໖. ປາສາທິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໖໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ເວຘຎ຺ຎາ ນາມ ສກ຺ຍາ, ເຕສໍ ອມ຺ພວເນ ປາສາເທ.

ນິຄຓ຺ຐນາຏປຸຕ຺ຕກາລງ຺ກິຣິຍາ

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ [ນາຖປຸຕ຺ໂຕ (ສີ. ປີ.)] ປາວາຍໍ ອຘຸນາກາລງ຺ກໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ກາລງ຺ກິຣິຍາຍ ຠິນ຺ນາ ນິຄຓ຺ຐາ ທ຺ເວຘິກຊາຕາ ຠຓ຺ຑນຊາຕາ ກລຫຊາຕາ ວິວາທາປນ຺ນາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມຸຂສຕ຺ຕີຫິ ວິຕຸທນ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ – ‘‘ນ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາສິ, ອຫໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາມິ, ກິໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານິສ຺ສສິ? ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ໂນ ຕ຺ວມສິ, ອຫມສ຺ມິ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ໂນ. ສຫິຕໍ ເມ, ອສຫິຕໍ ເຕ. ປຸເຣວຈນີຍໍ ປຈ຺ຉາ ອວຈ, ປຈ຺ຉາວຈນີຍໍ ປຸເຣ ອວຈ. ອຘິຈິຓ຺ຓໍ ເຕ ວິປຣາວຕ຺ຕໍ, ອາໂຣປິໂຕ ເຕ ວາໂທ, ນິຄ຺ຄຫິໂຕ ຕ຺ວມສິ, ຈຣ ວາທປ຺ປໂມກ຺ຂາຍ, ນິພ຺ເພເຐຫິ ວາ ສເຈ ປໂຫສີ’’ຕິ. ວໂຘເຍວ ໂຂ [ວໂຘເຍເວໂກ (ກ.)] ມຎ຺ເຎ ນິຄຓ຺ເຐສຸ ນາຏປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ວຕ຺ຕຕິ [ອນຸວຕ຺ຕຕິ (ສ຺ຍາ. ກ.)]. ເຍປິ ນິຄຓ຺ຐສ຺ສ ນາຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ, ເຕປິ [ເຕ ເຕສຸ (ກ.)] ນິຄຓ຺ເຐສຸ ນາຏປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ນິພ຺ພິນ຺ນຣູປາ [ນິພ຺ພິນ຺ທຣູປາ (ກ.)] ວິຣຕ຺ຕຣູປາ ປຏິວານຣູປາ, ຍຖາ ຕໍ ທຸຣກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ທຸປ຺ປເວທິເຕ ອນິຍ຺ຍານິເກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິເຕ ຠິນ຺ນຖູເປ ອປ຺ປຏິສຣເຓ.

໑໖໕. ອຖ ໂຂ ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ປາວາຍໍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ໂຐ [ວສ຺ສໍວຸຕ຺ໂຖ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ເຍນ ສາມຄາໂມ, ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນິຄຓ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ປາວາຍໍ ອຘຸນາກາລງ຺ກໂຕ. ຕສ຺ສ ກາລງ຺ກິຣິຍາຍ ຠິນ຺ນາ ນິຄຓ຺ຐາ ທ຺ເວຘິກຊາຕາ…ເປ… ຠິນ຺ນຖູເປ ອປ຺ປຏິສຣເຓ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຈຸນ຺ທໍ ສມຓຸທ຺ເທສໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ ອິທໍ, ອາວຸໂສ ຈຸນ຺ທ, ກຖາປາຠຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ. ອາຍາມາວຸໂສ ຈຸນ຺ທ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສ຺ສາມາ’’ຕິ [ອາໂຣເຈຍ຺ຍາມາຕິ (ສ຺ຍາ.)]. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອານນ຺ໂທ ຈຸນ຺ໂທ ຈ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ເອວມາຫ, ‘ນິຄຓ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ປາວາຍໍ ອຘຸນາກາລງ຺ກໂຕ, ຕສ຺ສ ກາລງ຺ກິຣິຍາຍ ຠິນ຺ນາ ນິຄຓ຺ຐາ…ເປ… ຠິນ຺ນຖູເປ ອປ຺ປຏິສຣເຓ’’’ຕິ.

ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິຕຘມ຺ມວິນໂຍ

໑໖໖. ‘‘ເອວໍ ເຫຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ທຸຣກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ທຸປ຺ປເວທິເຕ ອນິຍ຺ຍານິເກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິເຕ. ອິຘ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ທຸຣກ຺ຂາໂຕ ທຸປ຺ປເວທິໂຕ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ, ສາວໂກ ຈ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ນ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ວິຫຣຕິ ນ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ, ໂວກ຺ກມ຺ມ ຈ ຕມ຺ຫາ ຘມ຺ມາ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ຕສ຺ສ ເຕ, ອາວຸໂສ, ລາຠາ, ຕສ຺ສ ເຕ ສຸລທ຺ຘໍ, ສຕ຺ຖາ ຈ ເຕ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ທຸຣກ຺ຂາໂຕ ທຸປ຺ປເວທິໂຕ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ. ຕ຺ວຎ຺ຈ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ນ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ວິຫຣສິ, ນ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ, ນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ, ໂວກ຺ກມ຺ມ ຈ ຕມ຺ຫາ ຘມ຺ມາ ວຕ຺ຕສີ’ຕິ. ອິຕິ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາປິ ຕຕ຺ຖ ຄາຣຍ຺ໂຫ, ຘມ຺ໂມປິ ຕຕ຺ຖ ຄາຣຍ຺ໂຫ, ສາວໂກ ຈ ຕຕ຺ຖ ເອວໍ ປາສໍໂສ. ໂຍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ເອວຣູປໍ ສາວກໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເອຕາຍສ຺ມາ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊຕຸ, ຍຖາ ເຕ ສຕ຺ຖາຣາ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕ’ຕິ. ໂຍ ຈ ສມາທເປຕິ [ສມາທາເປຕິ (ສີ. ຏ຺ຐ.)], ຍຎ຺ຈ ສມາທເປຕິ, ໂຍ ຈ ສມາທປິໂຕ [ສມາທາປິໂຕ (ສີ. ຏ຺ຐ.)] ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ສພ຺ເພ ເຕ ພຫຸໍ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອວໍ ເຫຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ທຸຣກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ທຸປ຺ປເວທິເຕ ອນິຍ຺ຍານິເກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິເຕ.

