໓. ວິຈາຣວຄ຺ໂຄ
໑. ອທ຺ຘານມູລປຎ຺ໂຫ
໑. ຣາຊາ ອາຫ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຕີຕສ຺ສ ອທ຺ຘານສ຺ສ ກິໍ ມູລໍ, ອນາຄຕສ຺ສ ອທ຺ຘານສ຺ສ ກິໍ ມູລໍ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ອທ຺ຘານສ຺ສ ກິໍ ມູລ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຕີຕສ຺ສ ຈ, ມຫາຣາຊ, ອທ຺ຘານສ຺ສ ອນາຄຕສ຺ສ ຈ ອທ຺ຘານສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈ ອທ຺ຘານສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາ ມູລໍ. ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ, ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນໍ, ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ, ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ອທ຺ຘານສ຺ສ [ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ອທ຺ຘານສ຺ສ (ສີ.)] ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ອທ຺ຘານມູລປຎ຺ໂຫ ປຐໂມ.
໒. ປຸຣິມໂກຏິປຎ຺ໂຫ
໒. ຣາຊາ ອາຫ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍໍ ປເນຕໍ ພ຺ຣູສິ ‘ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ, ຕສ຺ສ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ປຣິຕ຺ຕໍ [ປຣິປກ຺ກໍ (ກ.)] ພີຊໍ ປຖວິຍໍ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍ, ຕໂຕ ອງ຺ກຸໂຣ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ວຸຑ຺ຒິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຜລໍ ທເທຍ຺ຍ. ຕໂຕ ພີຊໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຸນ ໂຣເປຍ຺ຍ, ຕໂຕປິ ອງ຺ກຸໂຣ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ວຸຑ຺ຒິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຜລໍ ທເທຍ຺ຍ. ເອວເມຕິສ຺ສາ ສນ຺ຕຕິຍາ ອຕ຺ຖິ ອນ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອທ຺ຘານສ຺ສາປິ ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ອຓ຺ຑໍ ຠເວຍ຺ຍ, ອຓ຺ຑໂຕ ກຸກ຺ກຸຏີ ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ອຓ຺ຑນ຺ຕິ. ເອວເມຕິສ຺ສາ ສນ຺ຕຕິຍາ ອຕ຺ຖິ ອນ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອທ຺ຘານສ຺ສາປິ ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ເຖໂຣ ປຖວິຍາ ຈກ຺ກໍ ລິຂິຕ຺ວາ ມິລິນ຺ທໍ ຣາຊານໍ ເອຕທໂວຈ ‘‘ອຕ຺ຖິ, ມຫາຣາຊ, ອິມສ຺ສ ຈກ຺ກສ຺ສ ອນ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິມານິ ຈກ຺ການິ ວຸຕ຺ຕານິ ຠຄວຕາ ‘ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ກມ຺ມໍ, ກມ຺ມໂຕ ປຸນ ຈກ຺ຂຸໍ ຊາຍຕີ’ຕິ. ເອວເມຕິສ຺ສາ ສນ຺ຕຕິຍາ ອຕ຺ຖິ ອນ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ.
‘‘‘ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ…ເປ… ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ກມ຺ມໍ, ກມ຺ມໂຕ ປຸນ ມໂນ ຊາຍຕີ’ຕິ. ເອວເມຕິສ຺ສາ ສນ຺ຕຕິຍາ ອຕ຺ຖິ ອນ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອທ຺ຘານສ຺ສາປິ ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ປຸຣິມໂກຏິປຎ຺ໂຫ ທຸຕິໂຍ.
໓. ໂກຏິປຎ຺ຎາຍນປຎ຺ໂຫ
໓. ຣາຊາ ອາຫ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍໍ ປເນຕໍ ພ຺ຣູສິ ‘ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ, ກຕມາ ຈ ສາ ປຸຣິມາ ໂກຏີ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອຕີໂຕ ອທ຺ຘາ, ເອສາ ປຸຣິມາ ໂກຏີ’’ຕິ. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍໍ ປເນຕໍ ພ຺ຣູສິ ‘ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’ຕິ, ກິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ສພ຺ພາປິ ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ? ‘‘ກາຈິ, ມຫາຣາຊ, ປຎ຺ຎາຍຕິ, ກາຈິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ. ‘‘ກຕມາ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຎາຍຕິ, ກຕມາ ນ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ, ມຫາຣາຊ, ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສພ຺ພຖາ ສພ຺ພໍ ອວິຊ຺ຊາ ນາໂຫສີຕິ ເອສາ ປຸຣິມາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຍໍ ອຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ໂຠຕິ, ຫຸຕ຺ວາ ປຏິວິຄຈ຺ຉຕິ, ເອສປ ປຸຣິມາ ໂກຏິ ປຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍໍ ອຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ໂຠຕິ, ຫຸຕ຺ວາ ປຏິວິຄຈ຺ຉຕິ, ນນຸ ຕໍ ອຸຠໂຕ ຉິນ຺ນໍ ອຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍທິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຠໂຕ ຉິນ຺ນໍ ອຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອຸຠໂຕ ຉິນ຺ນາ ສກ຺ກາ ວຑ຺ເຒຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອາມ, ສາປິ ສກ຺ກາ ວຑ຺ເຒຕຸ’’ນ຺ຕິ.’’ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉາມິ ໂກຏິໂຕ ສກ຺ກາ ວຑ຺ເຒຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອາມ ສກ຺ກາ ວຑ຺ເຒຕຸ’’ນ຺ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ຣຸກ຺ຂູປມໍ ອກາສິ, ຂນ຺ຘາ ຈ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ພີຊານີ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ໂກຏິປຎ຺ຎາຍນປຎ຺ໂຫ ຕຕິໂຍ.
