໑. ອຣິຍສຈ຺ຈປ຺ປກາສນປຐມຠູມິ

ນໂມ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘານໍ ປຣມຕ຺ຖທສ຺ສີນໍ

ສີລາທິຄຸຓປາຣມິປ຺ປຕ຺ຕານໍ.

໑. ທຸເວ ເຫຕູ ທຸເວ ປຈ຺ຈຍາ ສາວກສ຺ສ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ອຸປ຺ປາທາຍ – ປຣໂຕ ຈ ໂຆໂສ ສຈ຺ຈານຸສນ຺ຘິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ຈ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຣໂຕ ໂຆໂສ? ຍາ ປຣໂຕ ເທສນາ ໂອວາໂທ ອນຸສາສນີ ສຈ຺ຈກຖາ ສຈ຺ຈານຸໂລໂມ. ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ – ທຸກ຺ຂໍ ສມຸທໂຍ ນິໂຣໂຘ ມຄ຺ໂຄ. ອິເມສໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ຍາ ເທສນາ ສນ຺ທສ຺ສນາ ວິວຣຓາ ວິຠຊນາ ອຸຕ຺ຕານີກິຣິຍາ [ອຸຕ຺ຕານິກິຣິຍາ (ກ.)] ປກາສນາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສຈ຺ຈານຸໂລໂມ ໂຆໂສຕິ.

໒. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ?

ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ນາມ ໂຍ ຍຖາເທສິເຕ ຘມ຺ເມ ພຫິທ຺ຘາ ອາຣມ຺ມຓໍ ອນຠິນີຫຣິຕ຺ວາ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ.

ຕໍອາກາໂຣ ໂຍນິໂສ ທ຺ວາໂຣ ວິຘິ ອຸປາໂຍ. ຍຖາ ປຸຣິໂສ ສຸກ຺ເຂ ກຏ຺ເຐ ວິຄຕສ຺ເນເຫ ສຸກ຺ຂາຍ ອຸຕ຺ຕຣາຣຓິຍາ ຖເລ ອຠິມນ຺ຖມານໍ ຠພ຺ໂພ ໂຊຕິສ຺ສ ອຘິຄມາຍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ. ໂຍນິໂສ ອຄ຺ຄິສ຺ສ ອຘິຄມາຍ. ເອວເມວສ຺ສ ຍມິທໍ ທຸກ຺ຂສມຸທຍນິໂຣຘມຄ຺ຄານໍ ອວິປຣີຕຘມ຺ມເທສນໍ ມນສິກໂຣຕິ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ.

ຍຖາ ຕິສ຺ໂສ ອຸປມາ ປຸພ຺ເພ ອສ຺ສຸຕາ ຈ ອສ຺ສຸຕປຸພ຺ພາ ຈ ປຏິຠນ຺ຕິ. ໂຍ ຫິ ໂກຈິ ກາເມສຸ ອວີຕຣາໂຄຕິ…ເປ… ທຸເວ ອຸປມາ ອໂຍນິໂສ ກາຕພ຺ພາ ປຈ຺ຉິເມສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຈ ປຣໂຕ ໂຆໂສ ໂຍ ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ – ອິເມ ທ຺ເວ ປຈ຺ຈຍາ. ປຣໂຕ ໂຆເສນ ຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ປຎ຺ຎາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ສຸຕມຍີ ປຎ຺ຎາ. ຍາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ໂຍນິໂສ ມນສິກາເຣນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ປຎ຺ຎາ – ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຈິນ຺ຕາມຍີ ປຎ຺ຎາຕິ. ອິມາ ທ຺ເວ ປຎ຺ຎາ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຸຣິມກາ ຈ ທ຺ເວ ປຈ຺ຈຍາ. ອິເມ ທ຺ເວ ເຫຕູ ທ຺ເວ ປຈ຺ຈຍາ ສາວກສ຺ສ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ອຸປ຺ປາທາຍ.

໓. ຕຕ຺ຖ ປຣໂຕ ໂຆສສ຺ສ ສຈ຺ຈານຸສນ຺ຘິສ຺ສ ເທສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອວິຊານນ຺ໂຕ ອຕ຺ຖປ຺ປຏິສໍເວທີ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ນ ຈ ອຕ຺ຖປ຺ປຏິສໍເວທີ ໂຍນິໂສ ມນສິກຣິສ຺ສຕີຕິ ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ປຣໂຕ ໂຆສສ຺ສ ສຈ຺ຈານຸສນ຺ຘິສ຺ສ ເທສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ວິຊານນ຺ໂຕ ອຕ຺ຖປ຺ປຏິສໍເວທີ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ອຕ຺ຖປ຺ປຏິສໍເວທີ ຈ ໂຍນິໂສ ມນສິກຣິສ຺ສຕີຕິ ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເອສ ເຫຕຸ ເອຕໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເອໂສ ອຸປາໂຍ ສາວກສ຺ສ ນິຍ຺ຍານສ຺ສ, ນຕ຺ຖຎ຺ໂຎ. ໂສຍໍ ນ ຈ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖວິຊານນາຍ ສຫ ຍຸຕ຺ໂຕ ນາປິ ໂຆສານຸໂຍເຄນ ປຣໂຕ ໂຆສສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອວິຊານນ຺ເຕນ ສກ຺ກາ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມໍ ອລມຣິຍຎາຓທສ຺ສນໍ ອຘິຄນ຺ຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ນິພ຺ພາຍິຕຸກາເມນ ສຸຕມເຍນ ອຕ຺ຖາ ປຣິເຍສິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ປຣິເຍສນາຍ ອຍໍ ອນຸປຸພ຺ພີ ຠວຕິ ໂສຬສ ຫາຣາ, ປຎ຺ຈ ນຍາ, ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທານິ.

ຕຕ຺ຖາຍໍ ອຸທ຺ທານຄາຖາ

ໂສຬສຫາຣາ ເນຕ຺ຕີ, ປຎ຺ຈນຍາ ສາສນສ຺ສ ປຣິເຍຏ຺ຐິ;

ອຏ຺ຐາຣສມູລປທາ, ກຈ຺ຈາຍນໂຄຕ຺ຕນິທ຺ທິຏ຺ຐາ.

໔. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ໂສຬສຫາຣາ?

ເທສນາ ວິຈໂຍ ຍຸຕ຺ຕິ ປທຏ຺ຐານໍ ລກ຺ຂຓໍ ຈຕຸພ຺ຍູໂຫ ອາວຏ຺ໂຏ ວິຠຕ຺ຕິ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ເວວຈໂນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂອຕຣໂຓ ໂສຘໂນ ອຘິຏ຺ຐາໂນ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ສມາໂຣປໂນ – ອິເມ ໂສຬສ ຫາຣາ.

ຕຕ຺ຖ ອຸທ຺ທານຄາຖາ

ເທສນາ ວິຈໂຍ ຍຸຕ຺ຕິ, ປທຏ຺ຐາໂນ ຈ ລກ຺ຂໂຓ [ປທຏ຺ຐານຎ຺ຈ ລກ຺ຂຓໍ (ປີ.)];

ຈຕຸພ຺ຍູໂຫ ຈ ອາວຏ຺ໂຏ, ວິຠຕ຺ຕິ ປຣິວຕ຺ຕໂນ.

ເວວຈໂນ ຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ໂອຕຣໂຓ ຈ ໂສຘໂນ;

ອຘິຏ຺ຐາໂນ ປຣິກ຺ຂາໂຣ, ສມາໂຣປໂນ ໂສຬໂສ – [ໂສຬສ ຫາຣາ (ປີ. ກ.)];

໕. ຕຕ຺ຖ ກຕເມ ປຎ຺ຈ ນຍາ?

ນນ຺ທິຍາວຏ຺ໂຏ ຕິປຸກ຺ຂໂລ ສີຫວິກ຺ກີຬິໂຕ ທິສາໂລຈໂນ ອງ຺ກຸໂສຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຸທ຺ທານຄາຖາ

ປຐໂມ ນນ຺ທິຍາວຏ຺ໂຏ, ທຸຕິໂຍ ຈ ຕິປຸກ຺ຂໂລ;

ສີຫວິກ຺ກີຬິໂຕ ນາມ, ຕຕິໂຍ ໂຫຕິ ໂສ ນໂຍ.

ທິສາໂລຈນມາຫໍສຸ, ຈຕຸຕ຺ໂຖ ນຍລຎ຺ຊໂກ;

ປຎ຺ຈໂມ ອງ຺ກຸໂສ ນາມ [ປຎ຺ຈມໍ ອງ຺ກຸສໍ ອາຫຸ (ປີ. ກ.)], ສພ຺ເພ ປຎ຺ຈ ນຍາ ຄຕາ.

໖. ຕຕ຺ຖ ກຕມານິ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທານິ?

