໒. ຫຕ຺ຖິນາຄວຄ຺ໂຄ

໑. ມາຕຸໂປສກຈຣິຍາ

໑. ‘‘ຍທາ ອໂຫສິໍ ປວເນ, ກຸຎ຺ຊໂຣ ມາຕຸໂປສໂກ;

ນ ຕທາ ອຕ຺ຖິ ມຫິຍາ, ຄຸເຓນ ມມ ສາທິໂສ.

໒. ‘‘ປວເນ ທິສ຺ວາ ວນຈໂຣ, ຣຎ຺ໂຎ ມໍ ປຏິເວທຍິ;

‘ຕວານຸຈ຺ຉໂວ ມຫາຣາຊ, ຄໂຊ ວສຕິ ການເນ.

໓. ‘‘‘ນ ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຍຕ຺ໂຖ, ນປິ ອາຬກກາສຸຍາ;

ສຫ ຄຫິເຕ [ສມໍ ຄຫິເຕ (ສີ.)] ໂສຓ຺ຑາຍ, ສຍເມວ ອິເຘຫິ’ຕິ.

໔. ‘‘ຕສ຺ສ ຕໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ, ຣາຊາປິ ຕຸຏ຺ຐມານໂສ;

ເປເສສິ ຫຕ຺ຖິທມກໍ, ເຉກາຈຣິຍໍ ສຸສິກ຺ຂິຕໍ.

໕. ‘‘ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂສ ຫຕ຺ຖິທມໂກ, ອທ຺ທສ ປທຸມສ຺ສເຣ;

ຠິສມຸຬາລໍ [ຠິສມູລໍ (ກ.)] ອຸທ຺ຘຣນ຺ຕໍ, ຍາປນຕ຺ຖາຍ ມາຕຸຍາ.

໖. ‘‘ວິຎ຺ຎາຍ ເມ ສີລຄຸຓໍ, ລກ຺ຂຓໍ ອຸປຘາຣຍິ;

‘ເອຫິ ປຸຕ຺ຕາ’ຕິ ປຕ຺ວານ, ມມ ໂສຓ຺ຑາຍ ອຄ຺ຄຫິ.

໗. ‘‘ຍໍ ເມ ຕທາ ປາກຕິກໍ, ສຣີຣານຸຄຕໍ ພລໍ;

ອຊ຺ຊ ນາຄສຫສ຺ສານໍ, ພເລນ ສມສາທິສໍ.

໘. ‘‘ຍທິຫໍ ເຕສໍ ປກຸປ຺ເປຍ຺ຍໍ, ອຸເປຕານໍ ຄຫຓາຍ ມໍ;

ປຏິພໂລ ຠເວ ເຕສໍ, ຍາວ ຣຊ຺ຊມ຺ປິ ມານຸສໍ.

໙. ‘‘ອປິ ຈາຫໍ ສີລຣກ຺ຂາຍ, ສີລປາຣມິປູຣິຍາ;

ນ ກໂຣມິ ຈິຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ປກ຺ຂິປນ຺ຕໍ ມມາຬເກ.

໑໐. ‘‘ຍທິ ເຕ ມໍ ຕຕ຺ຖ ໂກຏ຺ເຏຍ຺ຍຸໍ, ຜຣສູຫິ ໂຕມເຣຫິ ຈ;

ເນວ ເຕສໍ ປກຸປ຺ເປຍ຺ຍໍ, ສີລຂຓ຺ຑຠຍາ ມມາ’’ຕິ.

ມາຕຸໂປສກຈຣິຍໍ ປຐມໍ.

໒. ຠູຣິທຕ຺ຕຈຣິຍາ

໑໑. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ໂຫມິ, ຠູຣິທຕ຺ໂຕ ມຫິທ຺ຘິໂກ;

ວິຣູປກ຺ເຂນ ມຫາຣຎ຺ຎາ, ເທວໂລກມຄຎ຺ຉຫໍ.

