໙. ອາຏານາຏິຍສຸຕ຺ຕໍ

ປຐມຠາຓວາໂຣ

໒໗໕. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ. ອຖ ໂຂ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຣາຊາ [ມຫາຣາຊາໂນ (ກ.)] ມຫຕິຍາ ຈ ຍກ຺ຂເສນາຍ ມຫຕິຍາ ຈ ຄນ຺ຘພ຺ພເສນາຍ ມຫຕິຍາ ຈ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑເສນາຍ ມຫຕິຍາ ຈ ນາຄເສນາຍ ຈຕຸທ຺ທິສໍ ຣກ຺ຂໍ ຐເປຕ຺ວາ ຈຕຸທ຺ທິສໍ ຄຸມ຺ພໍ ຐເປຕ຺ວາ ຈຕຸທ຺ທິສໍ ໂອວຣຓໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ ເກວລກປ຺ປໍ ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ປພ຺ພຕໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ [ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເຕປິ ໂຂ ຍກ຺ຂາ ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ, ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ, ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ, ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ, ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ນາມໂຄຕ຺ຕໍ ສາເວຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ, ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ.

໒໗໖. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ເວສ຺ສວໂຓ ມຫາຣາຊາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຸຬາຣາ ຍກ຺ຂາ ຠຄວໂຕ ອປ຺ປສນ຺ນາ. ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຸຬາຣາ ຍກ຺ຂາ ຠຄວໂຕ ປສນ຺ນາ. ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ມຊ຺ຌິມາ ຍກ຺ຂາ ຠຄວໂຕ ອປ຺ປສນ຺ນາ. ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ມຊ຺ຌິມາ ຍກ຺ຂາ ຠຄວໂຕ ປສນ຺ນາ. ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ນີຈາ ຍກ຺ຂາ ຠຄວໂຕ ອປ຺ປສນ຺ນາ. ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ນີຈາ ຍກ຺ຂາ ຠຄວໂຕ ປສນ຺ນາ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຍກ຺ຂາ ອປ຺ປສນ຺ນາເຍວ ຠຄວໂຕ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຠຄວາ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ອທິນ຺ນາທານາ ເວຣມຓິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ເວຣມຓິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ມຸສາວາທາ ເວຣມຓິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປ຺ປມາທຏ຺ຐານາ ເວຣມຓິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຍກ຺ຂາ ອປ຺ປຏິວິຣຕາເຍວ ປາຓາຕິປາຕາ, ອປ຺ປຏິວິຣຕາ ອທິນ຺ນາທານາ, ອປ຺ປຏິວິຣຕາ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ, ອປ຺ປຏິວິຣຕາ ມຸສາວາທາ, ອປ຺ປຏິວິຣຕາ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປ຺ປມາທຏ຺ຐານາ. ເຕສໍ ຕໍ ໂຫຕິ ອປ຺ປິຍໍ ອມນາປໍ. ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສາວກາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ອປ຺ປສທ຺ທານິ ອປ຺ປນິຄ຺ໂຆສານິ ວິຊນວາຕານິ ມນຸສ຺ສຣາຫສ຺ເສຍ຺ຍການິ [ມນຸສ຺ສຣາຫເສຍ຺ຍການິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ປຏິສລ຺ລານສາຣຸປ຺ປານິ. ຕຕ຺ຖ ສນ຺ຕິ ອຸຬາຣາ ຍກ຺ຂາ ນິວາສິໂນ, ເຍ ອິມສ຺ມິໍ ຠຄວໂຕ ປາວຈເນ ອປ຺ປສນ຺ນາ. ເຕສໍ ປສາທາຍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອາຏານາຏິຍໍ ຣກ຺ຂໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຸປາສການໍ ອຸປາສິການໍ ຄຸຕ຺ຕິຍາ ຣກ຺ຂາຍ ອວິຫິໍສາຍ ຜາສຸວິຫາຣາຍາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

ອຖ ໂຂ ເວສ຺ສວໂຓ ມຫາຣາຊາ ຠຄວໂຕ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ອາຏານາຏິຍໍ ຣກ຺ຂໍ ອຠາສິ –

໒໗໗. ‘‘ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຈ [ອິເມ ຈກາຣາ ໂປຣາຓໂປຕ຺ຖເກສຸ ນຕ຺ຖິ] ນມຕ຺ຖຸ, ຈກ຺ຂຸມນ຺ຕສ຺ສ ສິຣີມໂຕ.

ສິຂິສ຺ສປິ ຈ [ອິເມ ຈກາຣາ ໂປຣາຓໂປຕ຺ຖເກສຸ ນຕ຺ຖິ] ນມຕ຺ຖຸ, ສພ຺ພຠູຕານຸກມ຺ປິໂນ.

‘‘ເວສ຺ສຠຸສ຺ສ ຈ [ອິເມ ຈກາຣາ ໂປຣາຓໂປຕ຺ຖເກສຸ ນຕ຺ຖິ] ນມຕ຺ຖຸ, ນ຺ຫາຕກສ຺ສ ຕປສ຺ສິໂນ;

ນມຕ຺ຖຸ ກກຸສນ຺ຘສ຺ສ, ມາຣເສນາປມທ຺ທິໂນ.

‘‘ໂກຓາຄມນສ຺ສ ນມຕ຺ຖຸ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ວຸສີມໂຕ;

ກສ຺ສປສ຺ສ ຈ [ອິເມ ຈກາຣາ ໂປຣາຓໂປຕ຺ຖເກສຸ ນຕ຺ຖິ] ນມຕ຺ຖຸ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕສ຺ສ ສພ຺ພຘິ.

‘‘ອງ຺ຄີຣສສ຺ສ ນມຕ຺ຖຸ, ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສິຣີມໂຕ;

ໂຍ ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ [ຘມ຺ມມເທເສສິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.), ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ (?)], ສພ຺ພທຸກ຺ຂາປນູທນໍ.

‘‘ເຍ ຈາປິ ນິພ຺ພຸຕາ ໂລເກ, ຍຖາຠູຕໍ ວິປສ຺ສິສຸໍ;

ເຕ ຊນາ ອປິສຸຓາຖ [ອປິສຸຓາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)], ມຫນ຺ຕາ ວີຕສາຣທາ.

‘‘ຫິຕໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ, ຍໍ ນມສ຺ສນ຺ຕິ ໂຄຕມໍ;

ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ນໍ, ມຫນ຺ຕໍ ວີຕສາຣທໍ.

໒໗໘. ‘‘ຍໂຕ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ ສູຣິໂຍ [ສຸຣິໂຍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)], ອາທິຈ຺ໂຈ ມຓ຺ຑລີ ມຫາ.

ຍສ຺ສ ຈຸຄ຺ຄຈ຺ຉມານສ຺ສ, ສໍວຣີປິ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ;

ຍສ຺ສ ຈຸຄ຺ຄເຕ ສູຣິເຍ, ‘ທິວໂສ’ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຣຫໂທປິ ຕຕ຺ຖ ຄມ຺ຠີໂຣ, ສມຸທ຺ໂທ ສຣິໂຕທໂກ;

ເອວໍ ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຊານນ຺ຕິ, ‘ສມຸທ຺ໂທ ສຣິໂຕທໂກ’.

‘‘ອິໂຕ ‘ສາ ປຸຣິມາ ທິສາ’, ອິຕິ ນໍ ອາຈິກ຺ຂຕີ ຊໂນ;

ຍໍ ທິສໍ ອຠິປາເລຕິ, ມຫາຣາຊາ ຍສສ຺ສິ ໂສ.

‘‘ຄນ຺ຘພ຺ພານໍ ອຘິປຕິ [ອາຘິປຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.) ເອວມຸປຣິປິ], ‘ຘຕຣຏ຺ໂຐ’ຕິ ນາມໂສ;

ຣມຕີ ນຈ຺ຈຄີເຕຫິ, ຄນ຺ຘພ຺ເພຫິ ປຸຣກ຺ຂໂຕ.

‘‘ປຸຕ຺ຕາປິ ຕສ຺ສ ພຫໂວ, ເອກນາມາຕິ ເມ ສຸຕໍ;

ອສີຕິ ທສ ເອໂກ ຈ, ອິນ຺ທນາມາ ມຫພ຺ພລາ.

ເຕ ຈາປິ ພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວານ, ພຸທ຺ຘໍ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸນໍ;

ທູຣໂຕວ ນມສ຺ສນ຺ຕິ, ມຫນ຺ຕໍ ວີຕສາຣທໍ.

‘‘ນໂມ ເຕ ປຸຣິສາຊຎ຺ຎ, ນໂມ ເຕ ປຸຣິສຸຕ຺ຕມ;

ກຸສເລນ ສເມກ຺ຂສິ, ອມນຸສ຺ສາປິ ຕໍ ວນ຺ທນ຺ຕິ;

ສຸຕໍ ເນຕໍ ອຠິຓ຺ຫໂສ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວເທມເສ.

‘‘‘ຊິນໍ ວນ຺ທຖ ໂຄຕມໍ, ຊິນໍ ວນ຺ທາມ ໂຄຕມໍ;

ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ນໍ, ພຸທ຺ຘໍ ວນ຺ທາມ ໂຄຕມໍ’.

໒໗໙. ‘‘ເຍນ ເປຕາ ປວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ປິສຸຓາ ປິຏ຺ຐິມໍສິກາ.

ປາຓາຕິປາຕິໂນ ລຸທ຺ທາ [ລຸທ຺ຘາ (ປີ. ກ.)], ໂຈຣາ ເນກຕິກາ ຊນາ.