ອວິຊ຺ຊາ ຕຓ຺ຫາ ໂລໂຠ ໂທໂສ ໂມໂຫ ສຸຠສຎ຺ຎາ ສຸຂສຎ຺ຎາ ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ ອຕ຺ຕສຎ຺ຎາ ສມໂຖ ວິປສ຺ສນາ ອໂລໂຠ ອໂທໂສ ອໂມໂຫ ອສຸຠສຎ຺ຎາ ທຸກ຺ຂສຎ຺ຎາ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ອິມານິ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທານິ. ຕຕ຺ຖ ນວ ປທານິ ອກຸສລານິ ຍຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ອກຸສລໍ ສໂມສຣຕິ. ນວ ປທານິ ກຸສລານິ ຍຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ກຸສລໍ ສໂມສຣຕິ.

ກຕມານິ ນວ ປທານິ ອກຸສລານິ ຍຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ອກຸສລໍ ສໂມສຣຕິ?

ອວິຊ຺ຊາ ຍາວ ອຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ອິມານິ ນວ ປທານິ ອກຸສລານິ, ຍຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ອກຸສລໍ ສໂມສຣຕິ.

ກຕມານິ ນວ ປທານິ ກຸສລານິ ຍຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ກຸສລໍ ສໂມສຣຕິ?

ສມໂຖ ຍາວ ອນຕ຺ຕສຎ຺ຎາ, ອິມານິ ນວ ປທານິ ກຸສລານິ ຍຕ຺ຖ ສພ຺ພໍ ກຸສລໍ ສໂມສຣຕິ. ອິມານິ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທານິ.

ຕຕ຺ຖ ອິມາ ອຸທ຺ທານຄາຖາ

ຕຓ຺ຫາ ຈ ອວິຊ຺ຊາ ໂລໂຠ, ໂທໂສ ຕເຖວ ໂມໂຫ ຈ;

ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ວິປລ຺ລາສາ, ກິເລສຠູມິ ນວ ປທານິ.

ເຍ ຈ ສຕິປຏ຺ຐານາ ສມໂຖ, ວິປສ຺ສນາ ກຸສລມູລໍ;

ເອຕໍ ສພ຺ພໍ ກຸສລໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍຠູມິ ນວປທານິ.

ສພ຺ພໍ ກຸສລໍ ນວຫິ ປເທຫິ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ນວຫິ ເຈວ ອກຸສລໍ;

ເອກເກ ນວ ມູລປທານິ, ອຸຠຍໂຕ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທານິ.

ອິເມສໍ ອຏ຺ຐາຣສນ຺ນໍ ມູລປທານໍ ຍານິ ນວ ປທານິ ອກຸສລານິ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ; ຍານິ ນວ ປທານິ ກຸສລານິ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ. ອິຕິ ສມຸທຍສ຺ສ ທຸກ຺ຂໍ ຜລໍ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ນິໂຣຘໍ ຜລໍ. ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຠຄວຕາ ພາຣາຓສິຍໍ ເທສິຕານິ.

໗. ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ອປຣິມາຓານິ ອກ຺ຂຣານິ ປທານິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ອາກາຣານິ ນິຣຸຕ຺ຕິໂຍ ນິທ຺ເທສາ ເທສິຕາ ເອຕສ຺ເສວຕ຺ຖສ຺ສ ສງ຺ກາສນາຍ ປກາສນາຍ ວິວຣຓາຍ ວິຠຊນາຍ ອຸຕ຺ຕານີກມ຺ມຕາຍ ປຎ຺ຎາປນາຍາຕິ ຍາ ເອວໍ ສພ຺ເພສໍ ສຈ຺ຈານໍ. ອິຕິ ເອກເມກໍ ສຈ຺ຈໍ ອປຣິມາເຓຫິ ອກ຺ຂຣປທພ຺ຍຎ຺ຊນອາກາຣນິຣຸຕ຺ຕິນິທ຺ເທເສຫິ ປຣິເຍສິຕພ຺ພໍ, ຕຎ຺ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອຕ຺ຖປຸຖຸຕ຺ເຕນ ປນ ອຕ຺ເຖວ ພ຺ຍຎ຺ຊນປຸຖຸຕ຺ເຕນ.