໑໒. ‘‘ຕຕ຺ຖ ປສ຺ສິຕ຺ວາຫໍ ເທເວ, ເອກນ຺ຕໍ ສຸຂສມປ຺ປິເຕ;

ຕໍ ສຄ຺ຄຄມນຕ຺ຖາຍ, ສີລພ຺ພຕໍ ສມາທິຍິໍ.

໑໓. ‘‘ສຣີຣກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວານ, ຠຸຕ຺ວາ ຍາປນມຕ຺ຕກໍ;

ຈຕຸໂຣ ອງ຺ເຄ ອຘິຏ຺ຐາຍ, ເສມິ ວມ຺ມິກມຸທ຺ຘນິ.

໑໔. ‘‘ຉວິຍາ ຈມ຺ເມນ ມໍເສນ, ນຫາຣຸອຏ຺ຐິເກຫິ ວາ;

ຍສ຺ສ ເອເຕນ ກຣຓີຍໍ, ທິນ຺ນໍເຍວ ຫຣາຕຸ ໂສ.

໑໕. ‘‘ສໍສິໂຕ ອກຕຎ຺ຎຸນາ, ອາລມ຺ປາຍໂນ [ອາລມ຺ພໂຓ (ສີ.)] ມມຄ຺ຄຫິ;

ເປຬາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວານ, ກີເຬຕິ ມໍ ຕຫິໍ ຕຫິໍ.

໑໖. ‘‘ເປຬາຍ ປກ຺ຂິປນ຺ເຕປິ, ສມ຺ມທ຺ທນ຺ເຕປິ ປາຓິນາ;

ອາລມ຺ປາຍເນ [ອາລມ຺ພເຓ (ສີ.)] ນ ກຸປ຺ປາມິ, ສີລຂຓ຺ຑຠຍາ ມມ.

໑໗. ‘‘ສກຊີວິຕປຣິຈ຺ຈາໂຄ, ຕິຓໂຕ ລຫຸໂກ ມມ;

ສີລວີຕິກ຺ກໂມ ມຍ຺ຫໍ, ປຖວີອຸປ຺ປຕນໍ ວິຍ.

໑໘. ‘‘ນິຣນ຺ຕຣໍ ຊາຕິສຕໍ, ຈເຊຍ຺ຍໍ ມມ ຊີວິຕໍ;

ເນວ ສີລໍ ປຠິນ຺ເທຍ຺ຍໍ, ຈຕຸທ຺ທີປານ ເຫຕຸປິ.

໑໙. ‘‘ອປິ ຈາຫໍ ສີລຣກ຺ຂາຍ, ສີລປາຣມິປູຣິຍາ;

ນ ກໂຣມິ ຈິຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ປກ຺ຂິປນ຺ຕມ຺ປິ ເປຬເກ’’ຕິ.

ຠູຣິທຕ຺ຕຈຣິຍໍ ທຸຕິຍໍ.

໓. ຈມ຺ເປຍ຺ຍນາຄຈຣິຍາ

໒໐. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ໂຫມິ, ຈມ຺ເປຍ຺ຍໂກ ມຫິທ຺ຘິໂກ;

ຕທາປິ ຘມ຺ມິໂກ ອາສິໍ, ສີລພ຺ພຕສມປ຺ປິໂຕ.

໒໑. ‘‘ຕທາປິ ມໍ ຘມ຺ມຈາຣິໍ, ອຸປວຸຕ຺ຖໍ ອຸໂປສຖໍ;

ອຫິຕຸຓ຺ຑິໂກ ຄເຫຕ຺ວານ, ຣາຊທ຺ວາຣມ຺ຫິ ກີຬຕິ.

໒໒. ‘‘ຍໍ ຍໍ ໂສ ວຓ຺ຓໍ ຈິນ຺ຕຍິ, ນີລໍວ ປີຕໂລຫິຕໍ;

ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕນ຺ໂຕ, ໂຫມິ ຈິນ຺ຕິຕສນ຺ນິໂຠ.

