໕. ຫີນາຍາວຕ຺ຕນປຎ຺ໂຫ

໕. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ມຫນ຺ຕໍ ອິທໍ ຕຖາຄຕສາສນໍ ສາຣໍ ວຣໍ ເສຏ຺ຐໍ ປວຣໍ ອນຸປມໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ວິມລໍ ປຓ຺ຑຣໍ ອນວຊ຺ຊໍ, ນ ຍຸຕ຺ຕໍ ຄິຫິໍ ຕາວຕກໍ ປພ຺ພເຊຕຸໍ, ຄິຫີ ເຍວ [ຄິຫິໍ ເຍວ (ສີ. ປີ.)] ເອກສ຺ມິໍ ຜເລ ວິເນຕ຺ວາ ຍທາ ອປຸນຣາວຕ຺ຕີ ໂຫຕິ ຕທາ ໂສ ປພ຺ພາເຊຕພ຺ໂພ. ກິໍ ກາຣຓາ? ອິເມ ທຸຊ຺ຊນາ ຕາວ ຕຕ຺ຖ ສາສເນ ວິສຸທ຺ເຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຕສໍ ປຈ຺ຈາຄມເນນ ອຍໍ ມຫາຊໂນ ເອວໍ ວິຈິນ຺ເຕຕິ ‘ຕຸຈ຺ຉກໍ ວຕ ໂຠ ເອຕໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສາສນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຍໍ ອິເມ ປຏິນິວຕ຺ຕນ຺ຕີ’ຕິ, ອິທເມຕ຺ຖ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຕຬາໂກ ຠເວຍ຺ຍ ສມ຺ປຸຓ຺ຓສຸຈິວິມລສີຕລສລິໂລ, ອຖ ໂຍ ໂກຈິ ກິລິຏ຺ໂຐ ມລກທ຺ທມຄໂຕ ຕໍ ຕຬາກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນຫາຍິຕ຺ວາ ກິລິຏ຺ໂຐວ ປຏິນິວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ຕຕ຺ຖ, ມຫາຣາຊ, ກຕມໍ ຊໂນ ຄຣເຫຍ຺ຍ ກິລິຏ຺ຐໍ ວາ ຕຬາກໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ກິລິຏ຺ຐໍ, ຠນ຺ເຕ, ຊໂນ ຄຣເຫຍ຺ຍ ‘ອຍໍ ຕຬາກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນຫາຍິຕ຺ວາ ກິລິຏ຺ໂຐວ ປຏິນິວຕ຺ໂຕ, ກິໍ ອິມໍ ອນຫາຍິຕຸກາມໍ ຕຬາໂກ ສຍໍ ນຫາເປສ຺ສຕິ, ໂກ ໂທໂສ ຕຬາກສ຺ສາ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ວິມຸຕ຺ຕິວຣສລິລສມ຺ປຸຓ຺ຓໍ ສທ຺ຘມ຺ມວຣຕຬາກໍ ມາເປສິ ‘ເຍ ເກຈິ ກິເລສມລກິລິຏ຺ຐາ ສເຈຕນາ ພຸຘາ, ເຕ ອິຘ ນຫາຍິຕ຺ວາ ສພ຺ພກິເລເສ ປວາຫຍິສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ຍທິ ໂກຈິ ຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມວຣຕຬາກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນຫາຍິຕ຺ວາ ສກິເລໂສວ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ ຕໍ ເຍວ ຊໂນ ຄຣຫິສ຺ສຕິ ‘ອຍໍ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐໍ ອລຠິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ໂຕ, ກິໍ ອິມໍ ອປ຺ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕໍ ຊິນສາສນໍ ສຍໍ ໂພເຘສ຺ສຕິ, ໂກ ໂທໂສ ຊິນສາສນສ຺ສາ’ຕິ?

