໔. ເມຕ຺ຕຄູມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທໂສ

໑໘. ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ຠຄວາ ພ຺ຣູຫິ ເມຕໍ, [ອິຈ຺ຈາຍສ຺ມາ ເມຕ຺ຕຄູ]

ມຎ຺ຎາມິ ຕໍ ເວທຄູ ຠາວິຕຕ຺ຕໍ;

ກຸໂຕ ນຸ ທຸກ຺ຂາ ສມຸທາຄຕາ ອິເມ, ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາ.

ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ຠຄວາ ພ຺ຣູຫິ ເມຕນ຺ຕິ. ປຸຈ຺ຉາມີຕິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ອທິຏ຺ຐໂຊຕນາ ປຸຈ຺ຉາ, ທິຏ຺ຐສໍສນ຺ທນາ ປຸຈ຺ຉາ, ວິມຕິຈ຺ເຉທນາ ປຸຈ຺ຉາ. ກຕມາ ອທິຏ຺ຐໂຊຕນາ ປຸຈ຺ຉາ? ປກຕິຍາ ລກ຺ຂຓໍ ອຎ຺ຎາຕໍ ໂຫຕິ ອທິຏ຺ຐໍ ອຕຸລິຕໍ ອຕີຣິຕໍ ອວິຠູຕໍ ອວິຠາວິຕໍ. ຕສ຺ສ ຎາຓາຍ ທສ຺ສນາຍ ຕຸລນາຍ ຕີຣຓາຍ ວິຠູຕຕ຺ຖາຍ ວິຠາວນຕ຺ຖາຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ – ອຍໍ ອທິຏ຺ຐໂຊຕນາ ປຸຈ຺ຉາ.

ກຕມາ ທິຏ຺ຐສໍສນ຺ທນາ ປຸຈ຺ຉາ? ປກຕິຍາ ລກ຺ຂຓໍ ຎາຕໍ ໂຫຕິ ທິຏ຺ຐໍ ຕຸລິຕໍ ຕີຣິຕໍ ວິຠູຕໍ ວິຠາວິຕໍ. ອຎ຺ເຎຫິ ປຓ຺ຑິເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ສໍສນ຺ທນຕ຺ຖາຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ – ອຍໍ ທິຏ຺ຐສໍສນ຺ທນາ ປຸຈ຺ຉາ.

ກຕມາ ວິມຕິຈ຺ເຉທນາ ປຸຈ຺ຉາ? ປກຕິຍາ ສໍສຍປກ຺ຂນ຺ໂທ ໂຫຕິ ວິມຕິປກ຺ຂນ຺ໂທ ທ຺ເວຬ຺ຫກຊາໂຕ – ‘‘ເອວໍ ນຸ ໂຂ, ນ ນຸ ໂຂ, ກິໍ ນຸ ໂຂ, ກຖໍ ນຸ ໂຂ’’ຕິ? ໂສ ວິມຕິຈ຺ເຉທນຕ຺ຖາຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ – ອຍໍ ວິມຕິຈ຺ເຉທນາ ປຸຈ຺ຉາ. ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ.

ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ມນຸສ຺ສປຸຈ຺ຉາ, ອມນຸສ຺ສປຸຈ຺ຉາ, ນິມ຺ມິຕປຸຈ຺ຉາ. ກຕມາ ມນຸສ຺ສປຸຈ຺ຉາ? ມນຸສ຺ສາ ພຸທ຺ຘໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂູ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຸປາສກາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຸປາສິກາໂຍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຣາຊາໂນ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ຂຕ຺ຕິຍາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເວສ຺ສາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ສຸທ຺ທາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຄຫຏ຺ຐາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປພ຺ພຊິຕາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ – ອຍໍ ມນຸສ຺ສປຸຈ຺ຉາ.

ກຕມາ ອມນຸສ຺ສປຸຈ຺ຉາ? ອມນຸສ຺ສາ ພຸທ຺ຘໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນາຄາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ສຸປຓ຺ຓາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຍກ຺ຂາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອສຸຣາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຄນ຺ຘພ຺ພາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ມຫາຣາຊາໂນ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອິນ຺ທາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເທວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ – ອຍໍ ອມນຸສ຺ສປຸຈ຺ຉາ.

ກຕມາ ນິມ຺ມິຕປຸຈ຺ຉາ? ຠຄວາ ຣູປໍ ອຠິນິມ຺ມິນາຕິ ມໂນມຍໍ ສພ຺ພງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄໍ ອຫີນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ໂສ ນິມ຺ມິໂຕ ພຸທ຺ຘໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ຠຄວາ ວິສຊ຺ເຊຕິ. ອຍໍ ນິມ຺ມິຕປຸຈ຺ຉາ. ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ.

ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ອຕ຺ຕຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ, ປຣຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ, ອຸຠຍຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ…ເປ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ, ສມ຺ປຣາຍິກຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ, ປຣມຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ອນວຊ຺ຊຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ, ນິກ຺ກິເລສຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ, ໂວທານຕ຺ຖປຸຈ຺ຉາ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ອຕີຕປຸຈ຺ຉາ, ອນາຄຕປຸຈ຺ຉາ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນປຸຈ຺ຉາ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ອຊ຺ຌຕ຺ຕປຸຈ຺ຉາ, ພຫິທ຺ຘາປຸຈ຺ຉາ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕພຫິທ຺ຘາປຸຈ຺ຉາ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ກຸສລປຸຈ຺ຉາ, ອກຸສລປຸຈ຺ຉາ, ອພ຺ຍາກຕປຸຈ຺ຉາ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ຂນ຺ຘປຸຈ຺ຉາ, ຘາຕຸປຸຈ຺ຉາ ອາຍຕນປຸຈ຺ຉາ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ສຕິປຏ຺ຐານປຸຈ຺ຉາ, ສມ຺ມປ຺ປຘານປຸຈ຺ຉາ, ອິທ຺ຘິປາທປຸຈ຺ຉາ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຸຈ຺ຉາ, ພລປຸຈ຺ຉາ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄປຸຈ຺ຉາ… ອປຣາປິ ຕິສ຺ໂສ ປຸຈ຺ຉາ – ມຄ຺ຄປຸຈ຺ຉາ, ຜລປຸຈ຺ຉາ, ນິພ຺ພານປຸຈ຺ຉາ….

ປຸຈ຺ຉາມິ ຕນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ຍາຈາມິ ຕໍ ອຊ຺ເຌສາມິ ຕໍ ປສາເທມິ ຕໍ ‘‘ກຖຍສ຺ສຸ ເມ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ. ຠຄວາຕິ ຄາຣວາຘິວຈນເມຕໍ…ເປ… ສຈ຺ຉິກາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ – ຍທິທໍ ຠຄວາຕິ. ພ຺ຣູຫິ ເມຕນ຺ຕິ ພ຺ຣູຫິ ອາຈິກ຺ຂາຫິ ເທເສຫິ ປຎ຺ຎເປຫິ ປຏ຺ຐເປຫິ ວິວຣາຫິ ວິຠຊາຫິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຫິ ປກາເສຫີຕິ – ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ຠຄວາ ພ຺ຣູຫິ ເມຕໍ.

ອິຈ຺ຈາຍສ຺ມາ ເມຕ຺ຕຄູຕິ ອິຈ຺ຈາຕິ ປທສນ຺ຘິ…ເປ… ອິຈ຺ຈາຍສ຺ມາ ເມຕ຺ຕຄູ.

ມຎ຺ຎາມິ ຕໍ ເວທຄູ ຠາວິຕຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເວທຄູຕິ ຕໍ ມຎ຺ຎາມິ, ຠາວິຕຕ຺ໂຕຕິ ຕໍ ມຎ຺ຎາມິ, ເອວໍ ຊານາມິ, ເອວໍ ອາຊານາມິ ເອວໍ ປຏິຊານາມິ ເອວໍ ປຏິວິຊ຺ຌາມິ. ເວທຄູ ຠາວິຕຕ຺ໂຕຕິ ກຖຎ຺ຈ ຠຄວາ ເວທຄູ? ເວທາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຈຕູສຸ ມຄ຺ເຄສຸ ຎາຓໍ ປຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ປຎ຺ຎາພລໍ…ເປ… ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ວີມໍສາ ວິປສ຺ສນາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ຠຄວາ ເຕຫິ ເວເທຫິ ຊາຕິຊຣາມຣຓສ຺ສ ອນ຺ຕຄໂຕ ອນ຺ຕປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂກຏິຄໂຕ ໂກຏິປ຺ປຕ຺ໂຕ ປຣິຍນ຺ຕຄໂຕ ປຣິຍນ຺ຕປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂວສານຄໂຕ ໂວສານປ຺ປຕ຺ໂຕ ຕາຓຄໂຕ ຕາຓປ຺ປຕ຺ໂຕ ເລຓຄໂຕ ເລຓປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຣຓຄໂຕ ສຣຓປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຠຍຄໂຕ ອຠຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຈ຺ຈຸຕຄໂຕ ອຈ຺ຈຸຕປ຺ປຕ຺ໂຕ ອມຕຄໂຕ ອມຕປ຺ປຕ຺ໂຕ ນິພ຺ພານຄໂຕ ນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ. ເວທານໍ ວາ ອນ຺ຕຄໂຕຕິ ເວທຄູ; ເວເທຫິ ວາ ອນ຺ຕຄໂຕຕິ ເວທຄູ; ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວາ ຘມ຺ມານໍ ວິທິຕຕ຺ຕາ ເວທຄູ; ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ວິທິຕາ ໂຫຕິ, ວິຈິກິຈ຺ຉາ ວິທິຕາ ໂຫຕິ, ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ, ຣາໂຄ ໂທໂສ ໂມໂຫ ມາໂນ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ, ວິທິຕາສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສໍກິເລສິກາ ໂປໂນຠວິກາ ສທຣາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓິຍາ.

ເວທານິ ວິເຈຍ຺ຍ ເກວລານິ, [ສຠິຍາຕິ ຠຄວາ]

ສມຓານໍ ຍານີຘຕ຺ຖິ [ຍານິ ປຕ຺ຖິ (ສ຺ຍາ.), ຍານິ ອຕ຺ຖິ (ກ.) ສຸ. ນິ. ໕໓໔] ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ;

ສພ຺ພເວທນາສຸ ວີຕຣາໂຄ;

ສພ຺ພໍ ເວທມຕິຈ຺ຈ ເວທຄູ ໂສຕິ.

ເອວໍ ຠຄວາ ເວທຄູ.

ກຖໍ ຠຄວາ ຠາວິຕຕ຺ໂຕ? ຠຄວາ ຠາວິຕກາໂຍ ຠາວິຕສີໂລ ຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ຠາວິຕປຎ຺ໂຎ ຠາວິຕສຕິປຏ຺ຐາໂນ ຠາວິຕສມ຺ມປ຺ປຘາໂນ ຠາວິຕອິທ຺ຘິປາໂທ ຠາວິຕອິນ຺ທ຺ຣິໂຍ ຠາວິຕພໂລ ຠາວິຕໂພຊ຺ຌງ຺ໂຄ ຠາວິຕມຄ຺ໂຄ, ປຫີນກິເລໂສ ປຏິວິທ຺ຘາກຸປ຺ໂປ ສຈ຺ຉິກຕນິໂຣໂຘ. ທຸກ຺ຂໍ ຕສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຕໍ, ສມຸທໂຍ ປຫີໂນ, ມຄ຺ໂຄ ຠາວິໂຕ, ນິໂຣໂຘ ສຈ຺ຉິກໂຕ, ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ອຠິຎ຺ຎາຕໍ, ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ປຣິຎ຺ຎາຕໍ, ປຫາຕພ຺ພໍ ປຫີນໍ, ຠາເວຕພ຺ພໍ ຠາວິຕໍ, ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ, ອປຣິຕ຺ໂຕ ມຫນ຺ໂຕ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸປ຺ປຣິໂຍຄາຬ຺ໂຫ ພຫຸຣຕໂນ ສາຄຣູປໂມ [ສາຄຣສໂມ (ກ.)] ຉຬງ຺ຄຸເປກ຺ຂາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ.

ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ເນວ ສຸມໂນ ໂຫຕິ ນ ທຸມ຺ມໂນ; ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ, ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ, ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ, ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ, ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ເນວ ສຸມໂນ ໂຫຕິ ນ ທຸມ຺ມໂນ; ອຸເປກ຺ຂໂກ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ.

ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ມນາປໍ ຣູປໍ ນາຠິຄິຊ຺ຌຕິ ນາຠິຫໍສຕິ [ນາຠິປິຫຍຕິ (ສ຺ຍາ.) ມຫານິ. ໙໐] ນ ຣາຄໍ ຊເນຕິ. ຕສ຺ສ ຐິໂຕວ ກາໂຍ ໂຫຕິ, ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ຈກ຺ຂຸນາ ໂຂ ປເນວ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ອມນາປໍ ນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ [ອປ຺ປຕິຏ຺ຐີນຈິຕ຺ໂຕ (ສ຺ຍາ.)] ອລີນມນໂສ [ອາທິນມນໂສ (ສ຺ຍາ.) ມຫານິ. ໙໐] ອພ຺ຍາປນ຺ນເຈຕໂສ. ຕສ຺ສ ຐິໂຕວ ກາໂຍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ມນາປໍ ນາຠິຄິຊ຺ຌຕິ ນາຠິຫໍສຕິ ນ ຣາຄໍ ຊເນຕິ. ຕສ຺ສ ຐິໂຕວ ກາໂຍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ມນສາເຍວ ໂຂ ປນ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ອມນາປໍ ນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ. ອປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ ອລີນມນໂສ ອພ຺ຍາປນ຺ນເຈຕໂສ ຕສ຺ສ ຐິໂຕວ ກາໂຍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ.

ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ມນາປາມນາເປສຸ ຣູເປສຸ ຐິໂຕວ ກາໂຍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ມນາປາມນາເປສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຐິໂຕວ ກາໂຍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສຸສຓ຺ຐິຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕໍ.

ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ຣຊນີເຍ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ທຸສ຺ສນີເຍ [ໂທສນີເຍ (ສ຺ຍາ. ກ.) ມຫານິ. ໙໐] ນ ທຸສ຺ສຕິ, ໂມຫນີເຍ ນ ມຸຍ຺ຫຕິ, ໂກປນີເຍ ນ ກຸປ຺ປຕິ, ມທນີເຍ ນ ມຊ຺ຊຕິ, ກິເລສນີເຍ ນ ກິລິສ຺ສຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ຣຊນີເຍ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ທຸສ຺ສນີເຍ ນ ທຸສ຺ສຕິ, ໂມຫນີເຍ ນ ມຸຍ຺ຫຕິ, ໂກປນີເຍ ນ ກຸປ຺ປຕິ, ມທນີເຍ ນ ມຊ຺ຊຕິ, ກິເລສນີເຍ ນ ກິລິສ຺ສຕິ.

ທິຏ຺ເຐ ທິຏ຺ຐມຕ຺ໂຕ, ສຸເຕ ສຸຕມຕ຺ໂຕ, ມຸເຕ ມຸຕມຕ຺ໂຕ, ວິຎ຺ຎາເຕ ວິຎ຺ຎາຕມຕ຺ໂຕ. ທິຏ຺ເຐ ນ ລິມ຺ປຕິ, ສຸເຕ ນ ລິມ຺ປຕິ, ມຸເຕ ນ ລິມ຺ປຕິ, ວິຎ຺ຎາເຕ ນ ລິມ຺ປຕິ. ທິຏ຺ເຐ ອນູປໂຍ [ອນຸປໂຍ (ສ຺ຍາ.), ອນຸສໂຍ (ກ.) ມຫານິ. ໙໐] ອນປາໂຍ ອນິສ຺ສິໂຕ ອປ຺ປຏິພທ຺ໂຘ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ວິສຎ຺ຎຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທິກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ. ສຸເຕ…ເປ… ມຸເຕ … ວິຎ຺ຎາເຕ ອນູປໂຍ [ອນຸປໂຍ (ສ຺ຍາ.), ອນຸສໂຍ (ກ.) ມຫານິ. ໙໐] ອນປາໂຍ ອນິສ຺ສິໂຕ ອປ຺ປຏິພທ຺ໂຘ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ວິສຎ຺ຎຸຕ຺ໂຕ ວິມຣິຍາທິກເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ.

ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຠຄວໂຕ ຈກ຺ຂຸ, ປສ຺ສຕິ ຠຄວາ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ, ຉນ຺ທຣາໂຄ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຠຄວາ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຠຄວໂຕ ໂສຕໍ, ສຸຓາຕິ ຠຄວາ ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ, ຉນ຺ທຣາໂຄ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຠຄວາ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຠຄວໂຕ ຆານໍ, ຆາຍຕິ ຠຄວາ ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ, ຉນ຺ທຣາໂຄ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຠຄວາ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຠຄວໂຕ ຊິວ຺ຫາ, ສາຍຕິ ຠຄວາ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ, ຉນ຺ທຣາໂຄ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຠຄວາ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຠຄວໂຕ ກາໂຍ, ຜຸສຕິ ຠຄວາ ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຉນ຺ທຣາໂຄ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຠຄວາ. ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຠຄວໂຕ ມໂນ, ວິຊານາຕິ ຠຄວາ ມນສາ ຘມ຺ມໍ, ຉນ຺ທຣາໂຄ ຠຄວໂຕ ນຕ຺ຖິ, ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຠຄວາ.

ຈກ຺ຂຸ ຣູປາຣາມໍ ຣູປຣຕໍ ຣູປສມ຺ມຸທິຕໍ, ຕໍ ຠຄວໂຕ [ຠຄວຕາ (ສ຺ຍາ.) ມຫານິ. ໙໐] ທນ຺ຕໍ ຄຸຕ຺ຕໍ ຣກ຺ຂິຕໍ ສໍວຸຕໍ; ຕສ຺ສ ຈ ສໍວຣາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ໂສຕໍ ສທ຺ທາຣາມໍ ສທ຺ທຣຕໍ…ເປ… ຆານໍ ຄນ຺ຘາຣາມໍ ຄນ຺ຘຣຕໍ… ຊິວ຺ຫາ ຣສາຣາມາ ຣສຣຕາ ຣສສມ຺ມຸທິຕາ, ສາ ຠຄວໂຕ ທນ຺ຕາ ຄຸຕ຺ຕາ ຣກ຺ຂິຕາ ສໍວຸຕາ; ຕສ຺ສ ຈ ສໍວຣາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ກາໂຍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຣາໂມ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພຣໂຕ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພສມ຺ມຸທິໂຕ… ມໂນ ຘມ຺ມາຣາໂມ ຘມ຺ມຣໂຕ ຘມ຺ມສມ຺ມຸທິໂຕ, ໂສ ຠຄວໂຕ ທນ຺ໂຕ ຄຸຕ຺ໂຕ ຣກ຺ຂິໂຕ ສໍວຸໂຕ; ຕສ຺ສ ຈ ສໍວຣາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ –

‘‘ທນ຺ຕໍ ນຍນ຺ຕິ ສມິຕິໍ, ທນ຺ຕໍ ຣາຊາຠິຣູຫຕິ;

ທນ຺ໂຕ ເສຏ຺ໂຐ ມນຸສ຺ເສສຸ, ໂຍຕິວາກ຺ຍໍ ຕິຕິກ຺ຂຕິ.

‘‘ວຣມສ຺ສຕຣາ ທນ຺ຕາ, ອາຊານີຍາ ຈ [ອາຊານິຍາວ (ສ຺ຍາ.) ຘ. ປ. ໓໒໒] ສິນ຺ຘວາ;

ກຸຎ຺ຊຣາ ຈ [ກຸຎ຺ຊຣາວ (ສ຺ຍາ.)] ມຫານາຄາ, ອຕ຺ຕທນ຺ໂຕ ຕໂຕ ວຣໍ.

‘‘ນ ຫິ ເອເຕຫິ ຍາເນຫິ, ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ອຄຕໍ ທິສໍ;

ຍຖາຕ຺ຕນາ ສຸທນ຺ເຕນ, ທນ຺ໂຕ ທນ຺ເຕນ ຄຈ຺ຉຕິ.

‘‘ວິຘາສຸ ນ ວິກມ຺ປນ຺ຕິ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາ ປຸນພ຺ຠວາ;

ທນ຺ຕຠູມິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ເຕ ໂລເກ ວິຊິຕາວິໂນ.

‘‘ຍສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຠາວິຕານິ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ຈ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພໂລເກ;

ນິພ຺ພິຊ຺ຌ ອິມໍ ປຣຎ຺ຈ ໂລກໍ, ກາລໍ ກງ຺ຂຕິ ຠາວິໂຕ ສ ທນ຺ໂຕ’’ຕິ [ສຸທນ຺ໂຕຕິ (ສ຺ຍາ.) ສຸ. ນິ. ໕໒໑; ມຫານິ. ໙໐].

ເອວໍ ຠຄວາ ຠາວິຕຕ຺ໂຕຕິ.