໒໓. ‘‘ຖລໍ ກເຣຍ຺ຍມຸທກໍ, ອຸທກມ຺ປິ ຖລໍ ກເຣ;

ຍທິຫໍ ຕສ຺ສ ປກຸປ຺ເປຍ຺ຍໍ, ຂເຓນ ຉາຣິກໍ ກເຣ.

໒໔. ‘‘ຍທິ ຈິຕ຺ຕວສີ ເຫສ຺ສໍ, ປຣິຫາຍິສ຺ສາມິ ສີລໂຕ;

ສີເລນ ປຣິຫີນສ຺ສ, ອຸຕ຺ຕມຕ຺ໂຖ ນ ສິຊ຺ຌຕິ.

໒໕. ‘‘ກາມໍ ຠິຊ຺ຊຕຸຍໍ ກາໂຍ, ອິເຘວ ວິກິຣີຍຕຸ;

ເນວ ສີລໍ ປຠິນ຺ເທຍ຺ຍໍ, ວິກິຣນ຺ເຕ ຠຸສໍ ວິຍາ’’ຕິ.

ຈມ຺ເປຍ຺ຍນາຄຈຣິຍໍ ຕຕິຍໍ.

໔. ຈູຬໂພຘິຈຣິຍາ

໒໖. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ໂຫມິ, ຈູຬໂພຘິ ສຸສີລວາ;

ຠວໍ ທິສ຺ວານ ຠຍໂຕ, ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ອຠິນິກ຺ຂມິໍ.

໒໗. ‘‘ຍາ ເມ ທຸຕິຍິກາ ອາສິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ກນກສນ຺ນິຠາ;

ສາປິ ວຏ຺ເຏ ອນເປກ຺ຂາ, ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ອຠິນິກ຺ຂມິ.

໒໘. ‘‘ນິຣາລຍາ ຉິນ຺ນພນ຺ຘູ, ອນເປກ຺ຂາ ກຸເລ ຄເຓ;

ຈຣນ຺ຕາ ຄາມນິຄມໍ, ພາຣາຓສິມຸປາຄມຸໍ.

໒໙. ‘‘ຕຕ຺ຖ ວສາມ ນິປກາ, ອສໍສຏ຺ຐາ ກຸເລ ຄເຓ;

ນິຣາກຸເລ ອປ຺ປສທ຺ເທ, ຣາຊຸຍ຺ຍາເນ ວສາມຸໂຠ.

໓໐. ‘‘ອຸຍ຺ຍານທສ຺ສນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ຣາຊາ ອທ຺ທສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ;

ອຸປຄມ຺ມ ມມໍ ປຸຈ຺ຉິ, ‘ຕຸຍ຺ເຫສາ ກາ ກສ຺ສ ຠຣິຍາ’.

໓໑. ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຫໍ ຕສ຺ສ, ອິທໍ ວຈນມພ຺ຣວິໍ;

‘ນ ມຍ຺ຫໍ ຠຣິຍາ ເອສາ, ສຫຘມ຺ມາ ເອກສາສນີ’.

໓໒. ‘‘ຕິສ຺ສາ [ຕສ຺ສາ (ສີ.)] ສາຣຕ຺ຕຄຘິໂຕ, ຄາຫາເປຕ຺ວານ ເຈຏເກ;

ນິປ຺ປີຬຍນ຺ໂຕ ພລສາ, ອນ຺ເຕປຸຣໍ ປເວສຍິ.

໓໓. ‘‘ໂອທປຕ຺ຕກິຍາ ມຍ຺ຫໍ, ສຫຊາ ເອກສາສນີ;

ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ນຍນ຺ຕິຍາ, ໂກໂປ ເມ ອຸປປຊ຺ຊຖ.

໓໔. ‘‘ສຫ ໂກເປ ສມຸປ຺ປນ຺ເນ, ສີລພ຺ພຕມນຸສ຺ສຣິໍ;

ຕຕ຺ເຖວ ໂກປໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິໍ, ນາທາສິໍ ວຑ຺ຒິຕູປຣິ.