໑໖໗. ‘‘ອິຘ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ທຸຣກ຺ຂາໂຕ ທຸປ຺ປເວທິໂຕ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ, ສາວໂກ ຈ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ວິຫຣຕິ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ, ສມາທາຍ ຕໍ ຘມ຺ມໍ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ຕສ຺ສ ເຕ, ອາວຸໂສ, ອລາຠາ, ຕສ຺ສ ເຕ ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ, ສຕ຺ຖາ ຈ ເຕ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ທຸຣກ຺ຂາໂຕ ທຸປ຺ປເວທິໂຕ ອນິຍ຺ຍານິໂກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ. ຕ຺ວຎ຺ຈ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ວິຫຣສິ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ, ສມາທາຍ ຕໍ ຘມ຺ມໍ ວຕ຺ຕສີ’ຕິ. ອິຕິ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາປິ ຕຕ຺ຖ ຄາຣຍ຺ໂຫ, ຘມ຺ໂມປິ ຕຕ຺ຖ ຄາຣຍ຺ໂຫ, ສາວໂກປິ ຕຕ຺ຖ ເອວໍ ຄາຣຍ຺ໂຫ. ໂຍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ເອວຣູປໍ ສາວກໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອທ຺ຘາຍສ຺ມາ ຎາຍປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຎາຍມາຣາເຘສ຺ສຕີ’ຕິ. ໂຍ ຈ ປສໍສຕິ, ຍຎ຺ຈ ປສໍສຕິ, ໂຍ ຈ ປສໍສິໂຕ ຠິຍ຺ໂຍໂສ ມຕ຺ຕາຍ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ. ສພ຺ເພ ເຕ ພຫຸໍ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ທຸຣກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ທຸປ຺ປເວທິເຕ ອນິຍ຺ຍານິເກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິເຕ.

ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິຕຘມ຺ມວິນໂຍ

໑໖໘. ‘‘ອິຘ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ, ສາວໂກ ຈ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ນ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ວິຫຣຕິ, ນ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ, ນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ, ໂວກ຺ກມ຺ມ ຈ ຕມ຺ຫາ ຘມ຺ມາ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ຕສ຺ສ ເຕ, ອາວຸໂສ, ອລາຠາ, ຕສ຺ສ ເຕ ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ, ສຕ຺ຖາ ຈ ເຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ. ຕ຺ວຎ຺ຈ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ນ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ວິຫຣສິ, ນ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ, ນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ, ໂວກ຺ກມ຺ມ ຈ ຕມ຺ຫາ ຘມ຺ມາ ວຕ຺ຕສີ’ຕິ. ອິຕິ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາປິ ຕຕ຺ຖ ປາສໍໂສ, ຘມ຺ໂມປິ ຕຕ຺ຖ ປາສໍໂສ, ສາວໂກ ຈ ຕຕ຺ຖ ເອວໍ ຄາຣຍ຺ໂຫ. ໂຍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ເອວຣູປໍ ສາວກໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເອຕາຍສ຺ມາ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊຕຸ ຍຖາ ເຕ ສຕ຺ຖາຣາ ຘມ຺ໂມ ເທສິໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕ’ຕິ. ໂຍ ຈ ສມາທເປຕິ, ຍຎ຺ຈ ສມາທເປຕິ, ໂຍ ຈ ສມາທປິໂຕ ຕຖຕ຺ຕາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ສພ຺ເພ ເຕ ພຫຸໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ສຸປ຺ປເວທິເຕ ນິຍ຺ຍານິເກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິເຕ.

໑໖໙. ‘‘ອິຘ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ, ສາວໂກ ຈ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ວິຫຣຕິ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ, ສມາທາຍ ຕໍ ຘມ຺ມໍ ວຕ຺ຕຕິ. ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ຕສ຺ສ ເຕ, ອາວຸໂສ, ລາຠາ, ຕສ຺ສ ເຕ ສຸລທ຺ຘໍ, ສຕ຺ຖາ ຈ ເຕ [ສຕ຺ຖາ ຈ ເຕ ອຣຫໍ (ສ຺ຍາ.)] ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ. ຕ຺ວຎ຺ຈ ຕສ຺ມິໍ ຘມ຺ເມ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ວິຫຣສິ ສາມີຈິປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ, ສມາທາຍ ຕໍ ຘມ຺ມໍ ວຕ຺ຕສີ’ຕິ. ອິຕິ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາປິ ຕຕ຺ຖ ປາສໍໂສ, ຘມ຺ໂມປິ ຕຕ຺ຖ ປາສໍໂສ, ສາວໂກປິ ຕຕ຺ຖ ເອວໍ ປາສໍໂສ. ໂຍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ເອວຣູປໍ ສາວກໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອທ຺ຘາຍສ຺ມາ ຎາຍປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຎາຍມາຣາເຘສ຺ສຕີ’ຕິ. ໂຍ ຈ ປສໍສຕິ, ຍຎ຺ຈ ປສໍສຕິ, ໂຍ ຈ ປສໍສິໂຕ [ປສຕ຺ໂຖ (ສ຺ຍາ.)] ຠິຍ຺ໂຍໂສ ມຕ຺ຕາຍ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ. ສພ຺ເພ ເຕ ພຫຸໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ສ຺ວາກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ສຸປ຺ປເວທິເຕ ນິຍ຺ຍານິເກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິເຕ.