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ປຣມພ຺ຍາຘິໂຕ ໂຣຄຸປ຺ປຕ຺ຕິກຸສລໍ ອໂມຆຘຸວສິທ຺ຘກມ຺ມໍ ຠິສກ຺ກໍ ສລ຺ລກຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຕິກິຈ຺ຉາເປຕ຺ວາ ສພ຺ຍາຘິໂກວ ປຏິນິວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ຊໂນ ຄຣເຫຍ຺ຍ ອາຕຸຣໍ ວາ ຠິສກ຺ກໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອາຕຸຣໍ, ຠນ຺ເຕ, ຊໂນ ຄຣເຫຍ຺ຍ ‘ອຍໍ ໂຣຄຸປ຺ປຕ຺ຕິກຸສລໍ ອໂມຆຘຸວສິທ຺ຘກມ຺ມໍ ຠິສກ຺ກໍ ສລ຺ລກຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຕິກິຈ຺ຉາເປຕ຺ວາ ສພ຺ຍາຘິໂກວ ປຏິນິວຕ຺ໂຕ, ກິໍ ອິມໍ ອຕິກິຈ຺ຉາເປນ຺ຕໍ ຠິສກ຺ໂກ ສຍໍ ຕິກິຈ຺ຉິສ຺ສຕິ, ໂກ ໂທໂສ ຠິສກ຺ກສ຺ສາ’’’ຕິ? ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ອນ຺ໂຕສາສນສມຸຄ຺ເຄ ເກວລໍ ສກລກິເລສພ຺ຍາຘິວູປສມນສມຕ຺ຖໍ ອມໂຕສຘໍ ປກ຺ຂິປິ, ‘ເຍ ເກຈິ ກິເລສພ຺ຍາຘິປີຬິຕາ ສເຈຕນາ ພຸຘາ, ເຕ ອິມໍ ອມໂຕສຘໍ ປິວິຕ຺ວາ ສພ຺ພກິເລສພ຺ຍາຘິໍ ວູປສເມສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ຍທິ ໂກຈິ ຍໍ ອມໂຕສຘໍ ອປິວິຕ຺ວາ ສກິເລໂສວ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ, ຕໍ ເຍວ ຊໂນ ຄຣຫິສ຺ສຕິ ‘ອຍໍ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐໍ ອລຠິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ໂຕ, ກິໍ ອິມໍ ອປ຺ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕໍ ຊິນສາສນໍ ສຍໍ ໂພເຘສ຺ສຕິ, ໂກ ໂທໂສ ຊິນສາສນສ຺ສາ’ຕິ?

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຉາໂຕ ປຸຣິໂສ ມຫຕິມຫາປຸຎ຺ຎຠຕ຺ຕປຣິເວສນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ຠຕ຺ຕໍ ອຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຉາໂຕວ ປຏິນິວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ຊໂນ ຄຣເຫຍ຺ຍ ຉາຕໍ ວາ ປຸຎ຺ຎຠຕ຺ຕໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ຉາຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຊໂນ ຄຣເຫຍ຺ຍ ‘ອຍໍ ຂຸທາປີຬິໂຕ ປຸຎ຺ຎຠຕ຺ຕໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ອຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຉາໂຕວ ປຏິນິວຕ຺ໂຕ, ກິໍ ອິມສ຺ສ ອຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ໂຠຊນໍ ສຍໍ ມຸຂໍ ປວິສິສ຺ສຕິ, ໂກ ໂທໂສ ໂຠຊນສ຺ສາ’’’ຕິ? ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ອນ຺ໂຕສາສນສມຸຄ຺ເຄ ປຣມປວຣໍ ສນ຺ຕໍ ສິວໍ ປຓີຕໍ ອມຕໍ ປຣມມຘຸຣໍ ກາຍຄຕາສຕິໂຠຊນໍ ຐເປສິ ‘ເຍ ເກຈິ ກິເລສຉາຕຊ຺ຌຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫາປເຣຕມານສາ ສເຈຕນາ ພຸຘາ, ເຕ ອິມໍ ໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ກາມຣູປາຣູປຠເວສຸ ສພ຺ພໍ ຕຓ຺ຫມປເນສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ. ຍທິ ໂກຈິ ຕໍ ໂຠຊນໍ ອຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຓ຺ຫາສິໂຕວ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ, ຕຎ຺ເຎວ ຊໂນ ຄຣຫິສ຺ສຕິ ‘ອຍໍ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປຕິຏ຺ຐໍ ອລຠິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ໂຕ, ກິໍ ອິມໍ ອປ຺ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕໍ ຊິນສາສນໍ ສຍໍ ໂພເຘສ຺ສສິ, ໂກ ໂທໂສ ຊິນສາສນສ຺ສາ’ຕິ.