໓໕. ‘‘ຍທິ ນໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ໂກຈິ, ໂກຏ຺ເຏຍ຺ຍ ຕິຓ຺ຫສຕ຺ຕິຍາ;

ເນວ ສີລໍ ປຠິນ຺ເທຍ຺ຍໍ, ໂພຘິຍາເຍວ ກາຣຓາ.

໓໖. ‘‘ນ ເມສາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ເທສ຺ສາ, ນປິ ເມ ພລໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ;

ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປິຍໍ ມຍ຺ຫໍ, ຕສ຺ມາ ສີລານຸຣກ຺ຂິສ’’ນ຺ຕິ.

ຈູຬໂພຘິຈຣິຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ມຫິໍສຣາຊຈຣິຍາ

໓໗. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ໂຫມິ, ມຫິໍໂສ ປວນຈາຣໂກ;

ປວຑ຺ຒກາໂຍ ພລວາ, ມຫນ຺ໂຕ ຠີມທສ຺ສໂນ.

໓໘. ‘‘ປພ຺ຠາເຣ ຄິຣິທຸຄ຺ເຄ [ວນທຸຄ຺ເຄ (ສີ.)] ຈ, ຣຸກ຺ຂມູເລ ທກາສເຍ;

ໂຫເຕຕ຺ຖ ຐານໍ ມຫິໍສານໍ, ໂກຈິ ໂກຈິ ຕຫິໍ ຕຫິໍ.

໓໙. ‘‘ວິຈຣນ຺ໂຕ ພ຺ຣຫາຣຎ຺ເຎ, ຐານໍ ອທ຺ທສ ຠທ຺ທກໍ;

ຕໍ ຐານໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວານ, ຕິຏ຺ຐາມິ ຈ ສຍາມິ ຈ.

໔໐. ‘‘ອເຖຕ຺ຖ ກປິມາຄນ຺ຕ຺ວາ, ປາໂປ ອນຣິໂຍ ລຫຸ;

ຂນ຺ເຘ ນລາເຏ ຠມຸເກ, ມຸຕ຺ເຕຕິ ໂອຫເນຕິຕໍ.

໔໑. ‘‘ສກິມ຺ປິ ທິວສໍ ທຸຕິຍໍ, ຕຕິຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖມ຺ປິ ຈ;

ທູເສຕິ ມໍ ສພ຺ພກາລໍ, ເຕນ ໂຫມິ ອຸປທ຺ທຸໂຕ.

໔໒. ‘‘ມມໍ ອຸປທ຺ທຸຕໍ ທິສ຺ວາ, ຍກ຺ໂຂ ມໍ ອິທມພ຺ຣວິ;

‘ນາເສເຫຕໍ ຉວໍ ປາປໍ, ສິງ຺ເຄຫິ ຈ ຂຸເຣຫິ ຈ’.

໔໓. ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຕທາ ຍກ຺ເຂ, ອຫໍ ຕໍ ອິທມພ຺ຣວິໍ;

‘ກິໍ ຕ຺ວໍ ມກ຺ເຂສິ ກຸຓເປນ, ປາເປນ ອນຣິເຍນ ມໍ.

໔໔. ‘‘‘ຍທິຫໍ ຕສ຺ສ ປກຸປ຺ເປຍ຺ຍໍ, ຕໂຕ ຫີນຕໂຣ ຠເວ;

ສີລຎ຺ຈ ເມ ປຠິຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ວິຎ຺ຎູ ຈ ຄຣເຫຍ຺ຍຸ ມໍ.

໔໕. ‘‘‘ຫີຬິຕາ ຊີວິຕາ ວາປິ, ປຣິສຸທ຺ເຘນ ມຕໍ ວຣໍ;

ກ຺ຍາຫໍ ຊີວິຕເຫຕູປິ, ກາຫາມິໍ ປຣເຫຐນໍ’.