ສາວການຸຕປ຺ປສຕ຺ຖຸ

໑໗໐. ‘‘ອິຘ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂລເກ ອຸທປາທິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ, ອວິຎ຺ຎາປິຕຕ຺ຖາ ຈສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ສາວກາ ສທ຺ຘມ຺ເມ, ນ ຈ ເຕສໍ ເກວລໍ ປຣິປູຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອາວິກຕໍ ໂຫຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຕໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫປທກຕໍ ສປ຺ປາຏິຫີຣກຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ. ອຖ ເນສໍ ສຕ຺ຖຸໂນ ອນ຺ຕຣຘານໍ ໂຫຕິ. ເອວຣູໂປ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ສາວການໍ ກາລງ຺ກໂຕ ອນຸຕປ຺ໂປ ໂຫຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ສຕ຺ຖາ ຈ ໂນ ໂລເກ ອຸທປາທິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ, ອວິຎ຺ຎາປິຕຕ຺ຖາ ຈມ຺ຫ ສທ຺ຘມ຺ເມ, ນ ຈ ໂນ ເກວລໍ ປຣິປູຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອາວິກຕໍ ໂຫຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຕໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫປທກຕໍ ສປ຺ປາຏິຫີຣກຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ. ອຖ ໂນ ສຕ຺ຖຸໂນ ອນ຺ຕຣຘານໍ ໂຫຕີຕິ. ເອວຣູໂປ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ສາວການໍ ກາລງ຺ກໂຕ ອນຸຕປ຺ໂປ ໂຫຕິ.

ສາວການນຸຕປ຺ປສຕ຺ຖຸ

໑໗໑. ‘‘ອິຘ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂລເກ ອຸທປາທິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ. ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ. ວິຎ຺ຎາປິຕຕ຺ຖາ ຈສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ສາວກາ ສທ຺ຘມ຺ເມ, ເກວລຎ຺ຈ ເຕສໍ ປຣິປູຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອາວິກຕໍ ໂຫຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຕໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫປທກຕໍ ສປ຺ປາຏິຫີຣກຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ. ອຖ ເນສໍ ສຕ຺ຖຸໂນ ອນ຺ຕຣຘານໍ ໂຫຕິ. ເອວຣູໂປ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ສາວການໍ ກາລງ຺ກໂຕ ອນນຸຕປ຺ໂປ ໂຫຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ສຕ຺ຖາ ຈ ໂນ ໂລເກ ອຸທປາທິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ. ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ. ວິຎ຺ຎາປິຕຕ຺ຖາ ຈມ຺ຫ ສທ຺ຘມ຺ເມ, ເກວລຎ຺ຈ ໂນ ປຣິປູຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອາວິກຕໍ ໂຫຕິ ອຸຕ຺ຕານີກຕໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫປທກຕໍ ສປ຺ປາຏິຫີຣກຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ. ອຖ ໂນ ສຕ຺ຖຸໂນ ອນ຺ຕຣຘານໍ ໂຫຕີຕິ. ເອວຣູໂປ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສຕ຺ຖາ ສາວການໍ ກາລງ຺ກໂຕ ອນນຸຕປ຺ໂປ ໂຫຕິ.

ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍອປຣິປູຣາທິກຖາ

໑໗໒. ‘‘ເອເຕຫິ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ໂຫຕິ, ໂນ ຈ ໂຂ ສຕ຺ຖາ ໂຫຕິ ເຖໂຣ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈິຣປພ຺ພຊິໂຕ ອທ຺ຘຄໂຕ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ. ເອວໍ ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ໂຫຕິ ເຕນງ຺ເຄນ.

‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ເອເຕຫິ ເຈວ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ໂຫຕິ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ເຖໂຣ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈິຣປພ຺ພຊິໂຕ ອທ຺ຘຄໂຕ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ. ເອວໍ ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຣິປູຣໍ ໂຫຕິ ເຕນງ຺ເຄນ.

໑໗໓. ‘‘ເອເຕຫິ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ໂຫຕິ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ເຖໂຣ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈິຣປພ຺ພຊິໂຕ ອທ຺ຘຄໂຕ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາ. ອລໍ ສມກ຺ຂາຕຸໍ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ, ອລໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມຫິ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ. ເອວໍ ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ໂຫຕິ ເຕນງ຺ເຄນ.

໑໗໔. ‘‘ເອເຕຫິ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ໂຫຕິ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ເຖໂຣ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈິຣປພ຺ພຊິໂຕ ອທ຺ຘຄໂຕ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ເຖຣາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາ. ອລໍ ສມກ຺ຂາຕຸໍ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ, ອລໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມຫິ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ. ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ມຊ຺ຌິມາ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ມຊ຺ຌິມາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ນວາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ເຖຣາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ມຊ຺ຌິມາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ມຊ຺ຌິມາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ນວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ນວາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ອຸປາສກາ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ…ເປ… ອຸປາສກາ ຈສ຺ສ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ອຸປາສກາ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ…ເປ… ອຸປາສກາ ຈສ຺ສ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ອຸປາສິກາ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ…ເປ… ອຸປາສິກາ ຈສ຺ສ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ອຸປາສິກາ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິນິໂຍ…ເປ… ອຸປາສິກາ ຈສ຺ສ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິນິໂຍ, ໂນ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ໂຫຕິ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິກໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ…ເປ… ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຎ຺ຈສ຺ສ ໂຫຕິ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິກໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ, ໂນ ຈ ໂຂ ລາຠຄ຺ຄຍສຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອປຣິປູຣໍ ໂຫຕິ ເຕນງ຺ເຄນ.

