໑໑. ກລຫວິວາທສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທໂສ

ອຖ ກລຫວິວາທສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທສໍ ວກ຺ຂຕິ –

໙໗. ກຸໂຕປຫູຕາ ກລຫາ ວິວາທາ, ປຣິເທວໂສກາ ສຫມຈ຺ຉຣາ ຈ;

ມານາຕິມານາ ສຫເປສຸຓາ ຈ, ກຸໂຕປຫູຕາ ເຕ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ.

ກຸໂຕປຫູຕາ ກລຫາ ວິວາທາຕິ. ກລໂຫຕິ ເອເກນ ອາກາເຣນ ກລໂຫ; ວິວາໂທຕິປິ ຕຎ຺ເຎວ. ໂຍ ກລໂຫ ໂສ ວິວາໂທ, ໂຍ ວິວາໂທ ໂສ ກລໂຫ. ອຖ ວາ ອປເຣນ ອາກາເຣນ ວິວາໂທ ວຸຈ຺ຈຕິ ກລຫສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາໂຄ ວິວາໂທ. ຣາຊາໂນປິ ຣາຊູຫິ ວິວທນ຺ຕິ, ຂຕ຺ຕິຍາປິ ຂຕ຺ຕິເຍຫິ ວິວທນ຺ຕິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາປິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິວທນ຺ຕິ, ຄຫປຕີປິ ຄຫປຕີຫິ ວິວທນ຺ຕິ, ມາຕາປິ ປຸຕ຺ເຕນ ວິວທຕິ, ປຸຕ຺ໂຕປິ ມາຕຣາ ວິວທຕິ, ປິຕາປິ ປຸຕ຺ເຕນ ວິວທຕິ, ປຸຕ຺ໂຕປິ ປິຕຣາ ວິວທຕິ, ຠາຕາປິ ຠາຕຣາ ວິວທຕິ, ຠາຕາປິ ຠຄິນິຍາ ວິວທຕິ, ຠຄິນີປິ ຠາຕຣາ ວິວທຕິ, ສຫາໂຍປິ ສຫາເຍນ ວິວທຕິ – ອຍໍ ວິວາໂທ. ກຕໂມ ກລໂຫ? ອາຄາຣິກາ ທຓ຺ຑປສຸຕາ ກາເຍນ ວາຈາຍ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ປພ຺ພຊິຕາ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕາ ກາເຍນ ວາຈາຍ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ – ອຍໍ ກລໂຫ.

ກຸໂຕປຫູຕາ ກລຫາ ວິວາທາຕິ. ກລຫາ ຈ ວິວາທາ ຈ ກຸໂຕປຫູຕາ ກຸໂຕຊາຕາ ກຸໂຕສຎ຺ຊາຕາ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕປາຕຸຠູຕາ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາຕິ ກລຫສ຺ສ ຈ ວິວາທສ຺ສ ຈ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ເຫຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ນິທານໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ສມ຺ຠວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ປຠວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ສມຸຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ອາຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ອາຣມ຺ມຓໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ປຈ຺ຈຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ [ອຊ຺ໂຌສຕິ (ສີ.)] ປສາເທຕີຕິ – ກຸໂຕປຫູຕາ ກລຫາ ວິວາທາ.

ປຣິເທວໂສກາ ສຫມຈ຺ຉຣາ ຈາຕິ. ປຣິເທໂວຕິ ຎາຕິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ໂຠຄພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ໂຣຄພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ສີລພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ທິຏ຺ຐິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ພ຺ຍສເນນ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ, ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ທຸກ຺ຂຘມ຺ເມນ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ອາເທໂວ ປຣິເທໂວ, ອາເທວນາ ປຣິເທວນາ, ອາເທວິຕຕ຺ຕໍ ປຣິເທວິຕຕ຺ຕໍ, ວາຈາ ປລາໂປ ວິປ຺ປລາໂປ ລາລປ຺ໂປ ລາລປ຺ປາຍນາ ລາລປ຺ປາຍິຕຕ຺ຕໍ. ໂສໂກຕິ ຎາຕິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ໂຠຄໂຣຄສີລທິຏ຺ຐິພ຺ຍສເນນ ວາ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ພ຺ຍສເນນ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ, ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ທຸກ຺ຂຘມ຺ເມນ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ, ໂສໂກ ໂສຈນາ ໂສຈິຕຕ຺ຕໍ, ອນ຺ໂຕໂສໂກ ອນ຺ໂຕປຣິໂສໂກ, ອນ຺ໂຕຑາໂຫ ອນ຺ໂຕປຣິຑາໂຫ, ເຈຕໂສ ປຣິຊ຺ຌາຍນາ ໂທມນສ຺ສໍ ໂສກສລ຺ລໍ. ມຈ຺ຉຣນ຺ຕິ ປຎ຺ຈ ມຈ຺ຉຣິຍານິ – ອາວາສມຈ຺ຉຣິຍໍ, ກຸລມຈ຺ຉຣິຍໍ, ລາຠມຈ຺ຉຣິຍໍ, ວຓ຺ຓມຈ຺ຉຣິຍໍ, ຘມ຺ມມຈ຺ຉຣິຍໍ. ຍໍ ເອວຣູປໍ ມຈ຺ຉຣິຍໍ ມຈ຺ຉຣາຍນໍ ມຈ຺ຉຣາຍິຕຕ຺ຕໍ ເວວິຈ຺ຉໍ ກທຣິຍໍ ກຏຸກຎ຺ຈຸກຕາ ອຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຈ຺ຉຣິຍໍ. ອປິ ຈ, ຂນ຺ຘມຈ຺ຉຣິຍມ຺ປິ ມຈ຺ຉຣິຍໍ, ຘາຕຸມຈ຺ຉຣິຍມ຺ປິ ມຈ຺ຉຣິຍໍ, ອາຍຕນມຈ຺ຉຣິຍມ຺ປິ ມຈ຺ຉຣິຍໍ ຄາໂຫ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຈ຺ຉຣິຍນ຺ຕິ – ປຣິເທວໂສກາ ສຫມຈ຺ຉຣາ ຈ.

ມານາຕິມານາ ສຫເປສຸຓາ ຈາຕິ. ມາໂນຕິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມານໍ ຊເນຕິ ຊາຕິຍາ ວາ ໂຄຕ຺ເຕນ ວາ ໂກລປຸຕ຺ຕິເຍນ ວາ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ ວາ ຘເນນ ວາ ອຊ຺ເຌເນນ ວາ ກມ຺ມາຍຕເນນ ວາ ສິປ຺ປາຍຕເນນ ວາ ວິຊ຺ຊາຏ຺ຐາເນນ ວາ ສຸເຕນ ວາ ປຏິຠາເນນ ວາ ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ວຕ຺ຖຸນາ. ອຕິມາໂນຕິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຣໍ ອຕິມຎ຺ຎຕິ ຊາຕິຍາ ວາ ໂຄຕ຺ເຕນ ວາ…ເປ… ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ວຕ຺ຖຸນາ. ເປສຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປິສຸຓວາໂຈ ໂຫຕິ – ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຕາ ອິເມສໍ ເຠທາຍ, ອມຸຕ຺ຣ ວາ ສຸຕ຺ວາ ອິເມສໍ ອກ຺ຂາຕາ ອມູສໍ ເຠທາຍ. ອິຕິ ສມຄ຺ຄານໍ ວາ ເຠຕ຺ຕາ, ຠິນ຺ນານໍ ວາ ອນຸປ຺ປທາຕາ, ວຄ຺ຄາຣາໂມ ວຄ຺ຄຣໂຕ ວຄ຺ຄນນ຺ທີ ວຄ຺ຄກຣຓິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ເປສຸຎ຺ຎໍ. ອປິ ຈ ທ຺ວີຫິ ກາຣເຓຫິ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣຕິ – ປິຍກມ຺ຍຕາຍ ວາ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ ວາ. ກຖໍ ປິຍກມ຺ຍຕາຍ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣຕິ? ອິມສ຺ສ ປິໂຍ ຠວິສ຺ສາມິ, ມນາໂປ ຠວິສ຺ສາມິ, ວິສ຺ສາສິໂກ ຠວິສ຺ສາມິ, ອພ຺ຠນ຺ຕຣິໂກ ຠວິສ຺ສາມິ, ສຸຫທໂຍ ຠວິສ຺ສາມີຕິ – ເອວໍ ປິຍກມ຺ຍຕາຍ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣຕິ. ກຖໍ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣຕິ? ກຖໍ ອິເມ ນານາ ອສ຺ສຸ, ວິນາ ອສ຺ສຸ, ວຄ຺ຄາ ອສ຺ສຸ, ທ຺ວິຘາ ອສ຺ສຸ, ທ຺ເວຊ຺ຌາ ອສ຺ສຸ, ທ຺ເວ ປກ຺ຂາ ອສ຺ສຸ, ຠິຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ນ ສມາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ທຸກ຺ຂໍ ນ ຜາສຸ ວິຫເຣຍ຺ຍຸນ຺ຕິ – ເອວໍ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣຕີຕິ – ມານາຕິມານາ ສຫເປສຸຓາ ຈ.

ກຸໂຕປຫູຕາ ເຕ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫີຕິ. ກລໂຫ ຈ ວິວາໂທ ຈ ປຣິເທໂວ ຈ ໂສໂກ ຈ ມຈ຺ຉຣິຍຎ຺ຈ ມາໂນ ຈ ອຕິມາໂນ ຈ ເປສຸຎ຺ຎຎ຺ຈາຕິ – ອິເມ ອຏ຺ຐ ກິເລສາ ກຸໂຕປຫູຕາ ກຸໂຕຊາຕາ ກຸໂຕສຎ຺ຊາຕາ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕປາຕຸຠູຕາ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາຕິ. ອິເມສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ກິເລສານໍ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ເຫຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ນິທານໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ສມ຺ຠວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ປຠວໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ສມຸຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ອາຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ອາຣມ຺ມຓໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ປຈ຺ຈຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ກຸໂຕປຫູຕາ ເຕ ຕທິງ຺ຆໍ ພ຺ຣູຫີຕິ. ອິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ ອາຈິກ຺ຂ ເທເສຫິ ປຎ຺ຎເປຫິ ປຏ຺ຐເປຫິ ວິວຣ ວິຠຊ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຫິ ປກາເສຫີຕິ – ກຸໂຕປຫູຕາ ເຕ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ.

ເຕນາຫ ໂສ ນິມ຺ມິໂຕ –

‘‘ກຸໂຕປຫູຕາ ກລຫາ ວິວາທາ, ປຣິເທວໂສກາ ສຫມຈ຺ຉຣາ ຈ;

ມານາຕິມານາ ສຫເປສຸຓາ ຈ, ກຸໂຕປຫູຕາ ເຕ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫີ’’ຕິ.

໙໘. ປິຍປ຺ປຫູຕາ ກລຫາ ວິວາທາ, ປຣິເທວໂສກາ ສຫມຈ຺ຉຣາ ຈ;

ມານາຕິມານາ ສຫເປສຸຓາ ຈ, ມຈ຺ເຉຣຍຸຕ຺ຕາ ກລຫາ ວິວາທາ;

ວິວາທຊາເຕສຸ ຈ ເປສຸຓານິ.