‘‘ຍທິ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຄິຫິໍ ເຍວ ເອກສ຺ມິໍ ຜເລ ວິນີຕໍ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍ, ນ ນາມາຍໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ກິເລສປ຺ປຫານາຍ ວິສຸທ຺ຘິຍາ ວາ, ນຕ຺ຖິ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ກຣຓີຍໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ອເນກສເຕນ ກມ຺ເມນ ຕຬາກໍ ຂຓາເປຕ຺ວາ ປຣິສາຍ ເອວມນຸສ຺ສາເວຍ຺ຍ ‘ມາ ເມ, ໂຠນ຺ໂຕ, ເກຈິ ສໍກິລິຏ຺ຐາ ອິມໍ ຕຬາກໍ ໂອຕຣຖ, ປວາຫິຕຣໂຊຊລ຺ລາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ວິມລມຏ຺ຐາ ອິມໍ ຕຬາກໍ ໂອຕຣຖາ’ຕິ. ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຕສໍ ປວາຫິຕຣໂຊຊລ຺ລານໍ ປຣິສຸທ຺ຘານໍ ວິມລມຏ຺ຐານໍ ເຕນ ຕຬາເກນ ກຣຓີຍໍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ເຕ ຕໍ ຕຬາກໍ ອຸປຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ຕໍ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ເຕສໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ກິໍ ເຕສໍ ເຕນ ຕຬາເກນາ’’ຕິ? ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຍທິ ຕຖາຄໂຕ ຄິຫິໍ ເຍວ ເອກສ຺ມິໍ ຜເລ ວິນີຕໍ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍ, ຕຕ຺ເຖວ ເຕສໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ກິໍ ເຕສໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ສຠາວອິສິຠຕ຺ຕິໂກ ສຸຕມນ຺ຕປທຘໂຣ ອຕກ຺ກິໂກ ໂຣຄຸປ຺ປຕ຺ຕິກຸສໂລ ອໂມຆຘຸວສິທ຺ຘກມ຺ໂມ ຠິສກ຺ໂກ ສລ຺ລກຕ຺ໂຕ ສພ຺ພໂຣຄູປສມເຠສຊ຺ຊໍ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ປຣິສາຍ ເອວມນຸສ຺ສາເວຍ຺ຍ ‘ມາ ໂຂ, ໂຠນ຺ໂຕ, ເກຈິ ສພ຺ຍາຘິກາ ມມ ສນ຺ຕິເກ ອຸປຄຈ຺ຉຖ, ອພ຺ຍາຘິກາ ອໂຣຄາ ມມ ສນ຺ຕິເກ ອຸປຄຈ຺ຉຖາ’ຕິ. ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຕສໍ ອພ຺ຍາຘິການໍ ອໂຣຄານໍ ປຣິປຸຓ຺ຓານໍ ອຸທຄ຺ຄານໍ ເຕນ ຠິສກ຺ເກນ ກຣຓີຍໍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ເຕ ຕໍ ຠິສກ຺ກໍ ສລ຺ລກຕ຺ຕໍ ອຸປຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ຕໍ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ເຕສໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ກິໍ ເຕສໍ ເຕນ ຠິສກ຺ເກນາ’’ຕິ? ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຍທິ ຕຖາຄໂຕ ຄິຫິໍ ເຍວ ເອກສ຺ມິໍ ຜເລ ວິນີຕໍ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍ, ຕຕ຺ເຖວ ເຕສໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ກິໍ ເຕສໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ?

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ປຸຣິໂສ ອເນກຖາລິປາກສຕໍ ໂຠຊນໍ ປຏິຍາທາເປຕ຺ວາ ປຣິສາຍ ເອວມນຸສ຺ສາເວຍ຺ຍ ‘ມາ ເມ, ໂຠນ຺ໂຕ, ເກຈິ ຉາຕາ ອິມໍ ປຣິເວສນໍ ອຸປຄຈ຺ຉຖ, ສຸຠຸຕ຺ຕາ ຕິຕ຺ຕາ ສຸຫິຕາ ຘາຕາ ປີຓິຕາ ປຣິປຸຓ຺ຓາ ອິມໍ ປຣິເວສນໍ ອຸປຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ. ອປິ ນຸ ໂຂ ມຫາຣາຊ, ເຕສໍ ຠຸຕ຺ຕາວີນໍ ຕິຕ຺ຕານໍ ສຸຫິຕານໍ ຘາຕານໍ ປີຓິຕານໍ ປຣິປຸຓ຺ຓານໍ ເຕນ ໂຠຊເນນ ກຣຓີຍໍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ເຕ ຕໍ ປຣິເວສນໍ ອຸປຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ, ຕໍ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ເຕສໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ກິໍ ເຕສໍ ຕາຍ ປຣິເວສນາຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຍທິ ຕຖາຄໂຕ ຄິຫິໍ ເຍວ ເອກສ຺ມິໍ ຜເລ ວິນີຕໍ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍ, ຕຕ຺ເຖວ ເຕສໍ ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ກິໍ ເຕສໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ?