‘‘ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ເອເຕຫິ ເຈວ ອງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ໂຫຕິ, ສຕ຺ຖາ ຈ ໂຫຕິ ເຖໂຣ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈິຣປພ຺ພຊິໂຕ ອທ຺ຘຄໂຕ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ເຖຣາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາ. ອລໍ ສມກ຺ຂາຕຸໍ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ, ອລໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມຫິ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ. ມຊ຺ຌິມາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ນວາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ເຖຣາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ມຊ຺ຌິມາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ນວາ ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ອຸປາສກາ ຈສ຺ສ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ…ເປ… ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ. ອຸປາສກາ ຈສ຺ສ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ…ເປ… ອຸປາສິກາ ຈສ຺ສ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ…ເປ… ອຸປາສິກາ ຈສ຺ສ ສາວິກາ ໂຫນ຺ຕິ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິນິໂຍ…ເປ… ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຎ຺ຈສ຺ສ ໂຫຕິ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິກໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ, ລາຠຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕຎ຺ຈ ຍສຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕຎ຺ຈ. ເອວໍ ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຣິປູຣໍ ໂຫຕິ ເຕນງ຺ເຄນ.

໑໗໕. ‘‘ອຫໍ ໂຂ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ສຕ຺ຖາ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ. ຘມ຺ໂມ ຈ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ສຸປ຺ປເວທິໂຕ ນິຍ຺ຍານິໂກ ອຸປສມສໍວຕ຺ຕນິໂກ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິໂຕ. ວິຎ຺ຎາປິຕຕ຺ຖາ ຈ ເມ ສາວກາ ສທ຺ຘມ຺ເມ, ເກວລຎ຺ຈ ເຕສໍ ປຣິປູຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອາວິກຕໍ ອຸຕ຺ຕານີກຕໍ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫປທກຕໍ ສປ຺ປາຏິຫີຣກຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ. ອຫໍ ໂຂ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ສຕ຺ຖາ ເຖໂຣ ຣຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຈິຣປພ຺ພຊິໂຕ ອທ຺ຘຄໂຕ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ.

‘‘ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ ໂຫນ຺ຕິ ວິຍຕ຺ຕາ ວິນີຕາ ວິສາຣທາ ປຕ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມາ. ອລໍ ສມກ຺ຂາຕຸໍ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສ, ອລໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຣປ຺ປວາທໍ ສຫຘມ຺ເມຫິ ສຸນິຄ຺ຄຫິຕໍ ນິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສປ຺ປາຏິຫາຣິຍໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ. ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ມຊ຺ຌິມາ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ນວາ ຠິກ຺ຂູ ສາວກາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ເຖຣາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ມຊ຺ຌິມາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ນວາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວິກາ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ອຸປາສກາ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ອຸປາສກາ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິໂນ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ອຸປາສິກາ ສາວິກາ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິນິໂຍ…ເປ… ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ອຸປາສິກາ ສາວິກາ ຄິຫິນິໂຍ ໂອທາຕວສນາ ກາມໂຠຄິນິໂຍ…ເປ… ເອຕຣຫິ ໂຂ ປນ ເມ, ຈຸນ຺ທ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອິທ຺ຘຎ຺ເຈວ ຜີຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຖາຣິກໍ ພາຫຸຊຎ຺ຎໍ ປຸຖຸຠູຕໍ ຍາວ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ສຸປ຺ປກາສິຕໍ.