ໂຍ ຫິ ໂກຈິ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ ‘‘ອຫໍ ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ອຎ຺ຎໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຕສ຺ສ ຕໍ ວາຈາວຕ຺ຖຸກເມວສ຺ສ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ຈ ນ ສມ຺ປາຍິສ຺ສຕິ. ເອວໍ ສຈ຺ຈານິ. ຍຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິໍ ຠຄວາ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຍຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິໍ ອນຸປາທາຍ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ, ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຠຄວຕາ ຠາສິຕໍ ສຸຕ຺ຕໍ ເຄຍ຺ຍໍ ເວຍ຺ຍາກຣຓໍ ຄາຖາ ອຸທານໍ ອິຕິວຸຕ຺ຕກໍ ຊາຕກໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ເວທລ຺ລໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ. ນ ກິຎ຺ຈິ ພຸທ຺ຘານໍ ຠຄວນ຺ຕານໍ ຘມ຺ມເທສນາຍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໂຕ ພຫິທ຺ຘາ, ຕສ຺ສ ສພ຺ພໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອຣິຍຘມ຺ເມສຸ ປຣິເຍສິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນາຍ ອາໂລກສຠານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ຖາວຣານິ ອິມານິ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ທຸກ຺ຂໍ? ຊາຕິ ຊຣາ ພ຺ຍາຘິ ມຣຓໍ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ທຸກ຺ຂາ. ຕຕ຺ຖາຍໍ ລກ຺ຂຓນິທ຺ເທໂສ, ປາຕຸຠາວລກ຺ຂຓາ ຊາຕິ, ປຣິປາກລກ຺ຂຓາ ຊຣາ, ທຸກ຺ຂທຸກ຺ຂຕາລກ຺ຂໂຓ ພ຺ຍາຘິ, ຈຸຕິລກ຺ຂຓໍ ມຣຓໍ, ປິຍວິປ຺ປໂຍຄວິປຣິຓາມປຣິຕາປນລກ຺ຂໂຓ ໂສໂກ, ລາລປ຺ປນລກ຺ຂໂຓ ປຣິເທໂວ, ກາຍສມ຺ປີຬນລກ຺ຂຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຈິຕ຺ຕສມ຺ປີຬນລກ຺ຂຓໍ ໂທມນສ຺ສໍ, ກິເລສປຣິທຫນລກ຺ຂໂຓ ອຸປາຍາໂສ, ອມນາປສໂມຘານລກ຺ຂໂຓ ອປ຺ປິຍສມ຺ປໂຍໂຄ, ມນາປວິນາຠາວລກ຺ຂໂຓ ປິຍວິປ຺ປໂຍໂຄ, ອຘິປ຺ປາຍວິວຕ຺ຕນລກ຺ຂໂຓ ອລາໂຠ, ອປຣິຎ຺ຎາລກ຺ຂຓາ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ, ປຣິປາກຈຸຕິລກ຺ຂຓໍ ຊຣາມຣຓໍ, ປາຕຸຠາວຈຸຕິລກ຺ຂຓໍ ຈຸໂຕປປຕ຺ຕິ, ປຏິສນ຺ຘິນິພ຺ພຕ຺ຕນລກ຺ຂໂຓ ສມຸທໂຍ, ສມຸທຍປຣິຊຫນລກ຺ຂໂຓ ນິໂຣໂຘ, ອນຸສຍສມຸຈ຺ເຉທລກ຺ຂໂຓ ມຄ຺ໂຄ. ພ຺ຍາຘິລກ຺ຂຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ສຎ຺ຊານນລກ຺ຂໂຓ ສມຸທໂຍ, ນິຍ຺ຍານິກລກ຺ຂໂຓ ມຄ຺ໂຄ, ສນ຺ຕິລກ຺ຂໂຓ ນິໂຣໂຘ. ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິຠາວນິໂຣຘລກ຺ຂຓາ ອນຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ, ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ສມຸທໂຍ ຈ, ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ນິໂຣໂຘ ຈ, ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ມຄ຺ໂຄ ຈ, ສມຸທໂຍ ຈ ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ, ສມຸທໂຍ ຈ ນິໂຣໂຘ ຈ, ສມຸທໂຍ ຈ ມຄ຺ໂຄ ຈ, ນິໂຣໂຘ ຈ ສມຸທໂຍ ຈ, ນິໂຣໂຘ ຈ ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ, ນິໂຣໂຘ ຈ ມຄ຺ໂຄ ຈ, ມຄ຺ໂຄ ຈ ນິໂຣໂຘ ຈ, ມຄ຺ໂຄ ຈ ສມຸທໂຍ ຈ, ມຄ຺ໂຄ ຈ ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ.

໘. ຕຕ຺ຖິມານິ ສຸຕ຺ຕານິ.

‘‘ຍເມກຣຕ຺ຕິໍ [ຊາຕກ ໑ ວີສຕິນິປາເຕ ອໂຍຆຣຊາຕເກ] ປຐມໍ, ຄພ຺ເຠ ວສຕິ ມາຓໂວ;

ອພ຺ຠຸຏ຺ຐິໂຕວ ໂສ ຍາຕິ, ສ ຄຈ຺ຉໍ ນ ນິວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ.