ປິຍປ຺ປຫູຕາ ກລຫາ ວິວາທາ, ປຣິເທວໂສກາ ສຫມຈ຺ຉຣາ ຈາຕິ. ປິຍາຕິ ທ຺ເວ ປິຍາ – ສຕ຺ຕາ ວາ ສງ຺ຂາຣາ ວາ. ກຕເມ ສຕ຺ຕາ ປິຍາ? ອິຘ ຍສ຺ສ ເຕ ໂຫນ຺ຕິ ອຕ຺ຖກາມາ ຫິຕກາມາ ຜາສຸກາມາ ໂຍຄກ຺ເຂມກາມາ ມາຕາ ວາ ປິຕາ ວາ ຠາຕາ ວາ ຠຄິນີ ວາ ປຸຕ຺ໂຕ ວາ ຘີຕາ ວາ ມິຕ຺ຕາ ວາ ອມຈ຺ຈາ ວາ ຎາຕີ ວາ ສາໂລຫິຕາ ວາ – ອິເມ ສຕ຺ຕາ ປິຍາ. ກຕເມ ສງ຺ຂາຣາ ປິຍາ? ມນາປິກາ ຣູປາ ມນາປິກາ ສທ຺ທາ ມນາປິກາ ຄນ຺ຘາ ມນາປິກາ ຣສາ ມນາປິກາ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ – ອິເມ ສງ຺ຂາຣາ ປິຍາ.

ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອຈ຺ເຉທສງ຺ກິໂນປິ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ເຕປິ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິນ຺ເນປິ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິປຣິຓາມສງ຺ກິໂນປິ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ວິປຣິຓາມນ຺ເຕປິ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ວິປຣິຓເຕປິ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອຈ຺ເຉທສງ຺ກິໂນປິ ວິວທນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ເຕປິ ວິວທນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິນ຺ເນປິ ວິວທນ຺ຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິປຣິຓາມສງ຺ກິໂນປິ ວິວທນ຺ຕິ, ວິປຣິຓາມນ຺ເຕປິ ວິວທນ຺ຕິ, ວິປຣິຓເຕປິ ວິວທນ຺ຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອຈ຺ເຉທສງ຺ກິໂນປິ ປຣິເທວນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ເຕປິ ປຣິເທວນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິນ຺ເນປິ ປຣິເທວນ຺ຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິປຣິຓາມສງ຺ກິໂນປິ ປຣິເທວນ຺ຕິ, ວິປຣິຓາມນ຺ເຕປິ ປຣິເທວນ຺ຕິ, ວິປຣິຓເຕປິ ປຣິເທວນ຺ຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອຈ຺ເຉທສງ຺ກິໂນປິ ໂສຈນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ເຕປິ ໂສຈນ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິນ຺ເນປິ ໂສຈນ຺ຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິປຣິຓາມສງ຺ກິໂນປິ ໂສຈນ຺ຕິ, ວິປຣິຓາມນ຺ເຕປິ ໂສຈນ຺ຕິ, ວິປຣິຓເຕປິ ໂສຈນ຺ຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ ໂຄເປນ຺ຕິ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ມມາຍນ຺ຕິ ມຈ຺ຉຣາຍນ຺ຕິ.

ມານາຕິມານາ ສຫເປສຸຓາ ຈາຕິ. ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ມານໍ ຊເນນ຺ຕິ, ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ອຕິມານໍ ຊເນນ຺ຕິ. ກຖໍ ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ມານໍ ຊເນນ຺ຕິ? ມຍໍ ລາຠິໂນ ມນາປິການໍ ຣູປານໍ ສທ຺ທານໍ ຄນ຺ຘານໍ ຣສານໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພານນ຺ຕິ. ເອວໍ ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ມານໍ ຊເນນ຺ຕິ. ກຖໍ ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ອຕິມານໍ ຊເນນ຺ຕິ? ມຍໍ ລາຠິໂນ ມນາປິການໍ ຣູປານໍ ສທ຺ທານໍ ຄນ຺ຘານໍ ຣສານໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພານໍ, ອິເມ ປນຎ຺ເຎ ນ ລາຠິໂນ ມນາປິການໍ ຣູປານໍ ສທ຺ທານໍ ຄນ຺ຘານໍ ຣສານໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພານນ຺ຕິ. ເອວໍ ປິຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ອຕິມານໍ ຊເນນ຺ຕິ. ເປສຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປິສຸຓວາໂຈ ໂຫຕິ, ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຕາ ອິເມສໍ ເຠທາຍ…ເປ… ເອວໍ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣຕີຕິ…ເປ… ມານາຕິມານາ ສຫເປສຸຓາ ຈ.

ມຈ຺ເຉຣຍຸຕ຺ຕາ ກລຫາ ວິວາທາຕິ. ກລໂຫ ຈ ວິວາໂທ ຈ ປຣິເທໂວ ຈ ໂສໂກ ຈ ມາໂນ ຈ ອຕິມາໂນ ຈ ເປສຸຎ຺ຎຎ຺ຈາຕິ – ອິເມ ສຕ຺ຕ ກິເລສາ ມຈ຺ຉຣິເຍ ຍຸຕ຺ຕາ ປຍຸຕ຺ຕາ ອາຍຸຕ຺ຕາ ສມາຍຸຕ຺ຕາຕິ – ມຈ຺ເຉຣຍຸຕ຺ຕາ ກລຫາ ວິວາທາ.

ວິວາທຊາເຕສຸ ຈ ເປສຸຓານີຕິ. ວິວາເທ ຊາເຕ ສຎ຺ຊາເຕ ນິພ຺ພຕ຺ເຕ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ເຕ ປາຕຸຠູເຕ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ; ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຍນ຺ຕິ ອິເມສໍ ເຠທາຍ, ອມຸຕ຺ຣ ວາ ສຸຕ຺ວາ ອິເມສໍ ອກ຺ຂາຍນ຺ຕິ ອມູສໍ ເຠທາຍ. ອິຕິ ສມຄ຺ຄານໍ ວາ ເຠຕ຺ຕາໂຣ, ຠິນ຺ນານໍ ວາ ອນຸປ຺ປທາຕາໂຣ, ວຄ຺ຄາຣາມາ ວຄ຺ຄຣຕາ ວຄ຺ຄນນ຺ທີ ວຄ຺ຄກຣຓິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາໂຣ ໂຫນ຺ຕິ – ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ເປສຸຎ຺ຎໍ. ອປິ ຈ ທ຺ວີຫິ ກາຣເຓຫິ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ – ປິຍກມ຺ຍຕາຍ ວາ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ ວາ. ກຖໍ ປິຍກມ຺ຍຕາຍ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ? ອິມສ຺ສ ປິຍາ ຠວິສ຺ສາມ, ມນາປາ ຠວິສ຺ສາມ, ວິສ຺ສາສິກາ ຠວິສ຺ສາມ, ອພ຺ຠນ຺ຕຣິກາ ຠວິສ຺ສາມ, ສຸຫທຍາ ຠວິສ຺ສາມາຕິ. ເອວໍ ປິຍກມ຺ຍຕາຍ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ. ກຖໍ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ? ‘‘ກຖໍ ອິເມ ນານາ ອສ຺ສຸ, ວິນາ ອສ຺ສຸ, ວຄ຺ຄາ ອສ຺ສຸ, ທ຺ເວຘາ ອສ຺ສຸ, ທ຺ເວຊ຺ຌາ ອສ຺ສຸ, ທ຺ເວ ປກ຺ຂາ ອສ຺ສຸ, ຠິຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ນ ສມາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ທຸກ຺ຂໍ ນ ຜາສຸ ວິຫເຣຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ – ເອວໍ ເຠທາຘິປ຺ປາເຍນ ເປສຸຎ຺ຎໍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕີຕິ – ວິວາທຊາເຕສຸ ຈ ເປສຸຓານິ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ປິຍປ຺ປຫູຕາ ກລຫາ ວິວາທາ, ປຣິເທວໂສກາ ສຫມຈ຺ຉຣາ ຈ;

ມານາຕິມານາ ສຫເປສຸຓາ ຈ, ມຈ຺ເຉຣຍຸຕ຺ຕາ ກລຫາ ວິວາທາ;

ວິວາທຊາເຕສຸ ຈ ເປສຸຓານີ’’ຕິ.

໙໙. ປິຍາ ສຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທານາ, ເຍ ຈາປິ ໂລຠາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກ;

ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ກຸໂຕນິທານາ, ເຍ ສມ຺ປຣາຍາຍ ນຣສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ.

ປິຍາ ສຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທານາຕິ. ປິຍາ ກຸໂຕນິທານາ ກຸໂຕຊາຕາ ກຸໂຕສຎ຺ຊາຕາ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕປາຕຸຠູຕາ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາຕິ ປິຍານໍ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ…ເປ… ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ປິຍາ ສຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທານາ.

ເຍ ຈາປິ ໂລຠາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກຕິ. ເຍ ຈາປີຕິ ຂຕ຺ຕິຍາ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈ ເວສ຺ສາ ຈ ສຸທ຺ທາ ຈ ຄຫຏ຺ຐາ ຈ ປພ຺ພຊິຕາ ຈ ເທວາ ຈ ມນຸສ຺ສາ ຈ. ໂລຠາຕິ ໂຍ ໂລໂຠ ລຸພ຺ຠນາ ລຸພ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ສາຣາໂຄ ສາຣຊ຺ຊນາ ສາຣຊ຺ຊິຕຕ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ວິຈຣນ຺ຕີຕິ ວິຈຣນ຺ຕິ ວິຫຣນ຺ຕິ ອິຣິຍນ຺ຕິ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ ປາເລນ຺ຕິ ຍເປນ຺ຕິ ຍາເປນ຺ຕິ. ໂລເກຕິ ອປາຍໂລເກ ມນຸສ຺ສໂລເກ ເທວໂລເກ ຂນ຺ຘໂລເກ ຘາຕຸໂລເກ ອາຍຕນໂລເກຕິ – ເຍ ຈາປິ ໂລຠາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກ.

ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ກຸໂຕນິທານາຕິ. ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ກຸໂຕນິທານາ ກຸໂຕຊາຕາ ກຸໂຕສຎ຺ຊາຕາ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕປາຕຸຠູຕາ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາຕິ ອາສາຍ ຈ ນິຏ຺ຐາຍ ຈ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ…ເປ… ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ກຸໂຕນິທານາ. ເຍ ສມ຺ປຣາຍາຍ ນຣສ຺ສ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ເຍ ນຣສ຺ສ ປຣາຍນາ ໂຫນ຺ຕິ ທີປາ ໂຫນ຺ຕິ ຕາຓາ ໂຫນ຺ຕິ ເລຓາ ໂຫນ຺ຕິ ສຣຓາ ໂຫນ຺ຕິ ນິຏ຺ຐາ ປຣາຍນາ ໂຫນ຺ຕີຕິ – ເຍ ສມ຺ປຣາຍາຍ ນຣສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ.

ເຕນາຫ ໂສ ນິມ຺ມິໂຕ –

‘‘ປິຍາ ສຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທານາ, ເຍ ຈາປິ ໂລຠາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກ;

ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ກຸໂຕນິທານາ, ເຍ ສມ຺ປຣາຍາຍ ນຣສ຺ສ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ.

໑໐໐. ຉນ຺ທານິທານານິ ປິຍານິ ໂລເກ, ເຍ ຈາປິ [ເຍ ວາປິ (ສ຺ຍາ.)] ໂລຠາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກ;

ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ອິໂຕນິທານາ, ເຍ ສມ຺ປຣາຍາຍ ນຣສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ.