໑໗໖. ‘‘ຍາວຕາ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ສຕ຺ຖາໂຣ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ນາຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎໍ ເອກສຕ຺ຖາຣມ຺ປິ ສມນຸປສ຺ສາມິ ເອວໍລາຠຄ຺ຄຍສຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕໍ ຍຖຣິວາຫໍ. ຍາວຕາ ໂຂ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ສງ຺ໂຆ ວາ ຄໂຓ ວາ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ; ນາຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎໍ ເອກໍ ສໍຆມ຺ປິ ສມນຸປສ຺ສາມິ ເອວໍລາຠຄ຺ຄຍສຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕໍ ຍຖຣິວາຍໍ, ຈຸນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ. ຍໍ ໂຂ ຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ນໍ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣໍ ອນູນມນຘິກໍ ສ຺ວາກ຺ຂາຕໍ ເກວລໍ ປຣິປູຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສຸປ຺ປກາສິຕ’ນ຺ຕິ. ອິທເມວ ຕໍ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ສຸປ຺ປກາສິຕ’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຸທໂກ [ອຸທ຺ທໂກ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ສຸທໍ, ຈຸນ຺ທ, ຣາມປຸຕ຺ໂຕ ເອວໍ ວາຈໍ ຠາສຕິ – ‘ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີ’ຕິ. ກິຎ຺ຈ ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິ? ຂຸຣສ຺ສ ສາຘຸນິສິຕສ຺ສ ຕລມສ຺ສ ປສ຺ສຕິ, ຘາຣຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ນ ປສ຺ສຕິ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ – ‘ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີ’ຕິ. ຍໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ອຸທເກນ ຣາມປຸຕ຺ເຕນ ຠາສິຕໍ ຫີນໍ ຄມ຺ມໍ ໂປຖຸຊ຺ຊນິກໍ ອນຣິຍໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ ຂຸຣເມວ ສນ຺ຘາຍ. ຍຎ຺ຈ ຕໍ [ຍຎ຺ເຈຕໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)], ຈຸນ຺ທ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີ’ຕິ, ອິທເມວ ຕໍ [ອິທເມເວຕໍ (ກ.)] ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີ’ຕິ. ກິຎ຺ຈ ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິ? ເອວໍ ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ນໍ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣໍ ອນູນມນຘິກໍ ສ຺ວາກ຺ຂາຕໍ ເກວລໍ ປຣິປູຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສຸປ຺ປກາສິຕນ຺ຕິ, ອິຕິ ເຫຕໍ ປສ຺ສຕິ [ສຸປ຺ປກາສິຕໍ, ອິຕິ ເຫຕໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິ (ສ຺ຍາ. ກ.)]. ອິທເມຕ຺ຖ ອປກຑ຺ເຒຍ຺ຍ, ເອວໍ ຕໍ ປຣິສຸທ຺ຘຕຣໍ ອສ຺ສາຕິ, ອິຕິ ເຫຕໍ ນ ປສ຺ສຕິ [ນ ປສ຺ສຕີຕິ (ສ຺ຍາ. ກ.)]. ອິທເມຕ຺ຖ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍ, ເອວໍ ຕໍ ປຣິປູຣໍ [ປຣິສຸທ຺ຘຕຣໍ (ສ຺ຍາ. ກ.), ປຣິປູຣຕຣໍ (?)] ອສ຺ສາຕິ, ອິຕິ ເຫຕໍ ນ ປສ຺ສຕິ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຈຸນ຺ທ – ‘ປສ຺ສໍ ນ ປສ຺ສຕີ’ຕິ. ຍໍ ໂຂ ຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສຸປ຺ປກາສິຕ’ນ຺ຕິ. ອິທເມວ ຕໍ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ສພ຺ພາກາຣສມ຺ປນ຺ນໍ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣໍ ອນູນມນຘິກໍ ສ຺ວາກ຺ຂາຕໍ ເກວລໍ ປຣິປູຣໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສຸປ຺ປກາສິຕ’ນ຺ຕິ.

ສງ຺ຄາຍິຕພ຺ພຘມ຺ໂມ

໑໗໗. ຕສ຺ມາຕິຫ, ຈຸນ຺ທ, ເຍ ໂວ ມຍາ ຘມ຺ມາ ອຠິຎ຺ຎາ ເທສິຕາ, ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພເຫວ ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມ ອຕ຺ເຖນ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສງ຺ຄາຍິຕພ຺ພໍ ນ ວິວທິຕພ຺ພໍ, ຍຖຍິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອທ຺ຘນິຍໍ ອສ຺ສ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກໍ, ຕທສ຺ສ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ. ກຕເມ ຈ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ຘມ຺ມາ ມຍາ ອຠິຎ຺ຎາ ເທສິຕາ, ຍຕ຺ຖ ສພ຺ເພເຫວ ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມ ອຕ຺ເຖນ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສງ຺ຄາຍິຕພ຺ພໍ ນ ວິວທິຕພ຺ພໍ, ຍຖຍິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອທ຺ຘນິຍໍ ອສ຺ສ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກໍ, ຕທສ຺ສ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ? ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ, ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ປຎ຺ຈ ພລານິ, ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ, ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ. ອິເມ ໂຂ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ຘມ຺ມາ ມຍາ ອຠິຎ຺ຎາ ເທສິຕາ. ຍຕ຺ຖ ສພ຺ເພເຫວ ສງ຺ຄມ຺ມ ສມາຄມ຺ມ ອຕ຺ເຖນ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສງ຺ຄາຍິຕພ຺ພໍ ນ ວິວທິຕພ຺ພໍ, ຍຖຍິທໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ອທ຺ຘນິຍໍ ອສ຺ສ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກໍ, ຕທສ຺ສ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ.

ສຎ຺ຎາເປຕພ຺ພວິຘິ

໑໗໘. ‘‘ເຕສຎ຺ຈ ໂວ, ຈຸນ຺ທ, ສມຄ຺ຄານໍ ສມ຺ໂມທມານານໍ ອວິວທມານານໍ ສິກ຺ຂຕໍ [ສິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ (ພຫູສຸ)] ອຎ຺ຎຕໂຣ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສງ຺ເຆ ຘມ຺ມໍ ຠາເສຍ຺ຍ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ມິຈ຺ຉາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ຈ ມິຈ຺ຉາ ໂຣເປຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນ ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ, ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອິມສ຺ສ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສ຺ສ ອິມານິ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ເອຕານິ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ກຕມານິ ໂອປາຍິກຕຣານິ, ອິເມສຎ຺ຈ [ອິເມສໍ ວາ (ສ຺ຍາ. ປີ. ກ.), ອິເມສໍ (ສີ.)] ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ອຍໍ ວາ ອຕ຺ໂຖ ເອໂສ ວາ ອຕ຺ໂຖ ກຕໂມ ໂອປາຍິກຕໂຣ’ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສ຺ສ ອິມາເນວ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ໂອປາຍິກຕຣານິ, ຍາ ເຈວ [ຍຎ຺ເຈວ (ສີ. ກ.), ຏີກາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ] ເອຕານິ; ອິເມສຎ຺ຈ [ອິເມທໍ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)] ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ອຍເມວ ອຕ຺ໂຖ ໂອປາຍິກຕໂຣ, ຍາ ເຈວ [ຍຎ຺ເຈວ (ສີ. ກ.), ຏີກາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ] ເອໂສ’ຕິ. ໂສ ເນວ ອຸສ຺ສາເທຕພ຺ໂພ ນ ອປສາເທຕພ຺ໂພ, ອນຸສ຺ສາເທຕ຺ວາ ອນປສາເທຕ຺ວາ ສ຺ເວວ ສາຘຸກໍ ສຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພ ຕສ຺ສ ຈ ອຕ຺ຖສ຺ສ ເຕສຎ຺ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ນິສນ຺ຕິຍາ.

