(໑໒) ສຸຂຸມຈ຺ຉວິລກ຺ຂຓໍ

໒໑໖. ‘‘ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ປຸຣິມໍ ຊາຕິໍ ປຸຣິມໍ ຠວໍ ປຸຣິມໍ ນິເກຕໍ ປຸພ຺ເພ ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ສມາໂນ ສມຓໍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຣິປຸຈ຺ຉິຕາ ອໂຫສິ – ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ກຸສລໍ, ກິໍ ອກຸສລໍ, ກິໍ ສາວຊ຺ຊໍ, ກິໍ ອນວຊ຺ຊໍ, ກິໍ ເສວິຕພ຺ພໍ, ກິໍ ນ ເສວິຕພ຺ພໍ, ກິໍ ເມ ກຣີຍມານໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ອສ຺ສ, ກິໍ ວາ ປນ ເມ ກຣີຍມານໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ອສ຺ສາ’’ຕິ. ໂສ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຏຕ຺ຕາ…ເປ… ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄໂຕ ສມາໂນ ອິມໍ ມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓໍ ປຏິລຠຕິ. ສຸຂຸມຈ຺ຉວິ ໂຫຕິ, ສຸຂຸມຕ຺ຕາ ຉວິຍາ ຣໂຊຊລ຺ລໍ ກາເຍ ນ ອຸປລິມ຺ປຕິ.

‘‘ໂສ ເຕນ ລກ຺ຂເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສເຈ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ, ຣາຊາ ໂຫຕິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ…ເປ… ຣາຊາ ສມາໂນ ກິໍ ລຠຕິ? ມຫາປຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ, ນາສ຺ສ ໂຫຕິ ໂກຈິ ປຎ຺ຎາຍ ສທິໂສ ວາ ເສຏ຺ໂຐ ວາ ກາມໂຠຄີນໍ. ຣາຊາ ສມາໂນ ອິທໍ ລຠຕິ… ພຸທ຺ໂຘ ສມາໂນ ກິໍ ລຠຕິ? ມຫາປຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ ຫາສປຎ຺ໂຎ [ຫາສຸປຎ຺ໂຎ (ສີ. ປີ.)] ຊວນປຎ຺ໂຎ ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ, ນາສ຺ສ ໂຫຕິ ໂກຈິ ປຎ຺ຎາຍ ສທິໂສ ວາ ເສຏ຺ໂຐ ວາ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ. ພຸທ຺ໂຘ ສມາໂນ ອິທໍ ລຠຕິ’’. ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວາ ອໂວຈ.

໒໑໗. ຕຕ຺ເຖຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

‘‘ປຸເຣ ປຸຣຕ຺ຖາ ປຸຣິມາສຸ ຊາຕິສຸ,

ອຎ຺ຎາຕຸກາໂມ ປຣິປຸຈ຺ຉິຕາ ອຫຸ;

ສຸສ຺ສູສິຕາ ປພ຺ພຊິຕໍ ອຸປາສິຕາ,

ອຕ຺ຖນ຺ຕໂຣ ອຕ຺ຖກຖໍ ນິສາມຍິ.

‘‘ປຎ຺ຎາປຏິລາຠຄເຕນ [ປຎ຺ຎາປຏິລາຠກເຕນ (ສີ. ປີ.) ຏີກາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ] ກມ຺ມຸນາ,

ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ສຸຂຸມຈ຺ຉວີ ອຫຸ;

ພ຺ຍາກໍສຸ ອຸປ຺ປາທນິມິຕ຺ຕໂກວິທາ,

ສຸຂຸມານິ ອຕ຺ຖານິ ອເວຈ຺ຈ ທກ຺ຂິຕິ.

‘‘ສເຈ ນ ປພ຺ພຊ຺ຊມຸເປຕິ ຕາທິໂສ,

ວຕ຺ເຕຕິ ຈກ຺ກໍ ປຖວິໍ ປສາສຕິ;

ອຕ຺ຖານຸສິຏ຺ຐີສຸ ປຣິຄ຺ຄເຫສຸ ຈ,

ນ ເຕນ ເສຍ຺ໂຍ ສທິໂສ ຈ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ສເຈ ຈ ປພ຺ພຊ຺ຊມຸເປຕິ ຕາທິໂສ,

ເນກ຺ຂມ຺ມຉນ຺ທາຠິຣໂຕ ວິຈກ຺ຂໂຓ;

ປຎ຺ຎາວິສິຏ຺ຐໍ ລຠເຕ ອນຸຕ຺ຕຣໍ,

ປປ຺ໂປຕິ ໂພຘິໍ ວຣຠູຣິເມຘໂສ’’ຕິ.