໔. ສງ຺ຂາຣຊາຍມານປຎ຺ໂຫ
໔. ຣາຊາ ອາຫ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ກຕເມ ເຕ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ? ‘‘ຈກ຺ຂຸສ຺ມິຎ຺ຈ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສຕິ ຣູເປສຸ ຈ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ໂຫຕິ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ເສ ສຕິ ເວທນາ ໂຫຕິ, ເວທນາຍ ສຕິ ຕຓ຺ຫາ ໂຫຕິ, ຕຓ຺ຫາຍ ສຕິ ອຸປາທານໍ ໂຫຕິ, ອຸປາທາເນ ສຕິ ຠໂວ ໂຫຕິ, ຠເວ ສຕິ ຊາຕິ ໂຫຕິ, ຊາຕິຍາ ສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ຈກ຺ຂຸສ຺ມິຎ຺ຈ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອສຕິ ຣູເປສຸ ຈ ອສຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ໂຫຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓ ອສຕິ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ນ ໂຫຕິ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ເສ ອສຕິ ເວທນາ ນ ໂຫຕິ, ເວທນາຍ ອສຕິ ຕຓ຺ຫາ ນ ໂຫຕິ, ຕຓ຺ຫາຍ ອສຕິ ອຸປາທານໍ ນ ໂຫຕິ, ອຸປາທາເນ ອສຕິ ຠໂວ ນ ໂຫຕິ, ຠເວ ອສຕິ ຊາຕິ ນ ໂຫຕິ, ຊາຕິຍາ ອສຕິ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ສງ຺ຂາຣຊາຍມານປຎ຺ໂຫ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.
໕. ຠວນ຺ຕສງ຺ຂາຣຊາຍມານປຎ຺ໂຫ
໕. ຣາຊາ ອາຫ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ, ມຫາຣາຊ, ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສງ຺ຂາຣາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ອິທໍ ເຄຫໍ ອຠວນ຺ຕໍ ຊາຕໍ, ຍຕ຺ຖ ຕ຺ວໍ ນິສິນ຺ໂນສີ’’ຕິ? ‘‘ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ, ຠນ຺ເຕ, ອິຘ ອຠວນ຺ຕໍ ຊາຕໍ, ຠວນ຺ຕໍ ເຍວ ຊາຕໍ, ອິມານິ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ທາຣູນິ ວເນ ອເຫສຸໍ, ອຍຎ຺ຈ ມຕ຺ຕິກາ ປຖວິຍໍ ອໂຫສິ, ອິຕ຺ຖີນຎ຺ຈ ປຸຣິສານຎ຺ຈ ຕຊ຺ເຊນ ວາຍາເມນ ເອວມິທໍ ເຄຫໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ສງ຺ຂາຣາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ພີຊຄາມຠູຕຄາມາ ປຖວິຍໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ວຸຑ຺ຒິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊມານາ ປຸປ຺ຜານິ ຈ ຜລານິ ຈ ທເທຍ຺ຍຸໍ, ນ ເຕ ຣຸກ຺ຂາ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຕາ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ເຕ ຣຸກ຺ຂາ ຊາຕາ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ເຕ ສງ຺ຂາຣາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ກຸມ຺ຠກາໂຣ ປຖວິຍາ ມຕ຺ຕິກໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ນານາຠາຊນານິ ກໂຣຕິ, ນ ຕານິ ຠາຊນານິ ອຠວນ຺ຕານິ ຊາຕານິ, ຠວນ຺ຕານິ ເຍວ ຊາຕານິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ສງ຺ຂາຣາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ວີຓາຍ ປຕ຺ຕໍ ນ ສິຍາ, ຈມ຺ມໍ ນ ສິຍາ, ໂທຓິ ນ ສິຍາ, ທຓ຺ໂຑ ນ ສິຍາ, ອຸປວີໂຓ ນ ສິຍາ, ຕນ຺ຕິໂຍ ນ ສິຍຸໍ, ໂກໂຓ ນ ສິຍາ, ປຸຣິສສ຺ສ ຈ ຕຊ຺ໂຊ ວາຍາໂມ ນ ສິຍາ, ຊາເຍຍ຺ຍ ສທ຺ໂທ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ວີຓາຍ ປຕ຺ຕໍ ສິຍາ, ຈມ຺ມໍ ສິຍາ, ໂທຓິ ສິຍາ, ທຓ຺ໂຑ ສິຍາ, ອຸປວີໂຓ ສິຍາ, ຕນ຺ຕິໂຍ ສິຍຸໍ, ໂກໂຓ ສິຍາ, ປຸຣິສສ຺ສ ຈ ຕຊ຺ໂຊ ວາຍາໂມ ສິຍາ, ຊາເຍຍ຺ຍ ສທ຺ໂທ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ຊາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ໂຂ ສງ຺ຂາຣາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ອຣຓິ ນ ສິຍາ, ອຣຓິໂປຕໂກ ນ ສິຍາ, ອຣຓິໂຍຕ຺ຕກໍ ນ ສິຍາ, ອຸຕ຺ຕຣາຣຓິ ນ ສິຍາ, ໂຈຬກໍ ນ ສິຍາ, ປຸຣິສສ຺ສ ຈ ຕຊ຺ໂຊ ວາຍາໂມ ນ ສິຍາ, ຊາເຍຍ຺ຍ ໂສ ອຄ຺ຄີ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອຣຓິ ສິຍາ, ອຣຓິໂປຕໂກ ສິຍາ, ອຣຓິໂຍຕ຺ຕກໍ ສິຍາ, ອຸຕ຺ຕຣາຣຓິ ສິຍາ, ໂຈຬກໍ ສິຍາ, ປຸຣິສສ຺ສ ຈ ຕຊ຺ໂຊ ວາຍາໂມ ສິຍາ, ຊາເຍຍ຺ຍ ໂສ ອຄ຺ຄີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ຊາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ໂຂ ສງ຺ຂາຣາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ມຓິ ນ ສິຍາ, ອາຕໂປ ນ ສິຍາ, ໂຄມຍໍ ນ ສິຍາ, ຊາເຍຍ຺ຍ ໂສ ອຄ຺ຄີ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມຓິ ສິຍາ, ອາຕໂປ ສິຍາ, ໂຄມຍໍ ສິຍາ, ຊາເຍຍ຺ຍ ໂສ ອຄ຺ຄີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ຊາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ໂຂ ສງ຺ຂາຣາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ອາທາໂສ ນ ສິຍາ, ອາຠາ ນ ສິຍາ, ມຸຂໍ ນ ສິຍາ, ຊາເຍຍ຺ຍ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອາທາໂສ ສິຍາ, ອາຠາ ສິຍາ, ມຸຂໍ ສິຍາ, ຊາເຍຍ຺ຍ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ຊາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ, ເຍ ອຠວນ຺ຕາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຠວນ຺ຕາ ເຍວ ໂຂ ສງ຺ຂາຣາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ຠວນ຺ຕສງ຺ຂາຣຊາຍມານປຎ຺ໂຫ ປຎ຺ຈໂມ.
໖. ເວທຄູປຎ຺ໂຫ
໖. ຣາຊາ ອາຫ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເວທຄູ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ? ‘‘ໂກ ປເນສ, ມຫາຣາຊ, ເວທຄູ ນາມາ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຊີໂວ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕິ, ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕິ, ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍຕິ, ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍຕິ, ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສຕິ, ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຊານາຕິ, ຍຖາ ມຍໍ ອິຘ ປາສາເທ ນິສິນ຺ນາ ເຍນ ເຍນ ວາຕປາເນນ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍາມ ປສ຺ສິຕຸໍ, ເຕນ ເຕນ ວາຕປາເນນ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ປຸຣຕ຺ຖິເມນປິ ວາຕປາເນນ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ປຈ຺ຉິເມນປິ ວາຕປາເນນ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ອຸຕ຺ຕເຣນປິ ວາຕປາເນນ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ທກ຺ຂິເຓນປິ ວາຕປາເນນ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ. ເອວເມວ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອຍໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຊີໂວ ເຍນ ເຍນ ທ຺ວາເຣນ ອິຈ຺ຉຕິ ປສ຺ສິຕຸໍ, ເຕນ ເຕນ ທ຺ວາເຣນ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ.