ມຎ຺ຎາມິ ຕໍ ເວທຄູ ຠາວິຕຕ຺ຕໍ, ກຸໂຕ ນຸ ທຸກ຺ຂາ ສມຸທາຄຕາ ອິເມຕິ. ກຸໂຕ ນູຕິ ສໍສຍປຸຈ຺ຉາ ວິມຕິປຸຈ຺ຉາ ທ຺ເວຬ຺ຫກປຸຈ຺ຉາ ອເນກໍສປຸຈ຺ຉາ – ‘‘ເອວໍ ນຸ ໂຂ, ນ ນຸ ໂຂ, ກິໍ ນຸ ໂຂ, ກຖໍ ນຸ ໂຂ’’ຕິ – ກຸໂຕ ນຸ. ທຸກ຺ຂາຕິ ຊາຕິທຸກ຺ຂໍ, ຊຣາທຸກ຺ຂໍ, ພ຺ຍາຘິທຸກ຺ຂໍ, ມຣຓທຸກ຺ຂໍ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສທຸກ຺ຂໍ, ພ຺ຍສນໍ ທຸກ຺ຂໍ, ເນຣຍິກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ເປຕ຺ຕິວິສຍິກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ມານຸສິກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຄພ຺ໂຠກ຺ກນ຺ຕິມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຄພ຺ຠຏ຺ຐິຕິມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຄພ຺ຠວຸຏ຺ຐານມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຊາຕສ຺ສູປນິພນ຺ຘກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຊາຕສ຺ສ ປຣາເຘຍ຺ຍກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ອຕ຺ຕູປກ຺ກມໍ ທຸກ຺ຂໍ, ປຣູປກ຺ກມໍ ທຸກ຺ຂໍ, ທຸກ຺ຂທຸກ຺ຂໍ, ສງ຺ຂາຣທຸກ຺ຂໍ, ວິປຣິຓາມທຸກ຺ຂໍ, ຈກ຺ຂຸໂຣໂຄ ໂສຕໂຣໂຄ ຆານໂຣໂຄ ຊິວ຺ຫາໂຣໂຄ ກາຍໂຣໂຄ ສີສໂຣໂຄ ກຓ຺ຓໂຣໂຄ ມຸຂໂຣໂຄ ທນ຺ຕໂຣໂຄ ກາໂສ ສາໂສ ປິນາໂສ ຑາໂຫ ຊໂຣ ກຸຈ຺ຉິໂຣໂຄ ມຸຈ຺ຉາ ປກ຺ຂນ຺ທິກາ ສູລາ ວິສູຈິກາ ກຸຏ຺ຐໍ ຄຓ຺ໂຑ ກິລາໂສ ໂສໂສ ອປມາໂຣ ທທ຺ທຸ ກຓ຺ຑຸ ກຈ຺ຉຸ ຣຂສາ ວິຕຈ຺ຉິກາ ໂລຫິຕປິຕ຺ຕໍ ມຘຸເມໂຫ ອໍສາ ປິຬກາ ຠຄນ຺ທລາ ປິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານາ ອາພາຘາ ເສມ຺ຫສມຸຏ຺ຐານາ ອາພາຘາ ວາຕສມຸຏ຺ຐານາ ອາພາຘາ ສນ຺ນິປາຕິກາ ອາພາຘາ ອຸຕຸປຣິຓາມຊາ ອາພາຘາ ວິສມປຣິຫາຣຊາ ອາພາຘາ ໂອປກ຺ກມິກາ ອາພາຘາ ກມ຺ມວິປາກຊາ ອາພາຘາ ສີຕໍ ອຸຓ຺ຫໍ ຊິຆຈ຺ຉາ ປິປາສາ ອຸຈ຺ຈາໂຣ ປສ຺ສາໂວ ຑໍສມກສວາຕາຕປສຣີສປສມ຺ຜສ຺ສໍ ທຸກ຺ຂໍ, ມາຕຸມຣຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ປິຕຸມຣຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຠາຕຸມຣຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຠຄິນິມຣຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ປຸຕ຺ຕມຣຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຘີຕຸມຣຓໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຎາຕິພ຺ຍສນໍ ທຸກ຺ຂໍ, ໂຣຄພ຺ຍສນໍ ທຸກ຺ຂໍ, ໂຠຄພ຺ຍສນໍ ທຸກ຺ຂໍ, ສີລພ຺ຍສນໍ ທຸກ຺ຂໍ, ທິຏ຺ຐິພ຺ຍສນໍ ທຸກ຺ຂໍ; ເຍສໍ ຘມ຺ມານໍ ອາທິໂຕ ສມຸທາຄມນໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ອຕ຺ຖງ຺ຄມໂຕ ນິໂຣໂຘ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ກມ຺ມສນ຺ນິສ຺ສິໂຕ ວິປາໂກ, ວິປາກສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ກມ຺ມໍ, ນາມສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ຣູປໍ, ຣູປສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ນາມໍ, ຊາຕິຍາ ອນຸຄຕໍ, ຊຣາຍ ອນຸສຏໍ, ພ຺ຍາຘິນາ ອຠິຠູຕໍ, ມຣເຓນ ອພ຺ຠາຫຕໍ, ທຸກ຺ເຂ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ອຕາຓໍ ອເລຓໍ ອສຣຓໍ ອສຣຓີຠູຕໍ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາ. ອິເມ ທຸກ຺ຂາ ກຸໂຕ ສມຸທາຄຕາ ກຸໂຕ ຊາຕາ ກຸໂຕ ສຎ຺ຊາຕາ ກຸໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕ ປາຕຸຠູຕາ ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາຕິ, ອິເມສໍ ທຸກ຺ຂານໍ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ເຫຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ນິທານໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ສມ຺ຠວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປຠວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ສມຸຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ອາຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປຈ຺ຈຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ກຸໂຕ ນຸ ທຸກ຺ຂາ ສມຸທາຄຕາ ອິເມ.

ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາຕິ. ເຍ ເກຈີຕິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສພ຺ພຖາ ສພ຺ພໍ ອເສສໍ ນິສ຺ເສສໍ ປຣິຍາທິຍນວຈນເມຕໍ – ເຍ ເກຈີຕິ. ໂລກສ຺ມິນ຺ຕິ ອປາຍໂລເກ ມນຸສ຺ສໂລເກ ເທວໂລເກ ຂນ຺ຘໂລເກ ຘາຕຸໂລເກ ອາຍຕນໂລເກ. ອເນກຣູປາຕິ ອເນກວິຘາ ນານາປ຺ປກາຣາ ທຸກ຺ຂາຕິ – ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາ. ເຕນາຫ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ –

‘‘ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ຠຄວາ ພ຺ຣູຫິ ເມຕໍ, [ອິຈ຺ຈາຍສ຺ມາ ເມຕ຺ຕຄູ]

ມຎ຺ຎາມິ ຕໍ ເວທຄູ ຠາວິຕຕ຺ຕໍ;

ກຸໂຕ ນຸ ທຸກ຺ຂາ ສມຸທາຄຕາ ອິເມ, ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາ’’ຕິ.

໑໙. ທຸກ຺ຂສ຺ສ ເວ ມໍ ປຠວໍ ອປຸຈ຺ຉສິ, [ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ]

ຕໍ ເຕ ປວກ຺ຂາມິ ຍຖາ ປຊານໍ;

ອຸປຘິນິທານາ ປຠວນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາ, ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາ.

ທຸກ຺ຂສ຺ສ ເວ ມໍ ປຠວໍ ອປຸຈ຺ຉສີຕິ. ທຸກ຺ຂສ຺ສາຕິ ຊາຕິທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊຣາທຸກ຺ຂສ຺ສ ພ຺ຍາຘິທຸກ຺ຂສ຺ສ ມຣຓທຸກ຺ຂສ຺ສ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສທຸກ຺ຂສ຺ສ. ປຠວໍ ອປຸຈ຺ຉສີຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉສິ ເຫຕຸໍ ປຸຈ຺ຉສິ ນິທານໍ ປຸຈ຺ຉສິ ສມ຺ຠວໍ ປຸຈ຺ຉສິ ປຠວໍ ປຸຈ຺ຉສິ ສມຸຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉສິ ອາຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉສິ ອາຣມ຺ມຓໍ ປຸຈ຺ຉສິ ປຈ຺ຈຍໍ ປຸຈ຺ຉສິ ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉສິ ຍາຈສິ ອຊ຺ເຌສສິ ປສາເທສີຕິ – ທຸກ຺ຂສ຺ສ ເວ ມໍ ປຠວໍ ອປຸຈ຺ຉສິ. ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ນາເມນ ອາລປຕິ. ຠຄວາຕິ ຄາຣວາຘິວຈນເມຕໍ…ເປ… ສຈ຺ຉິກາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຍທິທໍ ຠຄວາຕິ – ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ.

ຕໍ ເຕ ປວກ຺ຂາມິ ຍຖາ ປຊານນ຺ຕິ. ຕນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລໍ ປວກ຺ຂາມິ ເຫຕຸໍ ປວກ຺ຂາມິ ນິທານໍ ປວກ຺ຂາມິ ສມ຺ຠວໍ ປວກ຺ຂາມິ ປຠວໍ ປວກ຺ຂາມິ ສມຸຏ຺ຐານໍ ປວກ຺ຂາມິ ອາຫາຣໍ ປວກ຺ຂາມິ ອາຣມ຺ມຓໍ ປວກ຺ຂາມິ ປຈ຺ຈຍໍ ປວກ຺ຂາມິ ສມຸທຍໍ ປວກ຺ຂາມິ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສາມິ ເທເສສ຺ສາມິ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມິ ປຏ຺ຐເປສ຺ສາມິ ວິວຣິສ຺ສາມິ ວິຠຊິສ຺ສາມິ ອຸຕ຺ຕານີກຣິສ຺ສາມິ ປກາເສສ຺ສາມີຕິ – ຕໍ ເຕ ປວກ຺ຂາມິ. ຍຖາ ປຊານນ຺ຕິ ຍຖາ ປຊານນ຺ໂຕ ອາຊານນ຺ໂຕ ວິຊານນ຺ໂຕ ປຏິວິຊານນ຺ໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ. ນ ອິຕິຫີຕິຫໍ ນ ອິຕິກິຣາຍ ນ ປຣມ຺ປຣາຍ ນ ປິຏກສມ຺ປທາຍ [ນ ປິຏກສມ຺ປທາເນນ (ກ.) ມຫານິ. ໑໕໖] ນ ຕກ຺ກເຫຕຸ ນ ນຍເຫຕຸ ນ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ ນ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ສາມໍ ສຍມຠິຎ຺ຎາຕໍ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂຘມ຺ມໍ ຕໍ ກຖຍິສ຺ສາມີຕິ – ຕໍ ເຕ ປວກ຺ຂາມິ ຍຖາ ປຊານໍ.

ອຸປຘິນິທານາ ປຠວນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາຕິ. ອຸປຘີຕິ ທສ ອຸປຘີ – ຕຓ຺ຫູປຘິ, ທິຏ຺ຐູປຘິ, ກິເລສູປຘິ, ກມ຺ມູປຘິ, ທຸຈ຺ຈຣິຕູປຘິ, ອາຫາຣູປຘິ, ປຏິຆູປຘິ, ຈຕສ຺ໂສ ອຸປາທິນ຺ນຘາຕຸໂຍ ອຸປຘີ, ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານິ ອຸປຘີ, ຉ ວິຎ຺ຎາຓກາຍາ ອຸປຘີ, ສພ຺ພມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ທຸກ຺ຂມນຏ຺ເຐນ [ທຸກ຺ຂຏ຺ເຐນ (ສ຺ຍາ.)] ອຸປຘິ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທສ ອຸປຘີ. ທຸກ຺ຂາຕິ ຊາຕິທຸກ຺ຂໍ ຊຣາທຸກ຺ຂໍ ພ຺ຍາຘິທຸກ຺ຂໍ ມຣຓທຸກ຺ຂໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສທຸກ຺ຂໍ ເນຣຍິກໍ ທຸກ຺ຂໍ…ເປ… ທິຏ຺ຐິພ຺ຍສນໍ ທຸກ຺ຂໍ. ເຍສໍ ຘມ຺ມານໍ ອາທິໂຕ ສມຸທາຄມນໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ອຕ຺ຖງ຺ຄມໂຕ ນິໂຣໂຘ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ກມ຺ມສນ຺ນິສ຺ສິໂຕ ວິປາໂກ, ວິປາກສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ກມ຺ມໍ, ນາມສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ຣູປໍ, ຣູປສນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ນາມໍ, ຊາຕິຍາ ອນຸຄຕໍ, ຊຣາຍ ອນຸສຏໍ, ພ຺ຍາຘິນາ ອຠິຠູຕໍ, ມຣເຓນ ອພ຺ຠາຫຕໍ, ທຸກ຺ເຂ ປຕິຏ຺ຐິຕໍ, ອຕາຓໍ ອເລຓໍ ອສຣຓໍ ອສຣຓີຠູຕໍ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາ. ອິເມ ທຸກ຺ຂາ ອຸປຘິນິທານາ ອຸປຘິເຫຕຸກາ ອຸປຘິປຈ຺ຈຍາ ອຸປຘິກາຣຓາ ໂຫນ຺ຕິ ປຠວນ຺ຕິ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ ຊາຍນ຺ຕິ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ປາຕຸຠວນ຺ຕີຕິ – ອຸປຘິນິທານາ ປຠວນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາ.

ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາຕິ. ເຍ ເກຈີຕິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສພ຺ພຖາ ສພ຺ພໍ ອເສສໍ ນິສ຺ເສສໍ ປຣິຍາທິຍນວຈນເມຕໍ – ເຍ ເກຈີຕິ. ໂລກສ຺ມິນ຺ຕິ ອປາຍໂລເກ ມນຸສ຺ສໂລເກ ເທວໂລເກ ຂນ຺ຘໂລເກ ຘາຕຸໂລເກ ອາຍຕນໂລເກ. ອເນກຣູປາຕິ ອເນກວິຘາ ນານປ຺ປກາຣາ ທຸກ຺ຂາຕິ – ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ທຸກ຺ຂສ຺ສ ເວ ມໍ ປຠວໍ ອປຸຈ຺ຉສິ, [ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ]

ຕໍ ເຕ ປວກ຺ຂາມິ ຍຖາ ປຊານໍ;

ອຸປຘິນິທານາ ປຠວນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາ, ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາ’’ຕິ.

໒໐. ໂຍ ເວ ອວິທ຺ວາ ອຸປຘິໍ ກໂຣຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ທຸກ຺ຂມຸເປຕິ ມນ຺ໂທ;

ຕສ຺ມາ ປຊານໍ ອຸປຘິໍ ນ ກຍິຣາ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊາຕິປ຺ປຠວານຸປສ຺ສີ.

ໂຍ ເວ ອວິທ຺ວາ ອຸປຘິໍ ກໂຣຕີຕິ. ໂຍຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ ຍຖາຍຸຕ຺ໂຕ ຍຖາວິຫິໂຕ ຍຖາປກາໂຣ ຍໍຐານປ຺ປຕ຺ໂຕ ຍໍຘມ຺ມສມນ຺ນາຄໂຕ ຂຕ຺ຕິໂຍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເວສ຺ໂສ ວາ ສຸທ຺ໂທ ວາ ຄຫຏ຺ໂຐ ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ ວາ ເທໂວ ວາ ມນຸສ຺ໂສ ວາ. ອວິທ຺ວາຕິ ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ອຎ຺ຎາຓີ ອວິຠາວີ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ. ອຸປຘິໍ ກໂຣຕີຕິ ຕຓ຺ຫູປຘິໍ ກໂຣຕິ, ທິຏ຺ຐູປຘິໍ ກໂຣຕິ, ກິເລສູປຘິໍ ກໂຣຕິ, ກມ຺ມູປຘິໍ ກໂຣຕິ, ທຸຈ຺ຈຣິຕູປຘິໍ ກໂຣຕິ, ອາຫາຣູປຘິໍ ກໂຣຕິ, ປຏິຆູປຘິໍ ກໂຣຕິ, ຈຕສ຺ໂສ ອຸປາທິນ຺ນຘາຕຸໂຍ ອຸປຘີ ກໂຣຕິ, ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານິ ອຸປຘີ ກໂຣຕິ, ຉ ວິຎ຺ຎາຓກາເຍ ອຸປຘີ ກໂຣຕິ ຊເນຕິ ສຎ຺ຊເນຕິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ເຕຕີຕິ – ອວິທ຺ວາ ອຸປຘິໍ ກໂຣຕິ.

ປຸນປ຺ປຸນໍ ທຸກ຺ຂມຸເປຕິ ມນ຺ໂທຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຊາຕິທຸກ຺ຂໍ ຊຣາທຸກ຺ຂໍ ພ຺ຍາຘິທຸກ຺ຂໍ ມຣຓທຸກ຺ຂໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສທຸກ຺ຂໍ ເອຕິ ສມຸເປຕິ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ ຄຓ຺ຫາຕິ ປຣາມສຕິ ອຠິນິວິສຕີຕິ – ປຸນປ຺ປຸນໍ ທຸກ຺ຂມຸເປຕິ. ມນ຺ໂທຕິ ມນ຺ໂທ ໂມມຸໂຫ ອວິທ຺ວາ ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ອຎ຺ຎາຓີ ອວິຠາວີ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎຕິ – ປຸນປ຺ປຸນໍ ທຸກ຺ຂມຸເປຕິ ມນ຺ໂທ.

ຕສ຺ມາ ປຊານໍ ອຸປຘິໍ ນ ກຍິຣາຕິ. ຕສ຺ມາຕິ ຕໍກາຣຓາ ຕໍເຫຕຸ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຕໍນິທານາ ເອຕໍ ອາທີນວໍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຸປຘີສູຕິ ຕສ຺ມາ. ປຊານນ຺ຕິ ປຊານນ຺ໂຕ ອາຊານນ຺ໂຕ ວິຊານນ຺ໂຕ ປຏິວິຊານນ຺ໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ, ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ປຊານນ຺ໂຕ ອາຊານນ຺ໂຕ ວິຊານນ຺ໂຕ ປຏິວິຊານນ຺ໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ, ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ປຊານນ຺ໂຕ ອາຊານນ຺ໂຕ ວິຊານນ຺ໂຕ ປຏິວິຊານນ຺ໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ. ອຸປຘິໍ ນ ກຍິຣາຕິ ຕຓ຺ຫູປຘິໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ທິຏ຺ຐູປຘິໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ກິເລສູປຘິໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ທຸຈ຺ຈຣິຕູປຘິໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ອາຫາຣູປຘິໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ປຏິຆູປຘິໍ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ຈຕສ຺ໂສ ອຸປາທິນ຺ນຘາຕຸໂຍ ອຸປຘີ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານິ ອຸປຘີ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ຉ ວິຎ຺ຎາຓກາເຍ ອຸປຘີ ນ ກເຣຍ຺ຍ, ນ ຊເນຍ຺ຍ ນ ສຎ຺ຊເນຍ຺ຍ ນ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍ ນາຠິນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ – ຕສ຺ມາ ປຊານໍ ອຸປຘິໍ ນ ກຍິຣາ.

ທຸກ຺ຂສ຺ສາຕິ ຊາຕິທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊຣາທຸກ຺ຂສ຺ສ ພ຺ຍາຘິທຸກ຺ຂສ຺ສ ມຣຓທຸກ຺ຂສ຺ສ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສທຸກ຺ຂສ຺ສ. ປຠວານຸປສ຺ສີຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລານຸປສ຺ສີ ເຫຕານຸປສ຺ສີ ນິທານານຸປສ຺ສີ ສມ຺ຠວານຸປສ຺ສີ ປຠວານຸປສ຺ສີ ສມຸຏ຺ຐານານຸປສ຺ສີ ອາຫາຣານຸປສ຺ສີ ອາຣມ຺ມຓານຸປສ຺ສີ ປຈ຺ຈຍານຸປສ຺ສີ ສມຸທຍານຸປສ຺ສີ. ອນຸປສ຺ສນາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຎາຓໍ. ຍາ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ…ເປ… ອໂມໂຫ ຘມ຺ມວິຈໂຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ອິມາຍ ອນຸປສ຺ສນາຍ ປຎ຺ຎາຍ ອຸເປໂຕ ໂຫຕິ ສມຸເປໂຕ ອຸປາຄໂຕ ສມຸປາຄໂຕ ອຸປປນ຺ໂນ ສມຸປປນ຺ໂນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ ອນຸປສ຺ສີຕິ – ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊາຕິປ຺ປຠວານຸປສ຺ສີ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ໂຍ ເວ ອວິທ຺ວາ ອຸປຘິໍ ກໂຣຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ທຸກ຺ຂມຸເປຕິ ມນ຺ໂທ;

ຕສ຺ມາ ປຊານໍ ອຸປຘິໍ ນ ກຍິຣາ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊາຕິປ຺ປຠວານຸປສ຺ສີ’’ຕິ.

໒໑. ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ;

ກຖໍ ນຸ ຘີຣາ ວິຕຣນ຺ຕິ ໂອຆໍ, ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ;

ຕໍ ເມ ມຸນີ ສາຘຸ ວິຍາກໂຣຫິ, ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມ.

ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນຕິ ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອຍາຈິມ຺ຫ ອຊ຺ເຌສິມ຺ຫ ປສາທຍິມ຺ຫ. ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນຕິ ກິຕ຺ຕິຕໍ [ອກິຕ຺ຕິ ຕໍ (ສ຺ຍາ.) ເອວມີທິເສສຸ ປເທສຸ ອຕີຕວິຠຕ຺ຕິວເສນ ມຫານິ. ໑໑໐] ປກິຕ຺ຕິຕໍ ອາຈິກ຺ຂິຕໍ ເທສິຕໍ ປຎ຺ຎປິຕໍ [ປຎ຺ຎາປິຕໍ (ກ.)] ປຏ຺ຐປິຕໍ ວິວຣິຕໍ ວິຠຕ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕານີກຕໍ ປກາສິຕນ຺ຕິ – ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນ.

ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫີຕິ ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ຍາຈາມ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ອຊ຺ເຌສາມ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປສາເທມ, ອຸຕ຺ຕຣິ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ. ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫີຕິ ອິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ ອາຈິກ຺ຂາຫິ ເທເສຫິ ປຎ຺ຎເປຫິ ປຏ຺ຐເປຫິ ວິວຣາຫິ ວິຠຊາຫິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຫິ ປກາເສຫີຕິ – ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ.

