສິໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ຕຓ຺ຫາ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ຕເມວ ຣາຄໍ ກາມຕຓ຺ຫາຕິ ນິທ຺ທິສຕິ. ເອສ ຄາຬ຺ຫໍ ກໂຣຕິ ພນ຺ຘນນ຺ຕິ ຕເມວ ຕຓ຺ຫາສໍໂຍຊນໍ ນິທ຺ທິສຕິ. ເອວໍ ຄາຖາສຸ ອນຸມິນິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ສເວຍ຺ຍາກຣເຓສຸ.

ຕຕ຺ຖ ຠຄວາ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ຕິວິຘໍ ນິທ຺ທິສຕິ, ນິສ຺ສນ຺ທໂຕ ເຫຕຸໂຕ ຜລໂຕ.

ທທໍ ປິໂຍ [ປສ຺ສ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາເຍ] ໂຫຕິ ຠຊນ຺ຕິ ນໍ ພຫູ, ກິຕ຺ຕິຎ຺ຈ ປປ຺ໂປຕິ ຍໂສ ຈ ວຑ຺ຒຕິ;

ອມງ຺ກຸຠູໂຕ ປຣິສໍ ວິຄາຫຕິ, ວິສາຣໂທ ໂຫຕິ ນໂຣ ອມຈ຺ຉຣີ.

ທທນ຺ຕິ ຍໍ ຍໍ ທານໍ, ອິທໍ ທານມຍິກໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ຣິຍໍ. ຕຕ຺ຖ ເຫຕຸ. ຍໍ ເຈຕໍ. ຠຊນ຺ຕິ ນໍ ພຫູ, ກິຕ຺ຕິນ຺ຕິ ໂຍ ຈ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ໂລເກ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ຍໍ ພຫຸກສ຺ສ ຊນສ຺ສ ປິໂຍ ຠວຕິ ມນາໂປ ຈ. ຍຎ຺ຈ ອວິປ຺ປຏິສາຣີ ກາລງ຺ກໂຣຕິ ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຍໍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ເທເວສຸ ອຸປປຊ຺ຊຕີຕິ ອິທໍ ຜລໍ. ອິທໍ ໂລຠາຘິຏ຺ຐານໍ.

໓໓. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ໂທສາຘິຏ຺ຐານໍ?

ໂຍ ປາຓມຕິປາເຕຕິ, ມຸສາວາທຎ຺ຈ ຠາສຕິ;

ໂລເກ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍຕິ, ປຣທາຣຎ຺ຈ ຄຈ຺ຉຕິ;

ສຸຣາເມຣຍປານຎ຺ຈ, ໂຍ ນໂຣ ອນຸຍຸຎ຺ຊຕິ [ອຠິຄິຊ຺ຌຕິ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ອ. ນິ. ໕.໑໗໔].

ອປ຺ປຫາຍ ປຎ຺ຈ ເວຣານິ, ທຸສ຺ສີໂລ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ;

ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ, ນິຣຍໍ ໂສປປຊ຺ຊຕິ.

ໂຍ ປາຓມຕິປາເຕຕີຕິ ທຸຏ຺ໂຐ ປາຓມຕິປາເຕຕິ. ມຸສາວາທຎ຺ຈ ຠາສຕີຕິ ໂທໂສປຆາຕາຍ ມຸສາວາທຎ຺ຈ ຠາສຕິ. ສຸຣາເມຣຍປານຎ຺ຈ, ໂຍ ນໂຣ ອນຸຍຸຎ຺ຊຕີຕິ ໂທໂສ ນິທານໍ. ໂຍ ຈ ສຸຣາເມຣຍປານໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊຕິ ຍຖາປຣທາຣວິຫາຣີ [ຍຖາປມຸທິຕວິຫາຣີ (ກ.)] ອມິຕ຺ຕາ ຊນຍນ຺ຕິ.

ປຎ຺ຈ ເວຣານິ ອປ຺ປຫາຍາຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂາປທານໍ ສມຕິກ຺ກມນໍ ສພ຺ເພສໍ ໂທສຊານໍ ສາ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິ, ເຕເນວ ໂທສຊນິເຕນ ກມ຺ເມນ ທຸສ຺ສີໂລ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂສປິ ຘມ຺ໂມ ເຫຕຸນາ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ໂພ, ນິສ຺ສນ຺ເທນ ຜເລນ ຈ.