‘‘ອິໂຕ ‘ສາ ທກ຺ຂິຓາ ທິສາ’, ອິຕິ ນໍ ອາຈິກ຺ຂຕີ ຊໂນ;

ຍໍ ທິສໍ ອຠິປາເລຕິ, ມຫາຣາຊາ ຍສສ຺ສິ ໂສ.

‘‘ກຸມ຺ຠຓ຺ຑານໍ ອຘິປຕິ, ‘ວິຣູຬ຺ໂຫ’ ອິຕິ ນາມໂສ;

ຣມຕີ ນຈ຺ຈຄີເຕຫິ, ກຸມ຺ຠຓ຺ເຑຫິ ປຸຣກ຺ຂໂຕ.

‘‘ປຸຕ຺ຕາປິ ຕສ຺ສ ພຫໂວ, ເອກນາມາຕິ ເມ ສຸຕໍ;

ອສີຕິ ທສ ເອໂກ ຈ, ອິນ຺ທນາມາ ມຫພ຺ພລາ.

ເຕ ຈາປິ ພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວານ, ພຸທ຺ຘໍ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸນໍ;

ທູຣໂຕວ ນມສ຺ສນ຺ຕິ, ມຫນ຺ຕໍ ວີຕສາຣທໍ.

‘‘ນໂມ ເຕ ປຸຣິສາຊຎ຺ຎ, ນໂມ ເຕ ປຸຣິສຸຕ຺ຕມ;

ກຸສເລນ ສເມກ຺ຂສິ, ອມນຸສ຺ສາປິ ຕໍ ວນ຺ທນ຺ຕິ;

ສຸຕໍ ເນຕໍ ອຠິຓ຺ຫໂສ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວເທມເສ.

‘‘‘ຊິນໍ ວນ຺ທຖ ໂຄຕມໍ, ຊິນໍ ວນ຺ທາມ ໂຄຕມໍ;

ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ນໍ, ພຸທ຺ຘໍ ວນ຺ທາມ ໂຄຕມໍ’.

໒໘໐. ‘‘ຍຕ຺ຖ ໂຈຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ ສູຣິໂຍ, ອາທິຈ຺ໂຈ ມຓ຺ຑລີ ມຫາ.

ຍສ຺ສ ໂຈຄ຺ຄຈ຺ຉມານສ຺ສ, ທິວໂສປິ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ;

ຍສ຺ສ ໂຈຄ຺ຄເຕ ສູຣິເຍ, ‘ສໍວຣີ’ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຣຫໂທປິ ຕຕ຺ຖ ຄມ຺ຠີໂຣ, ສມຸທ຺ໂທ ສຣິໂຕທໂກ;

ເອວໍ ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຊານນ຺ຕິ, ‘ສມຸທ຺ໂທ ສຣິໂຕທໂກ’.

‘‘ອິໂຕ ‘ສາ ປຈ຺ຉິມາ ທິສາ’, ອິຕິ ນໍ ອາຈິກ຺ຂຕີ ຊໂນ;

ຍໍ ທິສໍ ອຠິປາເລຕິ, ມຫາຣາຊາ ຍສສ຺ສິ ໂສ.

‘‘ນາຄານຎ຺ຈ ອຘິປຕິ, ‘ວິຣູປກ຺ໂຂ’ຕິ ນາມໂສ;

ຣມຕີ ນຈ຺ຈຄີເຕຫິ, ນາເຄເຫວ ປຸຣກ຺ຂໂຕ.

‘‘ປຸຕ຺ຕາປິ ຕສ຺ສ ພຫໂວ, ເອກນາມາຕິ ເມ ສຸຕໍ;

ອສີຕິ ທສ ເອໂກ ຈ, ອິນ຺ທນາມາ ມຫພ຺ພລາ.

ເຕ ຈາປິ ພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວານ, ພຸທ຺ຘໍ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸນໍ;

ທູຣໂຕວ ນມສ຺ສນ຺ຕິ, ມຫນ຺ຕໍ ວີຕສາຣທໍ.

‘‘ນໂມ ເຕ ປຸຣິສາຊຎ຺ຎ, ນໂມ ເຕ ປຸຣິສຸຕ຺ຕມ;

ກຸສເລນ ສເມກ຺ຂສິ, ອມນຸສ຺ສາປິ ຕໍ ວນ຺ທນ຺ຕິ;

ສຸຕໍ ເນຕໍ ອຠິຓ຺ຫໂສ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວເທມເສ.

‘‘‘ຊິນໍ ວນ຺ທຖ ໂຄຕມໍ, ຊິນໍ ວນ຺ທາມ ໂຄຕມໍ;

ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ນໍ, ພຸທ຺ຘໍ ວນ຺ທາມ ໂຄຕມໍ’.