ກຖໍ ນຸ ຘີຣາ ວິຕຣນ຺ຕິ ໂອຆໍ, ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈາຕິ. ກຖໍ ນູຕິ ສໍສຍປຸຈ຺ຉາ ວິມຕິປຸຈ຺ຉາ ທ຺ເວຬ຺ຫກປຸຈ຺ຉາ ອເນກໍສປຸຈ຺ຉາ – ‘‘ເອວໍ ນຸ ໂຂ, ນນຸ ໂຂ, ກິໍ ນຸ ໂຂ, ກຖໍ ນຸ ໂຂ’’ຕິ – ກຖໍ ນຸ. ຘີຣາຕິ ຘີຣາ ປຓ຺ຑິຕາ ປຎ຺ຎວນ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘິມນ຺ໂຕ ຎາຓິໂນ ວິຠາວິໂນ ເມຘາວິໂນ. ໂອຆນ຺ຕິ ກາໂມຆໍ ຠໂວຆໍ ທິຏ຺ໂຐຆໍ ອວິຊ຺ໂຊຆໍ. ຊາຕີຕິ ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫິ ຕມ຺ຫິ ສຕ຺ຕນິກາເຍ ຊາຕິ ສຎ຺ຊາຕິ ໂອກ຺ກນ຺ຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ຂນ຺ຘານໍ ປາຕຸຠາໂວ ອາຍຕນານໍ ປຏິລາໂຠ. ຊຣາຕິ ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕມ຺ຫິ ຕມ຺ຫິ ສຕ຺ຕນິກາເຍ ຊຣາ ຊີຣຓຕາ ຂຓ຺ຑິຈ຺ຈໍ ປາລິຈ຺ຈໍ ວລິຕ຺ຕຈຕາ ອາຍຸໂນ ສໍຫານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຣິປາໂກ. ໂສໂກຕິ ຎາຕິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ໂຠຄພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ໂຣຄພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ສີລພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ທິຏ຺ຐິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ພ຺ຍສເນນ ວາ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ທຸກ຺ຂຘມ຺ເມນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ໂສໂກ ໂສຈນາ ໂສຈິຕຕ຺ຕໍ ອນ຺ໂຕໂສໂກ ອນ຺ໂຕປຣິໂສໂກ ອນ຺ໂຕຑາໂຫ ອນ຺ໂຕປຣິຑາໂຫ ເຈຕໂສ ປຣິຊ຺ຌາຍນາ ໂທມນສ຺ສໍ ໂສກສລ຺ລໍ. ປຣິເທໂວຕິ ຎາຕິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ໂຠຄພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ໂຣຄພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ສີລພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ທິຏ຺ຐິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ພ຺ຍສເນນ ວາ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ທຸກ຺ຂຘມ຺ເມນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ອາເທໂວ ປຣິເທໂວ ອາເທວນາ ປຣິເທວນາ ອາເທວິຕຕ຺ຕໍ ປຣິເທວິຕຕ຺ຕໍ ວາຈາ ປລາໂປ [ລາໂປ ປລາໂປ (ສ຺ຍາ.) ຘມ຺ມສງ຺ຄຓິເຍ] ວິປ຺ປລາໂປ ລາລປ຺ໂປ ລາລປ຺ປນາ ລາລປ຺ປິຕຕ຺ຕໍ [ລາລປ຺ປາຍນາ ລາລປ຺ປາຍິຕຕ຺ຕໍ (ພຫູສຸ) ຊຣາສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສຏ຺ຐກຖາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ].

ກຖໍ ນຸ ຘີຣາ ວິຕຣນ຺ຕິ ໂອຆໍ, ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈາຕິ ຘີຣາ ກຖໍ ໂອຆຎ຺ຈ ຊາຕິຎ຺ຈ ຊຣຎ຺ຈ ໂສກຎ຺ຈ ປຣິເທວຎ຺ຈ ຕຣນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ປຕຣນ຺ຕິ ສມຕິກ຺ກມນ຺ຕິ ວີຕິວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ – ກຖໍ ນຸ ຘີຣາ ວິຕຣນ຺ຕິ ໂອຆໍ, ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ.

ຕໍ ເມ ມຸນີ ສາຘຸ ວິຍາກໂຣຫີຕິ. ຕນ຺ຕິ ຍໍ ປຸຈ຺ຉາມິ ຍໍ ຍາຈາມິ ຍໍ ອຊ຺ເຌສາມິ ຍໍ ປສາເທມິ. ມຸນີຕິ ໂມນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຎາຓໍ. ຍາ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ…ເປ… ອໂມໂຫ ຘມ຺ມວິຈໂຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ. ຠຄວາ ເຕນ ຎາເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ມຸນິ ໂມນປ຺ປຕ຺ໂຕ. ຕີຓິ ໂມເນຍ຺ຍານິ – ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ.

ກຕມໍ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ? ຕິວິຘານໍ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕານໍ ປຫານໍ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ. ຕິວິຘໍ ກາຍສຸຈຣິຕໍ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ. ກາຍາຣມ຺ມເຓ ຎາຓໍ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ. ກາຍປຣິຎ຺ຎາ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ. ປຣິຎ຺ຎາສຫຄໂຕ ມຄ຺ໂຄ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ. ກາເຍ ຉນ຺ທຣາຄສ຺ສ ປຫານໍ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ. ກາຍສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານສມາປຕ຺ຕິ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ. ອິທໍ ກາຍໂມເນຍ຺ຍໍ.

ກຕມໍ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ? ຈຕຸພ຺ພິຘານໍ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕານໍ ປຫານໍ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ. ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ວຈີສຸຈຣິຕໍ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ. ວາຈາຣມ຺ມເຓ ຎາຓໍ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ. ວາຈາປຣິຎ຺ຎາ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ. ປຣິຎ຺ຎາສຫຄໂຕ ມຄ຺ໂຄ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ. ວາຈາຍ ຉນ຺ທຣາຄສ຺ສ ປຫານໍ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ. ວຈີສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ ທຸຕິຍຊ຺ຌານສມາປຕ຺ຕິ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ. ອິທໍ ວຈີໂມເນຍ຺ຍໍ.

ກຕມໍ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ? ຕິວິຘານໍ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕານໍ ປຫານໍ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ. ຕິວິຘໍ ມໂນສຸຈຣິຕໍ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ. ຈິຕ຺ຕາຣມ຺ມເຓ ຎາຓໍ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ. ຈິຕ຺ຕປຣິຎ຺ຎາ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ. ປຣິຎ຺ຎາສຫຄໂຕ ມຄ຺ໂຄ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ. ຈິຕ຺ເຕ ຉນ຺ທຣາຄສ຺ສ ປຫານໍ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ. ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ. ອິທໍ ມໂນໂມເນຍ຺ຍໍ.

ກາຍມຸນິໍ ວຈີມຸນິໍ [ວາຈາມຸນິໍ (ພຫູສຸ) ອິຕິວຸ. ໖໗], ມໂນມຸນິມນາສວໍ;

ມຸນິໍ ໂມເນຍ຺ຍສມ຺ປນ຺ນໍ, ອາຫຸ ສພ຺ພປ຺ປຫາຍິນໍ.

ກາຍມຸນິໍ ວຈີມຸນິໍ, ມໂນມຸນິມນາສວໍ;

ມຸນິໍ ໂມເນຍ຺ຍສມ຺ປນ຺ນໍ, ອາຫຸ ນິນ຺ຫາຕປາປກນ຺ຕິ.

ອິເມຫິ ຕີຫິ ໂມເນຍ຺ເຍຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ. ຉ ມຸນິໂນ [ມຸນໂຍ (ສ຺ຍາ.) ມຫານິ. ໑໔] – ອຄາຣມຸນິໂນ, ອນຄາຣມຸນິໂນ, ເສຂມຸນິໂນ [ເສກ຺ຂມຸນິໂນ (ສ຺ຍາ. ກ.)], ອເສຂມຸນິໂນ, ປຈ຺ເຈກມຸນິໂນ ມຸນິມຸນິໂນຕິ. ກຕເມ ອຄາຣມຸນິໂນ? ເຍ ເຕ ອຄາຣິກາ ທິຏ຺ຐປທາ ວິຎ຺ຎາຕສາສນາ – ອິເມ ອຄາຣມຸນິໂນ. ກຕເມ ອນຄາຣມຸນິໂນ? ເຍ ເຕ ປພ຺ພຊິຕາ ທິຏ຺ຐປທາ ວິຎ຺ຎາຕສາສນາ – ອິເມ ອນຄາຣມຸນິໂນ. ສຕ຺ຕ ເສຂາ ເສຂມຸນິໂນ. ອຣຫນ຺ໂຕ ອເສຂມຸນິໂນ. ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ຘາ ປຈ຺ເຈກມຸນິໂນ. ຕຖາຄຕາ ອຣຫນ຺ໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ມຸນິມຸນິໂນ.

ນ ໂມເນນ ມຸນີ [ມຸນິ (ສ຺ຍາ. ກ.) ຘ. ປ. ໒໖໘] ໂຫຕິ, ມູຬ຺ຫຣູໂປ ອວິທ຺ທສຸ;

ໂຍ ຈ ຕຸລໍວ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ, ວຣມາທາຍ ປຓ຺ຑິໂຕ.

ປາປານິ ປຣິວຊ຺ເຊຕິ, ສ ມຸນີ ເຕນ ໂສ ມຸນິ;

ໂຍ ມຸນາຕິ ອຸໂຠ ໂລເກ, ມຸນິ ເຕນ ປວຸຈ຺ຈຕິ.

ອສຕຎ຺ຈ ສຕຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພໂລເກ;

ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ປູຊນີໂຍ [ປູຊິໂຕ (ສ຺ຍາ. ກ.) ມຫານິ. ໑໔], ສງ຺ຄຊາລມຕິຈ຺ຈ [ສງ຺ຄ ຊາລມຕິຈ຺ຈ, ສຸ. ນິ. ໕໓໒] ໂສ ມຸນີຕິ.

ສາຘຸ ວິຍາກໂຣຫີຕິ ຕໍ ສາຘຸ ອາຈິກ຺ຂາຫິ ເທເສຫິ ປຎ຺ຎເປຫິ ປຏ຺ຐເປຫິ ວິວຣາຫິ ວິຠຊາຫິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຫິ ປກາເສຫີຕິ – ຕໍ ເມ ມຸນີ ສາຘຸ ວິຍາກໂຣຫິ. ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມຕິ ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ຕຸລິໂຕ ຕີຣິໂຕ ວິຠູໂຕ ວິຠາວິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມຕິ – ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມ. ເຕນາຫ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ –

‘‘ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ;

ກຖໍ ນຸ ຘີຣາ ວິຕຣນ຺ຕິ ໂອຆໍ, ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ;

ຕໍ ເມ ມຸນີ ສາຘຸ ວິຍາກໂຣຫິ, ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມ’’ຕິ.

໒໒. ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ເຕ ຘມ຺ມໍ, [ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ]

ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ອນີຕິຫໍ;

ຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສໂຕ ຈຣໍ, ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກໍ.

ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ເຕ ຘມ຺ມນ຺ຕິ. ຘມ຺ມນ຺ຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາເທ, ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ປຎ຺ຈ ພລານິ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ, ອຣິຍໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ, ນິພ຺ພານຎ຺ຈ, ນິພ຺ພານຄາມິນິຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສາມິ ເທເສສ຺ສາມິ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມິ ປຏ຺ຐເປສ຺ສາມິ ວິວຣິສ຺ສາມິ ວິຠຊິສ຺ສາມິ ອຸຕ຺ຕານີກຣິສ຺ສາມິ ປກາສິສ຺ສາມີຕິ – ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ເຕ ຘມ຺ມໍ. ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ນາເມນ ອາລປຕິ.

ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ອນີຕິຫນ຺ຕິ. ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມຕິ ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ຎາເຕ ຘມ຺ເມ ຕຸລິເຕ ຘມ຺ເມ ຕີຣິເຕ ຘມ຺ເມ ວິຠູເຕ ຘມ຺ເມ ວິຠາວິເຕ ຘມ຺ເມ ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາຕິ…ເປ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມນ຺ຕິ ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ຎາເຕ ຘມ຺ເມ ຕຸລິເຕ ຘມ຺ເມ ຕີຣິເຕ ຘມ຺ເມ ວິຠູເຕ ຘມ຺ເມ ວິຠາວິເຕ ຘມ຺ເມຕິ – ເອວມ຺ປິ ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ກຖຍິສ຺ສາມິ. ອຖ ວາ, ທຸກ຺ເຂ ທິຏ຺ເຐ ທຸກ຺ຂໍ ກຖຍິສ຺ສາມິ, ສມຸທເຍ ທິຏ຺ເຐ ສມຸທຍໍ ກຖຍິສ຺ສາມິ, ມຄ຺ເຄ ທິຏ຺ເຐ ມຄ຺ຄໍ ກຖຍິສ຺ສາມິ, ນິໂຣເຘ ທິຏ຺ເຐ ນິໂຣຘໍ ກຖຍິສ຺ສາມີຕິ – ເອວມ຺ປິ ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ກຖຍິສ຺ສາມິ. ອຖ ວາ, ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ສນ຺ທິຏ຺ຐິກໍ ອກາລິກໍ ເອຫິປສ຺ສິກໍ ໂອປເນຍ຺ຍິກໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ – ເອວມ຺ປິ ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ກຖຍິສ຺ສາມີຕິ ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ. ອນີຕິຫນ຺ຕິ ນ ອິຕິຫີຕິຫໍ ນ ອິຕິກິຣາຍ ນ ປຣມ຺ປຣາຍ ນ ປິຏກສມ຺ປທາຍ ນ ຕກ຺ກເຫຕຸ ນ ນຍເຫຕຸ ນ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ເກນ ນ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ, ສາມໍ ສຍມຠິຎ຺ຎາຕໍ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂຘມ຺ມໍ, ຕໍ ກຖຍິສ຺ສາມີຕິ – ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ອນີຕິຫໍ.

ຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສໂຕ ຈຣນ຺ຕິ ຍໍ ວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ, ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ, ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ… ‘‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ. ສໂຕຕິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ສໂຕ – ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ສໂຕ…ເປ… ໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ ສໂຕ. ຈຣນ຺ຕິ ຈຣນ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອິຣິຍນ຺ໂຕ ວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ປາເລນ຺ໂຕ ຍເປນ຺ໂຕ ຍາເປນ຺ໂຕຕິ – ຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສໂຕ ຈຣໍ.

ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຓ຺ຫາ. ໂຍ ຣາໂຄ ສາຣາໂຄ…ເປ… ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ວິສຕ຺ຕິກາຕິ ເກນຏ຺ເຐນ ວິສຕ຺ຕິກາ? ວິສຕາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສາລາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສຏາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສມາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສກ຺ກຕີຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສໍຫຣຕີຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສໍວາທິກາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສມູລາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສຜລາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສປຣິໂຠຄາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ, ວິສາລາ ວາ ປນ ສາ ຕຓ຺ຫາ ຣູເປ ສທ຺ເທ ຄນ຺ເຘ ຣເສ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ກຸເລ ຄເຓ ອາວາເສ ລາເຠ ຍເສ ປສໍສາຍ ສຸເຂ ຈີວເຣ ປິຓ຺ຑປາເຕ ເສນາສເນ ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາເຣ ກາມຘາຕຸຍາ ຣູປຘາຕຸຍາ ອຣູປຘາຕຸຍາ ກາມຠເວ ຣູປຠເວ ອຣູປຠເວ ສຎ຺ຎາຠເວ ອສຎ຺ຎາຠເວ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຠເວ ເອກໂວກາຣຠເວ ຈຕຸໂວກາຣຠເວ ປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວ ອຕີເຕ ອນາຄເຕ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວິຎ຺ຎາຕພ຺ເພສຸ ຘມ຺ເມສຸ ວິສຏາ ວິຕ຺ຖຕາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ. ໂລເກຕິ ອປາຍໂລເກ ມນຸສ຺ສໂລເກ ເທວໂລເກ ຂນ຺ຘໂລເກ ຘາຕຸໂລເກ ອາຍຕນໂລເກ. ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ໂລເກ ເວສາ ວິສຕ຺ຕິກາ [ຍາ ສາ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກາ (ສ຺ຍາ.) ກາມສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສຏ຺ຐກຖາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ], ໂລເກ ເວຕໍ ວິສຕ຺ຕິກໍ ສໂຕ ຕເຣຍ຺ຍ ອຸຕ຺ຕເຣຍ຺ຍ ປຕເຣຍ຺ຍ ສມຕິກ຺ກເມຍ຺ຍ ວີຕິວຕ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ – ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກໍ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ ເຕ ຘມ຺ມໍ, [ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ]

ທິຏ຺ເຐ ຘມ຺ເມ ອນີຕິຫໍ;

ຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສໂຕ ຈຣໍ, ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ.

໒໓. ຕຎ຺ຈາຫໍ ອຠິນນ຺ທາມິ, ມເຫສິ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມໍ;

ຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສໂຕ ຈຣໍ, ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກໍ.

ຕຎ຺ຈາຫໍ ອຠິນນ຺ທາມີຕິ. ຕນ຺ຕິ ຕຸຍ຺ຫໍ ວຈນໍ ພ຺ຍປ຺ປຖໍ [ພ຺ຍປຖໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ເທສນໍ ອນຸສາສນໍ ອນຸສິຏ຺ຐໍ [ເທສນໍ ອນຸສນ຺ຘິ (ສ຺ຍາ.)]. ນນ຺ທາມີຕິ ອຠິນນ຺ທາມິ ໂມທາມິ ອນຸໂມທາມິ ອິຈ຺ຉາມິ ສາທິຍາມິ ຍາຈາມິ ປຕ຺ຖຍາມິ ປິຫຍາມິ ອຠິຊປ຺ປາມີຕິ – ຕຎ຺ຈາຫໍ ອຠິນນ຺ທາມິ.

ມເຫສິ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ. ມເຫສີຕິ ກິໍ ມເຫສິ ຠຄວາ, ມຫນ຺ຕໍ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ເອສີ ຄເວສີ [ເອສິ ຄເວສິ (ສ຺ຍາ.) ມຫານິ. ໑໕໐] ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫນ຺ຕໍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ…ເປ… ມຫນ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘໍ… ມຫນ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘໍ… ມຫນ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ຘໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ຕໂມກາຍສ຺ສ ປທາລນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ວິປລ຺ລາສສ຺ສ ປເຠທນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ຕຓ຺ຫາສລ຺ລສ຺ສ ອພ຺ພຫນໍ [ອພ຺ພູຫນໍ (ພຫູສຸ), ອພ຺ພູຫໍ (ສີ. ອຏ຺ຐ.)] ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ທິຏ຺ຐິສງ຺ຆາຕສ຺ສ ວິນິເວຐນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ມານຘຊສ຺ສ ປປາຕນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ອຠິສງ຺ຂາຣສ຺ສ ວູປສມໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ໂອຆສ຺ສ ນິຕ຺ຖຣຓໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ຠາຣສ຺ສ ນິກ຺ເຂປນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ສໍສາຣວຏ຺ຏສ຺ສ ອຸປຈ຺ເຉທໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ສນ຺ຕາປສ຺ສ ນິພ຺ພາປນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ປຣິຬາຫສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫໂຕ ຘມ຺ມຘຊສ຺ສ ອຸສ຺ສາປນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມຫນ຺ເຕ ສຕິປຏ຺ຐາເນ…ເປ… ມຫນ຺ເຕ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ… ມຫນ຺ເຕ ອິທ຺ຘິປາເທ… ມຫນ຺ຕານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ… ມຫນ຺ຕານິ ພລານິ… ມຫນ຺ເຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ… ມຫນ຺ຕໍ ອຣິຍໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ… ມຫນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ອມຕໍ ນິພ຺ພານໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ, ມເຫສກ຺ເຂຫິ ສຕ຺ເຕຫິ ເອສິໂຕ ຄເວສິໂຕ ປຣິເຍສິໂຕ – ‘‘ກຫໍ ພຸທ຺ໂຘ, ກຫໍ ຠຄວາ, ກຫໍ ເທວເທໂວ, ກຫໍ ນຣາສໂຠ’’ຕິ ມເຫສິ. ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕໍມໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອມຕໍ ນິພ຺ພານໍ. ໂຍ ໂສ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣສມໂຖ ສພ຺ພູປຘິປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ຕຓ຺ຫກ຺ຂໂຍ ວິຣາໂຄ ນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານໍ. ອຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ອຄ຺ຄໍ ເສຏ຺ຐໍ ວິເສຏ຺ຐໍ ປາໂມກ຺ຂໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປວຣໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ – ມເຫສິ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມໍ.

ຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສໂຕ ຈຣນ຺ຕິ ວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ, ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ, ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ… ‘‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ວິທິຕໍ ກຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ. ສໂຕຕິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ສໂຕ – ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ສໂຕ, ເວທນາສຸ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ… ຘມ຺ເມສຸ… ຘມ຺ມານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ສໂຕ… ໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ ສໂຕ. ຈຣນ຺ຕິ ຈຣນ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອິຣິຍນ຺ໂຕ ວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ປາເລນ຺ໂຕ ຍເປນ຺ໂຕ ຍາເປນ຺ໂຕຕິ – ຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສໂຕ ຈຣໍ.

ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຓ຺ຫາ. ໂຍ ຣາໂຄ ສາຣາໂຄ…ເປ… ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ວິສຕ຺ຕິກາຕິ ເກນຏ຺ເຐນ ວິສຕ຺ຕິກາ…ເປ… ວິສຏາ ວິຕ຺ຖຕາຕິ ວິສຕ຺ຕິກາ. ໂລເກຕິ ອປາຍໂລເກ…ເປ… ອາຍຕນໂລເກ. ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ໂລເກ ເວສາ ວິສຕ຺ຕິກາ, ໂລເກ ເວຕໍ ວິສຕ຺ຕິກໍ ສໂຕ ຕເຣຍ຺ຍ ອຸຕ຺ຕເຣຍ຺ຍ ປຕເຣຍ຺ຍ ສມຕິກ຺ກເມຍ຺ຍ ວີຕິວຕ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ – ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກໍ. ເຕນາຫ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ –

‘‘ຕຎ຺ຈາຫໍ ອຠິນນ຺ທາມິ, ມເຫສິ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມໍ;

ຍໍ ວິທິຕ຺ວາ ສໂຕ ຈຣໍ, ຕເຣ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກ’’ນ຺ຕິ.

໒໔. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມ຺ປຊານາສິ, [ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ]

ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌ;

ເອເຕສຸ ນນ຺ທິຎ຺ຈ ນິເວສນຎ຺ຈ, ປນຸຊ຺ຊ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐ.

ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມ຺ປຊານາສີຕິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ປຊານາສິ ອາຊານາສິ ວິຊານາສິ ປຏິວິຊານາສິ ປຏິວິຊ຺ຌສີຕິ – ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມ຺ປຊານາສິ. ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ນາເມນ ອາລປຕິ. ຠຄວາຕິ ຄາຣວາຘິວຈນເມຕໍ…ເປ… ສຈ຺ຉິກາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຍທິທໍ ຠຄວາຕິ – ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ.

ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ. ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອນາຄຕໍ [ອຸທ຺ຘໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອນາຄຕໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)]; ອໂຘຕິ ອຕີຕໍ; ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ. ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ເທວໂລໂກ; ອໂຘຕິ ນິຣຍໂລໂກ; ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ມນຸສ຺ສໂລໂກ. ອຖ ວາ, ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ; ອໂຘຕິ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ; ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ອພ຺ຍາກຕາ ຘມ຺ມາ. ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອຣູປຘາຕຸ; ອໂຘຕິ ກາມຘາຕຸ; ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ຣູປຘາຕຸ. ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ສຸຂາ ເວທນາ; ອໂຘຕິ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ; ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ. ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘໍ ປາທຕລາ; ອໂຘຕິ ອໂຘ ເກສມຕ຺ຖກາ; ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌຕິ ເວມຊ຺ເຌຕິ – ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌ.