ຉນ຺ທານິທານານິ ປິຍານິ ໂລເກຕິ. ຉນ຺ໂທຕິ ໂຍ ກາເມສຸ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ກາມຣາໂຄ ກາມນນ຺ທີ ກາມຕຓ຺ຫາ ກາມສ຺ເນໂຫ ກາມປຣິຬາໂຫ ກາມມຸຈ຺ຉາ ກາມຊ຺ໂຌສານໍ ກາໂມໂຆ ກາມໂຍໂຄ ກາມຸປາທານໍ ກາມຈ຺ຉນ຺ທນີວຣຓໍ. ອປິ ຈ ປຎ຺ຈ ຉນ຺ທາ – ປຣິເຍສນຈ຺ຉນ຺ໂທ, ປຏິລາຠຈ຺ຉນ຺ໂທ, ປຣິໂຠຄຈ຺ຉນ຺ໂທ, ສນ຺ນິຘິຈ຺ຉນ຺ໂທ, ວິສຊ຺ຊນຈ຺ຉນ຺ໂທ. ກຕໂມ ປຣິເຍສນຈ຺ຉນ຺ໂທ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອຊ຺ໂຌສິໂຕເຍວ ອຕ຺ຖິໂກ ຉນ຺ທຊາໂຕ ຣູເປ ປຣິເຍສຕິ, ສທ຺ເທ… ຄນ຺ເຘ… ຣເສ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ປຣິເຍສຕິ – ອຍໍ ປຣິເຍສນຈ຺ຉນ຺ໂທ. ກຕໂມ ປຏິລາຠຈ຺ຉນ຺ໂທ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອຊ຺ໂຌສິໂຕເຍວ ອຕ຺ຖິໂກ ຉນ຺ທຊາໂຕ ຣູເປ ປຏິລຠຕິ, ສທ຺ເທ… ຄນ຺ເຘ… ຣເສ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ປຏິລຠຕິ – ອຍໍ ປຏິລາຠຈ຺ຉນ຺ໂທ. ກຕໂມ ປຣິໂຠຄຈ຺ຉນ຺ໂທ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອຊ຺ໂຌສິໂຕເຍວ ອຕ຺ຖິໂກ ຉນ຺ທຊາໂຕ ຣູເປ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ສທ຺ເທ… ຄນ຺ເຘ… ຣເສ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ – ອຍໍ ປຣິໂຠຄຈ຺ຉນ຺ໂທ. ກຕໂມ ສນ຺ນິຘິຈ຺ຉນ຺ໂທ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອຊ຺ໂຌສິໂຕເຍວ ອຕ຺ຖິໂກ ຉນ຺ທຊາໂຕ ຘນສນ຺ນິຈຍໍ ກໂຣຕິ ‘‘ອາປທາສຸ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ – ອຍໍ ສນ຺ນິຘິຈ຺ຉນ຺ໂທ. ກຕໂມ ວິສຊ຺ຊນຈ຺ຉນ຺ໂທ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອຊ຺ໂຌສິໂຕເຍວ ອຕ຺ຖິໂກ ຉນ຺ທຊາໂຕ ຘນໍ ວິສຊ຺ເຊຕິ ຫຕ຺ຖາໂຣຫານໍ ອສ຺ສາໂຣຫານໍ ຣຖິການໍ ຘນຸຄ຺ຄຫານໍ ປຕ຺ຕິການໍ ‘‘ອິເມ ມໍ ຣກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ໂຄປິສ຺ສນ຺ຕິ ສມ຺ປຣິວາຣິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ – ອຍໍ ວິສຊ຺ຊນຈ຺ຉນ຺ໂທ. ປິຍານີຕິ ທ຺ເວ ປິຍາ – ສຕ຺ຕາ ວາ ສງ຺ຂາຣາ ວາ…ເປ… ອິເມ ສຕ຺ຕາ ປິຍາ…ເປ… ອິເມ ສງ຺ຂາຣາ ປິຍາ. ຉນ຺ທານິທານານິ ປິຍານິ ໂລເກຕິ. ປິຍາ ຉນ຺ທນິທານາ ຉນ຺ທສມຸທຍາ ຉນ຺ທຊາຕິກາ ຉນ຺ທປຠວາຕິ – ຉນ຺ທານິທານານິ ປິຍານິ ໂລເກ.

ເຍ ຈາປິ ໂລຠາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກຕິ. ເຍ ຈາປີຕິ ຂຕ຺ຕິຍາ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຈ ເວສ຺ສາ ຈ ສຸທ຺ທາ ຈ ຄຫຏ຺ຐາ ຈ ປພ຺ພຊິຕາ ຈ ເທວາ ຈ ມນຸສ຺ສາ ຈ. ໂລຠາຕິ ໂຍ ໂລໂຠ ລຸພ຺ຠນາ ລຸພ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ສາຣາໂຄ ສາຣຊ຺ຊນາ ສາຣຊ຺ຊິຕຕ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ວິຈຣນ຺ຕີຕິ ວິຈຣນ຺ຕິ ວິຫຣນ຺ຕິ ອິຣິຍນ຺ຕິ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ ປາເລນ຺ຕິ ຍເປນ຺ຕິ ຍາເປນ຺ຕິ. ໂລເກຕິ ອປາຍໂລເກ…ເປ… ອາຍຕນໂລເກຕິ – ເຍ ຈາປິ ໂລຠາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກ.

ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ອິໂຕນິທານາຕິ. ອາສາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຓ຺ຫາ. ໂຍ ຣາໂຄ ສາຣາໂຄ…ເປ… ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ນິຏ຺ຐາຕິ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຣູເປ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ຣູປໍ ປຏິລຠຕິ, ຣູປນິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ສທ຺ເທ… ຄນ຺ເຘ… ຣເສ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ… ກຸລໍ… ຄຓໍ… ອາວາສໍ… ລາຠໍ… ຍສໍ… ປສໍສໍ… ສຸຂໍ… ຈີວຣໍ… ປິຓ຺ຑປາຕໍ… ເສນາສນໍ… ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ … ສຸຕ຺ຕນ຺ຕໍ… ວິນຍໍ… ອຠິຘມ຺ມໍ… ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ… ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ… ປໍສຸກູລິກງ຺ຄໍ… ເຕຈີວຣິກງ຺ຄໍ… ສປທານຈາຣິກງ຺ຄໍ… ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄໍ… ເນສຊ຺ຊິກງ຺ຄໍ… ຍຖາສນ຺ຖຕິກງ຺ຄໍ… ປຐມໍ ຌານໍ… ທຸຕິຍໍ ຌານໍ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ… ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ… ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ… ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ … ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິໍ ປຏິລຠຕິ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິນິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ.

‘‘ອາສາຍ ກສເຕ ເຂຕ຺ຕໍ, ພີຊໍ ອາສາຍ ວປ຺ປຕິ;

ອາສາຍ ວາຓິຊາ ຍນ຺ຕິ, ສມຸທ຺ທໍ ຘນຫາຣກາ;

ຍາຍ ອາສາຍ ຕິຏ຺ຐາມິ, ສາ ເມ ອາສາ ສມິຊ຺ຌຕີ’’ຕິ.

ອາສາຍ ສມິທ຺ຘິ ວຸຈ຺ຈເຕ ນິຏ຺ຐາ. ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ອິໂຕນິທານາຕິ. ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ອິໂຕ ຉນ຺ທນິທານາ ຉນ຺ທສມຸທຍາ ຉນ຺ທຊາຕິກາ ຉນ຺ທປຠວາຕິ – ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ອິໂຕນິທານາ.

ເຍ ສມ຺ປຣາຍາຍ ນຣສ຺ສ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ເຍ ນຣສ຺ສ ປຣາຍນາ ໂຫນ຺ຕິ ທີປາ ໂຫນ຺ຕິ ຕາຓາ ໂຫນ຺ຕິ ເລຓາ ໂຫນ຺ຕິ ສຣຓາ ໂຫນ຺ຕິ ນິຏ຺ຐາ ປຣາຍນາ ໂຫນ຺ຕີຕິ – ເຍ ສມ຺ປຣາຍາຍ ນຣສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ຉນ຺ທານິທານານິ ປິຍານິ ໂລເກ, ເຍ ຈາປິ ໂລຠາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກ;

ອາສາ ຈ ນິຏ຺ຐາ ຈ ອິໂຕນິທານາ, ເຍ ສມ຺ປຣາຍາຍ ນຣສ຺ສ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ.

໑໐໑. ຉນ຺ໂທ ນຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທາໂນ, ວິນິຈ຺ຉຍາ ຈາປິ [ວາປິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ກຸໂຕປຫູຕາ;

ໂກໂຘ ໂມສວຊ຺ຊຎ຺ຈ ກຖໍກຖາ ຈ, ເຍ ຈາປິ ຘມ຺ມາ ສມເຓນ ວຸຕ຺ຕາ.

ຉນ຺ໂທ ນຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທາໂນຕິ. ຉນ຺ໂທ ກຸໂຕນິທາໂນ ກຸໂຕຊາໂຕ ກຸໂຕສຎ຺ຊາໂຕ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ກຸໂຕປາຕຸຠູໂຕ, ກິໍນິທາໂນ ກິໍສມຸທໂຍ ກິໍຊາຕິໂກ ກິໍປຠໂວຕິ ຉນ຺ທສ຺ສ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ…ເປ… ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ຉນ຺ໂທ ນຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທາໂນ.

ວິນິຈ຺ຉຍາ ຈາປິ ກຸໂຕປຫູຕາຕິ. ວິນິຈ຺ຉຍາ ກຸໂຕປຫູຕາ ກຸໂຕຊາຕາ ກຸໂຕສຎ຺ຊາຕາ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕປາຕຸຠູຕາ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາຕິ ວິນິຈ຺ຉຍານໍ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ…ເປ… ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ວິນິຈ຺ຉຍາ ຈາປິ ກຸໂຕປຫູຕາ.

ໂກໂຘ ໂມສວຊ຺ຊຎ຺ຈ ກຖໍກຖາ ຈາຕິ. ໂກໂຘຕິ ໂຍ ເອວຣູໂປ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຆາໂຕ ປຏິຆາໂຕ, ປຏິຆໍ ປຏິວິໂຣໂຘ, ໂກໂປ ປໂກໂປ ສມ຺ປໂກໂປ, ໂທໂສ ປໂທໂສ ສມ຺ປໂທໂສ, ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ມໂນປໂທໂສ, ໂກໂຘ ກຸຊ຺ຌນາ ກຸຊ຺ຌິຕຕ຺ຕໍ, ໂທໂສ ທຸສ຺ສນາ ທຸສ຺ສິຕຕ຺ຕໍ, ພ຺ຍາປຕ຺ຕິ ພ຺ຍາປຊ຺ຊນາ ພ຺ຍາປຊ຺ຊິຕຕ຺ຕໍ, ວິໂຣໂຘ ປຏິວິໂຣໂຘ, ຈຓ຺ຑິກ຺ກໍ ອສຸໂຣໂປ ອນຕ຺ຕມນຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ. ໂມສວຊ຺ຊໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຸສາວາໂທ. ກຖໍກຖາ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາຕິ – ໂກໂຘ ໂມສວຊ຺ຊຎ຺ຈ ກຖໍກຖາ ຈ.

