໗. ສທ຺ຘມ຺ມນ຺ຕຣຘານປຎ຺ໂຫ

໗. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ ຠຄວຕາ ‘ປຎ຺ເຈວ ທານິ, ອານນ຺ທ, ວສ຺ສສຕານິ [ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ (ສີ.) ປສ຺ສ ອ. ນິ. ໘.໕໑] ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐສ຺ສຕີ’ຕິ. ປຸນ ຈ ປຣິນິພ຺ພານສມເຍ ສຸຠທ຺ເທນ ປຣິພ຺ພາຊເກນ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ເຐນ ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ອິເມ ຈ, ສຸຠທ຺ທ [ທີ. ນິ. ໒.໒໑໔ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ], ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ມາ ວິຫເຣຍ຺ຍຸໍ, ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາ’ຕິ, ອເສສວຈນເມຕໍ, ນິສ຺ເສສວຈນເມຕໍ, ນິປ຺ປຣິຍາຍວຈນເມຕໍ. ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕຖາຄເຕນ ຠຓິຕໍ ‘ປຎ຺ເຈວ ທານິ, ອານນ຺ທ, ວສ຺ສສຕານິ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐສ຺ສຕີ’ຕິ, ເຕນ ຫິ ‘ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາ’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍທິ ຕຖາຄເຕນ ຠຓິຕໍ ‘ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາ’ຕິ, ເຕນ ຫິ ‘ປຎ຺ເຈວ ທານິ, ອານນ຺ທ, ວສ຺ສສຕານິ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐສ຺ສຕີ’ຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ. ອຍມ຺ປິ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ຄຫນໂຕປິ ຄຫນຕໂຣ ພລວໂຕປິ ພລວຕໂຣ ຄຓ຺ຐິໂຕປິ ຄຓ຺ຐິຕໂຣ, ໂສ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຖ ເຕ ຎາຓພລວິປ຺ຜາຣໍ ທສ຺ເສຫິ ມກໂຣ ວິຍ ສາຄຣພ຺ຠນ຺ຕຣຄໂຕ’’ຕິ.

‘‘ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ‘ປຎ຺ເຈວ ທານິ, ອານນ຺ທ, ວສ຺ສສຕານິ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐສ຺ສຕີ’ຕິ. ປຣິນິພ຺ພານສມເຍ ຈ ສຸຠທ຺ທສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ຠຓິຕໍ ‘ອິເມ ຈ, ສຸຠທ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ມາ ວິຫເຣຍ຺ຍຸໍ, ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາ’ຕິ. ຕຎ຺ຈ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ວຈນໍ ນານຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ໂຫຕິ ນານາພ຺ຍຎ຺ຊນຎ຺ຈ, ອຍໍ ສາສນປຣິຈ຺ເຉໂທ, ອຍໍ ປຏິປຕ຺ຕິ ປຣິທີປນາຕິ ທູຣໍ ວິວຊ຺ຊິຕາ ເຕ ອຸໂຠ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ນຠໍ ປຖວິໂຕ ທູຣໍ ວິວຊ຺ຊິຕໍ, ນິຣຍໍ ສຄ຺ຄໂຕ ທູຣໍ ວິວຊ຺ຊິຕໍ, ກຸສລໍ ອກຸສລໂຕ ທູຣໍ ວິວຊ຺ຊິຕໍ, ສຸຂໍ ທຸກ຺ຂໂຕ ທູຣໍ ວິວຊ຺ຊິຕໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຕ ອຸໂຠ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ທູຣໍ ວິວຊ຺ຊິຕາ.

‘‘ອປິ ຈ, ມຫາຣາຊ, ມາ ເຕ ປຸຈ຺ຉາ ໂມຆາ ອສ຺ສ [ອສ຺ສຸ (ສີ. ສ຺ຍາ.)], ຣສໂຕ ເຕ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ກຖຍິສ຺ສາມິ ‘ປຎ຺ເຈວ ທານິ, ອານນ຺ທ, ວສ຺ສສຕານິ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐສ຺ສຕີ’ຕິ ຍໍ ຠຄວາ ອາຫ, ຕໍ ຂຍໍ ປຣິທີປຍນ຺ໂຕ ເສສກໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິ, ວສ຺ສສຫສ຺ສໍ, ອານນ຺ທ, ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ສເຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ປພ຺ພາເຊຍ຺ຍຸໍ. ປຎ຺ເຈວ ທານິ, ອານນ຺ທ, ວສ຺ສສຕານິ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐສ຺ສຕີຕິ. ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວາ ເອວໍ ວທນ຺ໂຕ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ ອນ຺ຕຣຘານໍ ວາ ວເທຕິ ອຠິສມຍໍ ວາ ປຏິກ຺ໂກສຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ນຏ຺ຐໍ, ມຫາຣາຊ, ປຣິກິຕ຺ຕຍນ຺ໂຕ ເສສກໍ ປຣິທີປຍນ຺ໂຕ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ນຏ຺ຐາຍິໂກ ສພ຺ພເສສກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຊນສ຺ສ ປຣິທີເປຍ຺ຍ ‘ເອຕ຺ຕກໍ ເມ ຠຓ຺ຑໍ ນຏ຺ຐໍ, ອິທໍ ເສສກ’ນ຺ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວາ ນຏ຺ຐໍ ປຣິທີປຍນ຺ໂຕ ເສສກໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ກເຖສິ ‘ປຎ຺ເຈວ ທານິ, ອານນ຺ທ, ວສ຺ສສຕານິ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐສ຺ສຕີ’ຕິ. ຍໍ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ປຎ຺ເຈວ ທານິ, ອານນ຺ທ, ວສ຺ສສຕານິ ສທ຺ຘມ຺ໂມ ຐສ຺ສຕີ’ຕິ, ສາສນປຣິຈ຺ເຉໂທ ເອໂສ.

‘‘ຍໍ ປນ ປຣິນິພ຺ພານສມເຍ ສຸຠທ຺ທສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ສມເຓ ປຣິກິຕ຺ຕຍນ຺ໂຕ ອາຫ ‘ອິເມ ຈ, ສຸຠທ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ມາ ວິຫເຣຍ຺ຍຸໍ, ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາ’ຕິ, ປຏິປຕ຺ຕິປຣິທີປນາ ເອສາ, ຕ຺ວໍ ປນ ຕໍ ປຣິຈ຺ເຉທຎ຺ຈ ປຣິທີປນຎ຺ຈ ເອກຣສໍ ກໂຣສິ. ຍທິ ປນ ເຕ ຉນ຺ໂທ, ເອກຣສໍ ກຕ຺ວາ ກຖຍິສ຺ສາມິ, ສາຘຸກໍ ສຸໂຓຫິ ມນສິກໂຣຫິ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕມານໂສ [ອວິຈລມານໂສ (ສີ.) ອວິມານໂສ (ປີ. ກ.)].

‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ຕຬາໂກ ຠເວຍ຺ຍ ນວສລິລສມ຺ປຸຓ຺ໂຓ ສມ຺ມຸຂມຸຕ຺ຕຣິຍມາໂນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ ປຣິວຏຸມກໂຕ, ອປຣິຍາທິຓ຺ເຓ ເຍວ ຕສ຺ມິໍ ຕຬາເກ ອຸທກູປຣິ ມຫາເມໂຆ ອປຣາປຣໍ ອນຸປ຺ປພນ຺ໂຘ ອຠິວສ຺ເສຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ມິໍ ຕຬາເກ ອຸທກໍ ປຣິກ຺ຂຍໍ ປຣິຍາທານໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເກນ ກາຣເຓນ ມຫາຣາຊາ’’ຕິ? ‘‘ເມຆສ຺ສ, ຠນ຺ເຕ, ອນຸປ຺ປພນ຺ຘຕາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຊິນສາສນວຣສທ຺ຘມ຺ມຕຬາໂກ ອາຈາຣສີລຄຸຓວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິວິມລນວສລິລສມ຺ປຸຓ຺ໂຓ ອຸຕ຺ຕຣິຍມາໂນ ຠວຄ຺ຄມຠິຠວິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ຍທິ ຕຕ຺ຖ ພຸທ຺ຘປຸຕ຺ຕາ ອາຈາຣສີລຄຸຓວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິເມຆວສ຺ສໍ ອປຣາປຣໍ ອນຸປ຺ປພນ຺ຘາເປຍ຺ຍຸໍ ອຠິວສ຺ສາເປຍ຺ຍຸໍ. ເອວມິທໍ ຊິນສາສນວຣສທ຺ຘມ຺ມຕຬາໂກ ຈິຣໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ອຣຫນ຺ເຕຫິ ໂລໂກ ອສຸຎ຺ໂຎ ຠເວຍ຺ຍ, ອິມມຕ຺ຖໍ ຠຄວຕາ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ ‘ອິເມ ຈ, ສຸຠທ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ມາ ວິຫເຣຍ຺ຍຸໍ, ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາ’ຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫາຣາຊ, ມຫຕິ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ເຘ ຊລມາເນ ອປຣາປຣໍ ສຸກ຺ຂຕິຓກຏ຺ຐໂຄມຍານິ ອຸປສໍຫເຣຍ຺ຍຸໍ, ອປິ ນຸ ໂຂ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠິຍ຺ໂຍ ຠິຍ຺ໂຍ ໂສ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ຊເລຍ຺ຍ, ຠິຍ຺ໂຍ ຠິຍ຺ໂຍ ປຠາເສຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ທສສຫສ຺ສິຍາ [ທສສຫສ຺ສິມ຺ຫິ (ພຫູສຸ)] ໂລກຘາຕຸຍາ ຊິນສາສນວຣມ຺ປິ ອາຈາຣສີລຄຸຓວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຊລຕິ ປຠາສຕິ. ຍທິ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຕທຸຕ຺ຕຣິໍ ພຸທ຺ຘປຸຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈຫິ ປຘານິຍງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ສຕຕມປ຺ປມຕ຺ຕາ ປທເຫຍ຺ຍຸໍ, ຕີສຸ ສິກ຺ຂາສຸ ຉນ຺ທຊາຕາ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍຸໍ, ຈາຣິຕ຺ຕຎ຺ຈ ສີລໍ ສມຕ຺ຕໍ ປຣິປູເຣຍ຺ຍຸໍ, ເອວມິທໍ ຊິນສາສນວຣໍ ຠິຍ຺ໂຍ ຠິຍ຺ໂຍ ຈິຣໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ຠຄວຕາ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ ‘ອິເມ ຈ, ສຸຠທ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ມາ ວິຫເຣຍ຺ຍຸໍ, ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາ’ຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ມຫາຣາຊ, ສິນິທ຺ຘສມສຸມຊ຺ຊິຕສປ຺ປຠາສວິມລາທາສໍ [ສປ຺ປຠໍ ສຸວິມລາທາສໍ (ສີ.)] ສຓ຺ຫສຸຂຸມເຄຣຸກຈຸຓ຺ເຓນ ອປຣາປຣໍ ມຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ, ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ມິໍ ອາທາເສ ມລກທ຺ທມຣໂຊຊລ຺ລໍ ຊາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ວິມລຕຣໍ ເຍວ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຊິນສາສນວຣໍ ປກຕິນິມ຺ມລໍ ພ຺ຍປຄຕກິເລສມລຣໂຊຊລ຺ລໍ, ຍທິ ຕໍ ພຸທ຺ຘປຸຕ຺ຕາ ອາຈາຣສີລຄຸຓວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິສລ຺ເລຂຘຸຕຄຸເຓນ ຊິນສາສນວຣໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຍ຺ຍຸໍ [ສລ຺ລິກ຺ເຂຍ຺ຍຸໍ (ສີ. ປີ.)], ເອວມິທໍ ຊິນສາສນວຣໍ ຈິຣໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ອສຸຎ຺ໂຎ ຈ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ຠຄວຕາ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ ‘ອິເມ ຈ, ສຸຠທ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ມາ ວິຫເຣຍ຺ຍຸໍ, ອສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ ອຣຫນ຺ເຕຫິ ອສ຺ສາ’ຕິ. ປຏິປຕ຺ຕິມູລກໍ, ມຫາຣາຊ, ສຕ຺ຖຸສາສນໍ ປຏິປຕ຺ຕິກາຣຓໍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອນນ຺ຕຣຫິຕາຍ ຕິຏ຺ຐຕີ’’ຕິ.

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ‘ສທ຺ຘມ຺ມນ຺ຕຣຘານ’ນ຺ຕິ ຍໍ ວເທສິ, ກຕມໍ ຕໍ ສທ຺ຘມ຺ມນ຺ຕຣຘານ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຕີຓິມານິ, ມຫາຣາຊ, ສາສນນ຺ຕຣຘານານິ. ກຕມານິ ຕີຓິ? ອຘິຄມນ຺ຕຣຘານໍ ປຏິປຕ຺ຕນ຺ຕຣຘານໍ ລິງ຺ຄນ຺ຕຣຘານໍ, ອຘິຄເມ, ມຫາຣາຊ, ອນ຺ຕຣຫິເຕ ສຸປ຺ປຏິປນ຺ນສ຺ສາປິ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ນ ໂຫຕິ, ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອນ຺ຕຣຫິຕາຍ ສິກ຺ຂາປທປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິ, ລິງ຺ຄໍເຍວ ຕິຏ຺ຐຕິ, ລິງ຺ເຄ ອນ຺ຕຣຫິເຕ ປເວຓຸປຈ຺ເຉໂທ ໂຫຕິ, ອິມານິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕີຓິ ອນ຺ຕຣຘານານີ’’ຕິ.

‘‘ສຸວິຎ຺ຎາປິໂຕ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ປຎ຺ໂຫ, ຄມ຺ຠີໂຣ ອຸຕ຺ຕານີກໂຕ, ຄຓ຺ຐິ ຠິນ຺ໂນ, ນຏ຺ຐາ ປຣວາທາ ຠຄ຺ຄາ ນິປ຺ປຠາ ກຕາ, ຕ຺ວໍ ຄຓິວຣວສຠມາສຊ຺ຊາຕິ.

ສທ຺ຘມ຺ມນ຺ຕຣຘານປຎ຺ໂຫ ສຕ຺ຕໂມ.