ຕີຓິ ພາລສ຺ສ ພາລລກ຺ຂຓານິ – ທຸພ຺ຠາສິຕຠາສີ [ທຸພ຺ຠາສິຕຠາສິຕາ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ອ. ນິ. ໓.໓] ຈ ໂຫຕິ, ທຸຈ຺ຈິນ຺ຕິຕຈິນ຺ຕີ ຈ ທຸກ຺ກຏກມ຺ມກາຣີ ຈ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ກາເຍນ ຈ ວາຈາຍ ຈ ປຣກ຺ກມຕິ, ອິທມສ຺ສ ທຸກ຺ກຏກມ຺ມກາຣີ. ຕາຍໍ ຍຖາ ຈ ມຸສາວາທໍ ຠາສຕິ ຍຖາ ປຸພ຺ພນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ, ອິທມສ຺ສ ທຸພ຺ຠາສິຕາ. ຍຎ຺ຈ ສງ຺ກປ຺ເປຕິ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ພ຺ຍາປາທໍ, ອິທມສ຺ສ ທຸຈ຺ຈິນ຺ຕິຕຈິນ຺ຕິຕາ. ຍໍ ໂສ ອິເມຫິ ຕີຫິ ພາລລກ຺ຂເຓຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຕີຓິ ຕຊ຺ຊານິ ທຸກ຺ຂານິ ໂທມນສ຺ສານິ ອນຸຠວຕິ, ໂສ ຈ ໂຫຕິ ສຠຄ຺ຄໂຕ ວາ ປຣິສຄ຺ຄໂຕ ວາ ຕຊ຺ຊໍ ກຖໍ ກຖນ຺ຕິ. ຍທາ ຠວຕິ ໂສ ຈ ປາຓາຕິປາຕາທິທສອກຸສລກມ຺ມປຖາ, ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວເທຕີຕິ. ປຸນ ຈປຣໍ ຍທາ ປສ຺ສຕິ ໂຈຣໍ ຣາຊາປຣາຘິກໍ ຣຎ຺ຎາ ຄຫິຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕໍ, ຕສ຺ເສວໍ ຠວຕິ ສເຈ ມມມ຺ປິ ຣາຊາ ຊາເນຍ຺ຍ ມມມ຺ປິ ຣາຊາ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍາຕິ, ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວເທຕິ. ປຸນ ຈປຣໍ ພາໂລ ຍທາ ຠວຕິ ອາສນາ ສມາຣູຬ຺ໂຫ ຍາວ ຍາ ເມ ຄຕິ ຠວິສ຺ສຕິ ອິໂຕ ເປຈ຺ຈ ປຣໍ ມຣຓາຕິ ໂສ ຕໂຕນິທານໍ ທຸກ຺ຂໍ ໂທມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວເທຕິ ອິຕິ ພາລລກ຺ຂຓໍ ເຫຕຸ. ຕີຓິ ຕຊ຺ຊານິ ທຸກ຺ຂານິ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ນິຣເຍສຸ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ອິທໍ ຜລໍ. ອິທໍ ໂທສາຘິຏ຺ຐານໍ.

໓໔. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ໂມຫາຘິຏ຺ຐານໍ?

ສຕຎ຺ເຈວ ສຫສ຺ສານໍ, ກປ຺ປານໍ ສໍສຣິສ຺ສຕິ;

ອຖວາ ປິ ຕໂຕ ຠິຍ຺ໂຍ, ຄພ຺ຠາ ຄພ຺ຠໍ ຄມິສ຺ສຖ.

ອນຸປາທາຍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ, ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ອຸປາທາຍ;

ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ຐານເມຕໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ.

ໂຍ ຍໍ ອນມຕຄ຺ຄສໍສາຣໍ ສມາປນ຺ໂນ ຊາຍເຕ ຈ ມີຍເຕ ຈ, ອຍໍ ອວິຊ຺ຊາເຫຕຸກາ. ຍານິປິ ຈ ສງ຺ຂາຣານໍ ປໂຍຊນານິ, ຕານິປິ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍານິ, ຍໍ ອທສ຺ສນໍ ພຸທ຺ຘວຈນສ຺ສ, ອຍໍ ອວິຊ຺ຊາສຸຕ຺ເຕເຍວ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ. ໂຍ ຈ ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ຫຣຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ປຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ. ‘‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອວິຊ຺ຊາຍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ອວິຊ຺ຊາຍ ນິກ຺ຂິປິຕໍ. ເອວໍ ສຕ຺ຖາ ສຸຕ຺ເຕ ນເຍນ [ສຸຕນເຍນ (ປີ.)] ຘມ຺ເມນ ນິທ຺ທິສຕິ. ອສາຘາຣເຓນ ຕໍເຍວ ຕຕ຺ຖ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ. ນ ອຎ຺ຎໍ.

ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ວິຕ຺ຖາເຣນ, ຍໍ ຕຕ຺ຖ ອປ຺ປຊານນາ, ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ, ອຍໍ ເຫຕຸ. ອປ຺ປຊານນ຺ໂຕ ວິວິເຘ ສງ຺ຂາເຣ ອຠິສງ຺ຂໂຣຕິ, ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຍຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ປຣາມສຕິ ‘‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຍໍ ປຸນພ຺ຠວໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ, ອິທໍ ຜລໍ. ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ເຫຕຸໂຕ ຈ ຜລໂຕ ຈ ນິສ຺ສນ຺ທໂຕ ຈ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ເກຈິ ຘມ຺ມາ ສາຘາຣຓາ ຠວນ຺ຕິ. ເຫຕຸ ຂລຸ ອາທິໂຕເຍວ ສຸຕ຺ເຕ ນິກ຺ຂິປິສ຺ສນ຺ຕິ. ຍຖາ ກິໍ ຠເວ ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຄຕິຄມນານິ. ຕຕ຺ຖ ຍຎ຺ຈ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ ຍຎ຺ຈ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຍໍ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ຍໍ ໂທສາ, ອຍໍ ໂທໂສເຍວ. ຍໍ ໂມຫາ, ອຍໍ ໂມໂຫເຍວ. ເອວໍ ອິມານິ ຕີຓິ ອກຸສລມູລານິ ອາທິໂຕເຍວ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ພານິ. ຍຕ຺ຖ ເອກໍ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ, ຕຕ຺ຖ ເອກໍ ນິທ຺ທິສີຍຕິ. ຕຖາ ທ຺ເວ ຍຖາ ຕີຓິ, ນ ຫິ ອາທີຫິ ອນິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ເຫຕຸ ວາ ນິສ຺ສນ຺ໂທ ວາ ຜລໍ ວາ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ.

ອຍຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຄາຖາ –

ຉນ຺ທາ ໂທສາ ຠຍາ ໂມຫາ, ໂຍ ຘມ຺ມໍ ອຕິວຕ຺ຕຕິ;

ນິຫີຍຕິ [ນິຫີຍເຕ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ອ. ນິ. ໔.໑໗] ຕສ຺ສ ຍໂສ, ກາຬປກ຺ເຂວ ຈນ຺ທິມາ.

ກຕ຺ຖ ຉນ຺ທາ ຈ ອຍໍ ໂລໂຠ ຍຖາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ປຸພ຺ເພ. ອິທໍ ໂມຫາຘິຏ຺ຐານໍ.

໓໕. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອໂລຠາຘິຏ຺ຐານໍ?

‘‘ອສຸຠານຸປສ຺ສິໍ [ອສຸຠານຸປສ຺ສີ (ປີ.) ປສ຺ສ ຘ. ປ. ໘] ວິຫຣນ຺ຕໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ສຸສໍວຸຕໍ;

ໂຠຊນມ຺ຫິ ຈ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸໍ, ສທ຺ຘໍ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍໍ;

ຕໍ ເວ ນປ຺ປສຫຕິ ມາໂຣ, ວາໂຕ ເສລໍວ ປພ຺ພຕ’’ນ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍາ ອສຸຠາຍ ອຸປປຣິກ຺ຂາ, ອຍໍ ກາເມສຸ ອາທີນວທສ຺ສເນນ ປຣິຈ຺ຈາໂຄ. ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ສຸສໍວຸໂຕ ຕສ຺ເສວ ອໂລຠສ຺ສ ປາຣິປູຣິຍໍ ມມ ອາຍຕນໂສຈິຕໍ ອນຸປາທາຍ. ໂຠຊນມ຺ຫິ ຈ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸນ຺ຕິ ຣສຕຓ຺ຫາປຫານໍ. ອິຕິ ອຍໍ ອໂລໂຠ ອສຸຠານຸປສ຺ສິຕາຍ ວຕ຺ຖຸໂຕ ຘາຣຍຕິ, ໂສ ອໂລໂຠ ເຫຕຸ. ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາຍ ໂຄຈຣໂຕ ຘາຣຍຕິ, ໂຠຊເນມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາຍ ປຣໂຕ ຘາຣຍຕິ, ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຕໍ ເວ ນປ຺ປສຫຕິ ມາໂຣ, ວາໂຕ ເສລໍ ວ ປພ຺ພຕນ຺ຕິ, ອິທໍ ຜລໍ. ອິຕິ ໂຍເຍວ ຘມ຺ໂມ ອາທິມ຺ຫິ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ, ໂສເຍວ ມຊ຺ເຌ ເຈວ ອວສາເນ ຈ.

ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎໍ ເອກຘມ຺ມມ຺ປິ ສມນຸປສ຺ສາມິ ອສມຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ກາມຈ຺ຉນ຺ທສ຺ສ ອນຸປ຺ປາທາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ວາ ປຫານາຍ, ຍຖຍິທໍ [ຍທິທໍ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ອ. ນິ. ໑.໑໗] ອສຸຠນິມິຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອສຸຠນິມິຕ຺ຕໍ ມນສິກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອນຸປ຺ປນ຺ໂນ ເຈວ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ຈ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ປຫີຍຕິ. ອິທໍ ອໂລຠສ຺ສ ວຕ຺ຖຸ. ຍໍ ປຸນ ອນຸປ຺ປນ຺ໂນ ກາມຣາໂຄ ປຣິຍາທິຍຕິ ຣູປຣາຄໍ ອຣູປຣາຄໍ, ອິຕິ ຜລໍ. ອິຕິ ອຍມ຺ປິ ຈ ຘມ຺ໂມ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ເຫຕຸໂຕ ຈ ນິສ຺ສນ຺ທໂຕ ຈ ຜລໂຕ ຈ. ອິທໍ ອໂລຠາຘິຏ຺ຐານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອໂທສາຘິຏ຺ຐານໍ?