ເຍ ຈາປິ ຘມ຺ມາ ສມເຓນ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ເຍ ຈາປີຕິ ເຍ ໂກເຘນ ຈ ໂມສວຊ຺ເຊນ ຈ ກຖໍກຖາຍ ຈ ສຫຄຕາ ສຫຊາຕາ ສໍສຏ຺ຐາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ, ເອກຸປ຺ປາທາ ເອກນິໂຣຘາ ເອກວຕ຺ຖຸກາ ເອກາຣມ຺ມຓາ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເຍ ຈາປິ ຘມ຺ມາ. ອຖ ວາ ເຍ ເຕ ກິເລສາ ອຎ຺ຎຊາຕິກາ ອຎ຺ຎວິຫິຕກາ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເຍ ຈາປິ ຘມ຺ມາ. ສມເຓນ ວຸຕ຺ຕາຕິ ສມເຓນ ສມິຕປາເປນ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ພາຫິຕປາປຘມ຺ເມນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຠິນ຺ນກິເລສມູເລນ ສພ຺ພາກຸສລມູລພນ຺ຘນາ ປມຸຕ຺ເຕນ ວຸຕ຺ຕາ ປວຸຕ຺ຕາ ອາຈິກ຺ຂິຕາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎປິຕາ ປຏ຺ຐປິຕາ ວິວຏາ ວິຠຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານີກຕາ ປກາສິຕາຕິ – ເຍ ຈາປິ ຘມ຺ມາ ສມເຓນ ວຸຕ຺ຕາ.

ເຕນາຫ ໂສ ນິມ຺ມິໂຕ –

‘‘ຉນ຺ໂທ ນຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທາໂນ, ວິນິຈ຺ຉຕາ ຈາປິ ກຸໂຕປຫູຕາ;

ໂກໂຘ ໂມສວຊ຺ຊຎ຺ຈ ກຖໍກຖາ ຈ, ເຍ ຈາປິ ຘມ຺ມາ ສມເຓນ ວຸຕ຺ຕາ’’ຕິ.

໑໐໒. ສາຕໍ ອສາຕນ຺ຕິ ຍມາຫຸ ໂລເກ, ຕມູປນິສ຺ສາຍ ປໂຫຕິ ຉນ຺ໂທ;

ຣູເປສຸ ທິສ຺ວາ ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈ, ວິນິຈ຺ຉຍໍ ກຸພ຺ພຕິ [ກູຣຸເຕ (ສ຺ຍາ.)] ຊນ຺ຕຸ ໂລເກ.

ສາຕໍ ອສາຕນ຺ຕິ ຍມາຫຸ ໂລເກຕິ. ສາຕນ຺ຕິ ສຸຂາ ຈ ເວທນາ, ອິຏ຺ຐຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ [ວຕ຺ຖຸໍ (ສີ. ກ.)]. ອສາຕນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາ ຈ ເວທນາ, ອນິຏ຺ຐຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ. ຍມາຫຸ ໂລເກຕິ ຍໍ ອາຫໍສຸ ຍໍ ກເຖນ຺ຕິ ຍໍ ຠຓນ຺ຕິ ຍໍ ທີເປນ຺ຕິ ຍໍ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ – ສາຕໍ ອສາຕນ຺ຕິ ຍມາຫຸ ໂລເກ.

ຕມູປນິສ຺ສາຍ ປໂຫຕິ ຉນ຺ໂທຕິ. ສາຕາສາຕໍ ນິສ຺ສາຍ, ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ນິສ຺ສາຍ, ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສໍ ນິສ຺ສາຍ, ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐໍ ນິສ຺ສາຍ, ອນຸນຍປຏິຆໍ ນິສ຺ສາຍ ຉນ຺ໂທ ປໂຫຕິ ປຠວຕິ ຊາຍຕິ ສຎ຺ຊາຍຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕຕີຕິ – ຕມູປນິສ຺ສາຍ ປໂຫຕິ ຉນ຺ໂທ.

ຣູເປສຸ ທິສ຺ວາ ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາຕິ. ຣູເປສູຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ມຫາຠູຕາ ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຍ ຣູປໍ. ກຕໂມ ຣູປານໍ ຠໂວ? ໂຍ ຣູປານໍ ຠໂວ ຊາຕິ ສຎ຺ຊາຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ປາຕຸຠາໂວ – ອຍໍ ຣູປານໍ ຠໂວ. ກຕໂມ ຣູປານໍ ວິຠໂວ? ໂຍ ຣູປານໍ ຂໂຍ ວໂຍ ເຠໂທ ປຣິເຠໂທ ອນິຈ຺ຈຕາ ອນ຺ຕຣຘານໍ – ອຍໍ ຣູປານໍ ວິຠໂວ. ຣູເປສຸ ທິສ຺ວາ ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາຕິ ຣູເປສຸ ຠວຎ຺ຈ ວິຠວຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາຕິ – ຣູເປສຸ ທິສ຺ວາ ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈ.

ວິນິຈ຺ຉຍໍ ກຸພ຺ພຕິ ຊນ຺ຕຸ ໂລເກຕິ. ວິນິຈ຺ຉຍາຕິ ທ຺ເວ ວິນິຈ຺ຉຍາ – ຕຓ຺ຫາວິນິຈ຺ຉໂຍ ຈ, ທິຏ຺ຐິວິນິຈ຺ຉໂຍ ຈ. ກຖໍ ຕຓ຺ຫາວິນິຈ຺ຉຍໍ ກໂຣຕິ? ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ໂຠຄາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ໂຠຄາ ປຣິກ຺ຂຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ເກນ ນຸ ໂຂ ເມ ອຸປາເຍນ ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ໂຠຄາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ໂຠຄາ ປຣິກ຺ຂຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ປນ ເອວໍ ໂຫຕິ ‘‘ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປ຺ປມາທຏ຺ຐານານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ເມ ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ໂຠຄາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ໂຠຄາ ປຣິກ຺ຂຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ; ວິກາລວິສິຂາຈຣິຍານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ເມ ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ໂຠຄາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ໂຠຄາ ປຣິກ຺ຂຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ; ສມຊ຺ຊາຠິຈຣຓໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ເມ… ຊຸຕປ຺ປມາທຏ຺ຐານານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ເມ… ປາປມິຕ຺ຕານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ເມ ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ໂຠຄາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ໂຠຄາ ປຣິກ຺ຂຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ; ອາລສ຺ຍານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ເມ ອນຸປ຺ປນ຺ນາ ເຈວ ໂຠຄາ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ຈ ໂຠຄາ ປຣິກ຺ຂຍໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ ເອວໍ ຎາຓໍ ກຕ຺ວາ ຉ ໂຠຄານໍ ອປາຍມຸຂານິ ນ ເສວຕິ, ຉ ໂຠຄານໍ ອາຍມຸຂານິ ເສວຕິ. ເອວມ຺ປິ ຕຓ຺ຫາວິນິຈ຺ຉຍໍ ກໂຣຕິ.

ອຖ ວາ ກສິຍາ ວາ ວຓິຊ຺ຊາຍ ວາ ໂຄຣກ຺ເຂນ ວາ ອິສ຺ສຕ຺ເຖນ [ອິສ຺ສຕ຺ເຕນ (ກ. ສີ. ກ.) ອິສຸ + ສຕ຺ຖ] ວາ ຣາຊໂປຣິເສນ ວາ ສິປ຺ປຎ຺ຎຕເຣນ ວາ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ເອວມ຺ປິ ຕຓ຺ຫາວິນິຈ຺ຉຍໍ ກໂຣຕິ. ກຖໍ ທິຏ຺ຐິວິນິຈ຺ຉຍໍ ກໂຣຕິ? ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຊານາຕິ – ‘‘ອຕ຺ຕາ ເມ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ, ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ອນ຺ຕຣຫິເຕ ຊານາຕິ – ‘‘ອຕ຺ຕາ ເມ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ວິຄໂຕ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ທິຏ຺ຐິວິນິຈ຺ຉຍໍ ກໂຣຕິ. ໂສຕສ຺ມິໍ… ຆານສ຺ມິໍ… ຊິວ຺ຫາຍ… ກາຍສ຺ມິໍ… ຣູປສ຺ມິໍ… ສທ຺ທສ຺ມິໍ… ຄນ຺ຘສ຺ມິໍ… ຣສສ຺ມິໍ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ພສ຺ມິໍ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຊານາຕິ – ‘‘ອຕ຺ຕາ ເມ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພສ຺ມິໍ ອນ຺ຕຣຫິເຕ ຊານາຕິ – ‘‘ອຕ຺ຕາ ເມ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ວິຄໂຕ ເມ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ທິຏ຺ຐິວິນິຈ຺ຉຍໍ ກໂຣຕິ ຊເນຕິ ສຎ຺ຊເນຕິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ເຕຕິ. ຊນ຺ຕູຕິ ສຕ຺ໂຕ ນໂຣ ມານໂວ…ເປ… ມນຸໂຊ. ໂລເກຕິ ອປາຍໂລເກ …ເປ… ອາຍຕນໂລເກຕິ – ວິນິຈ຺ຉຍໍ ກຸພ຺ພຕິ ຊນ຺ຕຸ ໂລເກ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ສາຕໍ ອສາຕນ຺ຕິ ຍມາຫຸ ໂລເກ, ຕມູປນິສ຺ສາຍ ປໂຫຕິ ຉນ຺ໂທ;

ຣູເປສຸ ທິສ຺ວາ ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈ, ວິນິຈ຺ຉຍໍ ກຸພ຺ພຕິ ຊນ຺ຕຸ ໂລເກ’’ຕິ.

໑໐໓. ໂກໂຘ ໂມສວຊ຺ຊຎ຺ຈ ກຖໍກຖາ ຈ, ເອເຕປິ ຘມ຺ມາ ທ຺ວຍເມວ ສນ຺ເຕ;

ກຖໍກຖີ ຎາຓປຖາຍ ສິກ຺ເຂ, ຎຕ຺ວາ ປວຸຕ຺ຕາ ສມເຓນ ຘມ຺ມາ.

ໂກໂຘ ໂມສວຊ຺ຊຎ຺ຈ ກຖໍກຖາ ຈາຕິ. ໂກໂຘຕິ ໂຍ ເອວຣູໂປ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຆາໂຕ ປຏິຆາໂຕ…ເປ… ໂມສວຊ຺ຊໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມຸສາວາໂທ. ກຖໍກຖາ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາ. ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍປິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ, ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍປິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ. ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍປິ ມຸສາວາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍປິ ມຸສາວາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍປິ ກຖໍກຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍປິ ກຖໍກຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

ກຖໍ ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ? ປກຕິຍາ ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ. ອນຕ຺ຖໍ ເມ ອຈຣີຕິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ, ອນຕ຺ຖໍ ເມ ຈຣຕີຕິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ, ອນຕ຺ຖໍ ເມ ຈຣິສ຺ສຕີຕິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ; ປິຍສ຺ສ ເມ ມນາປສ຺ສ ອນຕ຺ຖໍ ອຈຣິ … ອນຕ຺ຖໍ ຈຣຕິ… ອນຕ຺ຖໍ ຈຣິສ຺ສຕີຕິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ; ອປ຺ປິຍສ຺ສ ເມ ອມນາປສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອຈຣິ… ອຕ຺ຖໍ ຈຣຕິ… ອຕ຺ຖໍ ຈຣິສ຺ສຕີຕິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ. ເອວໍ ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ.