ເອເຕສຸ ນນ຺ທິຎ຺ຈ ນິເວສນຎ຺ຈ, ປນຸຊ຺ຊ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຕິ ເອເຕສູຕິ ອາຈິກ຺ຂິເຕສຸ ເທສິເຕສຸ ປຎ຺ຎປິເຕສຸ ປຏ຺ຐປິເຕສຸ ວິວຣິເຕສຸ ວິຠຊິເຕສຸ ອຸຕ຺ຕານີກເຕສຸ ປກາສິເຕສຸ. ນນ຺ທີ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຓ຺ຫາ. ໂຍ ຣາໂຄ ສາຣາໂຄ…ເປ… ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ນິເວສນນ຺ຕິ ທ຺ເວ ນິເວສນາ – ຕຓ຺ຫານິເວສນາ ຈ ທິຏ຺ຐິນິເວສນາ ຈ. ກຕມາ ຕຓ຺ຫາ ນິເວສນາ? ຍາວຕາ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາເຕນ …ເປ… ອຍໍ ຕຓ຺ຫານິເວສນາ. ກຕມາ ທິຏ຺ຐິນິເວສນາ? ວີສຕິວຕ຺ຖຸກາ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ …ເປ… ອຍໍ ທິຏ຺ຐິນິເວສນາ.

ປນຸຊ຺ຊ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ອປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ອາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ. ເອເຕສຸ ນນ຺ທິຎ຺ຈ ນິເວສນຎ຺ຈ ອຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕຎ຺ຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນຸຊ຺ຊ ປນຸຊ຺ຊ ນຸທ ປນຸທ ຊຫ ປຊຫ ວິໂນເທຫິ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຫິ ອນຠາວໍ ຄເມຫີຕິ – ເອເຕສຸ ນນ຺ທິຎ຺ຈ ນິເວສນຎ຺ຈ ປນຸຊ຺ຊ ວິຎ຺ຎາຓໍ.

ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຕິ. ຠວາຕິ ທ຺ເວ ຠວາ – ກມ຺ມຠໂວ ຈ ປຏິສນ຺ຘິໂກ ຈ ປຸນພ຺ຠໂວ. ກຕໂມ ກມ຺ມຠໂວ? ປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາໂຣ ອປຸຎ຺ຎາຠິສງ຺ຂາໂຣ ອາເນຎ຺ຊາຠິສງ຺ຂາໂຣ – ອຍໍ ກມ຺ມຠໂວ. ກຕໂມ ປຏິສນ຺ຘິໂກ ປຸນພ຺ຠໂວ? ປຏິສນ຺ຘິກາ ຣູປໍ ເວທນາ ສຎ຺ຎາ ສງ຺ຂາຣາ ວິຎ຺ຎາຓໍ – ອຍໍ ປຏິສນ຺ຘິໂກ ປຸນພ຺ຠໂວ. ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຕິ ນນ຺ທິຎ຺ຈ ນິເວສນຎ຺ຈ ອຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ກມ຺ມຠວຎ຺ຈ ປຏິສນ຺ຘິກຎ຺ຈ ປຸນພ຺ຠວໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ວິໂນເທນ຺ໂຕ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣນ຺ໂຕ ອນຠາວໍ ຄເມນ຺ໂຕ ກມ຺ມຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ປຏິສນ຺ຘິເກ ປຸນພ຺ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍາຕິ – ປນຸຊ຺ຊ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມ຺ປຊານາສິ, [ເມຕ຺ຕຄູຕິ ຠຄວາ]

ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍຎ຺ຈາປິ ມຊ຺ເຌ;

ເອເຕສຸ ນນ຺ທິຎ຺ຈ ນິເວສນຎ຺ຈ, ປນຸຊ຺ຊ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຠເວ ນ ຕິຏ຺ເຐ’’ຕິ.

໒໕. ເອວໍວິຫາຣີ ສໂຕ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ,

ຠິກ຺ຂຸ ຈຣໍ ຫິຕ຺ວາ ມມາຍິຕານິ;

ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ, ອິເຘວ ວິທ຺ວາ ປຊເຫຍ຺ຍ ທຸກ຺ຂໍ.

ເອວໍວິຫາຣີ ສໂຕ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕຕິ. ເອວໍວິຫາຣີຕິ ນນ຺ທິຎ຺ຈ ນິເວສນຎ຺ຈ ອຠິສງ຺ຂາຣສຫຄຕວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ກມ຺ມຠວຎ຺ຈ ປຏິສນ຺ຘິກຎ຺ຈ ປຸນພ຺ຠວໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ວິໂນເທນ຺ໂຕ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣນ຺ໂຕ ອນຠາວໍ ຄເມນ຺ໂຕຕິ – ເອວໍວິຫາຣີ. ສໂຕຕິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ສໂຕ – ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ຠາເວນ຺ໂຕ…ເປ… ໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ ສໂຕ. ອປ຺ປມຕ຺ໂຕຕິ ສກ຺ກຈ຺ຈກາຣີ ສາຕຈ຺ຈກາຣີ ອຏ຺ຐິຕກາຣີ ອໂນລີນວຸຕ຺ຕີ [ອໂນລີນວຸຕ຺ຕິໂກ (ກ.) ມຫານິ. ໑໔] ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຈ຺ຉນ຺ໂທ ອນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸໂຣ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ – ‘‘ກຖາຫໍ [ກທາຫໍ (ສ຺ຍາ.)] ອປຣິປູຣໍ ວາ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິປູເຣຍ຺ຍໍ, ປຣິປູຣໍ ວາ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາຍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ [ອປ຺ປຏິວານິ (ກ.) ມຫານິ. ໑໔] ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ອາຕປ຺ປໍ ປຘານໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ ອນຸໂຍໂຄ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອປ຺ປມາໂທ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ‘‘ກຖາຫໍ ອປຣິປູຣໍ ວາ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ…ເປ… ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘໍ… ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘໍ… ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຣິປູເຣຍ຺ຍໍ ປຣິປູຣໍ ວາ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ຘໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຎາຍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ອາຕປ຺ປໍ ປຘານໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ ອນຸໂຍໂຄ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອປ຺ປມາໂທ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ‘‘ກຖາຫໍ ອປຣິຎ຺ຎາຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຊາເນຍ຺ຍໍ, ອປ຺ປຫີເນ ວາ ກິເລເສ ປຊເຫຍ຺ຍໍ, ອຠາວິຕໍ ວາ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຍ຺ຍໍ, ອສຈ຺ຉິກຕໍ ວາ ນິໂຣຘໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ໂທ ຈ ວາຍາໂມ ຈ ອຸສ຺ສາໂຫ ຈ ອຸສ຺ໂສຬ຺ຫີ ຈ ອປ຺ປຏິວານີ ຈ ສຕິ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ຎຎ຺ຈ ອາຕປ຺ປໍ ປຘານໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ ອນຸໂຍໂຄ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອປ຺ປມາໂທ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ – ເອວໍວິຫາຣີ ສໂຕ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ.

ຠິກ຺ຂຸ ຈຣໍ ຫິຕ຺ວາ ມມາຍິຕານີຕິ. ຠິກ຺ຂູຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນກລ຺ຍາຓໂກ [ກລ຺ຍາຓປຸຖຸຊ຺ຊໂນ (ສ຺ຍາ.), ເອວມີທິເສສຸ ຐາເນສຸ] ວາ ຠິກ຺ຂຸ ເສກ຺ໂຂ ວາ ຠິກ຺ຂຸ. ຈຣນ຺ຕິ ຈຣນ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອິຣິຍນ຺ໂຕ ວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ປາເລນ຺ໂຕ ຍເປນ຺ໂຕ ຍາເປນ຺ໂຕ. ມມຕ຺ຕາຕິ ທ຺ເວ ມມຕ຺ຕາ – ຕຓ຺ຫາມມຕ຺ຕຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິມມຕ຺ຕຎ຺ຈ…ເປ… ອິທໍ ຕຓ຺ຫາມມຕ຺ຕໍ…ເປ… ອິທໍ ທິຏ຺ຐິມມຕ຺ຕໍ… ຕຓ຺ຫາມມຕ຺ຕໍ ປຫາຍ ທິຏ຺ຐິມມຕ຺ຕໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ມມຕ຺ເຕ ຊຫິຕ຺ວາ ຈຊິຕ຺ວາ ປຊຫິຕ຺ວາ ວິໂນເທຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີກຣິຕ຺ວາ ອນຠາວໍ ຄເມຕ຺ວາຕິ – ຠິກ຺ຂຸ ຈຣໍ ຫິຕ຺ວາ ມມາຍິຕານິ.

ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ, ອິເຘວ ວິທ຺ວາ ປຊເຫຍ຺ຍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ. ຊາຕີຕິ ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ…ເປ… ຊຣນ຺ຕິ ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ສຕ຺ຕານໍ…ເປ… ໂສໂກຕິ ຎາຕິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ…ເປ… ປຣິເທໂວຕິ ຎາຕິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ…ເປ… ອິຘາຕິ ອິມິສ຺ສາ ທິຏ຺ຐິຍາ…ເປ… ອິມສ຺ມິໍ ມນຸສ຺ສໂລເກ. ວິທ຺ວາຕິ ວິຊ຺ຊາຄໂຕ ຎາຓີ ວິຠາວີ ເມຘາວີ. ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຊາຕິທຸກ຺ຂໍ…ເປ… ໂທມນສ຺ສຸປາຍາສທຸກ຺ຂໍ. ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ, ອິເຘວ ວິທ຺ວາ ປຊເຫຍ຺ຍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວິຊ຺ຊາຄໂຕ ຎາຓີ ວິຠາວີ ເມຘາວີ ອິເຘວ ຊາຕິຎ຺ຈ ຊຣຎ຺ຈ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ປຊເຫຍ຺ຍ ວິໂນເທຍ຺ຍ ພ຺ຍນ຺ຕີກເຣຍ຺ຍ ອນຠາວໍ ຄເມຍ຺ຍາຕິ – ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ, ອິເຘວ ວິທ຺ວາ ປຊເຫຍ຺ຍ ທຸກ຺ຂໍ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ເອວໍວິຫາຣີ ສໂຕ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ, ຠິກ຺ຂຸ ຈຣໍ ຫິຕ຺ວາ ມມາຍິຕານິ;

ຊາຕິໍ ຊຣໍ ໂສກປຣິທ຺ທວຎ຺ຈ, ອິເຘວ ວິທ຺ວາ ປຊເຫຍ຺ຍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ.

໒໖. ເອຕາຠິນນ຺ທາມິ ວໂຈ ມເຫສິໂນ, ສຸກິຕ຺ຕິຕໍ ໂຄຕມນູປຘີກໍ;

ອທ຺ຘາ ຫິ ຠຄວາ ປຫາສິ ທຸກ຺ຂໍ, ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມ.

ເອຕາຠິນນ຺ທາມິ ວໂຈ ມເຫສິໂນຕິ. ເອຕນ຺ຕິ ຕຸຍ຺ຫໍ ວຈນໍ ພ຺ຍປ຺ປຖໍ ເທສນໍ ອນຸສາສນໍ ອນຸສິຏ຺ຐໍ ນນ຺ທາມິ ອຠິນນ຺ທາມິ ໂມທາມິ ອນຸໂມທາມິ ອິຈ຺ຉາມິ ສາທິຍາມິ ປຕ຺ຖຍາມິ ປິຫຍາມິ ອຠິຊປ຺ປາມິ. ມເຫສິໂນຕິ ກິໍ ມເຫສິ ຠຄວາ? ມຫນ຺ຕໍ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິ ມເຫສິ…ເປ… ກຫໍ ນຣາສໂຠຕິ ມເຫສີຕິ – ເອຕາຠິນນ຺ທາມິ ວໂຈ ມເຫສິໂນ.