ອຏ຺ຐິມາ, ອານນ຺ທ, ທານຸປປຕ຺ຕິໂຍ ເອກຸຕ຺ຕຣິເກ ສຸຕ຺ຕໍ – ອຍໍ ຊາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ຊຣາ?

ອຈຣິຕ຺ວາ [ຘ. ປ. ໑໕໕] ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ອລທ຺ຘາ ໂຍພ຺ພເນ ຘນໍ;

ຊິຓ຺ຓໂກຎ຺ຈາວ ຌາຍນ຺ຕິ, ຂີຓມຈ຺ເຉວ ປລ຺ລເລ.

ປຎ຺ຈ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານິ ເທເວສຸ – ອຍໍ ຊຣາ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ພ຺ຍາຘິ?

ສາມໍ ເຕນ ກຸໂຕ ຣາຊ, ຕຸວມ຺ປິ ຊຣາຍນ຺ຕິ ເວເທສິ;

ຂຕ຺ຕິຍ ກມ຺ມສ຺ສ ຜໂລ, ໂລໂກ ນ ຫິ ກມ຺ມໍ ປນຍຕິ.

ຕໂຍ ຄິລານາ – ອຍໍ ພ຺ຍາຘິ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ມຣຓໍ?

ຍຖາປິ [ທີຆນິກາເຍ ອໂຘລິຂິຕຄາຖາ] ກຸມ຺ຠກາຣສ຺ສ, ກຕໍ ມຕ຺ຕິກຠາຊນໍ;

ຂຸທ຺ທກຎ຺ຈ ມຫນ຺ຕຎ຺ຈ, ຍໍ ປກ຺ກໍ ຍຎ຺ຈ ອາມກໍ;

ສພ຺ພໍ ເຠທນປຣິຍນ຺ຕໍ, ເອວໍ ມຈ຺ຈານ ຊີວິຕໍ.

ມມາຍິເຕ ປສ຺ສຖ ຜນ຺ທມາເນ [ຫຎ຺ຎມາເນ (ປີ) ປສ຺ສ ສຸ. ນິ. ໗໘໓], ມຈ຺ເຉວ ອປ຺ໂປທເກ ຂີຓໂສເຕ;

ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາ ອມໂມ ຈເຣຍ຺ຍ, ຠເວສຸ ອາສຕ຺ຕິມກຸພ຺ພມາໂນ.

ອຸທກປ຺ປນສຸຕ຺ຕໍ – ອິທໍ ມຣຓໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂສໂກ?

ອິຘ ໂສຈຕິ ເປຈ຺ຈ ໂສຈຕິ, ປາປກາຣີ ອຸຠຍຕ຺ຖ ໂສຈຕິ;

ໂສ ໂສຈຕິ ໂສ ວິຫຎ຺ຎຕິ, ທິສ຺ວາ ກມ຺ມກິລິຏ຺ຐມຕ຺ຕໂນ [ກມ຺ມກິລິຏ຺ຐໍ ອຕ຺ຖໂນ (ປີ.) ປສ຺ສ ຘ. ປ. ໑໕].

ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ – ອຍໍ ໂສໂກ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຣິເທໂວ?

ກາເມສຸ [ສຸ. ນິ. ໗໘໐] ຄິທ຺ຘາ ປສຸຕາ ປມູຬ຺ຫາ, ອວທານິຍາ ເຕ ວິສເມ ນິວິຏ຺ຐາ;

ທຸກ຺ຂູປນີຕາ ປຣິເທວຍນ຺ຕິ, ກິໍສຸ ຠວິສ຺ສາມ ອິໂຕ ຈຸຕາເສ.

ຕິສ຺ໂສ ວິປຕ຺ຕິໂຍ – ອຍໍ ປຣິເທໂວ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ທຸກ຺ຂໍ?

ສຕໍ ອາສິ ອໂຍສງ຺ກູ [ອໂຍສງ຺ກຸ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ເຖຣຄາ. ໑໑໙໗], ສພ຺ເພ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເວທນາ;

ຊລິຕາ ຊາຕເວທາວ, ອຈ຺ຈິສງ຺ຆສມາກຸລາ.

ມຫາ ວຕ ໂສ ປຣິຬາໂຫ [ປຣິທາໂຆ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໕.໑໑໑໓] ສໍຍຸຕ຺ຕເກ ສຸຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຈສໍຍຸຕ຺ເຕສຸ – ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ໂທມນສ຺ສໍ?

ສງ຺ກປ຺ເປຫິ ປເຣໂຕ [ປຣໂຕ (ກ.) ປສ຺ສ ສຸ. ນິ. ໘໒໔] ໂສ, ກປໂຓ ວິຍ ຌາຍຕິ;

ສຸຕ຺ວາ ປເຣສໍ ນິຄ຺ໂຆສໍ, ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ ຕຖາວິໂຘ.