ກຖໍ ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ? ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອຈ຺ເຉທສງ຺ກິໂນປິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ, ອຈ຺ຉິຊ຺ຊນ຺ເຕປິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ, ອຈ຺ຉິນ຺ເນປິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ. ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວິປຣິຓາມສງ຺ກິໂນປິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ, ວິປຣິຓາມນ຺ເຕປິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ, ວິປຣິຓເຕປິ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ. ເອວໍ ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ໂກໂຘ ຊາຍຕິ.

ກຖໍ ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ມຸສາວາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອນ຺ທຸພນ຺ຘເນນ [ອທ຺ທຸພນ຺ຘເນນ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ວາ ພທ຺ໂຘ [ພນ຺ໂຘ (ສ຺ຍາ. ກ.)]; ຕສ຺ສ ພນ຺ຘນສ຺ສ ໂມກ຺ຂຕ຺ຖາຍ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສຕິ… ຣຊ຺ຊຸພນ຺ຘເນນ ວາ ພທ຺ໂຘ… ສງ຺ຂລິກພນ຺ຘເນນ ວາ ພທ຺ໂຘ… ເວຕ຺ຕພນ຺ຘເນນ ວາ ພທ຺ໂຘ… ລຕາພນ຺ຘເນນ ວາ ພທ຺ໂຘ… ປກ຺ເຂປພນ຺ຘເນນ ວາ ພທ຺ໂຘ… ປຣິກ຺ເຂປພນ຺ຘເນນ ວາ ພທ຺ໂຘ… ຄາມນິຄມນຄຣຣຏ຺ຐພນ຺ຘເນນ ວາ ພທ຺ໂຘ… ຊນປທພນ຺ຘເນນ ວາ ພທ຺ໂຘ; ຕສ຺ສ ພນ຺ຘນສ຺ສ ໂມກ຺ຂຕ຺ຖາຍ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສຕິ. ເອວໍ ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ມຸສາວາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ.

ກຖໍ ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ມຸສາວາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມນາປິການໍ [ມນາປານໍ (ສີ.)] ຣູປານໍ ເຫຕຸ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສຕິ… ມນາປິການໍ ສທ຺ທານໍ… ຄນ຺ຘານໍ… ຣສານໍ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ພານໍ ເຫຕຸ… ຈີວຣເຫຕຸ… ປິຓ຺ຑປາຕເຫຕຸ… ເສນາສນເຫຕຸ… ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣເຫຕຸ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສຕິ. ເອວໍ ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ມຸສາວາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

ກຖໍ ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ກຖໍກຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? ‘‘ມຸຈ຺ຈິສ຺ສາມິ [ມຸຎ຺ຈິສ຺ສາມິ (ສີ.)] ນຸ ໂຂ ຈກ຺ຂຸໂຣຄໂຕ, ນ ນຸ ໂຂ ມຸຈ຺ຈິສ຺ສາມິ ຈກ຺ຂຸໂຣຄໂຕ. ມຸຈ຺ຈິສ຺ສາມິ ນຸ ໂຂ ໂສຕໂຣຄໂຕ… ຆານໂຣຄໂຕ… ຊິວ຺ຫາໂຣຄໂຕ… ກາຍໂຣຄໂຕ… ສີສໂຣຄໂຕ… ກຓ຺ຓໂຣຄໂຕ… ມຸຂໂຣຄໂຕ… ມຸຈ຺ຈິສ຺ສາມິ ນຸ ໂຂ ທນ຺ຕໂຣຄໂຕ, ນ ນຸ ໂຂ ມຸຈ຺ຈິສ຺ສາມິ ທນ຺ຕໂຣຄໂຕ’’ຕິ. ເອວໍ ອນິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ກຖໍກຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ.

ກຖໍ ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ກຖໍກຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? ‘‘ລຠິສ຺ສາມິ ນຸ ໂຂ ມນາປິເກ [ມນາປິເຍ (ສີ. ກ.)] ຣູເປ, ນ ນຸ ໂຂ ລຠິສ຺ສາມິ ມນາປິເກ ຣູເປ. ລຠິສ຺ສາມິ ນຸ ໂຂ ມນາປິເກ ສທ຺ເທ… ຄນ຺ເຘ… ຣເສ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ… ກຸລໍ… ຄຓໍ… ອາວາສໍ… ລາຠໍ… ຍສໍ… ປສໍສໍ… ສຸຂໍ… ຈີວຣໍ… ປິຓ຺ຑປາຕໍ… ເສນາສນໍ… ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣ’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ອິຏ຺ຐໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ກຖໍກຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ – ໂກໂຘ ໂມສວຊ຺ຊຎ຺ຈ ກຖໍກຖາ ຈ.

ເອເຕປິ ຘມ຺ມາ ທ຺ວຍເມວ ສນ຺ເຕຕິ. ສາຕາສາເຕ ສນ຺ເຕ, ສຸຂທຸກ຺ເຂ ສນ຺ເຕ, ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ເສ ສນ຺ເຕ, ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐ ສນ຺ເຕ, ອນຸນຍປຏິເຆ ສນ຺ເຕ ສໍວິຊ຺ຊມາເນ ອຕ຺ຖິ ອຸປລພ຺ຠມາເນຕິ – ເອເຕປິ ຘມ຺ມາ ທ຺ວຍເມວ ສນ຺ເຕ.

ກຖໍກຖີ ຎາຓປຖາຍ ສິກ຺ເຂຕິ. ຎາຓມ຺ປິ ຎາຓປໂຖ, ຎາຓສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓມ຺ປິ ຎາຓປໂຖ, ຎາຓສຫຠຸໂນປິ ຘມ຺ມາ ຎາຓປໂຖ. ຍຖາ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອຣິຍປໂຖ, ເທວມຄ຺ໂຄ ເທວປໂຖ, ພ຺ຣຫ຺ມມຄ຺ໂຄ ພ຺ຣຫ຺ມປໂຖ; ເອວເມວ ຎາຓມ຺ປິ ຎາຓປໂຖ, ຎາຓສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓມ຺ປິ ຎາຓປໂຖ, ຎາຓສຫຠຸໂນປິ ຘມ຺ມາ ຎາຓປໂຖ.

ສິກ຺ເຂຕິ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ – ອຘິສີລສິກ຺ຂາ, ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາ, ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ. ກຕມາ ອຘິສີລສິກ຺ຂາ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ, ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣສໍວຸໂຕ ວິຫຣຕິ ອາຈາຣໂຄຈຣສມ຺ປນ຺ໂນ, ອຓຸມຕ຺ເຕສຸ ວຊ຺ເຊສຸ ຠຍທສ຺ສາວີ, ສມາທາຍ ສິກ຺ຂຕິ ສິກ຺ຂາປເທສຸ, ຂຸທ຺ທໂກ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ… ມຫນ຺ໂຕ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ… ສີລໍ ປຕິຏ຺ຐາ ອາທິ ຈຣຓໍ ສໍຍໂມ ສໍວໂຣ ມຸຂໍ ປມຸຂໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ – ອຍໍ ອຘິສີລສິກ຺ຂາ. ກຕມາ ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ – ອຍໍ ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາ. ກຕມາ ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ? ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ປຎ຺ຎວາ ໂຫຕິ, ອຸທຍຕ຺ຖຄາມິນິຍາ ປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຣິຍາຍ ນິພ຺ເພຘິກາຍ ສມ຺ມາທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄາມິນິຍາ. ໂສ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ‘‘ອິເມ ອາສວາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ…ເປ… ‘‘ອຍໍ ອາສວນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ – ອຍໍ ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ.

ກຖໍກຖີ ຎາຓປຖາຍ ສິກ຺ເຂຕິ. ກຖໍກຖີ ປຸຄ຺ຄໂລ ສກງ຺ໂຂ ສວິເລໂຂ ສທ຺ເວຬ຺ຫໂກ ສວິຈິກິຈ຺ໂຉ, ຎາຓາຘິຄມາຍ ຎາຓຜຸສນາຍ ຎາຓສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ອຘິສີລມ຺ປິ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອຘິຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອຘິປຎ຺ຎມ຺ປິ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ; ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາໂຍ ອາວຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຊານນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ປສ຺ສນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຈິຕ຺ຕໍ ອຘິຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ສທ຺ຘາຍ ອຘິມຸຈ຺ຈນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ວີຣິຍໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຈິຕ຺ຕໍ ສມາທຫນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ປຎ຺ຎາຍ ປຊານນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ອຠິຊານນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ປຣິຊານນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ປຫາຕພ຺ພໍ ປຊຫນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຠາເວຕພ຺ພໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ໂຕ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ ອາຈເຣຍ຺ຍ ສມາຈເຣຍ຺ຍ ສມາທາຍ ວຕ຺ເຕຍ຺ຍາຕິ – ກຖໍກຖີ ຎາຓປຖາຍ ສິກ຺ເຂ.

ຎຕ຺ວາ ປວຸຕ຺ຕາ ສມເຓນ ຘມ຺ມາຕິ. ຎຕ຺ວາຕິ ຎຕ຺ວາ ຊານິຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕາ ປວຸຕ຺ຕາ ອາຈິກ຺ຂິຕາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎປິຕາ ປຏ຺ຐປິຕາ ວິວຏາ ວິຠຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານີກຕາ [ອຸຕ຺ຕານິໍ ກຕາ (ກ.)] ປກາສິຕາ. ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ຊານິຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕາ ປວຸຕ຺ຕາ ອາຈິກ຺ຂິຕາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎປິຕາ ປຏ຺ຐປິຕາ ວິວຏາ ວິຠຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານີກຕາ ປກາສິຕາ, ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ທຸກ຺ຂາ’’ຕິ… ‘‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ… ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓ’’ນ຺ຕິ… ‘‘ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ’’ຕິ… ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ…ເປ… ‘‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ… ‘‘ອິເມ ອາສວາ’’ຕິ…ເປ… ‘‘ອຍໍ ອາສວນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’’ຕິ… ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ… ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ປຣິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ… ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ປຫາຕພ຺ພາ’’ຕິ… ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ຠາເວຕພ຺ພາ’’ຕິ… ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມາ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພາ’’ຕິ… ຉນ຺ນໍ ຜສ຺ສາຍຕນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ… ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘານໍ… ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາຠູຕານໍ… ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ຊານິຕ຺ວາ ຕຸລຍິຕ຺ວາ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ວິຠາວຍິຕ຺ວາ ວິຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕາ ປວຸຕ຺ຕາ ອາຈິກ຺ຂິຕາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎປິຕາ ປຏ຺ຐປິຕາ ວິວຏາ ວິຠຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານີກຕາ ປກາສິຕາ.

ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ອຠິຎ຺ຎາຍາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ, ໂນ ອນຠິຎ຺ຎາຍ. ສນິທານາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ, ໂນ ອນິທານໍ. ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ, ໂນ ອປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຠິຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມໍ ເທສຍໂຕ, ໂນ ອນຠິຎ຺ຎາຍ, ສນິທານໍ ຘມ຺ມໍ ເທສຍໂຕ, ໂນ ອນິທານໍ, ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທສຍໂຕ, ໂນ ອປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ, ກຣຓີໂຍ ໂອວາໂທ, ກຣຓີຍາ ອນຸສາສນີ. ອລຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂວ ຕຸຏ຺ຐິຍາ ອລໍ ປາໂມຊ຺ຊາຍ ອລໍ ໂສມນສ຺ສາຍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ, ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ, ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ສງ຺ໂຆຕິ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ເວຍ຺ຍາກຣຓສ຺ມິໍ ຠຎ຺ຎມາເນ ທສສຫສ຺ສີ ໂລກຘາຕຸ ອກມ຺ປິຕ຺ຖາ’’ຕິ – ຎຕ຺ວາ ປວຸຕ຺ຕາ ສມເຓນ ຘມ຺ມາ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ໂກໂຘ ໂມສວຊ຺ຊຎ຺ຈ ກຖໍກຖາ ຈ, ເອເຕປິ ຘມ຺ມາ ທ຺ວຍເມວ ສນ຺ເຕ;

ກຖໍກຖີ ຎາຓປຖາຍ ສິກ຺ເຂ, ຎຕ຺ວາ ປວຸຕ຺ຕາ ສມເຓນ ຘມ຺ມາ’’ຕິ.