ເອກມ຺ປິ ເຈ ປາຓມທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ, ເມຕ຺ຕາຍຕິ ກຸສໂລ [ກຸສລີ (ກ.) ປສ຺ສ ອິຕິວຸ. ໒໗] ເຕນ ໂຫຕິ;

ສພ຺ເພ ຈ ປາເຓ ມນສານຸກມ຺ປໍ [ອນຸກມ຺ປມາໂນ (ປີ.)], ປຫູຕມຣິໂຍ ປກໂຣຕິ ປຸຎ຺ຎໍ.

ເອກມ຺ປິ ເຈ ປາຓມທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ເມຕ຺ຕາຍຕີຕິ ອຍໍ ອໂທໂສ. ນິຄ຺ຆາເຕນ ອສ຺ສາໂທ, ກຸສໂລ ເຕນ ໂຫຕີຕິ ເຕນ ກຸສເລນ ຘມ຺ເມນ ສໍຍຸຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ກຸສໂລຕິ ຍຖາ ປຎ຺ຎາຍ ປຎ຺ໂຎ ປຓ຺ຑິຈ຺ເຈນ ປຓ຺ຑິໂຕ. ປຫູຕມຣິໂຍ ປກໂຣຕິ ປຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ຕສ຺ສາເຍວ ວິປາໂກ ອຍໍ ໂລກິຍສ຺ສ, ນ ຫິ ໂລກຸຕ຺ຕຣສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ຍາ ເມຕ຺ຕາຍນາ, ອຍໍ ເຫຕຸ. ຍໍ ກຸສໂລ ຠວຕິ ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຍາວ ອພ຺ຍາປຊ຺ໂຊ ຠູມິຍໍ ພຫຸປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ, ອິທໍ ຜລໍ. ອິຕິ ອໂທໂສ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ເຫຕຸໂຕ ຈ ນິສ຺ສນ຺ທໂຕ ຈ ຜລໂຕ ຈ.

ເອກາທສານິສໍສາ ເມຕ຺ຕາຍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ. ຕຕ຺ຖ ຍາ ເມຕ຺ຕາເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ, ອຍໍ ອຣິຍຘມ຺ເມສຸ ຣາຄວິຣາຄາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ, ໂລກິກາຍ ຠູມິກາ ເຫຕຸ, ຍໍ ສຸຂໍ ອາຍຕິໍ ມນາໂປ ໂຫຕິ ມນຸສ຺ສານໍ, ອິເມ ເອກາທສ ຘມ຺ມາ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຍຎ຺ຈ ອກຕາວີ ພ຺ຣຫ຺ມກາເຍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ອິທໍ ຜລໍ. ອິທໍ ອໂທສາຘິຏ຺ຐານໍ.

໓໖. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອໂມຫາຘິຏ຺ຐານໍ?

ປຎ຺ຎາ ຫິ ເສຏ຺ຐາ ໂລກສ຺ມິໍ, ຍາຍໍ ນິພ຺ເພຘຄາມິນີ [ນິພ຺ເພຘຠາຄິນີ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ອິຕິວຸ. ໔໑];

ຍາຍ ສມ຺ມາ ປຊານາຕິ, ຊາຕິມຣຓສງ຺ຂຍໍ.

ປຎ຺ຎາ ຫິ ເສຏ຺ຐາຕິ ວຕ຺ຖຸໍ. ນິພ຺ເພຘຄາມິນີຕິ ນິພ຺ພານຄາມິນິຍໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ. ສມ຺ມາ ປຊານາຕິ, ຊາຕິມຣຓສງ຺ຂຍນ຺ຕິ ອໂມໂຫ. ປຎ຺ຎາຕິ ເຫຕຸ. ຍໍ ປຊານາຕິ ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ໂຍ ຊາຕິມຣຓສງ຺ຂໂຍ, ອິທໍ ຜລໍ. ອິຕິ ອໂມໂຫ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ເຫຕຸນາ ຈ ນິສ຺ສນ຺ເທນ ຈ ຜເລນ ຈ.

ຕີຓິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ [ອິຕິວຸ. ໖໒ ຕິກນິປາເຕ], ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ອນຎ຺ຎາຕຎ຺ຎສ຺ສາມີຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຎ຺ຎາຕາວິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອນຎ຺ຎາຕຎ຺ຎສ຺ສາມີຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອນຠິສເມຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ອຠິສມຍາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ, ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ, ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ເອວໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ກາຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ອຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ຍາ ຈ ມຄ຺ໂຄ, ອິທໍ ອຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ອາສວກ຺ຂຍາ ອນາສໂວ ໂຫຕິ, ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຎ຺ຎາຕາວິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ຕຖາຍໍ ປຎ຺ຎາ, ອຍໍ ເຫຕຸ. ຍໍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ, ຍາ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ເຍນ ສພ຺ພໂສ ອາສວານໍ ຂຍາ ເຫຕຸ, ຍໍ ຂເຍ ຎາຓມຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອນຸປ຺ປາເທ ຎາຓຎ຺ຈ, ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຍໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ, ອິທໍ ຜລໍ. ຕຕ຺ຖ ຂີຓາ ເມ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍນ຺ຕິ, ອິທໍ ຂເຍ ຎາຓໍ. ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາມີຕິ ອິທໍ ອນຸປ຺ປາເທ ຎາຓໍ. ອິຕິ ອິມານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ອໂມໂຫ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ເຫຕຸນາ ຈ ນິສ຺ສນ຺ເທນ ຈ ຜເລນ ຈ. ອິມານິ ອສາຘາຣຓານິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມານິ ກຸສລມູລານິ ສາຘາຣຓານິ? ກຸສລຎ຺ຈ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທເສສ຺ສາມິ ກຸສລມູລຎ຺ເຈວ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ກຸສລມູລໍ? ອໂລໂຠ ອໂທໂສ ອໂມໂຫ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ກຸສລໍ? ອຏ຺ຐ ສມ຺ມຕ຺ຕານິ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ຍາວ ສມ຺ມາສມາຘິ. ຕຕ຺ຖ ຍານິ ກຸສລມູລານິ, ອຍໍ ເຫຕຸ. ຍຎ຺ຈ ອໂລໂຠ ຕີຓິ ກມ຺ມານິ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ ສງ຺ກປ຺ປໍ ວາຍາມໍ ສມາຘິຎ຺ຈ, ອຍໍ ອໂລຠສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອໂທໂສ, ອຍໍ ເຫຕຸ. ຍໍ ຕໂຍ ຘມ຺ເມ ປຏ຺ຐເປຕິ ສມ຺ມາວາຈໍ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ຕໍ ສມ຺ມາອາຊີວຎ຺ຈ, ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ອໂມໂຫ ເຫຕຸ, ຍໍ ທ຺ເວ ຘມ຺ເມ ອຸປຏ຺ຐເປຕິ ອວິປຣີຕທສ຺ສນມ຺ປິ ຈ ອນຠິລາປນໍ, ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ອິມສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ຍໍ ຜລໍ, ຕາ ທ຺ເວ ວິມຸຕ຺ຕິໂຍ ຣາຄວິຣາຄາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊາ ວິຣາຄາ ຈ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິ, ອິທໍ ຜລໍ. ອິຕິ ອິມານິ ຕີຓິ ກຸສລມູລານິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ ເຫຕຸໂຕ ຈ ນິສ຺ສນ຺ທໂຕ ຈ ຜລໂຕ ຈ. ເອວໍ ສາຘາຣຓານິ ກຸສລານິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕພ຺ພານິ.

ຍຕ຺ຖ ທຸເວ ຍຕ຺ຖ ຕີຓິ. ອຍຎ຺ເຈຕ຺ຖ ຄາຖາ.

‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວໍ, ຠວສງ຺ຂາຣມວສ຺ສຊິ ມຸນິ;

ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ສມາຫິໂຕ, ອຠິນ຺ທິ ກວຈມິວຕ຺ຕສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ.

ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ ຕຸລສງ຺ຂຕໍ ອຕຸລສງ຺ຂຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ສງ຺ຂຕາ ຕຸລໍ, ເຕ ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ອສ຺ສາໂທ ຈ ອາທີນໂວ ຈ ຕຸລິຕາ ຠວນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຕໂກ ກາເມສຸ ອສ຺ສາໂທ. ເອຕ຺ຕໂກ ອາທີນໂວ ອິມສ຺ສ, ອິທໍ ນິສ຺ສຣຓນ຺ຕິ ອິຕິ ນິພ຺ພານໍ ປຊານາຕິ. ທ຺ວີຫິ ກາຣເຓຫິ ອຕຸລໍ ນ ຈ ສກ຺ກາ ຕຸລຍິຕຸໍ. ເອຕ຺ຕກໍ ເອຕໍ ເນຕໍ ປຣມຕ຺ຖີຕິ ເຕນ ອຕຸລໍ. ອຖ ປາປຸຓາ ຣຕນໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຈ຺ຉຣິຍຠາເວນ ອຕຸລໍ. ຕຕ຺ຖ ກຸສລສ຺ສ ຈ ອຠິສມ຺ຠວາ ຊານນາ ປສ຺ສນາ, ອຍໍ ອໂມໂຫ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ຎາຕາ ໂອສິຣຓາ ຠວສງ຺ຂາຣານໍ, ອຍໍ ອໂລໂຠ. ຍໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ສມາຫິໂຕຕິ ວິກ຺ເຂປປຏິສໍຫຣຓາ, ອຍໍ ອໂທໂສ. ອິຕິ ອິມານິ ຕີຓິ ກຸສລມູລານິ. ຕຸລມຕຸລສມ຺ຠວນ຺ຕິ ອຍໍ ອໂມໂຫ. ໂຍ ຠວສງ຺ຂາຣານໍ ສໂມສຣຓໍ ໂລໂຠ ສມ຺ມາສມາຘີນໍ ອສ຺ສາໂທ, ອຍໍ ເຫຕຸ. ຍໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ອວິຊ຺ຊຓ຺ຑໂກສໍ ສມ຺ເຠໂທ, ອຍໍ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ສາ ປວຕ຺ຕິ ອິມານິ ຕີຓິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ ກຸສລມູລານິ ເຫຕຸໂຕ ຈ ນິສ຺ສນ຺ທໂຕ ຈ ຜລໂຕ ຈ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ເອສາ ປວຕ຺ຕິ ຈ ນິວຕ຺ຕິ ຈ ອກຸສລມູເລຫິ ປວຕ຺ຕຕິ, ກຸສລມູເລຫິ ນິວຕ຺ຕຕີຕິ ອິເມຫິ ຈ ຕີຫິ ສພ຺ພໍ ອກຸສລມູລໍ ສໂມສຣຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ຘມ຺ເມ ວາ ວຈນໂຕ ນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ຕຓ຺ຫາຕິ ວາ ໂກໂຘຕິ ວາ ອສມ຺ປຊຎ຺ຎນ຺ຕິ ວາ ອນຸສໂຍຕິ ວາ ມກ຺ໂຂຕິ ວາ ປຬາໂສຕິ ວາ ອສ຺ສຕີຕິ ວາ ອິສ຺ສາຕິ ວາ ມຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ ວາ ອຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວາ, ເຕຫິ ເຍ ຈ ວຕ຺ຖູຫິ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ. ຍສ຺ສິມານິ ທ຺ເວ ວຈນານິ ຘມ຺ມປທານິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ ນ ໂສ ອຕ຺ຖິ ກິເລສາ, ໂຍ ອິເມສຸ ນວສຸ ປເທສຸ ສໂມຘານໍ ສໂມສຣຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຍໍ ກິເລໂສ, ນ ຈ ໂລໂຠ, ນ ຈ ໂທໂສ, ນ ຈ ໂມໂຫ.

ຍຖາ ອກຸສລມູລານິ, ເອວໍ ກຸສລານິ ປຏິກ຺ເຂເປນ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພານິ.

ອິທໍ ອໂມຫາຘິຏ຺ຐານໍ.

໓໗. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ກາຍກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ?

ກາເຍນ ກຸສລໍ ກເຣ, ອສ຺ສ ກາເຍນ ສໍວຸໂຕ;

ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຫິຕ຺ວາ, ກາເຍນ ສຸຈຣິຕໍ ຈເຣ.

ຕີຓິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຈຣິຕານິ [ອິຕິວຸ. ໖໙ ສຸຈຣິຕສຸຕ຺ເຕ]. ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓີ, ອທິນ຺ນາທານາ ເວຣມຓີ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ເວຣມຓີ, ອິທໍ ກາຍກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ວາຈາກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ?

ສຸຠາສິຕໍ [ສຸ. ນິ. ໔໕໒ ສຸຕ຺ຕນິປາເຕ] ອຸຕ຺ຕມມາຫຸ ສນ຺ໂຕ, ຘມ຺ມໍ ຠເຓ ນາຘມ຺ມໍ ຕໍ ທຸຕິຍໍ;

ປິຍໍ ຠເຓ ນາປ຺ປິຍໍ ຕໍ ຕຕິຍໍ, ສຈ຺ຈໍ ຠເຓ ນາລິກໍ ຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

ຈຕ຺ຕາຣິມານິ ຈ ວຈີສຸຈຣິຕານິ ອິທໍ ວາຈາກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ມໂນກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ?

ມເນນ ກຸສລໍ ກມ຺ມໍ, ມນສາ ສໍວຸໂຕ ຠເວ;

ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຫິຕ຺ວາ, ມນສາ ສຸຈຣິຕໍ ຈເຣ.

ຕີຓິມານິ ມໂນສຸຈຣິຕານິ, ອນຠິຊ຺ຌາ, ອພ຺ຍາປາໂທ, ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ, ອິທໍ ມໂນກມ຺ມາຘິຏ຺ຐານໍ. ອິມານິ ອສາຘາຣຓານິ ສຸຕ຺ຕານິ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມານິ ສາຘາຣຓານິ ສຸຕ຺ຕານິ?