ທ຺ເວເມ ຕປນີຍາ ຘມ຺ມາ – ອິທໍ ໂທມນສ຺ສໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອຸປາຍາໂສ?

ກມ຺ມາຣານໍ ຍຖາ ອຸກ຺ກາ, ອນ຺ໂຕ ຑຍ຺ຫຕິ ໂນ ພຫິ;

ເອວໍ ຑຍ຺ຫຕິ ເມ ຫທຍໍ, ສຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕມມ຺ພຸຊໍ.

ຕໂຍ ອຄ຺ຄີ – ອຍໍ ອຸປາຍາໂສ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອປ຺ປິຍສມ຺ປໂຍໂຄ?

ອຍສາວ [ຘ. ປ. ໒໔໐] ມລໍ ສມຸຏ຺ຐິຕໍ, ຕຕຸຏ຺ຐາຍ ຕເມວ ຂາທຕິ;

ເອວໍ ອຕິໂຘນຈາຣິນໍ, ສານິ ກມ຺ມານິ ນຍນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕິໍ.

ທ຺ເວເມ ຕຖາຄຕໍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ, ເອກຸຕ຺ຕຣິເກ ສຸຕ຺ຕໍ ທຸເກສຸ – ອຍໍ ອປ຺ປິຍສມ຺ປໂຍໂຄ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປິຍວິປ຺ປໂຍໂຄ?

ສຸປິເນນ ຍຖາປິ ສງ຺ຄຕໍ, ປຏິພຸທ຺ໂຘ ປຸຣິໂສ ນ ປສ຺ສຕິ;

ເອວມ຺ປິ ປິຍາຍິຕໍ [ມມາຍິຕໍ (ປີ. ກ.) ປສ຺ສ ສຸ. ນິ. ໘໑໓] ຊນໍ, ເປຕໍ ກາລງ຺ກຕໍ [ກາລກຕໍ (ປີ.)] ນ ປສ຺ສຕິ.

ເຕ ເທວາ ຈວນຘມ຺ມໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕີຫິ ວາຈາຫິ ອນຸສາສນ຺ຕິ. ອຍໍ ປິຍວິປ຺ປໂຍໂຄ.

ຍມ຺ປິຈ຺ຉໍ ນ ລຠຕິ, ຕິສ຺ໂສ ມາຣຘີຕໂຣ;

ຕສ຺ສ ເຈ ກາມຍານສ຺ສ [ກາມຍມານສ຺ສ (ກ.) ປສ຺ສ ສຸ. ນິ. ໗໗໓], ຉນ຺ທຊາຕສ຺ສ ຊນ຺ຕຸໂນ;

ເຕ ກາມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ສລ຺ລວິທ຺ໂຘວ ຣຸປ຺ປຕິ.

ສໍຂິຕ຺ເຕນ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ທຸກ຺ຂາ.

ຈກ຺ຂຸ ໂສຕຎ຺ຈ ຆານຎ຺ຈ, ຊິວ຺ຫາ ກາໂຍ ຕໂຕ ມນໍ;

ເອເຕ ໂລກາມິສາ ໂຆຣາ, ຍຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາ ປຸຖຸຊ຺ຊນາ.

ປຎ຺ຈິເມ ຠິກ຺ຂເວ ຂນ຺ຘາ – ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ຊຣາ ຈ ມຣຓຎ຺ຈ?

ອປ຺ປໍ ວຕ ຊີວິຕໍ ອິທໍ, ໂອຣໍ ວສ຺ສສຕາປິ ມີຍເຕ [ມີຍຕິ (ສຸ. ນິ. ໘໑໐)];

ອຖ ວາປິ ອກິຈ຺ຉໍ ຊີວິຕໍ, ອຖ ໂຂ ໂສ ຊຣສາປິ ມີຍເຕ.

ສໍຍຸຕ຺ຕເກ ປເສນທິສໍຍຸຕ຺ຕເກ ສຸຕ຺ຕໍ ອຍ຺ຍິກາ ເມ ກາລງ຺ກຕາ – ອຍໍ ຊຣາ ຈ ມຣຓຎ຺ຈ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ຈຸຕິ ຈ ອຸປປຕ຺ຕິ ຈ?

‘‘ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ມຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ມຣຓນ຺ຕໍ ຫິ ຊີວິຕໍ;

ຍຖາກມ຺ມໍ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຕກມ຺ມຜລູປຄາ’’ຕິ [ປຸຎ຺ຎປາປຜລູປຄາຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໑໓໓)]. –

ອຍໍ ຈຸຕິ ຈ ອຸປປຕ຺ຕິ ຈ.