໑໗໙. ‘‘ອປໂຣປິ ເຈ, ຈຸນ຺ທ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສງ຺ເຆ ຘມ຺ມໍ ຠາເສຍ຺ຍ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຕ຺ຖຎ຺ຫິ ໂຂ ມິຈ຺ຉາ ຄຓ຺ຫາຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ສມ຺ມາ ໂຣເປຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນ ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ, ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອິເມສໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ອຍໍ ວາ ອຕ຺ໂຖ ເອໂສ ວາ ອຕ຺ໂຖ ກຕໂມ ໂອປາຍິກຕໂຣ’ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອິເມສໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ອຍເມວ ອຕ຺ໂຖ ໂອປາຍິກຕໂຣ, ຍາ ເຈວ ເອໂສ’ຕິ. ໂສ ເນວ ອຸສ຺ສາເທຕພ຺ໂພ ນ ອປສາເທຕພ຺ໂພ, ອນຸສ຺ສາເທຕ຺ວາ ອນປສາເທຕ຺ວາ ສ຺ເວວ ສາຘຸກໍ ສຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພ ຕສ຺ເສວ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິສນ຺ຕິຍາ.

໑໘໐. ‘‘ອປໂຣປິ ເຈ, ຈຸນ຺ທ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສງ຺ເຆ ຘມ຺ມໍ ຠາເສຍ຺ຍ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຕ຺ຖຎ຺ຫິ ໂຂ ສມ຺ມາ ຄຓ຺ຫາຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ມິຈ຺ຉາ ໂຣເປຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ເນວ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ນ ປຏິກ຺ໂກສິຕພ຺ພໍ; ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອິມສ຺ສ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສ຺ສ ອິມານິ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ເອຕານິ ວາ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ກຕມານິ ໂອປາຍິກຕຣານີ’ຕິ? ໂສ ເຈ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສ຺ສ ອິມາເນວ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ໂອປຍິກຕຣານິ, ຍານິ ເຈວ ເອຕານີ’ຕິ. ໂສ ເນວ ອຸສ຺ສາເທຕພ຺ໂພ ນ ອປສາເທຕພ຺ໂພ; ອນຸສ຺ສາເທຕ຺ວາ ອນປສາເທຕ຺ວາ ສ຺ເວວ ສາຘຸກໍ ສຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພ ເຕສຎ຺ເຎວ ພ຺ຍຎ຺ຊນານໍ ນິສນ຺ຕິຍາ.

໑໘໑. ‘‘ອປໂຣປິ ເຈ, ຈຸນ຺ທ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສງ຺ເຆ ຘມ຺ມໍ ຠາເສຍ຺ຍ. ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວມສ຺ສ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ສມ຺ມາ ຄຓ຺ຫາຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ຈ ສມ຺ມາ ໂຣເປຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ‘ສາຘູ’ຕິ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອນຸໂມທິຕພ຺ພໍ; ຕສ຺ສ ‘ສາຘູ’ຕິ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ໂສ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ລາຠາ ໂນ ອາວຸໂສ, ສຸລທ຺ຘໍ ໂນ ອາວຸໂສ, ເຍ ມຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຕາທິສໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ ປສ຺ສາມ ເອວໍ ອຕ຺ຖຸເປຕໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນຸເປຕ’ນ຺ຕິ.

ປຈ຺ຈຍານຸຎ຺ຎາຕກາຣຓໍ

໑໘໒. ‘‘ນ ໂວ ອຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິການໍເຍວ ອາສວານໍ ສໍວຣາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ. ນ ປນາຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ສມ຺ປຣາຍິການໍເຍວ ອາສວານໍ ປຏິຆາຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິການໍ ເຈວາຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ອາສວານໍ ສໍວຣາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ; ສມ຺ປຣາຍິການຎ຺ຈ ອາສວານໍ ປຏິຆາຕາຍ. ຕສ຺ມາຕິຫ, ຈຸນ຺ທ, ຍໍ ໂວ ມຍາ ຈີວຣໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ອລໍ ໂວ ຕໍ – ຍາວເທວ ສີຕສ຺ສ ປຏິຆາຕາຍ, ອຸຓ຺ຫສ຺ສ ປຏິຆາຕາຍ, ຑໍສມກສວາຕາຕປສຣີສປ [ສິຣິໍສປ (ສ຺ຍາ.)] ສມ຺ຜສ຺ສານໍ ປຏິຆາຕາຍ, ຍາວເທວ ຫິຣິໂກປີນປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ. ໂຍ ໂວ ມຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ, ອລໍ ໂວ ໂສ ຍາວເທວ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ຐິຕິຍາ ຍາປນາຍ ວິຫິໍສູປຣຕິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍານຸຄ຺ຄຫາຍ, ອິຕິ ປຸຣາຓຎ຺ຈ ເວທນໍ ປຏິຫງ຺ຂາມິ, ນວຎ຺ຈ ເວທນໍ ນ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສາມິ, ຍາຕ຺ຣາ ຈ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ ອນວຊ຺ຊຕາ ຈ ຜາສຸວິຫາໂຣ ຈ [ຈາຕິ (ພຫູສຸ)]. ຍໍ ໂວ ມຍາ ເສນາສນໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ, ອລໍ ໂວ ຕໍ ຍາວເທວ ສີຕສ຺ສ ປຏິຆາຕາຍ, ອຸຓ຺ຫສ຺ສ ປຏິຆາຕາຍ, ຑໍສມກສວາຕາຕປສຣີສປສມ຺ຜສ຺ສານໍ ປຏິຆາຕາຍ, ຍາວເທວ ອຸຕຸປຣິສ຺ສຍວິໂນທນ ປຏິສລ຺ລານາຣາມຕ຺ຖໍ. ໂຍ ໂວ ມຍາ ຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ, ອລໍ ໂວ ໂສ ຍາວເທວ ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ເວຍ຺ຍາພາຘິການໍ ເວທນານໍ ປຏິຆາຕາຍ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊປຣມຕາຍ [ອພ຺ຍາປຊ຺ຌປຣມຕາຍາຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.), ອພ຺ຍາພຊ຺ຌປຣມຕາຍ (?)].

ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ

໑໘໓. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ຕາ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ວິຫຣນ຺ຕີ’ຕິ. ເອວໍວາທິໂນ [ວທມານາ (ສ຺ຍາ.)], ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ກຕໂມ ໂສ, ອາວຸໂສ, ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ? ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄາ ຫິ ພຫູ ອເນກວິຫິຕາ ນານປ຺ປກາຣກາ’ຕິ.

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຈຸນ຺ທ, ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄາ ຫີນາ ຄມ຺ມາ ໂປຖຸຊ຺ຊນິກາ ອນຣິຍາ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕາ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ?

‘‘ອິຘ, ຈຸນ຺ທ, ເອກຈ຺ໂຈ ພາໂລ ປາເຓ ວຘິຕ຺ວາ ວຘິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ສຸເຂຕິ ປີເຓຕິ. ອຍໍ ປຐໂມ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຈຸນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອທິນ຺ນໍ ອາທິຍິຕ຺ວາ ອາທິຍິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ສຸເຂຕິ ປີເຓຕິ. ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຈຸນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມຸສາ ຠຓິຕ຺ວາ ຠຓິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ສຸເຂຕິ ປີເຓຕິ. ອຍໍ ຕຕິໂຍ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຈຸນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ປຣິຈາເຣຕິ. ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ.

‘‘ອິເມ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄາ ຫີນາ ຄມ຺ມາ ໂປຖຸຊ຺ຊນິກາ ອນຣິຍາ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕາ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘‘ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍເຄ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ວິຫຣນ຺ຕີ’ຕິ. ເຕ ໂວ [ເຕ (ສີ. ປີ.)] ‘ມາເຫວໍ’ ຕິສ຺ສຸ ວຈນີຍາ. ນ ເຕ ໂວ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ, ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍຸໍ ອສຕາ ອຠູເຕນ.

໑໘໔. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຈຸນ຺ທ, ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄາ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ?

‘‘ອິຘ, ຈຸນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ປຐໂມ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຈຸນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ…ເປ… ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ທຸຕິໂຍ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຈຸນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ຕຕິໂຍ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຈຸນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍໂຄ.

‘‘ອິເມ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄາ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘‘ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍເຄ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ວິຫຣນ຺ຕີ’ຕິ. ເຕ ໂວ ‘ເອວໍ’ ຕິສ຺ສຸ ວຈນີຍາ. ສມ຺ມາ ເຕ ໂວ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ, ນ ເຕ ໂວ ອພ຺ຠາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍຸໍ ອສຕາ ອຠູເຕນ.

ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍຄານິສໍໂສ

໑໘໕. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ອິເມ ປນາວຸໂສ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍເຄ ອນຸຍຸຕ຺ຕານໍ ວິຫຣຕໍ ກຕິ ຜລານິ ກຕານິສໍສາ ປາຏິກງ຺ຂາ’ຕິ? ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ອິເມ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍເຄ ອນຸຍຸຕ຺ຕານໍ ວິຫຣຕໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລານິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອານິສໍສາ ປາຏິກງ຺ຂາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂສຕາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ ນິຍໂຕ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ. ອິທໍ ປຐມໍ ຜລໍ, ປຐໂມ ອານິສໍໂສ. ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ຕິຓ຺ຓໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ຣາຄໂທສໂມຫານໍ ຕນຸຕ຺ຕາ ສກທາຄາມີ ໂຫຕິ, ສກິເທວ ອິມໍ ໂລກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣຕິ. ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ຜລໍ, ທຸຕິໂຍ ອານິສໍໂສ. ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ອິທໍ ຕຕິຍໍ ຜລໍ, ຕຕິໂຍ ອານິສໍໂສ. ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອາສວານໍ ຂຍາ ອນາສວໍ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຜລໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ອານິສໍໂສ. ອິເມ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຸຂລ຺ລິການຸໂຍເຄ ອນຸຍຸຕ຺ຕານໍ ວິຫຣຕໍ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຜລານິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອານິສໍສາ ປາຏິກງ຺ຂາ’’ຕິ.