໒໘໑. ‘‘ເຍນ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸວ຺ໂຫ [ອຸຕ຺ຕຣກຸຣູ ຣມ຺ມາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)], ມຫາເນຣຸ ສຸທສ຺ສໂນ.

ມນຸສ຺ສາ ຕຕ຺ຖ ຊາຍນ຺ຕິ, ອມມາ ອປຣິຄ຺ຄຫາ.

‘‘ນ ເຕ ພີຊໍ ປວປນ຺ຕິ, ນປິ ນີຍນ຺ຕິ ນງ຺ຄລາ;

ອກຏ຺ຐປາກິມໍ ສາລິໍ, ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ມານຸສາ.

‘‘ອກຓໍ ອຖຸສໍ ສຸທ຺ຘໍ, ສຸຄນ຺ຘໍ ຕຓ຺ຑຸລປ຺ຜລໍ;

ຕຸຓ຺ຑິກີເຣ ປຈິຕ຺ວານ, ຕໂຕ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ໂຠຊນໍ.

‘‘ຄາວິໍ ເອກຂຸຣໍ ກຕ຺ວາ, ອນຸຍນ຺ຕິ ທິໂສທິສໍ;

ປສຸໍ ເອກຂຸຣໍ ກຕ຺ວາ, ອນຸຍນ຺ຕິ ທິໂສທິສໍ.

‘‘ອິຕ຺ຖິໍ ວາ ວາຫນໍ [ອິຕ຺ຖີ-ວາຫນໍ (ສີ. ປີ.), ອິຕ຺ຖີໍ ວາຫນໍ (ສ຺ຍາ.)] ກຕ຺ວາ, ອນຸຍນ຺ຕິ ທິໂສທິສໍ;

ປຸຣິສໍ ວາຫນໍ ກຕ຺ວາ, ອນຸຍນ຺ຕິ ທິໂສທິສໍ.

‘‘ກຸມາຣິໍ ວາຫນໍ ກຕ຺ວາ, ອນຸຍນ຺ຕິ ທິໂສທິສໍ;

ກຸມາຣໍ ວາຫນໍ ກຕ຺ວາ, ອນຸຍນ຺ຕິ ທິໂສທິສໍ.

‘‘ເຕ ຍາເນ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ,

ສພ຺ພາ ທິສາ ອນຸປຣິຍາຍນ຺ຕິ [ອນຸປຣິຍນ຺ຕິ (ສ຺ຍາ.)];

ປຈາຣາ ຕສ຺ສ ຣາຊິໂນ.

‘‘ຫຕ຺ຖິຍານໍ ອສ຺ສຍານໍ, ທິພ຺ພໍ ຍານໍ ອຸປຏ຺ຐິຕໍ;

ປາສາທາ ສິວິກາ ເຈວ, ມຫາຣາຊສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ.

‘‘ຕສ຺ສ ຈ ນຄຣາ ອຫຸ,

ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ສຸມາປິຕາ;

ອາຏານາຏາ ກຸສິນາຏາ ປຣກຸສິນາຏາ,

ນາຏສຸຣິຍາ [ນາຏປຸຣິຍາ (ສີ. ປີ.), ນາຏປຣິຍາ (ສ຺ຍາ.)] ປຣກຸສິຏນາຏາ.

‘‘ອຸຕ຺ຕເຣນ ກສິວນ຺ໂຕ [ກປິວນ຺ໂຕ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ)],

ຊໂນຆມປເຣນ ຈ;

ນວນວຸຕິໂຍ ອມ຺ພຣອມ຺ພຣວຕິໂຍ,

ອາຬກມນ຺ທາ ນາມ ຣາຊຘານີ.

‘‘ກຸເວຣສ຺ສ ໂຂ ປນ, ມາຣິສ, ມຫາຣາຊສ຺ສ ວິສາຓາ ນາມ ຣາຊຘານີ;

ຕສ຺ມາ ກຸເວໂຣ ມຫາຣາຊາ, ‘ເວສ຺ສວໂຓ’ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປຈ຺ເຈສນ຺ໂຕ ປກາເສນ຺ຕິ, ຕໂຕລາ ຕຕ຺ຕລາ ຕໂຕຕລາ;

ໂອຊສິ ເຕຊສິ ຕໂຕຊສີ, ສູໂຣ ຣາຊາ ອຣິຏ຺ໂຐ ເນມິ.

‘‘ຣຫໂທປິ ຕຕ຺ຖ ຘຣຓີ ນາມ, ຍໂຕ ເມຆາ ປວສ຺ສນ຺ຕິ;

ວສ຺ສາ ຍໂຕ ປຕາຍນ຺ຕິ, ສຠາປິ ຕຕ຺ຖ ສາລວຕີ [ຠຄລວຕີ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ນາມ.