‘‘ອປິ ຈ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຕ ຊິນສາສນສ຺ສ ປຎ຺ຈ ອຕຸລິເຍ ຄຸເຓ ທສ຺ເສນ຺ຕິ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ຠູມິມຫນ຺ຕຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ, ປຣິສຸທ຺ຘວິມລຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ, ປາເປຫິ ອສໍວາສິຍຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ, ທຸປ຺ປຏິເວຘຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ, ພຫຸສໍວຣຣກ຺ຂິຍຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ຠູມິມຫນ຺ຕຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ? ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ອຘໂນ ຫີນຊຈ຺ໂຈ ນິພ຺ພິເສໂສ ພຸທ຺ຘິປຣິຫີໂນ ມຫາຣຊ຺ຊໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ປຣິປຕຕິ ປຣິຘໍສຕິ ປຣິຫາຍຕິ ຍສໂຕ, ນ ສກ຺ໂກຕິ ອິສ຺ສຣິຍໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ມຫນ຺ຕຕ຺ຕາ ອິສ຺ສຣິຍສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ນິພ຺ພິເສສາ ອກຕປຸຎ຺ຎາ ພຸທ຺ຘິປຣິຫີນາ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ເຕ ຕໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປວຣຸຕ຺ຕມໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ ອວິສຫນ຺ຕາ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ຊິນສາສນາ ປຣິປຕິຕ຺ວາ ປຣິຘໍສິຕ຺ວາ ປຣິຫາຍິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ຊິນສາສນໍ ສນ຺ຘາເຣຕຸໍ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ມຫນ຺ຕຕ຺ຕາ ຊິນສາສນຠູມິຍາ. ເອວໍ ຠູມິມຫນ຺ຕຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ປຣິສຸທ຺ຘວິມລຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ? ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ວາຣິ ໂປກ຺ຂຣປຕ຺ເຕ ວິກິຣຕິ ວິຘມຕິ ວິຘໍເສຕິ, ນ ຐານມຸປຄຈ຺ຉຕິ ນູປລິມ຺ປຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ປຣິສຸທ຺ຘວິມລຕ຺ຕາ ປທຸມສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ສຐາ ກູຏາ ວງ຺ກາ ກຸຏິລາ ວິສມທິຏ຺ຐິໂນ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ເຕ ປຣິສຸທ຺ຘວິມລນິກ຺ກຓ຺ຏກປຓ຺ຑຣວຣປ຺ປວຣສາສນໂຕ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ວິກິຣິຕ຺ວາ ວິຘມິຕ຺ວາ ວິຘໍເສຕ຺ວາ ອສຓ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອນຸປລິມ຺ປິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ປຣິສຸທ຺ຘວິມລຕ຺ຕາ ຊິນສາສນສ຺ສ. ເອວໍ ປຣິສຸທ຺ຘວິມລຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ປາເປຫິ ອສໍວາສິຍຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ? ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ໂທ ນ ມເຕນ ກຸຓເປນ ສໍວສຕິ, ຍໍ ໂຫຕິ ມຫາສມຸທ຺ເທ ມຕໍ ກຸຓປໍ, ຕໍ ຂິປ຺ປເມວ ຕີຣໍ ອຸປເນຕິ ຖລໍ ວາ ອຸສ຺ສາເຣຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ມຫາຠູຕານໍ ຠວນຕ຺ຕາ ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ປາປກາ ອສໍວຸຕາ ອຫິຣິກາ ອກິຣິຍາ ໂອສນ຺ນວີຣິຍາ ກຸສີຕາ ກິລິຏ຺ຐາ ທຸຊ຺ຊນາ ມນຸສ຺ສາ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ເຕ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ຊິນສາສນໂຕ ອຣຫນ຺ຕວິມລຂີຓາສວມຫາຠູຕຠວນໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອສໍວສິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ປາເປຫິ ອສໍວາສິຍຕ຺ຕາ ຊິນສາສນສ຺ສ. ເອວໍ ປາເປຫິ ອສໍວາສິຍຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ທຸປ຺ປຏິເວຘຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ? ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ອເຉກາ ອສິກ຺ຂິຕາ ອສິປ຺ປິໂນ ມຕິວິປ຺ປຫີນາ ອິສ຺ສາສາ [ອິສ຺ສຕ຺ຖາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ວາລຄ຺ຄເວຘໍ ອວິສຫນ຺ຕາ ວິຄຬນ຺ຕິ ປກ຺ກມນ຺ຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ສຓ຺ຫສຸຂຸມທຸປ຺ປຏິເວຘຕ຺ຕາ ວາລຄ຺ຄສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ທຸປ຺ປຎ຺ຎາ ຊຬາ ເອຬມູຄາ ມູຬ຺ຫາ ທນ຺ຘຄຕິກາ ຊນາ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ເຕ ຕໍ ປຣມສຓ຺ຫສຸຂຸມຈຕຸສຈ຺ຈປ຺ປຏິເວຘໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ ອວິສຫນ຺ຕາ ຊິນສາສນາ ວິຄຬິຕ຺ວາ ປກ຺ກມິຕ຺ວາ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ປຣມສຓ຺ຫສຸຂຸມທຸປ຺ປຏິເວຘຕາຍ ສຈ຺ຈານໍ. ເອວໍ ທຸປ຺ປຏິເວຘຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ພຫຸສໍວຣຣກ຺ຂິຍຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ? ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິເທວ ປຸຣິໂສ ມຫຕິມຫາຍຸທ຺ຘຠູມິມຸປຄໂຕ ປຣເສນາຍ ທິສາວິທິສາຫິ ສມນ຺ຕາ ປຣິວາຣິໂຕ ສຕ຺ຕິຫຕ຺ຖໍ ຊນມຸເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຠີໂຕ ໂອສກ຺ກຕິ ປຏິນິວຕ຺ຕຕິ ປລາຍຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ພຫຸວິຘຍຸທ຺ຘມຸຂຣກ຺ຂຓຠຍາ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ປາປກາ ອສໍວຸຕາ ອຫິຣິກາ ອກິຣິຍາ ອກ຺ຂນ຺ຕີ ຈປລາ ຈລິຕາ ອິຕ຺ຕຣາ ພາລຊນາ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ເຕ ພຫຸວິຘໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຣິຣກ຺ຂິຕຸໍ ອວິສຫນ຺ຕາ ໂອສກ຺ກິຕ຺ວາ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ປລາຍິຕ຺ວາ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ພຫຸວິຘສໍວຣຣກ຺ຂິຍຠາວຕ຺ຕາ ຊິນສາສນສ຺ສ. ເອວໍ ພຫຸວິຘສໍວຣຣກ຺ຂິຍຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ຕິ.

‘‘ຖລຊຸຕ຺ຕເມປິ, ມຫາຣາຊ, ວສ຺ສິກາຄຸມ຺ເພ ກິມິວິທ຺ຘານິ ປຸປ຺ຜານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕານິ ອງ຺ກຸຣານິ ສງ຺ກຸຏິຕານິ ອນ຺ຕຣາ ເຍວ ປຣິປຕນ຺ຕິ, ນ ຈ ເຕສຸ ປຣິປຕິເຕສຸ ວສ຺ສິກາຄຸມ຺ໂພ ຫີຬິໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ຍານິ ຕຕ຺ຖ ຐິຕານິ ປຸປ຺ຜານິ, ຕານິ ສມ຺ມາ ຄນ຺ເຘນ ທິສາວິທິສໍ ອຠິພ຺ຍາເປນ຺ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຕ ຊິນສາສເນ ກິມິວິທ຺ຘານິ ວສ຺ສິກາປຸປ຺ຜານິ ວິຍ ວຓ຺ຓຄນ຺ຘຣຫິຕາ ນິພ຺ພຓ຺ຓາກາຣສີລາ ອຠພ຺ພາ ເວປຸລ຺ລາຍ, ນ ຈ ເຕສໍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕເນນ ຊິນສາສນໍ ຫີຬິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ເຍ ຕຕ຺ຖ ຐິຕາ ຠິກ຺ຂູ, ເຕ ສເທວກໍ ໂລກໍ ສີລວຣຄນ຺ເຘນ ອຠິພ຺ຍາເປນ຺ຕິ.