ເຖໂຣ ອາຫ ‘‘ປຎ຺ຈທ຺ວາຣໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຓິສ຺ສາມິ, ຕໍ ສຸໂຓຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິກໂຣຫິ, ຍທິ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຊີໂວ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕິ, ຍຖາ ມຍໍ ອິຘ ປາສາເທ ນິສິນ຺ນາ ເຍນ ເຍນ ວາຕປາເນນ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍາມ ປສ຺ສິຕຸໍ, ເຕນ ເຕນ ວາຕປາເນນ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ປຸຣຕ຺ຖິເມນປິ ວາຕປາເນນ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ປຈ຺ຉິເມນປິ ວາຕປາເນນ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ອຸຕ຺ຕເຣນປິ ວາຕປາເນນ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ທກ຺ຂິເຓນປິ ວາຕປາເນນ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ເສຍ຺ຍາມ, ເອວເມເຕນ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຊີເວນ ໂສເຕນປິ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ, ຆາເນນປິ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ, ຊິວ຺ຫາຍປິ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ, ກາເຍນປິ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ, ມນສາປິ ຣູປໍ ເຍວ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ; ຈກ຺ຂຸນາປິ ສທ຺ໂທ ເຍວ ໂສຕພ຺ໂພ, ຆາເນນປິ ສທ຺ໂທ ເຍວ ໂສຕພ຺ໂພ, ຊິວ຺ຫາຍປິ ສທ຺ໂທ ເຍວ ໂສຕພ຺ໂພ, ກາເຍນປິ ສທ຺ໂທ ເຍວ ໂສຕພ຺ໂພ, ມນສາປິ ສທ຺ໂທ ເຍວ ໂສຕພ຺ໂພ; ຈກ຺ຂຸນາປິ ຄນ຺ໂຘ ເຍວ ຆາຍິຕພ຺ໂພ, ໂສເຕນປິ ຄນ຺ໂຘ ເຍວ ຆາຍິຕພ຺ໂພ, ຊິວ຺ຫາຍປິ ຄນ຺ໂຘ ເຍວ ຆາຍິຕພ຺ໂພ, ກາເຍນປິ ຄນ຺ໂຘ ເຍວ ຆາຍິຕພ຺ໂພ, ມນສາປິ ຄນ຺ໂຘ ເຍວ ຆາຍິຕພ຺ໂພ; ຈກ຺ຂຸນາປິ ຣໂສ ເຍວ ສາຍິຕພ຺ໂພ, ໂສເຕນປິ ຣໂສ ເຍວ ສາຍິຕພ຺ໂພ, ຆາເນນປິ ຣໂສ ເຍວ ສາຍິຕພ຺ໂພ, ກາເຍນປິ ຣໂສ ເຍວ ສາຍິຕພ຺ໂພ, ມນສາປິ ຣໂສ ເຍວ ສາຍິຕພ຺ໂພ; ຈກ຺ຂຸນາປິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ເຍວ ຜຸສິຕພ຺ພໍ, ໂສເຕນປິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ເຍວ ຜຸສິຕພ຺ພໍ, ຆາເນນປິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ເຍວ ຜຸສິຕພ຺ພໍ, ຊິວ຺ຫາຍປິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ເຍວ ຜຸສິຕພ຺ພໍ, ມນສາປິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ເຍວ ຜຸສິຕພ຺ພໍ; ຈກ຺ຂຸນາປິ ຘມ຺ມໍ ເຍວ ວິຊານິຕພ຺ພໍ, ໂສເຕນປິ ຘມ຺ມໍ ເຍວ ວິຊານິຕພ຺ພໍ, ຆາເນນປິ ຘມ຺ມໍ ເຍວ ວິຊານິຕພ຺ພໍ, ຊິວ຺ຫາຍປິ ຘມ຺ມໍ ເຍວ ວິຊານິຕພ຺ພໍ, ກາເຍນປິ ຘມ຺ມໍ ເຍວ ວິຊານິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ.
‘‘ນ ໂຂ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ຍຸຊ຺ຊຕິ ປຸຣິເມນ ວາ ປຈ຺ຉິມໍ, ປຈ຺ຉິເມນ ວາ ປຸຣິມໍ, ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ມຍໍ ອິຘ ປາສາເທ ນິສິນ຺ນາ ອິເມສຸ ຊາລວາຕປາເນສຸ ອຸຄ຺ຆາຏິເຕສຸ ມຫນ຺ເຕນ ອາກາເສນ ພຫິມຸຂາ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ຣູປໍ ປສ຺ສາມ, ເອວເມເຕນ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຊີເວນາປິ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາເຣສຸ ອຸຄ຺ຆາຏິເຕສຸ ມຫນ຺ເຕນ ອາກາເສນ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ຣູປໍ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ, ໂສເຕສຸ ອຸຄ຺ຆາຏິເຕສຸ…ເປ… ຆາເນ ອຸຄ຺ຆາຏິເຕ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ອຸຄ຺ຆາຏິຕາຍ…ເປ… ກາເຍ ອຸຄ຺ຆາຏິເຕ ມຫນ຺ເຕນ ອາກາເສນ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ສທ຺ໂທ ໂສຕພ຺ໂພ, ຄນ຺ໂຘ ຆາຍິຕພ຺ໂພ, ຣໂສ ສາຍິຕພ຺ໂພ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ໂພ ຜຸສິຕພ຺ໂພ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ.
‘‘ນ ໂຂ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ຍຸຊ຺ຊຕິ ປຸຣິເມນ ວາ ປຈ຺ຉິມໍ, ປຈ຺ຉິເມນ ວາ ປຸຣິມໍ, ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອຍໍ ທິນ຺ໂນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພຫິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ຊານາສິ ຕ຺ວໍ, ມຫາຣາຊ, ‘ອຍໍ ທິນ຺ໂນ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ພຫິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ຐິໂຕ’’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ຊານາມີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອຍໍ ທິນ຺ໂນ ອນ຺ໂຕ ປວິສິຕ຺ວາ ຕວ ປຸຣໂຕ ຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ຊານາສິ ຕ຺ວໍ, ມຫາຣາຊ, ‘ອຍໍ ທິນ຺ໂນ ອນ຺ໂຕ ປວິສິຕ຺ວາ ມມ ປຸຣໂຕ ຐິໂຕ’’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ຊານາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ໂສ ຊີໂວ ຊິວ຺ຫາຍ ຣເສ ນິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ຊາເນຍ຺ຍ ອມ຺ພິລຕ຺ຕໍ ວາ ລວຓຕ຺ຕໍ ວາ ຕິຕ຺ຕກຕ຺ຕໍ ວາ ກຏຸກຕ຺ຕໍ ວາ ກສາຍຕ຺ຕໍ ວາ ມຘຸຣຕ຺ຕໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ຊາເນຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເຕ ຣເສ ອນ຺ໂຕ ປວິຏ຺ເຐ ຊາເນຍ຺ຍ ອມ຺ພິລຕ຺ຕໍ ວາ ລວຓຕ຺ຕໍ ວາ ຕິຕ຺ຕກຕ຺ຕໍ ວາ ກຏຸກຕ຺ຕໍ ວາ ກສາຍຕ຺ຕໍ ວາ ມຘຸຣຕ຺ຕໍ ວາ’’ຕິ. ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ.