‘‘ຍຕ຺ຖ ຍກ຺ຂາ ປຍິຣຸປາສນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ນິຈ຺ຈຜລາ ຣຸກ຺ຂາ;

ນານາ ທິຊຄຓາ ຍຸຕາ, ມຍູຣໂກຎ຺ຈາຠິຣຸທາ;

ໂກກິລາທີຫິ ວຄ຺ຄຸຫິ.

‘‘ຊີວຎ຺ຊີວກສທ຺ເທຕ຺ຖ, ອໂຖ ໂອຏ຺ຐວຈິຕ຺ຕກາ;

ກຸກ຺ກຸຏກາ [ກຸກຸຕ຺ຖກາ (ສີ. ປີ.)] ກຸຬີຣກາ, ວເນ ໂປກ຺ຂຣສາຕກາ.

‘‘ສຸກສາຬິກສທ຺ເທຕ຺ຖ, ທຓ຺ຑມາຓວການິ ຈ;

ໂສຠຕິ ສພ຺ພກາລໍ ສາ, ກຸເວຣນຬິນີ ສທາ.

‘‘ອິໂຕ ‘ສາ ອຸຕ຺ຕຣາ ທິສາ’, ອິຕິ ນໍ ອາຈິກ຺ຂຕີ ຊໂນ;

ຍໍ ທິສໍ ອຠິປາເລຕິ, ມຫາຣາຊາ ຍສສ຺ສິ ໂສ.

‘‘ຍກ຺ຂານຎ຺ຈ ອຘິປຕິ, ‘ກຸເວໂຣ’ ອິຕິ ນາມໂສ;

ຣມຕີ ນຈ຺ຈຄີເຕຫິ, ຍກ຺ເຂເຫວ ປຸຣກ຺ຂໂຕ.

‘‘ປຸຕ຺ຕາປິ ຕສ຺ສ ພຫໂວ, ເອກນາມາຕິ ເມ ສຸຕໍ;

ອສີຕິ ທສ ເອໂກ ຈ, ອິນ຺ທນາມາ ມຫພ຺ພລາ.

‘‘ເຕ ຈາປິ ພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວານ, ພຸທ຺ຘໍ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸນໍ;

ທູຣໂຕວ ນມສ຺ສນ຺ຕິ, ມຫນ຺ຕໍ ວີຕສາຣທໍ.

‘‘ນໂມ ເຕ ປຸຣິສາຊຎ຺ຎ, ນໂມ ເຕ ປຸຣິສຸຕ຺ຕມ;

ກຸສເລນ ສເມກ຺ຂສິ, ອມນຸສ຺ສາປິ ຕໍ ວນ຺ທນ຺ຕິ;

ສຸຕໍ ເນຕໍ ອຠິຓ຺ຫໂສ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວເທມເສ.

‘‘‘ຊິນໍ ວນ຺ທຖ ໂຄຕມໍ, ຊິນໍ ວນ຺ທາມ ໂຄຕມໍ;

ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ນໍ, ພຸທ຺ຘໍ ວນ຺ທາມ ໂຄຕມ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຍໍ ໂຂ ສາ, ມາຣິສ, ອາຏານາຏິຍາ ຣກ຺ຂາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຸປາສການໍ ອຸປາສິການໍ ຄຸຕ຺ຕິຍາ ຣກ຺ຂາຍ ອວິຫິໍສາຍ ຜາສຸວິຫາຣາຍ.