໑໐໔. ສາຕໍ ອສາຕຎ຺ຈ ກຸໂຕນິທານາ, ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ນ ຠວນ຺ຕິ ເຫເຕ;

ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາປິ ຍເມຕມຕ຺ຖໍ, ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ຍໂຕນິທານໍ.

ສາຕໍ ອສາຕຎ຺ຈ ກຸໂຕນິທານາຕິ. ສາຕາ ອສາຕາ ກຸໂຕນິທານາ ກຸໂຕຊາຕາ ກຸໂຕສຎ຺ຊາຕາ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕປາຕຸຠູຕາ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາຕິ ສາຕາສາຕານໍ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ…ເປ… ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ສາຕໍ ອສາຕຎ຺ຈ ກຸໂຕນິທານາ.

ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ນ ຠວນ຺ຕິ ເຫເຕຕິ. ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ອສໍວິຊ຺ຊມາເນ ນຕ຺ຖິ ອນຸປລພ຺ຠມາເນ ສາຕາສາຕາ ນ ຠວນ຺ຕິ ນປ຺ປຠວນ຺ຕິ ນ ຊາຍນ຺ຕິ ນ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ນ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ – ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ນ ຠວນ຺ຕິ ເຫເຕ.

ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາປິ ຍເມຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ. ກຕໂມ ສາຕາສາຕານໍ ຠໂວ? ໂຍ ສາຕາສາຕານໍ ຠໂວ ປຠໂວ ຊາຕິ ສຎ຺ຊາຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ປາຕຸຠາໂວ – ອຍໍ ສາຕາສາຕານໍ ຠໂວ. ກຕໂມ ສາຕາສາຕານໍ ວິຠໂວ? ໂຍ ສາຕາສາຕານໍ ຂໂຍ ວໂຍ ເຠໂທ ປຣິເຠໂທ ອນິຈ຺ຈຕາ ອນ຺ຕຣຘານໍ – ອຍໍ ສາຕາສາຕານໍ ວິຠໂວ. ຍເມຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ ຍໍ ປຣມຕ຺ຖນ຺ຕິ – ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາປິ ຍເມຕມຕ຺ຖໍ.

ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ຍໂຕນິທານນ຺ຕິ. ເອຕນ຺ຕິ ຍໍ ປຸຈ຺ຉາມິ ຍໍ ຍາຈາມິ ຍໍ ອຊ຺ເຌສາມິ ຍໍ ປສາເທມິ. ປພ຺ຣູຫີຕິ ພ຺ຣູຫິ ວເທຫິ ອາຈິກ຺ຂ ເທເສຫິ ປຎ຺ຎເປຫິ ປຏ຺ຐເປຫິ ວິວຣ ວິຠຊ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຫິ ປກາເສຫີຕິ – ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ. ຍໂຕນິທານນ຺ຕິ ຍໍນິທານໍ ຍໍສມຸທຍໍ ຍໍຊາຕິກໍ ຍໍປຠວນ຺ຕິ – ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ຍໂຕນິທານໍ.

ເຕນາຫ ໂສ ນິມ຺ມິໂຕ –

‘‘ສາຕໍ ອສາຕຎ຺ຈ ກຸໂຕນິທານາ, ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ນ ຠວນ຺ຕິ ເຫເຕ;

ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາປິ ຍເມຕມຕ຺ຖໍ, ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ຍໂຕນິທານ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໕. ຜສ຺ສນິທານໍ ສາຕໍ ອສາຕໍ, ຜສ຺ເສ ອສນ຺ເຕ ນ ຠວນ຺ຕິ ເຫເຕ;

ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາປິ ຍເມຕມຕ຺ຖໍ, ເອຕໍ ເຕ ປພ຺ຣູມິ ອິໂຕນິທານໍ.

ຜສ຺ສນິທານໍ ສາຕໍ ອສາຕນ຺ຕິ. ສຸຂເວທນີຍໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ສຸຂາ ເວທນາ. ຍາ ຕສ຺ເສວ ສຸຂເວທນີຍສ຺ສ ຜສ຺ສສ຺ສ ນິໂຣຘາ, ຍໍ ຕຊ຺ຊໍ ເວທຍິຕໍ ສຸຂເວທນີຍໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສຸຂາ ເວທນາ ສາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ສາ ວູປສມ຺ມຕິ. ທຸກ຺ຂເວທນີຍໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ. ຍາ ຕສ຺ເສວ ທຸກ຺ຂເວທນີຍສ຺ສ ຜສ຺ສສ຺ສ ນິໂຣຘາ, ຍໍ ຕຊ຺ຊໍ ເວທຍິຕໍ ທຸກ຺ຂເວທນີຍໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ສາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ສາ ວູປສມ຺ມຕິ. ອທຸກ຺ຂມສຸຂເວທນີຍໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ. ຍາ ຕສ຺ເສວ ອທຸກ຺ຂມສຸຂເວທນີຍສ຺ສ ຜສ຺ສສ຺ສ ນິໂຣຘາ, ຍໍ ຕຊ຺ຊໍ ເວທຍິຕໍ ອທຸກ຺ຂມສຸຂເວທນີຍໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ ສາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ວູປສມ຺ມຕິ. ຜສ຺ສນິທານໍ ສາຕໍ ອສາຕນ຺ຕິ. ສາຕາສາຕາ ຜສ຺ສນິທານາ ຜສ຺ສສມຸທຍາ ຜສ຺ສຊາຕິກາ ຜສ຺ສປ຺ປຠວາຕິ – ຜສ຺ສນິທານໍ ສາຕໍ ອສາຕໍ.

ຜສ຺ເສ ອສນ຺ເຕ ນ ຠວນ຺ຕິ ເຫເຕຕິ. ຜສ຺ເສ ອສນ຺ເຕ ອສໍວິຊ຺ຊມາເນ ນຕ຺ຖິ ອນຸປລພ຺ຠມາເນ ສາຕາສາຕາ ນ ຠວນ຺ຕິ ນປ຺ປຠວນ຺ຕິ ນ ຊາຍນ຺ຕິ ນ ສຎ຺ຊາຍນ຺ຕິ ນ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ນາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ນ ປາຕຸຠວນ຺ຕີຕິ – ຜສ຺ເສ ອສນ຺ເຕ ນ ຠວນ຺ຕິ ເຫເຕ.

ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາປິ ຍເມຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ. ຠວທິຏ຺ຐິປິ ຜສ຺ສນິທານາ, ວິຠວທິຏ຺ຐິປິ ຜສ຺ສນິທານາ. ຍເມຕມຕ຺ຖນ຺ຕິ ຍໍ ປຣມຕ຺ຖນ຺ຕິ – ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາປິ ຍເມຕມຕ຺ຖໍ.

ເອຕໍ ເຕ ປພ຺ຣູມິ ອິໂຕນິທານນ຺ຕິ. ເອຕນ຺ຕິ ຍໍ ປຸຈ຺ຉສິ ຍໍ ຍາຈສິ ຍໍ ອຊ຺ເຌສສິ ຍໍ ປສາເທສິ. ປພ຺ຣູມີຕິ ພ຺ຣູມິ ອາຈິກ຺ຂາມິ ເທເສມິ ປຎ຺ຎເປມິ ປຏ຺ຐເປມິ ວິວຣາມິ ວິຠຊາມິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣມິ ປກາເສມີຕິ – ເອຕໍ ເຕ ປພ຺ຣູມິ. ອິໂຕນິທານນ຺ຕິ ອິໂຕ ຜສ຺ສນິທານໍ ຜສ຺ສສມຸທຍໍ ຜສ຺ສຊາຕິກໍ ຜສ຺ສປ຺ປຠວນ຺ຕິ – ເອຕໍ ເຕ ປພ຺ຣູມິ ອິໂຕນິທານໍ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ຜສ຺ສນິທານໍ ສາຕໍ ອສາຕໍ, ຜສ຺ເສ ອສນ຺ເຕ ນ ຠວນ຺ຕິ ເຫເຕ;

ວິຠວໍ ຠວຎ຺ຈາປິ ຍເມຕມຕ຺ຖໍ, ເອຕໍ ເຕ ປພ຺ຣູມິ ອິໂຕນິທານ’’ນ຺ຕິ.

໑໐໖. ຜສ຺ໂສ ນຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທາໂນ, ປຣິຄ຺ຄຫາ ຈາປິ [ວາປິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ກຸໂຕປຫູຕາ;

ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖິ, ກິສ຺ມິໍ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາ.

ຜສ຺ໂສ ນຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທາໂນຕິ. ຜສ຺ໂສ ກຸໂຕນິທາໂນ ກຸໂຕຊາໂຕ ກຸໂຕສຎ຺ຊາໂຕ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ກຸໂຕປາຕຸຠູໂຕ, ກິໍນິທາໂນ ກິໍສມຸທໂຍ ກິໍຊາຕິໂກ ກິໍປຠໂວຕິ ຜສ຺ສສ຺ສ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ເຫຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ…ເປ… ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ຜສ຺ໂສ ນຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທາໂນ.

ປຣິຄ຺ຄຫາ ຈາປິ ກຸໂຕປຫູຕາຕິ ປຣິຄ຺ຄຫາ ກຸໂຕປຫູຕາ ກຸໂຕຊາຕາ ກຸໂຕສຎ຺ຊາຕາ ກຸໂຕນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕອຠິນິພ຺ພຕ຺ຕາ ກຸໂຕປາຕຸຠູຕາ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາຕິ ປຣິຄ຺ຄຫານໍ ມູລໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ເຫຕຸໍ ປຸຈ຺ຉຕິ…ເປ… ສມຸທຍໍ ປຸຈ຺ຉຕິ ປປຸຈ຺ຉຕິ ຍາຈຕິ ອຊ຺ເຌສຕິ ປສາເທຕີຕິ – ປຣິຄ຺ຄຫາ ຈາປິ ກຸໂຕປຫູຕາ.

ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖີຕິ. ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ອສໍວິຊ຺ຊມາເນ ນຕ຺ຖິ ອນຸປລພ຺ຠມາເນ ມມຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖິ ນ ສນ຺ຕິ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ນຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ປຫີນາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ວູປສນ຺ຕາ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘາ ອຠພ຺ພຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ ຎາຓຄ຺ຄິນາ ທຑ຺ຒາຕິ – ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖິ.

ກິສ຺ມິໍ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາຕິ. ກິສ຺ມິໍ ວິຠູເຕ ວິຠວິເຕ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕ ສມຕິກ຺ກນ຺ເຕ ວີຕິວຕ຺ເຕ ຜສ຺ສາ ນ ຜຸສນ຺ຕີຕິ – ກິສ຺ມິໍ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາ.

