໑໑. ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ໂຄ

໓໙. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາໂຣ? ‘‘ເອກໍ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຫິ ວິວິຘາຫິ ເທເສຕີ’’ຕິ.

ຍາ ປກຕິກຖາຍ ເທສນາ. ອຍໍ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ກາ ຈ ປກຕິກຖາຍ ເທສນາ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ. ຍຖາ ຠຄວາ ອາຫ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ຉນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ອຏ຺ຐາຣສນ຺ນໍ ຘາຕູນໍ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ອາຍຕນານໍ ທສນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ.

ກພຬີກາເຣ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ອຕ຺ຖິ ຣາໂຄ ອຕ຺ຖິ ນນ຺ທີ [ນນ຺ທິ (ສີ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໒.໖໔)] ອຕ຺ຖິ ຕຓ຺ຫາ, ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຣູຬ຺ຫໍ. ຍຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຣູຬ຺ຫໍ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ນາມຣູປສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ນາມຣູປສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣານໍ ວຸທ຺ຘິ [ພຸທ຺ຘິ (ກ.)]. ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ສງ຺ຂາຣານໍ ວຸທ຺ຘິ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ. ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ, ສໂສກໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທຣໍ ສອຸປາຍາສນ຺ຕິ ວທາມິ.

ຜສ຺ເສ ເຈ…ເປ… ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ. ວິຎ຺ຎາເຓ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ອຕ຺ຖິ ຣາໂຄ ອຕ຺ຖິ ນນ຺ທີ ອຕ຺ຖິ ຕຓ຺ຫາ, ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຣູຬ຺ຫໍ. ຍຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຣູຬ຺ຫໍ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ນາມຣູປສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ນາມຣູປສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣານໍ ວຸທ຺ຘິ. ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ສງ຺ຂາຣານໍ ວຸທ຺ຘິ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ. ຍຕ຺ຖ ອຕ຺ຖິ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ, ສໂສກໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສທຣໍ ສອຸປາຍາສນ຺ຕິ ວທາມິ. ອຍໍ ປຠວປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ສມຸທຍສ຺ສ ຈ.

ກພຬີກາເຣ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ [ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໒.໖໔], ອາຫາເຣ ນຕ຺ຖິ ຣາໂຄ ນຕ຺ຖິ ນນ຺ທີ ນຕ຺ຖິ ຕຓ຺ຫາ, ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິຣູຬ຺ຫໍ. ຍຕ຺ຖ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິຣູຬ຺ຫໍ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ນາມຣູປສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ນາມຣູປສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣານໍ ວຸທ຺ຘິ. ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ສງ຺ຂາຣານໍ ວຸທ຺ຘິ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ. ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ, ອໂສກໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອທຣໍ ອນຸປາຍາສນ຺ຕິ ວທາມິ.

ຜສ຺ເສ ເຈ…ເປ… ມໂນສຎ຺ເຈຕນາຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ. ວິຎ຺ຎາເຓ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ນຕ຺ຖິ ຣາໂຄ ນຕ຺ຖິ ນນ຺ທີ ນຕ຺ຖິ ຕຓ຺ຫາ, ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິຣູຬ຺ຫໍ. ຍຕ຺ຖ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິຣູຬ຺ຫໍ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ນາມຣູປສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ນາມຣູປສ຺ສ ອວກ຺ກນ຺ຕິ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຣານໍ ວຸທ຺ຘິ. ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ສງ຺ຂາຣານໍ ວຸທ຺ຘິ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ນຕ຺ຖິ ຕຕ຺ຖ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ. ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ, ອໂສກໍ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອທຣໍ ອນຸປາຍາສນ຺ຕິ ວທາມິ.

ອຍໍ ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສມຸທຍສ຺ສ, ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິໂຣຘສ຺ສ.

໔໐. ສມາຘິໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠາເວຖ. ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ນິປໂກ ສໂຕ, ສມາຫິໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ກິຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ? ‘‘ຈກ຺ຂຸ [ຈກ຺ຂຸໍ (ກ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໔.໙໙] ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ‘‘ຣູປາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ ‘‘ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ‘‘ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຍມ຺ປິທໍ [ຍມິທໍ (ສີ. ກ.)] ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ, ຕມ຺ປິ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ.