໒໘໒. ‘‘ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ, ມາຣິສ, ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ອຸປາສກສ຺ສ ວາ ອຸປາສິກາຍ ວາ ອຍໍ ອາຏານາຏິຍາ ຣກ຺ຂາ ສຸຄ຺ຄຫິຕາ ຠວິສ຺ສຕິ ສມຕ຺ຕາ ປຣິຍາປຸຕາ [ປຣິຍາປຸຏາ (ກ.)]. ຕໍ ເຈ ອມນຸສ຺ໂສ ຍກ຺ໂຂ ວາ ຍກ຺ຂິນີ ວາ ຍກ຺ຂໂປຕໂກ ວາ ຍກ຺ຂໂປຕິກາ ວາ ຍກ຺ຂມຫາມຕ຺ໂຕ ວາ ຍກ຺ຂປາຣິສຊ຺ໂຊ ວາ ຍກ຺ຂປຈາໂຣ ວາ, ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ວາ ຄນ຺ຘພ຺ພີ ວາ ຄນ຺ຘພ຺ພໂປຕໂກ ວາ ຄນ຺ຘພ຺ພໂປຕິກາ ວາ ຄນ຺ຘພ຺ພມຫາມຕ຺ໂຕ ວາ ຄນ຺ຘພ຺ພປາຣິສຊ຺ໂຊ ວາ ຄນ຺ຘພ຺ພປຈາໂຣ ວາ, ກຸມ຺ຠຓ຺ໂຑ ວາ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑີ ວາ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑໂປຕໂກ ວາ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑໂປຕິກາ ວາ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑມຫາມຕ຺ໂຕ ວາ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑປາຣິສຊ຺ໂຊ ວາ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑປຈາໂຣ ວາ, ນາໂຄ ວາ ນາຄີ ວາ ນາຄໂປຕໂກ ວາ ນາຄໂປຕິກາ ວາ ນາຄມຫາມຕ຺ໂຕ ວາ ນາຄປາຣິສຊ຺ໂຊ ວາ ນາຄປຈາໂຣ ວາ, ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ວາ ອຸປາສກໍ ວາ ອຸປາສິກໍ ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ວາ ອນຸຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຐິຕໍ ວາ ອຸປຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ນິສິນ຺ນໍ ວາ ອຸປນິສີເທຍ຺ຍ, ນິປນ຺ນໍ ວາ ອຸປນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ນ ເມ ໂສ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ໂສ ລເຠຍ຺ຍ ຄາເມສຸ ວາ ນິຄເມສຸ ວາ ສກ຺ກາຣໍ ວາ ຄຣຸກາຣໍ ວາ. ນ ເມ ໂສ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ໂສ ລເຠຍ຺ຍ ອາຬກມນ຺ທາຍ ນາມ ຣາຊຘານິຍາ ວຕ຺ຖຸໍ ວາ ວາສໍ ວາ. ນ ເມ ໂສ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ໂສ ລເຠຍ຺ຍ ຍກ຺ຂານໍ ສມິຕິໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ອປິສ຺ສຸ ນໍ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ສາ ອນາວຍ຺ຫມ຺ປິ ນໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ອວິວຍ຺ຫໍ. ອປິສ຺ສຸ ນໍ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ສາ ອຕ຺ຕາຫິປິ ປຣິປຸຓ຺ຓາຫິ ປຣິຠາສາຫິ ປຣິຠາເສຍ຺ຍຸໍ. ອປິສ຺ສຸ ນໍ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ສາ ຣິຕ຺ຕໍປິສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ສີເສ ນິກ຺ກຸຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ. ອປິສ຺ສຸ ນໍ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ສາ ສຕ຺ຕຘາປິສ຺ສ ມຸທ຺ຘໍ ຜາເລຍ຺ຍຸໍ.

‘‘ສນ຺ຕິ ຫິ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ສາ ຈຓ຺ຑາ ຣຸທ຺ຘາ [ຣຸທ຺ທາ (ສີ. ປີ.)] ຣຠສາ, ເຕ ເນວ ມຫາຣາຊານໍ ອາທິຍນ຺ຕິ, ນ ມຫາຣາຊານໍ ປຸຣິສການໍ ອາທິຍນ຺ຕິ, ນ ມຫາຣາຊານໍ ປຸຣິສການໍ ປຸຣິສການໍ ອາທິຍນ຺ຕິ. ເຕ ໂຂ ເຕ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ສາ ມຫາຣາຊານໍ ອວຣຸທ຺ຘາ ນາມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາຣິສ, ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ວິຊິເຕ ມຫາໂຈຣາ. ເຕ ເນວ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ອາທິຍນ຺ຕິ, ນ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ປຸຣິສການໍ ອາທິຍນ຺ຕິ, ນ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ປຸຣິສການໍ ປຸຣິສການໍ ອາທິຍນ຺ຕິ. ເຕ ໂຂ ເຕ, ມາຣິສ, ມຫາໂຈຣາ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ອວຣຸທ຺ຘາ ນາມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາຣິສ, ສນ຺ຕິ ອມນຸສ຺ສາ ຈຓ຺ຑາ ຣຸທ຺ຘາ ຣຠສາ, ເຕ ເນວ ມຫາຣາຊານໍ ອາທິຍນ຺ຕິ, ນ ມຫາຣາຊານໍ ປຸຣິສການໍ ອາທິຍນ຺ຕິ, ນ ມຫາຣາຊານໍ ປຸຣິສການໍ ປຸຣິສການໍ ອາທິຍນ຺ຕິ. ເຕ ໂຂ ເຕ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ສາ ມຫາຣາຊານໍ ອວຣຸທ຺ຘາ ນາມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ໂຍ ຫິ ໂກຈິ, ມາຣິສ, ອມນຸສ຺ໂສ ຍກ຺ໂຂ ວາ ຍກ຺ຂິນີ ວາ…ເປ… ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ວາ ຄນ຺ຘພ຺ພີ ວາ … ກຸມ຺ຠຓ຺ໂຑ ວາ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑີ ວາ… ນາໂຄ ວາ ນາຄີ ວາ ນາຄໂປຕໂກ ວາ ນາຄໂປຕິກາ ວາ ນາຄມຫາມຕ຺ໂຕ ວາ ນາຄປາຣິສຊ຺ໂຊ ວາ ນາຄປຈາໂຣ ວາ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ວາ ອຸປາສກໍ ວາ ອຸປາສິກໍ ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ວາ ອນຸຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຐິຕໍ ວາ ອຸປຕິຏ຺ເຐຍ຺ຍ, ນິສິນ຺ນໍ ວາ ອຸປນິສີເທຍ຺ຍ, ນິປນ຺ນໍ ວາ ອຸປນິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ອິເມສໍ ຍກ຺ຂານໍ ມຫາຍກ຺ຂານໍ ເສນາປຕີນໍ ມຫາເສນາປຕີນໍ ອຸຊ຺ຌາເປຕພ຺ພໍ ວິກ຺ກນ຺ທິຕພ຺ພໍ ວິຣວິຕພ຺ພໍ – ‘ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ອາວິສຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ເຫເຐຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ວິເຫເຐຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ຫິໍສຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ວິຫິໍສຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ນ ມຸຎ຺ຈຕີ’ຕິ.