ອິເມຫິ ສຸຕ຺ເຕຫິ ເອກສທິເສຫິ ຈ ອຎ຺ເຎຫິ ນວວິຘໍ ສຸຕ຺ຕໍ ຕໍ ອນຸປວິຏ຺ເຐຫິ ລກ຺ຂຓໂຕ ທຸກ຺ຂໍ ຎຕ຺ວາ ສາຘາຣຓຎ຺ຈ ອສາຘາຣຓຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ. ຄາຖາຫິ ຄາຖາ ອນຸມິນິຕພ຺ພາ, ພ຺ຍາກຣເຓຫິ ວາ ພ຺ຍາກຣຓໍ – ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ.

໙. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ?

ກາເມສຸ ສຕ຺ຕາ ກາມສງ຺ຄສຕ຺ຕາ [ກາມປສງ຺ຄສຕ຺ຕາ (ປີ.) ປສ຺ສ ອຸທາ. ໖໓], ສໍໂຍຊເນ ວຊ຺ຊມປສ຺ສມານາ;

ນ ຫິ ຊາຕຸ ສໍໂຍຊນສງ຺ຄສຕ຺ຕາ, ໂອຆໍ ຕເຣຍ຺ຍຸໍ ວິປຸລໍ ມຫນ຺ຕໍ.

ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາສວາ ສຸຕ຺ຕໍ – ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ?

ຍມ຺ຫິ ນ ມາຍາ ວສຕີ ນ ມາໂນ,

ໂຍ ວີຕໂລໂຠ ອມໂມ ນິຣາໂສ,

ປນຸຓ຺ຓໂກໂຘ [ປນຸນ຺ນໂກໂຘ (ປີ.) ປສ຺ສ ອຸທາ. ໒໖] ອຠິນິພ຺ພຸຕຕ຺ໂຕ;

ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂສ ສມໂຓ ສ ຠິກ຺ຂຸ.

ທ຺ເວມາ ວິມຸຕ຺ຕິໂຍ, ຣາຄວິຣາຄາ ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ; ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາ ຈ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິ – ອຍໍ ນິໂຣໂຘ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ມຄ຺ໂຄ?

ເອເສວ ມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖຎ຺ໂຎ, ທສ຺ສນສ຺ສ ວິສຸທ຺ຘິຍາ;

ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ມາຣສ຺ເສຕໍ ປໂມຫນໍ.

ສຕ຺ຕິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ – ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ?

‘‘ເຍ ຘມ຺ມາ [ມຫາວ. ໖໐] ເຫຕຸປ຺ປຠວາ, ເຕສໍ ເຫຕຸໍ ຕຖາຄໂຕ ອາຫ;

ເຕສຎ຺ຈ ໂຍ ນິໂຣໂຘ, ເອວໍວາທີ ມຫາສມໂຓ’’ຕິ.

ເຫຕຸປ຺ປຠວາ ຘມ຺ມາ ທຸກ຺ຂໍ, ເຫຕຸສມຸທໂຍ, ຍໍ ຠຄວໂຕ ວຈນໍ. ອຍໍ ຘມ຺ໂມ ໂຍ ນິໂຣໂຘ, ເຍ ຫິ ເກຈິ ສໍໂຍຊນິເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອສ຺ສທານຸປສ຺ສິໂນ ວິຫຣນ຺ຕິ. ກິເລສາ ຕຓ຺ຫາ ປວຑ຺ຒຕິ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ…ເປ… ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ສໍໂຍຊນໍ – ອຍໍ ສມຸທໂຍ. ເຍ ສໍໂຍຊນິຍາ ຘມ຺ມາ ເຍ ຈ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ – ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ. ຍາ ສໍໂຍຊນິເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອາທີນວານຸປສ຺ສນາ – ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ. ປຣິມຸຈ຺ຈຕິ ຊາຕິຍາ ຊຣາຍ ພ຺ຍາຘີຫິ ມຣເຓຫິ ໂສເກຫິ ປຣິເທເວຫິ ຍາວ ອຸປາຍາເສຫິ – ອິທໍ ນິພ຺ພານໍ. ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ອນຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ?

ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສ຺ສ ນ ປມາຓມຕ຺ຖິ, ຕໍ ຫິ ວາ ນຕ຺ຖິ ເຍນ ນໍ ປຎ຺ຎເປຍ຺ຍ;

ສພ຺ພສງ຺ຄານໍ ສມູຫຕຕ຺ຕາ ວິທູ, ສິຕາ ວາທສຕສ຺ສຸ [ວາທສຕສ຺ສ (ປີ. ກ.)] ສພ຺ເພ.

