(໒) ປາທຕລຈກ຺ກລກ຺ຂຓໍ

໒໐໔. ‘‘ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ປຸຣິມໍ ຊາຕິໍ ປຸຣິມໍ ຠວໍ ປຸຣິມໍ ນິເກຕໍ ປຸພ຺ເພ ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ສມາໂນ ພຫຸຊນສ຺ສ ສຸຂາວໂຫ ອໂຫສິ, ອຸພ຺ເພຄອຸຕ຺ຕາສຠຍໍ ອປນຸທິຕາ, ຘມ຺ມິກຎ຺ຈ ຣກ຺ຂາວຣຓຄຸຕ຺ຕິໍ ສໍວິຘາຕາ, ສປຣິວາຣຎ຺ຈ ທານໍ ອທາສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຏຕ຺ຕາ ອຸປຈິຕຕ຺ຕາ ອຸສ຺ສນ຺ນຕ຺ຕາ ວິປຸລຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ…ເປ… ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄໂຕ ສມາໂນ ອິມໍ ມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓໍ ປຏິລຠຕິ. ເຫຏ຺ຐາປາທຕເລສຸ ຈກ຺ການິ ຊາຕານິ ໂຫນ຺ຕິ ສຫສ຺ສາຣານິ ສເນມິການິ ສນາຠິການິ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣານິ ສຸວິຠຕ຺ຕນ຺ຕຣານິ.

‘‘ໂສ ເຕນ ລກ຺ຂເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສເຈ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ, ຣາຊາ ໂຫຕິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ…ເປ… ຣາຊາ ສມາໂນ ກິໍ ລຠຕິ? ມຫາປຣິວາໂຣ ໂຫຕິ; ມຫາສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ປຣິວາຣາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິກາ ເນຄມຊານປທາ ຄຓກມຫາມຕ຺ຕາ ອນີກຏ຺ຐາ ໂທວາຣິກາ ອມຈ຺ຈາ ປາຣິສຊ຺ຊາ ຣາຊາໂນ ໂຠຄິຍາ ກຸມາຣາ. ຣາຊາ ສມາໂນ ອິທໍ ລຠຕິ. ສເຈ ໂຂ ປນ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊຕິ, ອຣຫໍ ໂຫຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ວິວຏ຺ຏຈ຺ຉໂທ. ພຸທ຺ໂຘ ສມາໂນ ກິໍ ລຠຕິ? ມຫາປຣິວາໂຣ ໂຫຕິ; ມຫາສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ປຣິວາຣາ ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປາສກາ ອຸປາສິກາໂຍ ເທວາ ມນຸສ຺ສາ ອສຸຣາ ນາຄາ ຄນ຺ຘພ຺ພາ. ພຸທ຺ໂຘ ສມາໂນ ອິທໍ ລຠຕິ’’. ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວາ ອໂວຈ.

໒໐໕. ຕຕ຺ເຖຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

‘‘ປຸເຣ ປຸຣຕ຺ຖາ ປຸຣິມາສຸ ຊາຕິສຸ,

ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ພຫຸນໍ ສຸຂາວໂຫ;

ອຸພ຺ເຠຄອຸຕ຺ຕາສຠຍາປນູທໂນ,

ຄຸຕ຺ຕີສຸ ຣກ຺ຂາວຣເຓສຸ ອຸສ຺ສຸໂກ.

‘‘ໂສ ເຕນ ກມ຺ເມນ ທິວໍ ສມກ຺ກມິ,

ສຸຂຎ຺ຈ ຂິຑ຺ຑາຣຕິໂຍ ຈ ອນ຺ວຠິ;

ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ປຸນຣາຄໂຕ ອິຘ,

ຈກ຺ການິ ປາເທສຸ ທຸເວສຸ ວິນ຺ທຕິ.

‘‘ສມນ຺ຕເນມີນິ ສຫສ຺ສຣານິ ຈ,

ພ຺ຍາກໍສຸ ເວຍ຺ຍຎ຺ຊນິກາ ສມາຄຕາ;

ທິສ຺ວາ ກຸມາຣໍ ສຕປຸຎ຺ຎລກ຺ຂຓໍ,

ປຣິວາຣວາ ເຫສ຺ສຕິ ສຕ຺ຕຸມທ຺ທໂນ.

ຕຖາ ຫີ ຈກ຺ການິ ສມນ຺ຕເນມິນິ,

ສເຈ ນ ປພ຺ພຊ຺ຊມຸເປຕິ ຕາທິໂສ;

ວຕ຺ເຕຕິ ຈກ຺ກໍ ປຖວິໍ ປສາສຕິ,

ຕສ຺ສານຸຍນ຺ຕາຘ [ຕສ຺ສານຸຍຸຕ຺ຕາ ອິຘ (ສີ. ປີ.), ຕສ຺ສານຸຍນ຺ຕາ ອິຘ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຠວນ຺ຕິ ຂຕ຺ຕິຍາ.

‘‘ມຫາຍສໍ ສໍປຣິວາຣຍນ຺ຕິ ນໍ,

ສເຈ ຈ ປພ຺ພຊ຺ຊມຸເປຕິ ຕາທິໂສ;

ເນກ຺ຂມ຺ມຉນ຺ທາຠິຣໂຕ ວິຈກ຺ຂໂຓ,

ເທວາມນຸສ຺ສາສຸຣສກ຺ກຣກ຺ຂສາ [ສຕ຺ຕຣກ຺ຂສາ (ກ.) ສີ. ສ຺ຍາອຏ຺ຐກຖາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ].

‘‘ຄນ຺ຘພ຺ພນາຄາ ວິຫຄາ ຈຕຸປ຺ປທາ,

ອນຸຕ຺ຕຣໍ ເທວມນຸສ຺ສປູຊິຕໍ;

ມຫາຍສໍ ສໍປຣິວາຣຍນ຺ຕິ ນ’’ນ຺ຕິ.