໔໖. ‘‘ມເມວາຍໍ ມຎ຺ຎມາໂນ, ອຎ຺ເຎເປວໍ ກຣິສ຺ສຕິ;

ເຕວ ຕສ຺ສ ວຘິສ຺ສນ຺ຕິ, ສາ ເມ ມຸຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕິ.

໔໗. ‘‘ຫີນມຊ຺ຌິມອຸກ຺ກຏ຺ເຐ, ສຫນ຺ໂຕ ອວມານິຕໍ;

ເອວໍ ລຠຕິ ສປ຺ປຎ຺ໂຎ, ມນສາ ຍຖາ ປຕ຺ຖິຕ’’ນ຺ຕິ.

ມຫິໍສຣາຊຈຣິຍໍ ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ຣຸຣຸຣາຊຈຣິຍາ

໔໘. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ໂຫມິ, ສຸຕຕ຺ຕກນກສນ຺ນິໂຠ;

ມິຄຣາຊາ ຣຸຣຸນາມ, ປຣມສີລສມາຫິໂຕ.

໔໙. ‘‘ຣມ຺ເມ ປເທເສ ຣມຓີເຍ, ວິວິຕ຺ເຕ ອມນຸສ຺ສເກ;

ຕຕ຺ຖ ວາສໍ ອຸປຄຎ຺ຉິໍ, ຄງ຺ຄາກູເລ ມໂນຣເມ.

໕໐. ‘‘ອຖ ອຸປຣິ ຄງ຺ຄາຍ, ຘນິເກຫິ ປຣິປີຬິໂຕ;

ປຸຣິໂສ ຄງ຺ຄາຍ ປປຕິ, ‘ຊີວາມິ ວາ ມຣາມິ ວາ’.

໕໑. ‘‘ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ໂສ ຄງ຺ຄາຍ, ວຸຍ຺ຫມາໂນ ມໂຫທເກ;

ຣວນ຺ໂຕ ກຣຸຓໍ ຣວໍ, ມຊ຺ເຌ ຄງ຺ຄາຍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໕໒. ‘‘ຕສ຺ສາຫໍ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວານ, ກຣຸຓໍ ປຣິເທວໂຕ;

ຄງ຺ຄາຍ ຕີເຣ ຐຕ຺ວານ, ອປຸຈ຺ຉິໍ ‘ໂກສິ ຕ຺ວໍ ນໂຣ’.

໕໓. ‘‘ໂສ ເມ ປຸຏ຺ໂຐ ຈ ພ຺ຍາກາສິ, ອຕ຺ຕໂນ ກຣຓໍ ຕທາ;

‘ຘນິເກຫິ ຠີໂຕ ຕສິໂຕ, ປກ຺ຂນ຺ໂທຫໍ ມຫານທິໍ’.

໕໔. ‘‘ຕສ຺ສ ກຕ຺ວານ ກາຣຸຎ຺ຎໍ, ຈຊິຕ຺ວາ ມມ ຊີວິຕໍ;

ປວິສິຕ຺ວາ ນີຫຣິໍ ຕສ຺ສ, ອນ຺ຘກາຣມ຺ຫິ ຣຕ຺ຕິຍາ.

໕໕. ‘‘ອສ຺ສຕ຺ຖກາລມຎ຺ຎາຍ, ຕສ຺ສາຫໍ ອິທມພ຺ຣວິໍ;

‘ເອກໍ ຕໍ ວຣໍ ຍາຈາມິ, ມາ ມໍ ກສ຺ສຈິ ປາວທ’.

໕໖. ‘‘ນຄຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວານ ອາຈິກ຺ຂິ, ປຸຈ຺ຉິໂຕ ຘນເຫຕຸໂກ;

ຣາຊານໍ ໂສ ຄເຫຕ຺ວານ, ອຸປຄຎ຺ຉິ ມມນ຺ຕິກໍ.