໒໘໓. ‘‘ກຕເມສໍ ຍກ຺ຂານໍ ມຫາຍກ຺ຂານໍ ເສນາປຕີນໍ ມຫາເສນາປຕີນໍ?

‘‘ອິນ຺ໂທ ໂສໂມ ວຣຸໂຓ ຈ, ຠາຣທ຺ວາໂຊ ປຊາປຕິ;

ຈນ຺ທໂນ ກາມເສຏ຺ໂຐ ຈ, ກິນ຺ນຸຆຓ຺ຑຸ ນິຆຓ຺ຑຸ ຈ.

‘‘ປນາໂທ ໂອປມຎ຺ໂຎ ຈ, ເທວສູໂຕ ຈ ມາຕລິ;

ຈິຕ຺ຕເສໂນ ຈ ຄນ຺ຘພ຺ໂພ, ນໂຬ ຣາຊາ ຊເນສໂຠ [ຊໂນສໂຠ (ສ຺ຍາ.)].

‘‘ສາຕາຄິໂຣ ເຫມວໂຕ, ປຸຓ຺ຓໂກ ກຣຕິໂຍ ຄຸໂຬ;

ສິວໂກ ມຸຈລິນ຺ໂທ ຈ, ເວສ຺ສາມິຕ຺ໂຕ ຍຸຄນ຺ຘໂຣ.

‘‘ໂຄປາໂລ ສຸປ຺ປໂຣໂຘ ຈ [ສຸປ຺ປເຄໂຘ ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)], ຫິຣິ ເນຕ຺ຕິ [ຫິຣີ ເນຕ຺ຕີ (ສີ. ປີ.)] ຈ ມນ຺ທິໂຍ;

ປຎ຺ຈາລຈຓ຺ໂຑ ອາຬວໂກ, ປຊ຺ຊຸນ຺ໂນ ສຸມໂນ ສຸມຸໂຂ;

ທຘິມຸໂຂ ມຓິ ມາຓິວໂຣ [ມຓິ ມານິຈໂຣ (ສ຺ຍາ. ປີ.)] ທີໂຆ, ອໂຖ ເສຣີສໂກ ສຫ.

‘‘ອິເມສໍ ຍກ຺ຂານໍ ມຫາຍກ຺ຂານໍ ເສນາປຕີນໍ ມຫາເສນາປຕີນໍ ອຸຊ຺ຌາເປຕພ຺ພໍ ວິກ຺ກນ຺ທິຕພ຺ພໍ ວິຣວິຕພ຺ພໍ – ‘ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ອາວິສຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ເຫເຐຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ວິເຫເຐຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ຫິໍສຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ວິຫິໍສຕິ, ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ນ ມຸຎ຺ຈຕີ’ຕິ.

‘‘ອຍໍ ໂຂ ສາ, ມາຣິສ, ອາຏານາຏິຍາ ຣກ຺ຂາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຸປາສການໍ ອຸປາສິການໍ ຄຸຕ຺ຕິຍາ ຣກ຺ຂາຍ ອວິຫິໍສາຍ ຜາສຸວິຫາຣາຍ. ຫນ຺ທ ຈ ທານິ ມຍໍ, ມາຣິສ, ຄຈ຺ຉາມ ພຫຸກິຈ຺ຈາ ມຍໍ ພຫຸກຣຓີຍາ’’ຕິ. ‘‘ຍສ຺ສທານິ ຕຸມ຺ເຫ ມຫາຣາຊາໂນ ກາລໍ ມຎ຺ຎຖາ’’ຕິ.

໒໘໔. ອຖ ໂຂ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຣາຊາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ເຕປິ ໂຂ ຍກ຺ຂາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ, ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ນາມໂຄຕ຺ຕໍ ສາເວຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສຸ. ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິໍສູຕິ.