ສຸກິຕ຺ຕິຕໍ ໂຄຕມນູປຘີກນ຺ຕິ. ສຸກິຕ຺ຕິຕນ຺ຕິ ສຸກິຕ຺ຕິຕໍ ສຸອາຈິກ຺ຂິຕໍ ສຸເທສິຕໍ ສຸປຎ຺ຎປິຕໍ ສຸປຏ຺ຐປິຕໍ ສຸວິວຣິຕໍ ສຸວິຠຊິຕໍ ສຸອຸຕ຺ຕານີກຕໍ ສຸປກາສິຕນ຺ຕິ – ສຸກິຕ຺ຕິຕໍ. ໂຄຕມນູປຘີກນ຺ຕິ ອຸປຘີ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ກິເລສາ ຈ ຂນ຺ຘາ ຈ ອຠິສງ຺ຂາຣາ ຈ. ອຸປຘິປ຺ປຫານໍ ອຸປຘິວູປສມໍ ອຸປຘິປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄໍ ອຸປຘິປຏິປສ຺ສທ຺ຘໍ ອມຕໍ ນິພ຺ພານນ຺ຕິ – ສຸກິຕ຺ຕິຕໍ ໂຄຕມນູປຘີກໍ.

ອທ຺ຘາ ຫິ ຠຄວາ ປຫາສິ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ. ອທ຺ຘາຕິ ເອກໍສວຈນໍ ນິສ຺ສໍສຍວຈນໍ ນິກ຺ກງ຺ຂາວຈນໍ ອທ຺ເວຊ຺ຌວຈນໍ ອທ຺ເວຬ຺ຫກວຈນໍ ນິໂຣຘວຈນໍ ອປ຺ປຓກວຈນໍ ອວຕ຺ຖາປນວຈນເມຕໍ – ອທ຺ຘາຕິ. ຠຄວາຕິ ຄາຣວາຘິວຈນເມຕໍ…ເປ… ສຈ຺ຉິກາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຍທິທໍ ຠຄວາຕິ. ປຫາສິ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຊາຕິທຸກ຺ຂໍ ຊຣາທຸກ຺ຂໍ ພ຺ຍາຘິທຸກ຺ຂໍ ມຣຓທຸກ຺ຂໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສທຸກ຺ຂໍ ປຫາສິ ປຊຫິ ວິໂນເທສິ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣສິ ອນຠາວໍ ຄເມສີຕິ – ອທ຺ຘາ ຫິ ຠຄວາ ປຫາສິ ທຸກ຺ຂໍ.

ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມຕິ ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ຕຸລິໂຕ ຕີຣິໂຕ ວິຠູໂຕ ວິຠາວິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມຕິ – ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມ. ເຕນາຫ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ –

‘‘ເອຕາຠິນນ຺ທາມິ ວໂຈ ມເຫສິໂນ, ສຸກິຕ຺ຕິຕໍ ໂຄຕມນູປຘີກໍ;

ອທ຺ຘາ ຫິ ຠຄວາ ປຫາສິ ທຸກ຺ຂໍ, ຕຖາ ຫິ ເຕ ວິທິໂຕ ເອສ ຘມ຺ໂມ’’ຕິ.

໒໗. ເຕ ຈາປິ ນູນປ຺ປຊເຫຍ຺ຍຸ ທຸກ຺ຂໍ, ເຍ ຕ຺ວໍ ມຸນີ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍ;

ຕໍ ຕໍ ນມສ຺ສາມິ ສເມຈ຺ຈ ນາຄ, ອປ຺ເປວ ມໍ ຠຄວາ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍ.

ເຕ ຈາປິ ນູນປ຺ປຊເຫຍ຺ຍຸ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ. ເຕ ຈາປີຕິ ຂຕ຺ຕິຍາ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈ ເວສ຺ສາ ຈ ສຸທ຺ທາ ຈ ຄຫຏ຺ຐາ ຈ ປພ຺ພຊິຕາ ຈ ເທວາ ຈ ມນຸສ຺ສາ ຈ. ປຊເຫຍ຺ຍຸ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຊາຕິທຸກ຺ຂໍ ຊຣາທຸກ຺ຂໍ ພ຺ຍາຘິທຸກ຺ຂໍ ມຣຓທຸກ຺ຂໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສທຸກ຺ຂໍ ປຊເຫຍ຺ຍຸໍ ວິໂນເທຍ຺ຍຸໍ ພ຺ຍນ຺ຕີກເຣຍ຺ຍຸໍ ອນຠາວໍ ຄເມຍ຺ຍຸນ຺ຕິ – ເຕ ຈາປິ ນູນປ຺ປຊເຫຍ຺ຍຸ ທຸກ຺ຂໍ.

ເຍ ຕ຺ວໍ ມຸນີ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍາຕິ. ເຍຕິ ຂຕ຺ຕິເຍ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ຈ ເວສ຺ເສ ຈ ສຸທ຺ເທ ຈ ຄຫຏ຺ເຐ ຈ ປພ຺ພຊິເຕ ຈ ເທເວ ຈ ມນຸສ຺ເສ ຈ. ຕ຺ວນ຺ຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ຠຓຕິ. ມຸນີຕິ ໂມນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຎາຓໍ…ເປ… ສງ຺ຄຊາລມຕິຈ຺ຈ ໂສ ມຸນິ. ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍາຕິ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ໂອວເທຍ຺ຍ ອຠິຓ຺ຫໍ ໂອວເທຍ຺ຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ໂອວເທຍ຺ຍ ອນຸສາເສຍ຺ຍາຕິ – ເຍ ຕ຺ວໍ ມຸນີ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍ.

ຕໍ ຕໍ ນມສ຺ສາມິ ສເມຈ຺ຈ ນາຄາຕິ. ຕນ຺ຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ຠຓຕິ. ນມສ຺ສາມີຕິ ກາເຍນ ວາ ນມສ຺ສາມິ, ວາຈາຍ ວາ ນມສ຺ສາມິ, ຈິຕ຺ເຕນ ວາ ນມສ຺ສາມິ, ອນ຺ວຕ຺ຖປຏິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ນມສ຺ສາມິ, ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປຏິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ນມສ຺ສາມິ, ສກ຺ກໂຣມິ ຄຣຸໍ ກໂຣມິ [ຄຣຸກໂຣມິ (ສ຺ຍາ.)] ມາເນມິ ປູເຊມິ. ສເມຈ຺ຈາຕິ ສເມຈ຺ຈ ອຠິສເມຈ຺ຈ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຠິສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ສມ຺ມຸຂາ ຕໍ ນມສ຺ສາມິ. ນາຄາຕິ ນາໂຄ ຈ ຠຄວາ ອາຄຸໍ ນ ກໂຣຕີຕິ – ນາໂຄ, ນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ – ນາໂຄ, ນ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ – ນາໂຄ. ກຖໍ ຠຄວາ ອາຄຸໍ ນ ກໂຣຕີຕິ – ນາໂຄ? ອາຄຸ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສໍກິເລສິກາ ໂປໂນຠວິກາ ສທຣາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓິຍາ.

ອາຄຸໍ ນ ກໂຣຕິ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ, [ສຠິຍາຕິ ຠຄວາ]

ສພ຺ພສໍໂຍເຄ [ສພ຺ພໂຍເຄ (ກ.), ສຸ. ນິ. ໕໒໗] ວິສຊ຺ຊ ພນ຺ຘນານິ;

ສພ຺ພຕ຺ຖ ນ ສຊ຺ຊຕີ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ນາໂຄ ຕາທິ ປວຸຈ຺ຈເຕ ຕຖຕ຺ຕາຕິ.

ເອວໍ ຠຄວາ ອາຄຸໍ ນ ກໂຣຕີຕິ – ນາໂຄ.

ກຖໍ ຠຄວາ ນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ – ນາໂຄ. ຠຄວາ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ຣາຄວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂທສວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ໂມຫວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ມານວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ທິຏ຺ຐິວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ວິຈິກິຈ຺ຉາວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ອນຸສຍວເສນ ຄຈ຺ຉຕິ, ນ ວຄ຺ເຄຫິ ຘມ຺ເມຫິ ຍາຍຕິ ນີຍຕິ [ນິຍ຺ຍຕິ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ວຸຍ຺ຫຕິ ສໍຫຣີຍຕິ. ເອວໍ ຠຄວາ ນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ – ນາໂຄ.

ກຖໍ ຠຄວາ ນ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ – ນາໂຄ. ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ເຄນ ເຍ ກິເລສາ ປຫີນາ ເຕ ກິເລເສ ນ ປຸເນຕິ ນ ປຈ຺ເຈຕິ ນ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉຕິ. ສກທາຄາມິມຄ຺ເຄນ…ເປ… ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ… ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ເຍ ກິເລສາ ປຫີນາ ເຕ ກິເລເສ ນ ປຸເນຕິ ນ ປຈ຺ເຈຕິ ນ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ຠຄວາ ນ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ ນາໂຄຕິ – ຕໍ ຕໍ ນມສ຺ສາມິ ສເມຈ຺ຈ ນາຄ.

ອປ຺ເປວ ມໍ ຠຄວາ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍາຕິ ອປ຺ເປວ ມໍ ຠຄວາ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ໂອວເທຍ຺ຍ ອຠິຓ຺ຫໍ ໂອວເທຍ຺ຍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ໂອວເທຍ຺ຍ ອນຸສາເສຍ຺ຍາຕິ – ອປ຺ເປວ ມໍ ຠຄວາ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍ. ເຕນາຫ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ –

‘‘ເຕ ຈາປິ ນູນປ຺ປຊເຫຍ຺ຍຸ ທຸກ຺ຂໍ, ເຍ ຕ຺ວໍ ມຸນີ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍ;

ຕໍ ຕໍ ນມສ຺ສາມິ ສເມຈ຺ຈ ນາຄ, ອປ຺ເປວ ມໍ ຠຄວາ ອຏ຺ຐິຕໍ ໂອວເທຍ຺ຍາ’’ຕິ.

໒໘. ຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ເວທຄຸມາຠິຊຎ຺ຎາ, ອກິຎ຺ຈນໍ ກາມຠເວ ອສຕ຺ຕໍ;

ອທ຺ຘາ ຫິ ໂສ ໂອຆມິມໍ ອຕາຣິ, ຕິຓ຺ໂຓ ຈ ປາຣໍ ອຂິໂລ ອກງ຺ໂຂ.

ຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ເວທຄຸມາຠິຊຎ຺ຎາຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ ພາຫິຕຕ຺ຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ. ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ພາຫິຕາ ໂຫຕິ, ວິຈິກິຈ຺ຉາ ພາຫິຕາ ໂຫຕິ, ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ ພາຫິໂຕ ໂຫຕິ, ຣາໂຄ ພາຫິໂຕ ໂຫຕິ, ໂທໂສ ພາຫິໂຕ ໂຫຕິ, ໂມໂຫ ພາຫິໂຕ ໂຫຕິ, ມາໂນ ພາຫິໂຕ ໂຫຕິ. ພາຫິຕາສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສໍກິເລສິກາ ໂປໂນຠວິກາ ສທຣາ ທຸກ຺ຂວິປາກາ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓິຍາ.

ພາຫິຕ຺ວາ ສພ຺ພປາປການິ, [ສຠິຍາຕິ ຠຄວາ]