‘‘ສາລີນມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ນິຣາຕງ຺ການໍ ໂລຫິຕການໍ ອນ຺ຕເຣ ກຣຸມ຺ຠກໍ ນາມ ສາລິຊາຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາ ເຍວ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ຈ ຕສ຺ສາ ວິນຏ຺ຐຕ຺ຕາ ໂລຫິຕກສາລີ ຫີຬິຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ເຍ ຕຕ຺ຖ ຐິຕາ ສາລີ, ເຕ ຣາຊູປໂຠຄາ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຕ ໂລຫິຕກສາລີນມນ຺ຕເຣ ກຣຸມ຺ຠກາ ວິຍ ຊິນສາສເນ ນ ວຑ຺ຒິຕ຺ວາ ເວປຸລ຺ລຕໍ ນ ປາປຸຓິຕ຺ວາ [ວຑ຺ຒິຕ຺ວາ ເວປຸລ຺ລຕໍ ອປາປຸຓິຕ຺ວາ (ສີ. ກ.)] ອນ຺ຕຣາ ເຍວ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນ ຈ ເຕສໍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕເນນ ຊິນສາສນໍ ຫີຬິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ເຍ ຕຕ຺ຖ ຐິຕາ ຠິກ຺ຂູ ເຕ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ອນຸຈ຺ຉວິກາ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ກາມທທສ຺ສາປິ, ມຫາຣາຊ, ມຓິຣຕນສ຺ສ ເອກເທສໍ [ເອກເທເສ (ກ.)] ກກ຺ກສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ຈ ຕຕ຺ຖ ກກ຺ກສຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ມຓິຣຕນໍ ຫີຬິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ມຓິຣຕນສ຺ສ, ຕໍ ຊນສ຺ສ ຫາສກຣໍ ໂຫຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ກກ຺ກສາ ເຕ ຊິນສາສເນ ປປຏິກາ, ນ ຈ ເຕສໍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕເນນ ຊິນສາສນໍ ຫີຬິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ເຍ ຕຕ຺ຖ ຐິຕາ ຠິກ຺ຂູ, ເຕ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ຫາສຊນກາ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ຊາຕິສມ຺ປນ຺ນສ຺ສປິ, ມຫາຣາຊ, ໂລຫິຕຈນ຺ທນສ຺ສ ເອກເທສໍ ປູຕິກໍ ໂຫຕິ ອປ຺ປຄນ຺ຘໍ. ນ ເຕນ ໂລຫິຕຈນ຺ທນໍ ຫີຬິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຍໍ ຕຕ຺ຖ ອປູຕິກໍ ສຸຄນ຺ຘໍ, ຕໍ ສມນ຺ຕາ ວິຘູເປຕິ ອຠິພ຺ຍາເປຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຫີນາຍາວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຕ ໂລຫິຕຈນ຺ທນສາຣນ຺ຕເຣ ປູຕິກເທສມິວ ຉຑ຺ຑນີຍາ ຊິນສາສເນ, ນ ຈ ເຕສໍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕເນນ ຊິນສາສນໍ ຫີຬິຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ເຍ ຕຕ຺ຖ ຐິຕາ ຠິກ຺ຂູ, ເຕ ສເທວກໍ ໂລກໍ ສີລວຣຈນ຺ທນຄນ຺ເຘນ ອນຸລິມ຺ປຍນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເຕນ ເຕນ ອນຸຈ຺ຉວິເກນ ເຕນ ເຕນ ສທິເສນ ກາຣເຓນ ນິຣວຊ຺ຊມນຸປາປິຕໍ ຊິນສາສນໍ ເສຏ຺ຐຠາເວນ ປຣິທີປິຕໍ, ຫີນາຍາວຕ຺ຕມານາປິ ເຕ ຊິນສາສນສ຺ສ ເສຏ຺ຐຠາວໍ ເຍວ ປຣິທີເປນ຺ຕີ’’ຕິ.

ຫີນາຍາວຕ຺ຕນປຎ຺ໂຫ ປຎ຺ຈໂມ.