ວາຈານຸຣກ຺ຂີ ມນສາ ສຸສໍວຸໂຕ, ກາເຍນ ຈ ນາກຸສລໍ ກຍິຣາ [ອກຸສລໍ ນ ກຍິຣາ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ຘ. ປ. ໒໘໑];

ເອເຕ ຕໂຍ ກມ຺ມປເຖ ວິໂສຘເຍ, ອາຣາຘເຍ ມຄ຺ຄມິສິປ຺ປເວທິຕໍ.

ຕິສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິສຸທ຺ຘິໂຍ – ກາຍກມ຺ມປາຣິສຸທ຺ຘິ, ວາຈາກມ຺ມປາຣິສຸທ຺ຘິ, ມໂນກມ຺ມປາຣິສຸທ຺ຘິ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ກາຍກມ຺ມປາຣິສຸທ຺ຘິ? ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓີ, ອທິນ຺ນາທານາ ເວຣມຓີ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ເວຣມຓີ. ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ວຈີກມ຺ມປາຣິສຸທ຺ຘິ? ມຸສາວາທາ ເວຣມຓີ…ເປ… ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ເວຣມຓີ. ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ມໂນກມ຺ມປາຣິສຸທ຺ຘິ? ອນຠິຊ຺ຌາ ອພ຺ຍາປາໂທ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ອິທໍ ສາຘາຣຓສຸຕ຺ຕໍ.

ອິຕິ ສາຘາຣຓານິ ຈ ສຸຕ຺ຕານິ ອສາຘາຣຓານິ ຈ ສຸຕ຺ຕານິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕພ຺ພານິ. ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ວາຈາຍ ກາເຍນ ຈ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ໂພ.

໓໘. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ?

ຍສ຺ສ ສທ຺ຘາ [ສໍ. ນິ. ໑.໒໖໐; ເຖຣຄາ. ໕໐໗ ອຏ຺ຐກນິປາເຕ ຈ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ຕຖາຄເຕ, ອຈລາ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາ;

ສີລຎ຺ຈ ຍສ຺ສ ກລ຺ຍາຓໍ, ອຣິຍກນ຺ຕໍ ປສໍສິຕໍ.

ສງ຺ເຆ ປສາໂທ ຍສ຺ສຕ຺ຖິ, ອຸຊຸຠູຕຎ຺ຈ ທສ຺ສນໍ;

ອທລິທ຺ໂທຕິ ຕໍ ອາຫຸ, ອໂມຆໍ ຕສ຺ສ ຊີວິຕໍ.

ສທ຺ຘາ ເວ ນນ຺ທິກາ ອາຣາຘິໂກ, ໂນ ຕສ຺ສ ສທ຺ໂຘຕິ;

ສພ຺ພໍ ສິຍາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ, ຕຖາຣູໂປ ຘມ຺ມສມ຺ປສາໂທ.

ອິທໍ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ວີຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ?

ອາຣມ຺ຠຖ [ອາຣຠຖ (ປີ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໕] ນິກ຺ກມຖ, ຍຸຎ຺ຊຖ ພຸທ຺ຘສາສເນ;

ຘຸນາຖ ມຈ຺ຈຸໂນ ເສນໍ, ນຬາຄາຣໍວ ກຸຎ຺ຊໂຣ.

ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມປ຺ປຘານາ, ອິທໍ ວີຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສຕິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ?

ສຕີມໂຕ ສທາ ຠທ຺ທໍ, ຠທ຺ທມຕ຺ຖຸ ສຕີມໂຕ;

ສຕີມໂຕ ສທາ [ສຸເວ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໓໘)] ເສຍ຺ໂຍ, ສຕີມາ ສຸຂເມຘຕິ.

ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ກາຕພ຺ພາ, ອິທໍ ສຕິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ?

ອາກງ຺ຂໂຕ ເຕ ນຣທມ຺ມສາຣຖິ, ເທວາ ມນຸສ຺ສາ ມນສາ ວິຈິນ຺ຕິຕໍ;

ສພ຺ເພນ ຊຎ຺ຎາ ກສິຓາປິ ປາຓິໂນ, ສນ຺ຕໍ ສມາຘິໍ ອຣຓໍ ນິເສວໂຕ.

ຕໂຍເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມາຘີ – ສວິຕກ຺ໂກ ສວິຈາໂຣ, ອວິຕກ຺ໂກ ວິຈາຣມຕ຺ໂຕ, ອວິຕກ຺ໂກ ອວິຈາໂຣ. ອິທໍ ສມາຘິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ?

ປຎ຺ຎາ ຫິ ເສຏ຺ຐາ ໂລກສ຺ມິນ຺ຕິ ວິຕ຺ຖາເຣນ.

ຕິສ຺ໂສ ອິມາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຎາ – ສຸຕມຍີ, ຈິນ຺ຕາມຍີ, ຠາວນາມຍີ, ອິທໍ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ອິມານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານານິ ອສາຘາຣຓານິ ສຸຕ຺ຕານິ.