ເຕນາຫ ໂສ ນິມ຺ມິໂຕ –

‘‘ຜສ຺ໂສ ນຸ ໂລກສ຺ມິໍ ກຸໂຕນິທາໂນ, ປຣິຄ຺ຄຫາ ຈາປິ ກຸໂຕປຫູຕາ;

ກິສ຺ມິໍ ອສນ຺ເຕ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖິ, ກິສ຺ມິໍ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໐໗. ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສ, ອິຈ຺ຉານິທານານິ ປຣິຄ຺ຄຫານິ;

ອິຈ຺ຉາຍສນ຺ຕ຺ຍາ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖິ, ຣູເປ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາ.

ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສຕິ. ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຈກ຺ຂຸ ຈ [ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ (ພຫູສຸ)] ຣູປາ ຈ ຣູປສ຺ມິໍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສໍ ຐເປຕ຺ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຘມ຺ມາ ນາມສ຺ມິໍ. ເອວມ຺ປິ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສ. ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ໂສຕຎ຺ຈ ສທ຺ທາ ຈ ຣູປສ຺ມິໍ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສໍ ຐເປຕ຺ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຘມ຺ມາ ນາມສ຺ມິໍ. ເອວມ຺ປິ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສ. ຆານຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຄນ຺ເຘ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຆານວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຆານຎ຺ຈ ຄນ຺ຘາ ຈ ຣູປສ຺ມິໍ ຆານສມ຺ຜສ຺ສໍ ຐເປຕ຺ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຘມ຺ມາ ນາມສ຺ມິໍ. ເອວມ຺ປິ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສ. ຊິວ຺ຫຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣເສ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ຊິວ຺ຫາ ຈ ຣສາ ຈ ຣູປສ຺ມິໍ ຊິວ຺ຫາສມ຺ຜສ຺ສໍ ຐເປຕ຺ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຘມ຺ມາ ນາມສ຺ມິໍ. ເອວມ຺ປິ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສ. ກາຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ກາໂຍ ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ຈ ຣູປສ຺ມິໍ ກາຍສມ຺ຜສ຺ສໍ ຐເປຕ຺ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຘມ຺ມາ ນາມສ຺ມິໍ. ເອວມ຺ປິ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສ. ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ. ວຕ຺ຖຸ ຣູປໍ ຣູປສ຺ມິໍ, ຘມ຺ມາ ຣູປິໂນ ຣູປສ຺ມິໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສໍ ຐເປຕ຺ວາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຘມ຺ມາ ນາມສ຺ມິໍ. ເອວມ຺ປິ ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສ.

ອິຈ຺ຉານິທານານິ ປຣິຄ຺ຄຫານີຕິ. ອິຈ຺ຉາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຓ຺ຫາ. ໂຍ ຣາໂຄ ສາຣາໂຄ…ເປ… ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ປຣິຄ຺ຄຫາຕິ ທ຺ເວ ປຣິຄ຺ຄຫາ – ຕຓ຺ຫາປຣິຄ຺ຄໂຫ ຈ ທິຏ຺ຐິປຣິຄ຺ຄໂຫ ຈ…ເປ… ອຍໍ ຕຓ຺ຫາປຣິຄ຺ຄໂຫ…ເປ… ອຍໍ ທິຏ຺ຐິປຣິຄ຺ຄໂຫ. ອິຈ຺ຉານິທານານິ ປຣິຄ຺ຄຫານີຕິ. ປຣິຄ຺ຄຫາ ອິຈ຺ຉານິທານາ ອິຈ຺ຉາເຫຕຸກາ ອິຈ຺ຉາປຈ຺ຈຍາ ອິຈ຺ຉາກາຣຓາ ອິຈ຺ຉາປຠວາຕິ – ອິຈ຺ຉານິທານານິ ປຣິຄ຺ຄຫານິ.

ອິຈ຺ຉາຍສນ຺ຕ຺ຍາ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖີຕິ. ອິຈ຺ຉາ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕຓ຺ຫາ. ໂຍ ຣາໂຄ ສາຣາໂຄ…ເປ… ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ມມຕ຺ຕາຕິ ທ຺ເວ ມມຕ຺ຕາ – ຕຓ຺ຫາມມຕ຺ຕຎ຺ຈ ທິຏ຺ຐິມມຕ຺ຕຎ຺ຈ …ເປ… ອິທໍ ຕຓ຺ຫາມມຕ຺ຕໍ …ເປ… ອິທໍ ທິຏ຺ຐິມມຕ຺ຕໍ. ອິຈ຺ຉາຍສນ຺ຕ຺ຍາ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖີຕິ. ອິຈ຺ຉາຍ ອສນ຺ຕ຺ຍາ ອສໍວິຊ຺ຊມານາຍ ນຕ຺ຖິ ອນຸປລພ຺ຠມານາຍ ມມຕ຺ຕາ ນຕ຺ຖິ ນ ສນ຺ຕິ ນ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ນຸປລພ຺ຠນ຺ຕິ, ປຫີນາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ວູປສນ຺ຕາ ປຏິປສ຺ສທ຺ຘາ ອຠພ຺ພຸປ຺ປຕ຺ຕິກາ ຎາຓຄ຺ຄິນາ ທຑ຺ຒາຕິ – ອິຈ຺ຉາຍສນ຺ຕ຺ຍາ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖິ.

ຣູເປ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາຕິ. ຣູເປຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ມຫາຠູຕາ ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຍ ຣູປໍ. ຣູເປ ວິຠູເຕຕິ ຈຕູຫາກາເຣຫິ [ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ (ສ຺ຍາ.)] ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ – ຎາຕວິຠູເຕນ [ຎາຓວິຠູເຕນ (ສີ.), ຕທຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ຎາຕວີຕິວຕ຺ເຕນາຕິ ທິສ຺ສຕິ], ຕີຣຓວິຠູເຕນ, ປຫານວິຠູເຕນ, ສມຕິກ຺ກມວິຠູເຕນ. ກຖໍ ຎາຕວິຠູເຕນ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ? ຣູປໍ ຊານາຕິ – ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຣູປໍ ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ຈ ມຫາຠູຕານິ ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ມຫາຠູຕານໍ ອຸປາທາຍ ຣູປ’’ນ຺ຕິ ຊານາຕິ ປສ຺ສຕິ. ເອວໍ ຎາຕວິຠູເຕນ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ.

ກຖໍ ຕີຣຓວິຠູເຕນ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ? ເອວໍ ຎາຕໍ ກຕ຺ວາ ຣູປໍ ຕີເຣຕິ, ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ໂຣຄໂຕ ຄຓ຺ຑໂຕ ສລ຺ລໂຕ ອຆໂຕ ອາພາຘໂຕ ປຣໂຕ ປໂລກໂຕ ອີຕິໂຕ ອຸປທ຺ທວໂຕ ຠຍໂຕ ອຸປສຄ຺ຄໂຕ ຈລໂຕ ປຠງ຺ຄຸໂຕ ອຘຸວໂຕ ອຕາຓໂຕ ອເລຓໂຕ ອສຣຓໂຕ ຣິຕ຺ຕໂຕ ຕຸຈ຺ຉໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ອາທີນວໂຕ ວິປຣິຓາມຘມ຺ມໂຕ ອສາຣກໂຕ ອຆມູລໂຕ ວຘກໂຕ ວິຠວໂຕ ສາສວໂຕ ສງ຺ຂຕໂຕ ມາຣາມິສໂຕ ຊາຕິຘມ຺ມໂຕ ຊຣາຘມ຺ມໂຕ ພ຺ຍາຘິຘມ຺ມໂຕ ມຣຓຘມ຺ມໂຕ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສຘມ຺ມໂຕ ສໍກິເລສິກຘມ຺ມໂຕ ສມຸທຍໂຕ ອຕ຺ຖງ຺ຄມໂຕ, ອສ຺ສາທໂຕ ອາທີນວໂຕ ນິສ຺ສຣຓໂຕ ຕີເຣຕິ. ເອວໍ ຕີຣຓວິຠູເຕນ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ.

ກຖໍ ປຫານວິຠູເຕນ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ? ເອວໍ ຕີຣຍິຕ຺ວາ ຣູເປ ຉນ຺ທຣາຄໍ ປຊຫຕິ ວິໂນເທຕິ ພ຺ຍນ຺ຕິໍ ກໂຣຕິ ອນຠາວໍ ຄເມຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ໂຍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູເປ ຉນ຺ທຣາໂຄ ຕໍ ປຊຫຖ. ເອວໍ ຕໍ ຣູປໍ ປຫີນໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລໍ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕໍ ອນຠາວໍກຕໍ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ປຫານວິຠູເຕນ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ.

ກຖໍ ສມຕິກ຺ກມວິຠູເຕນ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ. ຈຕສ຺ໂສ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຍ ປຏິລທ຺ຘສ຺ສ ຣູປາ ວິຠູຕາ ໂຫນ຺ຕິ ວິຠາວິຕາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ ສມຕິກ຺ກນ຺ຕາ ວີຕິວຕ຺ຕາ. ເອວໍ ສມຕິກ຺ກມວິຠູເຕນ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ຣູປໍ ວິຠູຕໍ ໂຫຕິ.

ຣູເປ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາຕິ. ຣູເປ ວິຠູເຕ ວິຠາວິເຕ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕ ສມຕິກ຺ກນ຺ເຕ ວີຕິວຕ຺ເຕ ປຎ຺ຈ ຜສ຺ສາ ນ ຜຸສນ຺ຕິ – ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ, ໂສຕສມ຺ຜສ຺ໂສ, ຆານສມ຺ຜສ຺ໂສ, ຊິວ຺ຫາສມ຺ຜສ຺ໂສ, ກາຍສມ຺ຜສ຺ໂສຕິ – ຣູເປ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ນາມຎ຺ຈ ຣູປຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຜສ຺ໂສ, ອິຈ຺ຉານິທານານິ ປຣິຄ຺ຄຫານິ;

ອິຈ຺ຉາຍສນ຺ຕ຺ຍາ ນ ມມຕ຺ຕມຕ຺ຖິ, ຣູເປ ວິຠູເຕ ນ ຜຸສນ຺ຕິ ຜສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໐໘. ກຖໍ ສເມຕສ຺ສ ວິໂຠຕິ ຣູປໍ, ສຸຂໍ ທຸຂຎ຺ຈາປິ [ທຸກ຺ຂໍ ວາປິ (ສ຺ຍາ.)] ກຖໍ ວິໂຠຕິ;

ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ຍຖາ ວິໂຠຕິ, ຕໍ ຊານິຍາມາຕິ [ຊານິສ຺ສາມາຕິ (ສີ. ກ.)] ເມ ມໂນ ອຫຸ.

ກຖໍ ສເມຕສ຺ສ ວິໂຠຕິ ຣູປນ຺ຕິ. ກຖໍ ສເມຕສ຺ສາຕິ ກຖໍ ສເມຕສ຺ສ ກຖໍ ປຏິປນ຺ນສ຺ສ ກຖໍ ອິຣິຍນ຺ຕສ຺ສ ກຖໍ ວຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ກຖໍ ປາເລນ຺ຕສ຺ສ ກຖໍ ຍເປນ຺ຕສ຺ສ ກຖໍ ຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ຣູປໍ ວິໂຠຕິ ວິຠາວີຍຕິ ອຕິກ຺ກມີຍຕິ ສມຕິກ຺ກມີຍຕິ [ວິຠາວິຍ຺ຍຕິ ອຕິກ຺ກມິຍ຺ຍຕິ ສມຕິກ຺ກມິຍ຺ຍຕິ (ພຫູສຸ)] ວີຕິວຕ຺ຕີຍຕີຕິ – ກຖໍ ສເມຕສ຺ສ ວິໂຠຕິ ຣູປໍ.