໕໗. ‘‘ຍາວຕາ ກຣຓໍ ສພ຺ພໍ, ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣຈິຕໍ ມຍາ;

ຣາຊາ ສຸຕ຺ວານ ວຈນໍ, ອຸສຸໍ ຕສ຺ສ ປກປ຺ປຍິ;

‘ອິເຘວ ຆາຕຍິສ຺ສາມິ, ມິຕ຺ຕທຸພ຺ຠິໍ [ມິຕ຺ຕທູຠິໍ (ສີ.)] ອນາຣິຍໍ’.

໕໘. ‘‘ຕມຫໍ ອນຸຣກ຺ຂນ຺ໂຕ, ນິມ຺ມິນິໍ ມມ ອຕ຺ຕນາ;

‘ຕິຏ຺ຐເຕໂສ ມຫາຣາຊ, ກາມກາໂຣ ຠວາມິ ເຕ’.

໕໙. ‘‘ອນຸຣກ຺ຂິໍ ມມ ສີລໍ, ນາຣກ຺ຂິໍ ມມ ຊີວິຕໍ;

ສີລວາ ຫິ ຕທາ ອາສິໍ, ໂພຘິຍາເຍວ ກາຣຓາ’’ຕິ.

ຣຸຣຸຣາຊຈຣິຍໍ ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ມາຕງ຺ຄຈຣິຍາ

໖໐. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ໂຫມິ, ຊຏິໂລ ອຸຄ຺ຄຕາປໂນ;

ມາຕງ຺ໂຄ ນາມ ນາເມນ, ສີລວາ ສຸສມາຫິໂຕ.

໖໑. ‘‘ອຫຎ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເອໂກ, ຄງ຺ຄາກູເລ ວສາມຸໂຠ;

ອຫໍ ວສາມິ ອຸປຣິ, ເຫຏ຺ຐາ ວສຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ.

໖໒. ‘‘ວິຈຣນ຺ໂຕ ອນຸກູລມ຺ຫິ, ອຸທ຺ຘໍ ເມ ອສ຺ສມທ຺ທສ;

ຕຕ຺ຖ ມໍ ປຣິຠາເສຕ຺ວາ, ອຠິສປິ ມຸທ຺ຘຜາລນໍ.

໖໓. ‘‘ຍທິຫໍ ຕສ຺ສ ປກຸປ຺ເປຍ຺ຍໍ, ຍທິ ສີລໍ ນ ໂຄປເຍ;

ໂອໂລເກຕ຺ວານຫໍ ຕສ຺ສ, ກເຣຍ຺ຍໍ ຉາຣິກໍ ວິຍ.

໖໔. ‘‘ຍໍ ໂສ ຕທາ ມໍ ອຠິສປິ, ກຸປິໂຕ ທຸຏ຺ຐມານໂສ;

ຕສ຺ເສວ ມຕ຺ຖເກ ນິປຕິ, ໂຍເຄນ ຕໍ ປໂມຈຍິໍ.

໖໕. ‘‘ອນຸຣກ຺ຂິໍ ມມ ສີລໍ, ນາຣກ຺ຂິໍ ມມ ຊີວິຕໍ;

ສີລວາ ຫິ ຕທາ ອາສິໍ, ໂພຘິຍາເຍວ ກາຣຓາ’’ຕິ.

ມາຕງ຺ຄຈຣິຍໍ ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ຘມ຺ມເທວປຸຕ຺ຕຈຣິຍາ

໖໖. ‘‘ປຸນາປຣໍ ຍທາ ໂຫມິ, ມຫາປກ຺ໂຂ ມຫິທ຺ຘິໂກ;

ຘມ຺ໂມ ນາມ ມຫາຍກ຺ໂຂ, ສພ຺ພໂລການຸກມ຺ປໂກ.

໖໗. ‘‘ທສກຸສລກມ຺ມປເຖ, ສມາທເປນ຺ໂຕ ມຫາຊນໍ;