໓໙. ຕຕ຺ຖ ກຕມານິ ສາຘາຣຓານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານານິ ສຸຕ຺ຕານິ?

ອວີຕຣາໂຄ [ອ. ນິ. ໖.໕໔] ກາເມສຸ, ຍສ຺ສ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍາ ມຸທູ;

ສທ຺ຘາ ສຕິ ຈ ວີຣິຍໍ, ສມໂຖ ຈ ວິປສ຺ສນາ;

ຕາທິສໍ ຠິກ຺ຂຸມາສຊ຺ຊ, ປຸພ຺ເພວ ອຸປຫຎ຺ຎຕິ.

ປຎ຺ຈິມານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ. ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍາທິອິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕີສຸ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທ ວິຕ຺ຖາເຣນ ສຸຕ຺ຕໍ ກາຕພ຺ພໍ. ອິມານິ ສາຘາຣຓານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍາຘິຏ຺ຐານານິ ສຸຕ຺ຕານິ. ຍໍ ຍສ຺ສ ສມ຺ພນ຺ຘໍ ກຸສລສ຺ສ ວາ ອກຸສລສ຺ສ ວາ ເຕນ ເຕນ ອຘິຏ຺ຐາເນນ ຕໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ, ນຕ຺ຖຎ຺ໂຎ ຘມ຺ໂມ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ສາຘາຣຓໍ ກຸສລໍ ນາປິ ກຸສລໍ ອກຸສລໍ ຍຖາ ສາຘາຣຓານິ ຈ ກຸສລມູລານິ ສາຘາຣຓານິ ຈ ອກຸສລມູລານິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກາມວິຕກ຺ກໍ ປຊຫຕິ…ເປ… ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາ ກຸສລໍ ອກຸສລຎ຺ຈ.

ຕຕ຺ຖິມາ ອຸທ຺ທານຄາຖາ

ວິຕກ຺ໂກ ຫິ ມມຕ຺ຖິໂກ [ປມຕ຺ຖິໂກ (ປີ.)], ທທໍ ປິໂຍ ນໂຣ ອິຕິ;

ໂຍ ປາຓມຕິປາເຕຕິ, ຕີຓິ ຕສ຺ສ ພາລລກ຺ຂຓໍ.

ສຕຎ຺ເຈວ ສຫສ຺ສານໍ, ເຍ ຈ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ;

ຉນ຺ທາ ໂທສາ ຠຍາ ໂມຫາ, ຈຕູຫິ ອຄຕີຫິ ຈ.

ອສຸຠານຸປສ຺ສິໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ, ນິມິຕ຺ເຕສຸ ອສຸຠາ ຈ;

ເອກມ຺ປິ ເຈ ປິຍໍ ປາຓໍ, ມິຕ຺ຕາ ສເຈ ສຸຠາສິຕາ.

ປຎ຺ຎາ ຫິ ເສຏ຺ຐາ ໂລກສ຺ມິໍ, ອນຸຎ຺ຎາ ຕີຓິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ;

ກຸສລາກຸສລມູລານິ ຈ, ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວໍ.

ກາເຍນ ກຸສລໍ ກເຣ, ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ຈ;

ສຸຠາສິຕໍ ອຸຕ຺ຕມມາຫຸ, ສນ຺ໂຕ ວຈີສຸຈຣິຕານິ ຈ.

ກາເຍນ ຈ ກຸສລໍ ກຍິຣາ, ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ຈ;

ກາຍານຸຣກ຺ຂີ ຈ ສທາ, ຕິສ຺ໂສ ຈ ປາຣິສຸທ຺ຘິໂຍ.

ຍສ຺ສ ສທ຺ຘາ ຕຖາຄເຕ, ສມຸປ຺ປາເທ ຈ ເທສິໂຕ;

ອາຣມ຺ຠຖ ນິກ຺ກມຖ, ຍາ ຈ ສມ຺ມປ຺ປຘານຕາ.

ສຕີມໂຕ ສທາ ຠທ຺ທໍ, ສຕິປຏ຺ຐານຠາວນາ;

ອາກງ຺ຂໂຕ ຈ ອນຎ຺ຎາຓໍ, ເຍ ຈ ຕີຓິ ສມາຘໂຍ.

ປຎ຺ຎາ ຫິ ເສຏ຺ຐາ ໂລກສ຺ມິໍ, ຕິສ຺ໂສ ປຎ຺ຎາ ປກາສິຕາ;

ອວີຕຣາໂຄ ກາເມສຸ, ຕເຖວ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍາ.

ອິຕິ ເຖຣສ຺ສ ມຫາກຈ຺ຈາຍນສ຺ສ

ຊມ຺ພຸວນວາສິໂນ ເປຏໂກປເທເສ

ຕຕິຍຠູມິ ສຸຕ຺ຕາຘິຏ຺ຐານໍ ນາມ.