ສຸຂໍ ທຸຂຎ຺ຈາປິ ກຖໍ ວິໂຠຕີຕິ ສຸຂຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂຎ຺ຈ ກຖໍ ວິໂຠຕິ ວິຠາວີຍຕິ ອຕິກ຺ກມີຍຕິ ສມຕິກ຺ກມີຍຕິ ວີຕິວຕ຺ຕີຍຕີຕິ – ສຸຂໍ ທຸຂຎ຺ຈາປິ ກຖໍ ວິໂຠຕິ.

ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ຍຖາ ວິໂຠຕີຕິ. ເອຕນ຺ຕິ ຍໍ ປຸຈ຺ຉາມິ ຍໍ ຍາຈາມິ ຍໍ ອຊ຺ເຌສາມິ ຍໍ ປສາເທມີຕິ – ເອຕໍ. ເມ ປພ຺ຣູຫີຕິ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ອາຈິກ຺ຂ ເທເສຫິ ປຎ຺ຎເປຫິ ປຏ຺ຐເປຫິ ວິວຣ ວິຠຊ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຫິ ປກາເສຫີຕິ – ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ. ຍຖາ ວິໂຠຕີຕິ ຍຖາ ວິໂຠຕິ ວິຠາວີຍຕິ ອຕິກ຺ກມີຍຕິ ສມຕິກ຺ກມີຍຕິ ວີຕິວຕ຺ຕີຍຕີຕິ – ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ຍຖາ ວິໂຠຕິ.

ຕໍ ຊານິຍາມາຕິ ເມ ມໂນ ອຫູຕິ. ຕໍ ຊານິຍາມາຕິ ຕໍ ຊາເນຍ຺ຍາມ ອາຊາເນຍ຺ຍາມ ວິຊາເນຍ຺ຍາມ ປຏິວິຊາເນຍ຺ຍາມ ປຏິວິຊ຺ເຌຍ຺ຍາມາຕິ – ຕໍ ຊານິຍາມ. ອິຕິ ເມ ມໂນ ອຫູຕິ ອິຕິ ເມ ມໂນ ອຫຸ, ອິຕິ ເມ ຈິຕ຺ຕໍ ອຫຸ, ອິຕິ ເມ ສງ຺ກປ຺ໂປ ອຫຸ, ອິຕິ ເມ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຫູຕິ – ຕໍ ຊານິຍາມ ອິຕິ ເມ ມໂນ ອຫຸ.

ເຕນາຫ ໂສ ນິມ຺ມິໂຕ –

‘‘ກຖໍ ສເມຕສ຺ສ ວິໂຠຕິ ຣູປໍ, ສຸຂໍ ທຸຂຎ຺ຈາປິ ກຖໍ ວິໂຠຕິ;

ເອຕໍ ເມ ປພ຺ຣູຫິ ຍຖາ ວິໂຠຕິ, ຕໍ ຊານິຍາມາຕິ ເມ ມໂນ ອຫູ’’ຕິ.

໑໐໙. ນ ສຎ຺ຎສຎ຺ຎີ ນ ວິສຎ຺ຎສຎ຺ຎີ, ໂນປິ ອສຎ຺ຎີ ນ ວິຠູຕສຎ຺ຎີ;

ເອວໍ ສເມຕສ຺ສ ວິໂຠຕິ ຣູປໍ, ສຎ຺ຎານິທານາ ຫິ ປປຎ຺ຈສງ຺ຂາ.

ນ ສຎ຺ຎສຎ຺ຎີ ນ ວິສຎ຺ຎສຎ຺ຎີຕິ. ສຎ຺ຎສຎ຺ຎິໂນ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເຍ ປກຕິສຎ຺ຎາຍ ຐິຕາ, ນປິ ໂສ ປກຕິສຎ຺ຎາຍ ຐິໂຕ. ວິສຎ຺ຎສຎ຺ຎິໂນ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາ ເຍ ຈ ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ [ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ (ສ຺ຍາ.)], ນປິ ໂສ ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ, ໂນປິ ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕຕິ – ນ ສຎ຺ຎສຎ຺ຎີ ນ ວິສຎ຺ຎສຎ຺ຎີ.

ໂນປິ ອສຎ຺ຎີ ນ ວິຠູຕສຎ຺ຎີຕິ. ອສຎ຺ຎິໂນ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ນິໂຣຘສມາປນ຺ນາ ເຍ ຈ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕາ, ນປິ ໂສ ນິໂຣຘສມາປນ຺ໂນ, ນປິ ອສຎ຺ຎສຕ຺ໂຕ. ວິຠູຕສຎ຺ຎິໂນ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ເຍ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປສມາປຕ຺ຕີນໍ ລາຠິໂນ, ນປິ ໂສ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປສມາປຕ຺ຕີນໍ ລາຠີຕິ – ໂນປິ ອສຎ຺ຎີ ນ ວິຠູຕສຎ຺ຎີ.

ເອວໍ ສເມຕສ຺ສ ວິໂຠຕິ ຣູປນ຺ຕິ. ອິຘ ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສມາປຕ຺ຕິປຏິລາຠຕ຺ຖາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ ອາຣຸປ຺ປມຄ຺ຄສມງ຺ຄີຕິ. ເອວໍ ສເມຕສ຺ສ ເອວໍ ປຏິປນ຺ນສ຺ສ ເອວໍ ອິຣິຍນ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ວຕ຺ເຕນ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ປາເລນ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ຍເປນ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ຣູປໍ ວິໂຠຕິ ວິຠາວີຍຕິ ອຕິກ຺ກມີຍຕິ ສມຕິກ຺ກມີຍຕິ ວີຕິວຕ຺ຕີຍຕີຕິ – ເອວໍ ສເມຕສ຺ສ ວິໂຠຕິ ຣູປໍ.

ສຎ຺ຎານິທານາ ຫິ ປປຎ຺ຈສງ຺ຂາຕິ. ປປຎ຺ຈາເຍວ ປປຎ຺ຈສງ຺ຂາ ຕຓ຺ຫາປປຎ຺ຈສງ຺ຂາ, ທິຏ຺ຐິປປຎ຺ຈສງ຺ຂາ, ມານປປຎ຺ຈສງ຺ຂາ ສຎ຺ຎານິທານາ ສຎ຺ຎາສມຸທຍາ ສຎ຺ຎາຊາຕິກາ ສຎ຺ຎາປຠວາຕິ – ສຎ຺ຎານິທານາ ຫິ ປປຎ຺ຈສງ຺ຂາ.

ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ນ ສຎ຺ຎສຎ຺ຎີ ນ ວິສຎ຺ຎສຎ຺ຎີ, ໂນປິ ອສຎ຺ຎີ ນ ວິຠູຕສຎ຺ຎີ;

ເອວໍ ສເມຕສ຺ສ ວິໂຠຕິ ຣູປໍ, ສຎ຺ຎານິທານາ ຫິ ປປຎ຺ຈສງ຺ຂາ’’ຕິ.

໑໑໐. ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ;

ເອຕ຺ຕາວຕຄ຺ຄໍ ນຸ ວທນ຺ຕິ ເຫເກ, ຍກ຺ຂສ຺ສ ສຸທ຺ຘິໍ ອິຘ ປຓ຺ຑິຕາເສ;

ອຸທາຫຸ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ວທນ຺ຕິ ເອຕ຺ໂຕ.

ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນຕິ. ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອຍາຈິມ຺ຫ ອຊ຺ເຌສິມ຺ຫ ປສາທຍິມ຺ຫ. ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນຕິ ກິຕ຺ຕິຕໍ ປກິຕ຺ຕິຕໍ ອາຈິກ຺ຂິຕໍ ເທສິຕໍ ປຎ຺ຎປິຕໍ ປຏ຺ຐປິຕໍ ວິວຏໍ ວິຠຕ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕານີກຕໍ ປກາສິຕນ຺ຕິ – ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນ.

ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫີຕິ. ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ຍາຈາມ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ອຊ຺ເຌສາມ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປສາເທມ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ. ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫີຕິ ອິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ ອາຈິກ຺ຂ ເທເສຫິ ປຎ຺ຎເປຫິ ປຏ຺ຐເປຫິ ວິວຣ ວິຠຊ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຫິ ປກາເສຫີຕິ – ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ.

ເອຕ຺ຕາວຕຄ຺ຄໍ ນຸ ວທນ຺ຕິ ເຫເກ ຍກ຺ຂສ຺ສ ສຸທ຺ຘິໍ ອິຘ ປຓ຺ຑິຕາເສຕິ. ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອຕາ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຍ ອຄ຺ຄໍ ເສຏ຺ຐໍ ວິສິຏ຺ຐໍ ປາໂມກ຺ຂໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປວຣໍ ວທນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ ຠຓນ຺ຕິ ທີປຍນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕິ. ຍກ຺ຂສ຺ສາຕິ ສຕ຺ຕສ຺ສ ນຣສ຺ສ ມານວສ຺ສ ໂປສສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຊີວສ຺ສ ຊາຄຸສ຺ສ ຊນ຺ຕຸສ຺ສ ອິນ຺ທຄຸສ຺ສ ມນຸຊສ຺ສ. ສຸທ຺ຘິນ຺ຕິ ສຸທ຺ຘິໍ ວິສຸທ຺ຘິໍ ປຣິສຸທ຺ຘິໍ ມຸຕ຺ຕິໍ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ. ອິຘ ປຓ຺ຑິຕາເສຕິ ອິຘ ປຓ຺ຑິຕວາທາ ຖິຣວາທາ ຎາຍວາທາ ເຫຕຸວາທາ ລກ຺ຂຓວາທາ ກາຣຓວາທາ ຐານວາທາ ສກາຍ ລທ຺ຘິຍາຕິ – ເອຕ຺ຕາວຕຄ຺ຄໍ ນຸ ວທນ຺ຕິ ເຫເກ ຍກ຺ຂສ຺ສ ສຸທ຺ຘິໍ ອິຘ ປຓ຺ຑິຕາເສ.

ອຸທາຫຸ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ວທນ຺ຕິ ເອຕ຺ໂຕຕິ. ອຸທາຫຸ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອຕາ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ສມຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ວີຕິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເອຕ຺ໂຕ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ຍກ຺ຂສ຺ສ ສຸທ຺ຘິໍ ວິສຸທ຺ຘິໍ ປຣິສຸທ຺ຘິໍ ມຸຕ຺ຕິໍ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຣິມຸຕ຺ຕິໍ ວທນ຺ຕິ ກເຖນ຺ຕິ ຠຓນ຺ຕິ ທີປຍນ຺ຕິ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ – ອຸທາຫຸ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ວທນ຺ຕິ ເອຕ຺ໂຕ.

ເຕນາຫ ໂສ ນິມ຺ມິໂຕ –

‘‘ຍໍ ຕໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ ອກິຕ຺ຕຍີ ໂນ, ອຎ຺ຎໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມ ຕທິງ຺ຆ ພ຺ຣູຫິ;

ເອຕ຺ຕາວຕຄ຺ຄໍ ນຸ ວທນ຺ຕິ ເຫເກ, ຍກ຺ຂສ຺ສ ສຸທ຺ຘິໍ ອິຘ ປຓ຺ຑິຕາເສ;