ປຐມຠາຓວາໂຣ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

ທຸຕິຍຠາຓວາໂຣ

໒໘໕. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິມໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຕ຺ຕິໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຣາຊາ ມຫຕິຍາ ຈ ຍກ຺ຂເສນາຍ ມຫຕິຍາ ຈ ຄນ຺ຘພ຺ພເສນາຍ ມຫຕິຍາ ຈ ກຸມ຺ຠຓ຺ຑເສນາຍ ມຫຕິຍາ ຈ ນາຄເສນາຍ ຈຕຸທ຺ທິສໍ ຣກ຺ຂໍ ຐເປຕ຺ວາ ຈຕຸທ຺ທິສໍ ຄຸມ຺ພໍ ຐເປຕ຺ວາ ຈຕຸທ຺ທິສໍ ໂອວຣຓໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຠິກ຺ກນ຺ຕວຓ຺ຓາ ເກວລກປ຺ປໍ ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ປພ຺ພຕໍ ໂອຠາເສຕ຺ວາ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເຕປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍກ຺ຂາ ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ, ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ເຍນາຫໍ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ນາມໂຄຕ຺ຕໍ ສາເວຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ.

໒໘໖. ‘‘ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວສ຺ສວໂຓ ມຫາຣາຊາ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຸຬາຣາ ຍກ຺ຂາ ຠຄວໂຕ ອປ຺ປສນ຺ນາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ ນີຈາ ຍກ຺ຂາ ຠຄວໂຕ ປສນ຺ນາ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຍກ຺ຂາ ອປ຺ປສນ຺ນາເຍວ ຠຄວໂຕ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຠຄວາ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ… ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປ຺ປມາທຏ຺ຐານາ ເວຣມຓິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຍກ຺ຂາ ອປ຺ປຏິວິຣຕາເຍວ ປາຓາຕິປາຕາ… ອປ຺ປຏິວິຣຕາ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປ຺ປມາທຏ຺ຐານາ. ເຕສໍ ຕໍ ໂຫຕິ ອປ຺ປິຍໍ ອມນາປໍ. ສນ຺ຕິ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສາວກາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ອປ຺ປສທ຺ທານິ ອປ຺ປນິຄ຺ໂຆສານິ ວິຊນວາຕານິ ມນຸສ຺ສຣາຫສ຺ເສຍ຺ຍການິ ປຏິສລ຺ລານສາຣຸປ຺ປານິ. ຕຕ຺ຖ ສນ຺ຕິ ອຸຬາຣາ ຍກ຺ຂາ ນິວາສິໂນ, ເຍ ອິມສ຺ມິໍ ຠຄວໂຕ ປາວຈເນ ອປ຺ປສນ຺ນາ, ເຕສໍ ປສາທາຍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອາຏານາຏິຍໍ ຣກ຺ຂໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຸປາສການໍ ອຸປາສິການໍ ຄຸຕ຺ຕິຍາ ຣກ຺ຂາຍ ອວິຫິໍສາຍ ຜາສຸວິຫາຣາຍາ’ຕິ. ອຘິວາເສສິໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ. ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວສ຺ສວໂຓ ມຫາຣາຊາ ເມ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ອາຏານາຏິຍໍ ຣກ຺ຂໍ ອຠາສິ –

໒໘໗. ‘ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຈ ນມຕ຺ຖຸ, ຈກ຺ຂຸມນ຺ຕສ຺ສ ສິຣີມໂຕ.

ສິຂິສ຺ສປິ ຈ ນມຕ຺ຖຸ, ສພ຺ພຠູຕານຸກມ຺ປິໂນ.

‘ເວສ຺ສຠຸສ຺ສ ຈ ນມຕ຺ຖຸ, ນ຺ຫາຕກສ຺ສ ຕປສ຺ສິໂນ;

ນມຕ຺ຖຸ ກກຸສນ຺ຘສ຺ສ, ມາຣເສນາປມທ຺ທິໂນ.

‘ໂກຓາຄມນສ຺ສ ນມຕ຺ຖຸ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ວຸສີມໂຕ;

ກສ຺ສປສ຺ສ ຈ ນມຕ຺ຖຸ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕສ຺ສ ສພ຺ພຘິ.

‘ອງ຺ຄີຣສສ຺ສ ນມຕ຺ຖຸ, ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສິຣີມໂຕ;

ໂຍ ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ, ສພ຺ພທຸກ຺ຂາປນູທນໍ.

‘ເຍ ຈາປິ ນິພ຺ພຸຕາ ໂລເກ, ຍຖາຠູຕໍ ວິປສ຺ສິສຸໍ;

ເຕ ຊນາ ອປິສຸຓາຖ, ມຫນ຺ຕາ ວີຕສາຣທາ.

‘ຫິຕໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ, ຍໍ ນມສ຺ສນ຺ຕິ ໂຄຕມໍ;