ໂສຕໍ …ເປ… ຆານໍ…ເປ… ຊິວ຺ຫາ…ເປ… ກາໂຍ…ເປ… ‘‘ມໂນ ອນິຈ຺ໂຈ’’ຕິ [ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໔.໑໐໐)] ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ‘‘ຘມ຺ມາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ‘‘ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ‘‘ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ ອນິຈ຺ໂຈ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຍມ຺ປິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ, ຕມ຺ປິ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ.

ອຍໍ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສມຸທຍສ຺ສ, ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິໂຣຘສ຺ສ.

ຣູປໍ, ຣາຘ, ວິກິຣຖ ວິຘມຖ ວິທ຺ຘໍເສຖ ວິກີຬນິຍໍ [ວິກີຬນິກໍ (ສີ. ກ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໓.໑໖໙] ກໂຣຖ, ປຎ຺ຎາຍ ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍາຍ ປຏິປຊ຺ຊຖ. ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂໂຍ, ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາ ນິພ຺ພານໍ. ເວທນໍ…ເປ…. ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິກິຣຖ ວິຘມຖ ວິທ຺ຘໍເສຖ ວິກີຬນິຍໍ ກໂຣຖ, ປຎ຺ຎາຍ ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍາຍ ປຏິປຊ຺ຊຖ. ຕຓ຺ຫກ຺ຂຍາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂໂຍ, ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາ ນິພ຺ພານໍ.

ອຍໍ ນິໂຣຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິໂຣຘສ຺ສ, ນິພ຺ພິທາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອສ຺ສາທສ຺ສ, ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສມຸທຍສ຺ສ, ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິໂຣຘສ຺ສ.

‘‘ໂສ ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ.

ອຍໍ ປຏິເວຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສຈ຺ຈານໍ, ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທສ຺ສນຠູມິຍາ, ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສ຺ສ. ‘‘ໂສ ອິເມ ອາສວາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ອາສວສມຸທໂຍ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອຍໍ ອາສວນິໂຣໂຘ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ‘‘ອຍໍ ອາສວນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ‘‘ອິເມ ອາສວາ ອເສສໍ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ.

ອຍໍ ອຸປ຺ປາທປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຂເຍ ຎາຓສ຺ສ, ໂອກາສປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອນຸປ຺ປາເທ ຎາຓສ຺ສ, ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສມຸທຍສ຺ສ, ອາຣມ຺ຠປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ, ອາສາຏນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອາສາຏິການໍ, ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຠາວນາຠູມິຍາ, ອຠິນິຆາຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ.

໔໑. ອິທໍ ‘‘ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ອຍໍ ‘‘ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ອຍໍ ‘‘ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ…. ອຍໍ ‘‘ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

ອຍໍ ເທສນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສຈ຺ຈານໍ, ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສຸຕມຍິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອນຎ຺ຎາຕຎ຺ຎສ຺ສາມີຕິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ, ປວຕ຺ຕນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຘມ຺ມຈກ຺ກສ຺ສ.

‘‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘‘ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ ປຫາຕພ຺ໂພ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘‘ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ໂພ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘‘ສາ ໂຂ ປນາຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ຠາເວຕພ຺ພາ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ.

ອຍໍ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈິນ຺ຕາມຍິຍາ ປຎ຺ຎາຍ, ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ.

‘‘ຕໍ ໂຂ ປນິທໍ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ‘‘ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ ປຫີໂນ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘‘ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ ສຈ຺ຉິກໂຕ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘‘ສາ ໂຂ ປນາຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ ຠາວິຕາ’’ຕິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ ປຸພ຺ເພ ອນນຸສ຺ສຸເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ, ຎາຓໍ ອຸທປາທິ, ປຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ, ວິຊ຺ຊາ ອຸທປາທິ, ອາໂລໂກ ອຸທປາທິ. ອຍໍ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຠາວນາມຍິຍາ ປຎ຺ຎາຍ, ສຈ຺ຉິກິຣິຍາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຎ຺ຎາຕາວິໂນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ, ປວຕ຺ຕນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຘມ຺ມຈກ຺ກສ຺ສ.

‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວໍ, ຠວສງ຺ຂາຣມວສ຺ສຊິ ມຸນິ;

ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ສມາຫິໂຕ, ອຠິນ຺ທິ [ອຠິທາ (ສີ. ກ.) ປສ຺ສ ທີ. ນິ. ໒.໑໖໙] ກວຈມິວຕ຺ຕສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຕຸລ’’ນ຺ຕິ ສງ຺ຂາຣຘາຕຸ. ‘‘ອຕຸລ’’ນ຺ຕິ ນິພ຺ພານຘາຕຸ, ‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ ອຠິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ. ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຘມ຺ມປຏິສມ຺ຠິທາຍ. ‘‘ຠວສງ຺ຂາຣມວສ຺ສຊິ ມຸນີ’’ຕິ ປຣິຈ຺ຈາຄປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສມຸທຍສ຺ສ. ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ. ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕຣໂຕ ສມາຫິໂຕ’’ຕິ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກາຍຄຕາຍ ສຕິຍາ. ຐິຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາຍ. ‘‘ອຠິນ຺ທິ ກວຈມິວຕ຺ຕສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ ອຠິນິພ຺ພິທາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ອຸປາທານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕາຍ, ປທາລນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊຓ຺ຑໂກສານໍ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ຕຸລມຕຸລຎ຺ຈ ສມ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ.

ໂຍ ທຸກ຺ຂມທ຺ທກ຺ຂິ ຍໂຕນິທານໍ, ກາເມສຸ ໂສ ຊນ຺ຕຸ ກຖໍ ນເມຍ຺ຍ;

ກາມາ ຫິ ໂລເກ ສງ຺ໂຄຕິ ຎຕ຺ວາ, ເຕສໍ ສຕີມາ ວິນຍາຍ ສິກ຺ເຂຕິ.

‘‘ໂຍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ. ‘‘ຍໂຕນິທານ’’ນ຺ຕິ ປຠວປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ສມຸທຍສ຺ສ ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ. ‘‘ອທ຺ທກ຺ຂີ’’ຕິ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ຎາຓຈກ຺ຂຸສ຺ສ ປຏິເວຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ. ‘‘ກາເມສຸ ໂສ ຊນ຺ຕຸກຖໍ ນເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ກາມຕຓ຺ຫາຍ ອຠິນິເວສປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ. ‘‘ກາມາ ຫິ ໂລເກ ສງ຺ໂຄຕິ ຎຕ຺ວາ’’ຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກໂຕ ທສ຺ສນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກາມານໍ. ກາມາ ຫິ ອງ຺ຄາຣກາສູປມາ ມໍສເປສູປມາ ປາວກກປ຺ປາ ປປາຕອຸຣໂຄປມາ ຈ. ‘‘ເຕສໍ ສຕີມາ’’ຕິ ອປຈຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຫານາຍ, ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກາຍຄຕາຍ ສຕິຍາ, ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ. ‘‘ວິນຍາຍ ສິກ຺ເຂ’’ຕິ ປຏິເວຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຣາຄວິນຍສ຺ສ ໂທສວິນຍສ຺ສ ໂມຫວິນຍສ຺ສ. ‘‘ຊນ຺ຕູ’’ຕິ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂຍຄິສ຺ສ. ຍທາ ຫິ ໂຍຄີ ກາມາ ສງ຺ໂຄຕິ ປຊານາຕິ. ໂສ ກາມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ກຸສເລ ຘມ຺ເມ ອຸປ຺ປາທຍຕິ, ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ ວາຍມຕິ. ອຍໍ ວາຍາມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ. ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂອຣມຕ຺ຕິກາຍ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ. ຕຕ຺ຖ ໂສ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ວາຍມຕີຕິ ອຍໍ ອປ຺ປມາທປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຠາວນາຍ, ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວີຣິຍິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ, ອາຣກ຺ຂປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ, ຐິຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາຍ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ໂຍ ທຸກ຺ຂມທ຺ທກ຺ຂິ ຍໂຕນິທານ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂລໂກ, ຠພ຺ພຣູໂປວ ທິສ຺ສຕິ;

ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ [ອຸປຘິສມ຺ພນ຺ຘໂນ (ສີ.) ປສ຺ສ ອຸທາ. ໗໐] ພາໂລ, ຕມສາ ປຣິວາຣິໂຕ;

ອສ຺ສິຣີ ວິຍ [ສສ຺ສໂຕຣິວ (ອຸທາ. ໗໐)] ຂາຍຕິ, ປສ຺ສໂຕ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈນ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂລໂກ’’ຕິ ເທສນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວິປລ຺ລາສານໍ. ‘‘ຠພ຺ພຣູໂປວ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວິປຣີຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ໂລກສ຺ສ. ‘‘ອຸປຘິພນ຺ຘໂນ ພາໂລ’’ຕິ ປຠວປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປາປການໍ ອິຈ຺ຉາວຈຣານໍ, ກິຈ຺ຈປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຣິຍຸຏ຺ຐານານໍ. ພລວປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກິເລສານໍ. ວິຣູຫນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສງ຺ຂາຣານໍ. ‘‘ຕມສາ ປຣິວາຣິໂຕ’’ຕິ ເທສນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາຣສ຺ສ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ. ‘‘ອສ຺ສິຣີ ວິຍ ຂາຍຕີ’’ຕິ ທສ຺ສນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ, ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸສ຺ສ. ‘‘ປສ຺ສໂຕ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈນ’’ນ຺ຕິ ປຏິເວຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສຕ຺ຕານໍ, ຣາໂຄ ກິຎ຺ຈນໍ ໂທໂສ ກິຎ຺ຈນໍ ໂມໂຫ ກິຎ຺ຈນໍ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ໂມຫສມ຺ພນ຺ຘໂນ ໂລໂກ’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຊາຕໍ ອຠູຕໍ ອກຕໍ ອສງ຺ຂຕໍ, ໂນ ເຈຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠວິສ຺ສ ອຊາຕໍ ອຠູຕໍ ອກຕໍ ອສງ຺ຂຕໍ. ນຍິຘ [ນ ອິຘ (ສີ. ກ.) ປສ຺ສ ອຸທາ. ໗໓] ຊາຕສ຺ສ ຠູຕສ຺ສ ກຕສ຺ສ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ປຎ຺ຎາເຍຖ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຖິ ອຊາຕໍ ອຠູຕໍ ອກຕໍ ອສງ຺ຂຕໍ, ຕສ຺ມາ ຊາຕສ຺ສ ຠູຕສ຺ສ ກຕສ຺ສ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ.

‘‘ໂນ ເຈຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠວິສ຺ສ ອຊາຕໍ ອຠູຕໍ ອກຕໍ ອສງ຺ຂຕ’’ນ຺ຕິ ເທສນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ. ‘‘ນຍິຘ ຊາຕສ຺ສ ຠູຕສ຺ສ ກຕສ຺ສ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ປຎ຺ຎາເຍຖາ’’ຕິ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ອຸປນຍນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ. ‘‘ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຖິ ອຊາຕໍ ອຠູຕໍ ອກຕໍ ອສງ຺ຂຕ’’ນ຺ຕິ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານສ຺ສ ໂຊຕນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ. ‘‘ຕສ຺ມາ ຊາຕສ຺ສ ຠູຕສ຺ສ ກຕສ຺ສ ສງ຺ຂຕສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ ອຍໍ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ນິພ຺ພານສ຺ສ, ນິຍ຺ຍານິກປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ມຄ຺ຄສ຺ສ, ນິສ຺ສຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ສໍສາຣໂຕ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ໂນ ເຈຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠວິສ຺ສາ’’ຕິ. ເຕນາຫ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາຍໂນ ‘‘ເອກໍ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຫິ ວິວິຘາຫິ ເທເສຕີ’’ຕິ.

ນິຍຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຫາໂຣ.