໒. ສພ຺ພຎ຺ຎຸຠາວປຎ຺ໂຫ

໒. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ພຸທ຺ໂຘ ສພ຺ພຎ຺ຎູ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວາ ສພ຺ພຎ຺ຎູ, ນ ຈ ຠຄວໂຕ ສຕຕໍ ສມິຕໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ, ອາວຊ຺ຊນປຏິພທ຺ຘໍ ຠຄວໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓໍ, ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຊານາຕີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ພຸທ຺ໂຘ ອສພ຺ພຎ຺ຎູຕິ. ຍທິ ຕສ຺ສ ປຣິເຍສນາຍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ‘‘ວາຫສຕໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ວີຫີນໍ ອຑ຺ຒຈູຬຎ຺ຈ ວາຫາ ວີຫິສຕ຺ຕມ຺ພຓານິ ທ຺ເວ ຈ ຕຸມ຺ພາ ເອກຈ຺ຉຣາກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອຕ຺ຕກາ ວີຫີ ລກ຺ຂໍ ຐປີຍມານາ [ຐປີຍມາເນ (ສີ. ປີ.)] ປຣິກ຺ຂຍໍ ປຣິຍາທານໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸໍ?

‘‘ຕຕ຺ຣິເມ ສຕ຺ຕວິຘາ ຈິຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ສຣາຄາ ສໂທສາ ສໂມຫາ ສກິເລສາ ອຠາວິຕກາຍາ ອຠາວິຕສີລາ ອຠາວິຕຈິຕ຺ຕາ ອຠາວິຕປຎ຺ຎາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ອຠາວິຕຕ຺ຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ວໍສນາຬສ຺ສ ວິຕຕສ຺ສ ວິສາລສ຺ສ ວິຕ຺ຖິຓ຺ຓສ຺ສ ສໍສິພ຺ພິຕວິສິພ຺ພິຕສ຺ສ ສາຂາຊຏາຊຏິຕສ຺ສ ອາກຑ຺ຒິຍນ຺ຕສ຺ສ ຄຣຸກໍ ໂຫຕິ ອາຄມນໍ ທນ຺ຘໍ. ກິໍ ກາຣຓາ? ສໍສິພ຺ພິຕວິສິພ຺ພິຕຕ຺ຕາ ສາຂານໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ສຣາຄາ ສໂທສາ ສໂມຫາ ສກິເລສາ ອຠາວິຕກາຍາ ອຠາວິຕສີລາ ອຠາວິຕຈິຕ຺ຕາ ອຠາວິຕປຎ຺ຎາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ສໍສິພ຺ພິຕວິສິພ຺ພິຕຕ຺ຕາ ກິເລເສຫິ, ອິທໍ ປຐມໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ຕຕ຺ຣິທໍ ທຸຕິຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຠຕ຺ຕມາປຊ຺ຊຕິ – ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ໂສຕາປນ຺ນາ ປິຫິຕາປາຍາ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ຕາ ວິຎ຺ຎາຕສຕ຺ຖຸສາສນາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ອຸປຣິຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ຕີສຸ ຐາເນສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ວໍສນາຬສ຺ສ ຕິປພ຺ພຄຓ຺ຐິປຣິສຸທ຺ຘສ຺ສ ອຸປຣິ ສາຂາຊຏາຊຏິຕສ຺ສ ອາກຑ຺ຒິຍນ຺ຕສ຺ສ ຍາວ ຕິປພ຺ພໍ ຕາວ ລຫຸກໍ ເອຕິ, ຕໂຕ ອຸປຣິ ຖທ຺ຘໍ. ກິໍ ກາຣຓາ? ເຫຏ຺ຐາ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ສາຂາຊຏາຊຏິຕຕ຺ຕາ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ໂສຕາປນ຺ນາ ປິຫິຕາປາຍາ ທິຏ຺ຐິປ຺ປຕ຺ຕາ ວິຎ຺ຎາຕສຕ຺ຖຸສາສນາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຕີສຸ ຐາເນສຸ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ອຸປຣິຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ຕີສຸ ຐາເນສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ, ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ຕຕ຺ຣິທໍ ຕຕິຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຠຕ຺ຕມາປຊ຺ຊຕິ – ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ສກທາຄາມິໂນ, ເຍສໍ ຣາຄໂທສໂມຫາ ຕນຸຠູຕາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ອຸປຣິຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ວໍສນາຬສ຺ສ ປຎ຺ຈປພ຺ພຄຓ຺ຐິປຣິສຸທ຺ຘສ຺ສ ອຸປຣິ ສາຂາຊຏາຊຏິຕສ຺ສ ອາກຑ຺ຒິຍນ຺ຕສ຺ສ ຍາວ ປຎ຺ຈປພ຺ພໍ ຕາວ ລຫຸກໍ ເອຕິ, ຕໂຕ ອຸປຣິ ຖທ຺ຘໍ. ກິໍ ກາຣຓາ? ເຫຏ຺ຐາ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ສາຂາຊຏາຊຏິຕຕ຺ຕາ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ສກທາຄາມິໂນ, ເຍສໍ ຣາຄໂທສໂມຫາ ຕນຸຠູຕາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ອຸປຣິຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ, ອິທໍ ຕຕິຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ຕຕ຺ຣິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຠຕ຺ຕມາປຊ຺ຊຕິ – ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ອນາຄາມິໂນ, ເຍສໍ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ ປຫີນານິ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທສສຸ ຐາເນສຸ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ອຸປຣິຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ທສສຸ ຐາເນສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ວໍສນາຬສ຺ສ ທສປພ຺ພຄຓ຺ຐິປຣິສຸທ຺ຘສ຺ສ ອຸປຣິ ສາຂາຊຏາຊຏິຕສ຺ສ ອາກຑ຺ຒິຍນ຺ຕສ຺ສ ຍາວ ທສປພ຺ພໍ ຕາວ ລຫຸກໍ ເອຕິ, ຕໂຕ ອຸປຣິ ຖທ຺ຘໍ. ກິໍ ກາຣຓາ? ເຫຏ຺ຐາ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ສາຂາຊຏາຊຏິຕຕ຺ຕາ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ອນາຄາມິໂນ, ເຍສໍ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ ປຫີນານິ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທສສຸ ຐາເນສຸ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ອຸປຣິຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ທສສຸ ຐາເນສຸ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຸປຣິ ກິເລສານໍ ອປ຺ປຫີນຕ຺ຕາ, ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ຕຕ຺ຣິທໍ ປຎ຺ຈມໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຠຕ຺ຕມາປຊ຺ຊຕິ – ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ອຣຫນ຺ໂຕ ຂີຓາສວາ ໂຘຕມລາ ວນ຺ຕກິເລສາ ວຸສິຕວນ຺ໂຕ ກຕກຣຓີຍາ ໂອຫິຕຠາຣາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ຖາ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສຎ຺ໂຎຊນາ ປຕ຺ຕປຏິສມ຺ຠິທາ ສາວກຠູມີສຸ ປຣິສຸທ຺ຘາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສາວກວິສເຍ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ສາວກວິສເຍ, ອປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘວິສເຍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ວໍສນາຬສ຺ສ ສພ຺ພປພ຺ພຄຓ຺ຐິປຣິສຸທ຺ຘສ຺ສ ອາກຑ຺ຒິຍນ຺ຕສ຺ສ ລຫຸກໍ ໂຫຕິ ອາຄມນໍ ອທນ຺ຘໍ. ກິໍ ກາຣຓາ? ສພ຺ພປພ຺ພຄຓ຺ຐິປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ອຄຫນຕ຺ຕາ ວໍສສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ອຣຫນ຺ໂຕ ຂີຓາສວາ ໂຘຕມລາ ວນ຺ຕກິເລສາ ວຸສິຕວນ຺ໂຕ ກຕກຣຓີຍາ ໂອຫິຕຠາຣາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ຖາ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສຎ຺ໂຎຊນາ ປຕ຺ຕປຏິສມ຺ຠິທາ ສາວກຠູມີສຸ ປຣິສຸທ຺ຘາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສາວກວິສເຍ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ສາວກວິສເຍ, ອປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘວິສເຍ, ອິທໍ ປຎ຺ຈມໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ຕຕ຺ຣິທໍ ຉຏ຺ຐໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຠຕ຺ຕມາປຊ຺ຊຕິ – ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ສຍມ຺ຠຸໂນ ອນາຈຣິຍກາ ເອກຈາຣິໂນ ຂຄ຺ຄວິສາຓກປ຺ປາ ສກວິສເຍ ປຣິສຸທ຺ຘວິມລຈິຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສກວິສເຍ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ສກວິສເຍ ມຫນ຺ຕຕ຺ຕາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘວິສຍສ຺ສ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ສກວິສຍໍ ປຣິຕ຺ຕໍ ນທິໍ ຣຕ຺ຕິມ຺ປິ ທິວາປິ ຍທິຈ຺ຉກ ອຈ຺ຉມ຺ຠິໂຕ ໂອຕເຣຍ຺ຍ, ອຖ ປຣໂຕ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ຄມ຺ຠີຣໍ ວິຕ຺ຖຕໍ ອຄາຘມປາຣໍ ທິສ຺ວາ ຠາເຍຍ຺ຍ, ທນ຺ຘາເຍຍ຺ຍ ນ ວິສເຫຍ຺ຍ ໂອຕຣິຕຸໍ. ກິໍ ກາຣຓາ? ຕິຓ຺ຓຕ຺ຕາ [ຈິຓ຺ຓຕ຺ຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ສກວິສຍສ຺ສ, ມຫນ຺ຕຕ຺ຕາ ຈ ມຫາສມຸທ຺ທສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ສຍມ຺ຠຸໂນ ອນາຈຣິຍກາ ເອກຈາຣິໂນ ຂຄ຺ຄວິສາຓກປ຺ປາ ສກວິສເຍ ປຣິສຸທ຺ຘວິມລຈິຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສກວິສເຍ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘຠູມີສຸ ຄຣຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ທນ຺ຘໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ສກວິສເຍ ມຫນ຺ຕຕ຺ຕາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘວິສຍສ຺ສ, ອິທໍ ຉຏ຺ຐໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ຕຕ຺ຣິທໍ ສຕ຺ຕມໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິຠຕ຺ຕມາປຊ຺ຊຕິ – ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸໂນ ທສພລຘຣາ ຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊວິສາຣທາ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ພຸທ຺ຘຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອນນ຺ຕຊິນາ ອນາວຣຓຎາຓາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ. ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນາຣາຈສ຺ສ ສຸໂຘຕສ຺ສ ວິມລສ຺ສ ນິຄ຺ຄຓ຺ຐິສ຺ສ ສຸຂຸມຘາຣສ຺ສ ອຊິມ຺ຫສ຺ສ ອວງ຺ກສ຺ສ ອກຸຏິລສ຺ສ ທຬ຺ຫຈາປສມາຣູຬ຺ຫສ຺ສ ໂຂມສຸຂຸເມ ວາ ກປ຺ປາສສຸຂຸເມ ວາ ກມ຺ພລສຸຂຸເມ ວາ ພລວນິປາຕິຕສ຺ສ ທນ຺ຘາຍິຕຕ຺ຕໍ ວາ ລຄ຺ຄນໍ ວາ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ‘‘ກິໍ ກາຣຓາ’’? ‘‘ສຸຂຸມຕ຺ຕາ ວຕ຺ຖານໍ ສຸໂຘຕຕ຺ຕາ ນາຣາຈສ຺ສ ນິປາຕສ຺ສ ຈ ພລວຕ຺ຕາ’’ຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸໂນ ທສພລຘຣາ ຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊວິສາຣທາ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ພຸທ຺ຘຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ ອນນ຺ຕຊິນາ ອນາວຣຓຎາຓາ, ເຕສໍ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ລຫຸກໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ລຫຸກໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ສພ຺ພຕ຺ຖ ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ, ອິທໍ ສຕ຺ຕມໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

‘‘ຕຕ຺ຣ, ມຫາຣາຊ, ຍທິທໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘານໍ ຈິຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຉນ຺ນມ຺ປິ ຈິຕ຺ຕານໍ ຄຓນໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ເຍນ ຄຸເຓນ ປຣິສຸທ຺ຘຎ຺ຈ ລຫຸກຎ຺ຈ. ຍສ຺ມາ ຈ ຠຄວໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິສຸທ຺ຘຎ຺ຈ ລຫຸກຎ຺ຈ, ຕສ຺ມາ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວາ ຍມກປາຏິຫີຣໍ ທສ຺ເສຕິ. ຍມກປາຏິຫີເຣ, ມຫາຣາຊ, ຎາຕພ຺ພໍ ພຸທ຺ຘານໍ ຠຄວນ຺ຕານໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອວໍ ລຫຸປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນ ຕຕ຺ຖ ສກ຺ກາ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ວຕ຺ຕຸໍ, ເຕປິ, ມຫາຣາຊ, ປາຏິຫີຣາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘານໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປາທາຍ ຄຓນມ຺ປິ ສງ຺ຂມ຺ປິ ກລມ຺ປິ ກລຠາຄມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕິ, ອາວຊ຺ຊນປຏິພທ຺ຘໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓໍ, ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຊານາຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ຫຕ຺ເຖ ຐປິຕໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸຕິເຍ ຫຕ຺ເຖ ຐເປຍ຺ຍ ວິວເຏນ ມຸເຂນ ວາຈໍ ນິຈ຺ຉາເຣຍ຺ຍ, ມຸຂຄຕໍ ໂຠຊນໍ ຄິເລຍ຺ຍ, ອຸມ຺ມີເລຕ຺ວາ ວາ ນິມີເລຍ຺ຍ, ນິມີເລຕ຺ວາ ວາ ອຸມ຺ມີເລຍ຺ຍ, ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ຈິຣຕຣໍ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ລຫຸຕຣໍ ຠຄວໂຕ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓໍ, ລຫຸຕຣໍ ອາວຊ຺ຊນໍ, ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຊານາຕິ, ອາວຊ຺ຊນວິກລມຕ຺ຕເກນ ນ ຕາວຕາ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ອສພ຺ພຎ຺ຎຸໂນ ນາມ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ.