ສໍຍຸຕ຺ຕເກ ໂຄຘິກສໍຍຸຕ຺ຕໍ.

ອິມານິ ອສາຘາຣຓານິ ສຸຕ຺ຕານິ. ຍຫິໍ ຍຫິໍ ສຈ຺ຈານິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ, ຕຫິໍ ຕຫິໍ ສຈ຺ຈລກ຺ຂຓໂຕ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ [ໂອຫາເຣຕ຺ວາ (ປີ. ກ.)] ອປຣິມາເຓຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ໂສ ອຕ຺ໂຖ ປຣິເຍສິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖານຸປຣິວຕ຺ຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ປຸນ ພ຺ຍຎ຺ຊນານຸປຣິວຕ຺ຕິ ອຕ຺ເຖນ ຕສ຺ສ ເອກເມກສ຺ສ ອປຣິມາຓານິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ອິເມຫິ ສຸຕ຺ເຕຫິ ຍຖານິກ຺ຂິຕ຺ເຕຫິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພານິ. ປຎ຺ຈນິກາເຍ ອນຸປວິຏ຺ຐາຫິ ຄາຖາຫິ ຄາຖາ ອນຸມິນິຕພ຺ພາ, ພ຺ຍາກຣເຓນ ພ຺ຍາກຣຓໍ. ອິມານິ ອສາຘາຣຓານິ ສຸຕ຺ຕານິ.

ເຕສໍ ອິມາ ອຸທ຺ທານຄາຖາ

ຍເມກຣຕ຺ຕິໍ ປຐມໍ, ອຏ຺ຐ ທານູປປຕ຺ຕິໂຍ;

ປຎ຺ຈ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕານິ, ຂີຓມຈ຺ຉໍວ ປລ຺ລລໍ.

ສາມໍ ເຕນ ກຸໂຕ ຣາຊ, ຕໂຍ ເທວາ ຄິລານກາ;

ຍຖາປິ ກຸມ຺ຠກາຣສ຺ສ, ຍຖາ ນທິທກປ຺ປນໍ.

ອິຘ ໂສຈຕິ ເປຈ຺ຈ ໂສຈຕິ, ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ຈ;

ກາເມສຸ ຄິທ຺ຘາ ປສຸຕາ, ຍາວ ຕິສ຺ໂສ ວິປຕ຺ຕິໂຍ.

ສຕໍ ອາສິ [ສຕມາຍຸ (ສີ.), ສຕຘາຕຸ (ປີ.)] ອໂຍສງ຺ກູ, ປຣິຬາໂຫ ມຫຕ຺ຕໂຣ;

ສງ຺ກປ຺ເປຫິ ປເຣໂຕ ໂສ, ຕຕ຺ຖ ຕປນິເຍຫິ ຈ.

ກມ຺ມາຣານໍ ຍຖາ ອຸກ຺ກາ, ຕໂຍ ອຄ຺ຄີ ປກາສິຕາ;

ອຍໂຕ ມລມຸປ຺ປນ຺ນໍ, ອພ຺ຠກ຺ຂານໍ ຕຖາຄເຕ.

ຕິວິຘໍ ເທວານຸສາສນ຺ຕິ, ສຸປິເນນ ສງ຺ຄໂມ ຍຖາ;

ຕິສ຺ໂສ ເຈວ ມາຣຘີຕາ, ສລ຺ລວິທ຺ໂຘວ ຣຸປ຺ປຕິ.

ຈກ຺ຂຸ ໂສຕຎ຺ຈ ຆານຎ຺ຈ, ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ປກາສິຕາ;

ອປ຺ປໍ ວຕ ຊີວິຕໍ ອິທໍ, ອຍ຺ຍິກາ ເມ ມຫລ຺ລິກາ.

ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ ມຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ອຸປປຕ຺ຕິ ຈຸຕິຈຍໍ;

ກາເມສຸ ສຕ຺ຕາ ປສຸຕາ, ອາສເວຫິ ຈຕູຫິ ຈ.

ຍມ຺ຫິ ນ ມາຍາ ວສຕິ, ທ຺ເວມາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໂຍ;

ເອເສວ ມຄ຺ໂຄ ນຕ຺ຖຎ຺ໂຎ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ຈ ສຸເທສິຕາ.

ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສ຺ສ ນ ປມາຓມຕ຺ຖິ, ໂຄຘິໂກ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ;

ເຍ ຘມ຺ມາ ເຫຕຸປ຺ປຠວາ, ສໍໂຍຊນານຸປສ຺ສິໂນ.