‘‘ນ ໂຂ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ຍຸຊ຺ຊຕິ ປຸຣິເມນ ວາ ປຈ຺ຉິມໍ, ປຈ຺ຉິເມນ ວາ ປຸຣິມໍ, ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິເທວ ປຸຣິໂສ ມຘຸຆຏສຕໍ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ມຘຸໂທຓິໍ ປູຣາເປຕ຺ວາ ປຸຣິສສ຺ສ ມຸຂໍ ປິທຫິຕ຺ວາ [ປິທຫິຕ຺ວາວ (ກ.)] ມຘຸໂທຓິຍາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ, ຊາເນຍ຺ຍ, ມຫາຣາຊ, ໂສ ປຸຣິໂສ ມຘຸໍ ສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ ນ ສມ຺ປນ຺ນໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເກນ ກາຣເຓນາ’’ຕິ. ‘‘ນ ຫິ ຕສ຺ສ, ຠນ຺ເຕ, ມຸເຂ ມຘຸ ປວິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ.
‘‘ນ ໂຂ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ຍຸຊ຺ຊຕິ ປຸຣິເມນ ວາ ປຈ຺ຉິມໍ, ປຈ຺ຉິເມນ ວາ ປຸຣິມ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ນາຫໍ ປຏິພໂລ ຕຍາ ວາທິນາ ສທ຺ຘິໍ ສລ຺ລປິຕຸໍ; ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຖໍ ຊປ຺ເປຫີ’’ຕິ.
ເຖໂຣ ອຠິຘມ຺ມສໍຍຸຕ຺ຕາຍ ກຖາຍ ຣາຊານໍ ມິລິນ຺ທໍ ສຎ຺ຎາເປສິ – ‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕໍສຫຊາຕາ ຜສ຺ໂສ ເວທນາ ສຎ຺ຎາ ເຈຕນາ ເອກຄ຺ຄຕາ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ມນສິກາໂຣຕິ ເອວເມເຕ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈຍໂຕ ຊາຍນ຺ຕິ, ນ ເຫຕ຺ຖ ເວທຄູ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ…ເປ… ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕໍສຫຊາຕາ ຜສ຺ໂສ ເວທນາ ສຎ຺ຎາ ເຈຕນາ ເອກຄ຺ຄຕາ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ມນສິກາໂຣຕິ ເອວເມເຕ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈຍໂຕ ຊາຍນ຺ຕິ, ນ ເຫຕ຺ຖ ເວທຄູ ອຸປລພ຺ຠຕີ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ເວທຄູປຎ຺ໂຫ ຉຏ຺ໂຐ.
໗. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິປຎ຺ໂຫ
໗. ຣາຊາ ອາຫ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊ, ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.
‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ປຐມໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຉາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຸທາຫຸ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ປຐມໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຉາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ປຐມໍ, ມຫາຣາຊ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຉາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ.
‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖາຫໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາມິ, ຕ຺ວມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາຫີ’ຕິ, ອຸທາຫຸ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖ ຕ຺ວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສສິ, ອຫມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫີ’’ຕິ.
‘‘ກຖໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ? ‘‘ນິນ຺ນຕ຺ຕາ ຈ, ມຫາຣາຊ, ທ຺ວາຣຕ຺ຕາ ຈ ຈິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຈ ສມຸທາຈຣິຕຕ຺ຕາ ຈາ’’ຕິ.
‘‘ກຖໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ນິນ຺ນຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ກຕເມນ ອຸທກໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເຍນ, ຠນ຺ເຕ, ນິນ຺ນໍ, ເຕນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ອຖາປເຣນ ສມເຍນ ເທໂວ ວສ຺ເສຍ຺ຍ, ກຕເມນ ຕໍ ອຸທກໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເຍນ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິມໍ ອຸທກໍ ຄຕໍ, ຕມ຺ປິ ເຕນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ.
‘‘ກິໍ ນຸໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິມໍ ອຸທກໍ ປຈ຺ຉິມໍ ອຸທກໍ ອາຓາເປຕິ ‘ເຍນາຫໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ຕ຺ວມ຺ປິ ເຕນ ຄຈ຺ຉາຫີ’ຕິ, ປຈ຺ຉິມໍ ວາ ອຸທກໍ ປຸຣິມໍ ອຸທກໍ ອາຓາເປຕິ ‘ເຍນ ຕ຺ວໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສສິ, ອຫມ຺ປິ ເຕນ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’’ຕິ. ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ, ນິນ຺ນຕ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນິນ຺ນຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖາຫໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາມິ, ຕ຺ວມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາຫີ’ຕິ, ນາປິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖ ຕ຺ວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສສິ, ອຫມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ, ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ, ນິນ຺ນຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’’ຕິ.