‘‘ອາວຊ຺ຊນມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ປຣິເຍສນາຍ ກາຕພ຺ພໍ, ອິງ຺ຆ ມໍ ຕຕ຺ຖ ກາຣເຓນ ສຎ຺ຎາເປຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິສສ຺ສ ອຑ຺ຒສ຺ສ ມຫທ຺ຘນສ຺ສ ມຫາໂຠຄສ຺ສ ປຫູຕຊາຕຣູປຣຊຕສ຺ສ ປຫູຕວິຕ຺ຕູປກຣຓສ຺ສ ປຫູຕຘນຘຎ຺ຎສ຺ສ ສາລິວີຫິຍວຕຓ຺ຑຸລຕິລມຸຄ຺ຄມາສປຸພ຺ພຓ຺ຓາປຣຓ຺ຓສປ຺ປິເຕລນວນີຕຂີຣທຘິມຘຸຄຸຬຜາຓິຕາ ຈ ຂໂຬປິກຸມ຺ຠິປີຐຣໂກຏ຺ຐຠາຊນຄຕາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ, ຕສ຺ສ ຈ ປຸຣິສສ຺ສ ປາຫຸນໂກ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຕ຺ຕາຣໂຫ ຠຕ຺ຕາຠິກງ຺ຂີ, ຕສ຺ສ ຈ ເຄເຫ ຍໍ ຣນ຺ຘໍ ໂຠຊນໍ, ຕໍ ປຣິນິຏ຺ຐິຕໍ ຠເວຍ຺ຍ, ກຸມ຺ຠິໂຕ ຕຓ຺ຑຸເລ ນີຫຣິຕ຺ວາ ໂຠຊນໍ ຣນ຺ເຘຍ຺ຍ, ອປິ ຈ ໂຂ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ຕາວຕເກນ ໂຠຊນເວກລ຺ລມຕ຺ຕເກນ ອຘໂນ ນາມ ກປໂຓ ນາມ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣຎ຺ໂຎ ຆເຣປິ, ຠນ຺ເຕ, ອກາເລ ໂຠຊນເວກລ຺ລໍ ໂຫຕິ, ກິໍ ປນ ຄຫປຕິກສ຺ສາ’’ຕິ? ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາວຊ຺ຊນວິກລມຕ຺ຕກໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓໍ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຊານາຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຣຸກ຺ໂຂ ອສ຺ສ ຜລິໂຕ ໂອຓຕວິນໂຕ ປິຓ຺ຑິຠາຣຠຣິໂຕ, ນ ກິຎ຺ຈິ ຕຕ຺ຖ ປຕິຕໍ ຜລໍ ຠເວຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ຣຸກ຺ໂຂ ຕາວຕເກນ ປຕິຕຜລເວກລ຺ລມຕ຺ຕເກນ ອຜໂລ ນາມ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ປຕນປຏິພທ຺ຘານິ ຕານິ ຣຸກ຺ຂຜລານິ, ປຕິເຕ ຍທິຈ຺ຉກໍ ລຠຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາວຊ຺ຊນປຏິພທ຺ຘໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓໍ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຊານາຕີ’’ຕິ.

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ພຸທ຺ໂຘ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຊານາຕີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວາ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຊານາຕີ’’ຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຣາຊາ ຍທາ ຈກ຺ກຣຕນໍ ສຣຕິ ‘ອຸເປຕຸ ເມ ຈກ຺ກຣຕນ’ນ຺ຕິ, ສຣິເຕ ຈກ຺ກຣຕນໍ ອຸເປຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍທິຈ຺ຉກໍ ຊານາຕີ’’ຕິ. ‘‘ທຬ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກາຣຓໍ, ພຸທ຺ໂຘ ສພ຺ພຎ຺ຎູ, ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມ ພຸທ຺ໂຘ ສພ຺ພຎ຺ຎູ’’ຕິ.

ພຸທ຺ຘສພ຺ພຎ຺ຎຸຠາວປຎ຺ໂຫ ທຸຕິໂຍ.