‘‘ກຖໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ທ຺ວາຣຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? ອເປປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ປຈ຺ຈນ຺ຕິມໍ ນຄຣໍ ອສ຺ສ ທຬ຺ຫປາກາຣໂຕຣຓໍ ເອກທ຺ວາຣໍ, ຕໂຕ ປຸຣິໂສ ນິກ຺ຂມິຕຸກາໂມ ຠເວຍ຺ຍ, ກຕເມນ ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ທ຺ວາເຣນ, ຠນ຺ເຕ, ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ອຖາປໂຣ ປຸຣິໂສ ນິກ຺ຂມິຕຸກາໂມ ຠເວຍ຺ຍ, ກຕເມນ ໂສ ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເຍນ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິໂມ ປຸຣິໂສ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ, ໂສປິ ເຕນ ນິກ຺ຂເມຍ຺ຍາ’’ຕິ.
‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂມ ປຸຣິໂສ ປຈ຺ຉິມໍ ປຸຣິສໍ ອາຓາເປຕິ ‘ເຍນາຫໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ຕ຺ວມ຺ປິ ເຕນ ຄຈ຺ຉາຫີ’ຕິ, ປຈ຺ຉິໂມ ວາ ປຸຣິໂສ ປຸຣິມໍ ປຸຣິສໍ ອາຓາເປຕິ ‘ເຍນ ຕ຺ວໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສສິ, ອຫມ຺ປິ ເຕນ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’ຕິ. ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ, ທ຺ວາຣຕ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ທ຺ວາຣຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖາຫໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາມິ, ຕ຺ວມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາຫີ’ຕິ, ນາປິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖ ຕ຺ວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສສິ, ອຫມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ, ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ, ທ຺ວາຣຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ກຖໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຈິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ?ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ປຐມໍ ເອກໍ ສກຏໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອຖ ທຸຕິຍໍ ສກຏໍ ກຕເມນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເຍນ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິມໍ ສກຏໍ ຄຕໍ, ຕມ຺ປິ ເຕນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’’ຕິ.
‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິມໍ ສກຏໍ ປຈ຺ຉິມໍ ສກຏໍ ອາຓາເປຕິ ‘ເຍນາຫໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ຕ຺ວມ຺ປິ ເຕນ ຄຈ຺ຉາຫີ’ຕິ, ປຈ຺ຉິມໍ ວາ ສກຏໍ ປຸຣິມໍ ສກຏໍ ອາຓາເປຕິ ‘ເຍນ ຕ຺ວໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສສິ, ອຫມ຺ປິ ເຕນ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’’ຕິ. ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ, ຈິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຈິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖາຫໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາມິ, ຕ຺ວມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາຫີ’ຕິ, ນາປິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖ ຕ຺ວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສສິ, ອຫມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ, ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ, ຈິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ກຖໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ສມຸທາຈຣິຕຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ? ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ມຸທ຺ທາຄຓນາສງ຺ຂ຺ຍາເລຂາສິປ຺ປຏ຺ຐາເນສຸ ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສ ທນ຺ຘາຍນາ ຠວຕິ, ອຖາປເຣນ ສມເຍນ ນິສມ຺ມກິຣິຍາຍ ສມຸທາຈຣິຕຕ຺ຕາ ອທນ຺ຘາຍນາ ຠວຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສມຸທາຈຣິຕຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖາຫໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາມິ, ຕ຺ວມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊາຫີ’ຕິ, ນາປິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ອາຓາເປຕິ ‘ຍຕ຺ຖ ຕ຺ວໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສສິ, ອຫມ຺ປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສາມີ’ຕິ, ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ, ສມຸທາຈຣິຕຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍຕ຺ຖ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ…ເປ… ຍຕ຺ຖ ຆານວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ…ເປ… ຍຕ຺ຖ ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ …ເປ… ຍຕ຺ຖ ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊ, ຍຕ຺ຖ ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓມ຺ປິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.
‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ປຐມໍ ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຉາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ອຸທາຫຸ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ປຐມໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຉາ ກາຍວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ, ມຫາຣາຊ, ປຐມໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຉາ ມໂນວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ.
‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ,…ເປ… ອນາລາໂປ ເຕສໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ, ສມຸທາຈຣິຕຕ຺ຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓາທິປຎ຺ໂຫ ສຕ຺ຕໂມ.
໘. ຜສ຺ສລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ
໘. ຣາຊາ ອາຫ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຜສ຺ໂສປິ ເວທນາປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊ, ຍຕ຺ຖ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຜສ຺ໂສປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເວທນາປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ສຎ຺ຎາປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເຈຕນາປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ວິຕກ຺ໂກປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ວິຈາໂຣປິ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ສພ຺ເພປິ ຜສ຺ສປ຺ປມຸຂາ ຘມ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.
‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກິໍລກ຺ຂໂຓ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ? ‘‘ຜຸສນລກ຺ຂໂຓ, ມຫາຣາຊ, ຜສ຺ໂສ’’ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ທ຺ເວ ເມຓ຺ຑາ ຍຸຊ຺ເຌຍ຺ຍຸໍ, ເຕສຸ ຍຖາ ເອໂກ ເມຓ຺ໂຑ, ເອວໍ ຈກ຺ຂຸ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ຍຖາ ທຸຕິໂຍ ເມຓ຺ໂຑ, ເອວໍ ຣູປໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາ ເຕສໍ ສນ຺ນິປາໂຕ, ເອວໍ ຜສ຺ໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ທ຺ເວ ປາຓີ ວຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ, ເຕສຸ ຍຖາ ເອໂກ ປາຓິ, ເອວໍ ຈກ຺ຂຸ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາ ທຸຕິໂຍ ປາຓິ, ເອວໍ ຣູປໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາ ເຕສໍ ສນ຺ນິປາໂຕ, ເອວໍ ຜສ຺ໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ.
‘‘ຠິຍ຺ໂຍ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ທ຺ເວ ສມ຺ມາ ວຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ, ເຕສຸ ຍຖາ ເອໂກ ສມ຺ໂມ, ເອວໍ ຈກ຺ຂຸ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາ ທຸຕິໂຍ ສມ຺ໂມ, ເອວໍ ຣູປໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຍຖາ ເຕສໍ ສນ຺ນິປາໂຕ, ເອວໍ ຜສ຺ໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ຜສ຺ສລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ ອຏ຺ຐໂມ.
໙. ເວທນາລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ
໙. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກິໍລກ຺ຂຓາ ເວທນາ’’ຕິ? ‘‘ເວທຍິຕລກ຺ຂຓາ, ມຫາຣາຊ, ເວທນາ ອນຸຠວນລກ຺ຂຓາ ຈາ’’ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິເທວ ປຸຣິໂສ ຣຎ຺ໂຎ ອຘິກາຣໍ ກເຣຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ຣາຊາ ຕຸຏ຺ໂຐ ອຘິກາຣໍ ທເທຍ຺ຍ, ໂສ ເຕນ ອຘິກາເຣນ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄິຠູໂຕ ປຣິຈເຣຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ ‘ມຍາ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ຣຎ຺ໂຎ ອຘິກາໂຣ ກໂຕ, ຕສ຺ສ ເມ ຣາຊາ ຕຸຏ຺ໂຐ ອຘິກາຣໍ ອທາສິ, ສ຺ວາຫໍ ຕໂຕນິທານໍ ອິມໍ ເອວຣູປໍ ເວທນໍ ເວທຍາມີ’ຕິ.
‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິເທວ ປຸຣິໂສ ກຸສລໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ໂສ ຈ ຕຕ຺ຖ ທິພ຺ເພຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄິຠູໂຕ ປຣິຈເຣຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ເອວມສ຺ສ ‘ສ຺ວາຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ກຸສລໍ ກມ຺ມໍ ອກາສິໍ, ໂສຫໍ ຕໂຕນິທານໍ ອິມໍ ເອວຣູປໍ ເວທນໍ ເວທຍາມີ’ຕິ, ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເວທຍິຕລກ຺ຂຓາ ເວທນາ ອນຸຠວນລກ຺ຂຓາ ຈາ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ເວທນາລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ ນວໂມ.
໑໐. ສຎ຺ຎາລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ
໑໐. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກິໍລກ຺ຂຓາ ສຎ຺ຎາ’’ຕິ? ‘‘ສຎ຺ຊານນລກ຺ຂຓາ, ມຫາຣາຊ, ສຎ຺ຎາ. ກິໍ ສຎ຺ຊານາຕິ? ນີລມ຺ປິ ສຎ຺ຊານາຕິ, ປີຕມ຺ປິ ສຎ຺ຊານາຕິ, ໂລຫິຕມ຺ປິ ສຎ຺ຊານາຕິ, ໂອທາຕມ຺ປິ ສຎ຺ຊານາຕິ, ມຎ຺ຊິຏ຺ຐມ຺ປິ [ມຎ຺ເຊຏ຺ຐມ຺ປິ (ສີ. ປີ.)] ສຎ຺ຊານາຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສຎ຺ຊານນລກ຺ຂຓາ ສຎ຺ຎາ’’ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ຠຓ຺ຑາຄາຣິໂກ ຠຓ຺ຑາຄາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນີລປີຕໂລຫິໂຕທາຕມຎ຺ຊິຏ຺ຐານິ [ມຎ຺ເຊຏ຺ຐານິ (ສີ. ປີ.)] ຣາຊໂຠຄານິ ຣູປານິ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ສຎ຺ຊານາຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສຎ຺ຊານນລກ຺ຂຓາ ສຎ຺ຎາ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ສຎ຺ຎາລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ ທສໂມ.
໑໑. ເຈຕນາລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ
໑໑. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກິໍລກ຺ຂຓາ ເຈຕນາ’’ຕິ? ‘‘ເຈຕຍິຕລກ຺ຂຓາ, ມຫາຣາຊ, ເຈຕນາ ອຠິສງ຺ຂຣຓລກ຺ຂຓາ ຈາ’’ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິເທວ ປຸຣິໂສ ວິສໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ຈ ປິເວຍ຺ຍ, ປເຣ ຈ ປາເຍຍ຺ຍ, ໂສ ອຕ຺ຕນາປິ ທຸກ຺ຂິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ, ປເຣປິ ທຸກ຺ຂິຕາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອກຸສລໍ ກມ຺ມໍ ເຈຕນາຍ ເຈຕຍິຕ຺ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ເຍປິ ຕສ຺ສ ອນຸສິກ຺ຂນ຺ຕິ, ເຕປິ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ.
‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິເທວ ປຸຣິໂສ ສປ຺ປິນວນີຕເຕລມຘຸຜາຓິຕໍ ເອກຊ຺ຌໍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ຈ ປິເວຍ຺ຍ, ປເຣ ຈ ປາເຍຍ຺ຍ, ໂສ ອຕ຺ຕນາ ສຸຂິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ, ປເຣປິ ສຸຂິຕາ ຠເວຍ຺ຍຸໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ກຸສລໍ ກມ຺ມໍ ເຈຕນາຍ ເຈຕຍິຕ຺ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ເຍປິ ຕສ຺ສ ອນຸສິກ຺ຂນ຺ຕິ, ເຕປິ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຈຕຍິຕລກ຺ຂຓາ ເຈຕນາ ອຠິສງ຺ຂຣຓລກ຺ຂຓາ ຈາ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ເຈຕນາລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ ເອກາທສໂມ.
໑໒. ວິຎ຺ຎາຓລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ
໑໒. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກິໍລກ຺ຂຓໍ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ວິຊານນລກ຺ຂຓໍ, ມຫາຣາຊ, ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ນຄຣຄຸຕ຺ຕິໂກ ມຊ຺ເຌ ນຄຣສິງ຺ຆາຏເກ ນິສິນ຺ໂນ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ປຸຣຕ຺ຖິມທິສໂຕ ປຸຣິສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ, ປສ຺ເສຍ຺ຍ ທກ຺ຂິຓທິສໂຕ ປຸຣິສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ, ປສ຺ເສຍ຺ຍ ປຈ຺ຉິມທິສໂຕ ປຸຣິສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ, ປສ຺ເສຍ຺ຍ ອຸຕ຺ຕຣທິສໂຕ ປຸຣິສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຍຎ຺ຈ ປຸຣິໂສ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ປສ຺ສຕິ, ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຊານາຕິ. ຍຎ຺ຈ ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຓາຕິ, ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຊານາຕິ. ຍຎ຺ຈ ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍຕິ, ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຊານາຕິ. ຍຎ຺ຈ ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍຕິ, ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຊານາຕິ. ຍຎ຺ຈ ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສຕິ, ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຊານາຕິ, ຍຎ຺ຈ ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຊານາຕິ, ຕໍ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຊານາຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ວິຊານນລກ຺ຂຓໍ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ວິຎ຺ຎາຓລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ ທ຺ວາທສໂມ.
໑໓. ວິຕກ຺ກລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ
໑໓. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກິໍລກ຺ຂໂຓ ວິຕກ຺ໂກ’’ຕິ? ‘‘ອປ຺ປນາລກ຺ຂໂຓ ມຫາຣາຊ, ວິຕກ຺ໂກ’’ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ວຑ຺ຒກີ ສຸປຣິກມ຺ມກຕໍ ທາຣຸໍ ສນ຺ຘິສ຺ມິໍ ອປ຺ເປຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອປ຺ປນາລກ຺ຂໂຓ ວິຕກ຺ໂກ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ວິຕກ຺ກລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ ເຕຣສໂມ.
໑໔. ວິຈາຣລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ
໑໔. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກິໍລກ຺ຂໂຓ ວິຈາໂຣ’’ຕິ? ‘‘ອນຸມຊ຺ຊນລກ຺ຂໂຓ, ມຫາຣາຊ, ວິຈາໂຣ’’ຕິ.
‘‘ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ກໍສຖາລໍ ອາໂກຏິຕໍ ປຈ຺ຉາ ອນຸຣວຕິ ອນຸສນ຺ທຫຕິ [ອນຸສທ຺ທາຍຕິ (ກ.)], ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ອາໂກຏນາ, ເອວໍ ວິຕກ຺ໂກ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ຍຖາ ອນຸຣວນາ [ອນຸມຊ຺ຊນາ (ກ.)], ເອວໍ ວິຈາໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ’’ຕິ.
‘‘ກລ຺ໂລສິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນາ’’ຕິ.
ວິຈາຣລກ຺ຂຓປຎ຺ໂຫ ຈຸທ຺ທສໂມ.
ວິຈາຣວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ.
ອິມສ຺ມິໍ ວຄ຺ເຄ ຈຸທ຺ທສ ປຎ຺ຫາ.