ຂີຓາສວອຠພ຺ພຐານໍ

໑໘໖. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ອຏ຺ຐິຕຘມ຺ມາ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ວິຫຣນ຺ຕີ’ຕິ. ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສາວການໍ ຘມ຺ມາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ຍາວຊີວໍ ອນຕິກ຺ກມນີຍາ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ອິນ຺ທຂີໂລ ວາ ອໂຍຂີໂລ ວາ ຄມ຺ຠີຣເນໂມ ສຸນິຂາໂຕ ອຈໂລ ອສມ຺ປເວຘີ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສາວການໍ ຘມ຺ມາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ ຍາວຊີວໍ ອນຕິກ຺ກມນີຍາ. ໂຍ ໂສ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ອຠພ຺ໂພ ໂສ ນວ ຐານານິ ອຊ຺ຌາຈຣິຕຸໍ. ອຠພ຺ໂພ, ອາວຸໂສ, ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ປາຓໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕຸໍ; ອຠພ຺ໂພ ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ອທິນ຺ນໍ ເຖຍ຺ຍສງ຺ຂາຕໍ ອາທິຍິຕຸໍ; ອຠພ຺ໂພ ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິຕຸໍ; ອຠພ຺ໂພ ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ສມ຺ປຊານມຸສາ ຠາສິຕຸໍ; ອຠພ຺ໂພ ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ນິຘິກາຣກໍ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸພ຺ເພ ອາຄາຣິກຠູໂຕ; ອຠພ຺ໂພ ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄນ຺ຕຸໍ; ອຠພ຺ໂພ ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ໂທສາຄຕິໍ ຄນ຺ຕຸໍ; ອຠພ຺ໂພ ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ໂມຫາຄຕິໍ ຄນ຺ຕຸໍ; ອຠພ຺ໂພ ຂີຓາສໂວ ຠິກ຺ຂຸ ຠຍາຄຕິໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ໂຍ ໂສ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາ ວິມຸຕ຺ໂຕ, ອຠພ຺ໂພ ໂສ ອິມານິ ນວ ຐານານິ ອຊ຺ຌາຈຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ປຎ຺ຫາພ຺ຍາກຣຓໍ

໑໘໗. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ອຕີຕໍ ໂຂ ອທ຺ຘານໍ ອາຣພ຺ຠ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອຕີຣກໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ໂນ ຈ ໂຂ ອນາຄຕໍ ອທ຺ຘານໍ ອາຣພ຺ຠ ອຕີຣກໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຎ຺ຎເປຕິ, ຕຍິທໍ ກິໍສຸ ຕຍິທໍ ກຖໍສູ’ຕິ? ເຕ ຈ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຎາຓທສ຺ສເນນ ອຎ຺ຎວິຫິຕກໍ ຎາຓທສ຺ສນໍ ປຎ຺ຎເປຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ ຍຖຣິວ ພາລາ ອພ຺ຍຕ຺ຕາ. ອຕີຕໍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ອທ຺ຘານໍ ອາຣພ຺ຠ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສຕານຸສາຣິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ; ໂສ ຍາວຕກໍ ອາກງ຺ຂຕິ ຕາວຕກໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ອນາຄຕຎ຺ຈ ໂຂ ອທ຺ຘານໍ ອາຣພ຺ຠ ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂພຘິຊໍ ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ – ‘ອຍມນ຺ຕິມາ ຊາຕິ, ນຕ຺ຖິທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ’ຕິ. ‘ອຕີຕໍ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ອຠູຕໍ ອຕຈ຺ຉໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ, ນ ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ອຕີຕໍ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ, ຕມ຺ປິ ຕຖາຄໂຕ ນ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ອຕີຕໍ ເຈປິ ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ, ຕຕ຺ຣ ກາລຎ຺ຎູ ຕຖາຄໂຕ ໂຫຕິ ຕສ຺ສ ປຎ຺ຫສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ. ອນາຄຕໍ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ອຠູຕໍ ອຕຈ຺ຉໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ, ນ ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ພ຺ຍາກໂຣຕິ…ເປ… ຕສ຺ສ ປຎ຺ຫສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ອຠູຕໍ ອຕຈ຺ຉໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ, ນ ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ອນຕ຺ຖສໍຫິຕໍ, ຕມ຺ປິ ຕຖາຄໂຕ ນ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ເຈປິ, ຈຸນ຺ທ, ໂຫຕິ ຠູຕໍ ຕຈ຺ຉໍ ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ, ຕຕ຺ຣ ກາລຎ຺ຎູ ຕຖາຄໂຕ ໂຫຕິ ຕສ຺ສ ປຎ຺ຫສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣຓາຍ.

໑໘໘. ‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຕຖາຄໂຕ ກາລວາທີ [ກາລວາທີ ສຈ຺ຈວາທີ (ສ຺ຍາ.)] ຠູຕວາທີ ອຕ຺ຖວາທີ ຘມ຺ມວາທີ ວິນຍວາທີ, ຕສ຺ມາ ‘ຕຖາຄໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສມາຣກສ຺ສ ສພ຺ຣຫ຺ມກສ຺ສ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ອນຸວິຈຣິຕໍ ມນສາ, ສພ຺ພໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ຕສ຺ມາ ‘ຕຖາຄໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຎ຺ຈ, ຈຸນ຺ທ, ຣຕ຺ຕິໍ ຕຖາຄໂຕ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ, ຍຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕິໍ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ, ຍໍ ເອຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣ ຠາສຕິ ລປຕິ ນິທ຺ທິສຕິ. ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕເຖວ ໂຫຕິ ໂນ ອຎ຺ຎຖາ, ຕສ຺ມາ ‘ຕຖາຄໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາວາທີ, ຈຸນ຺ທ, ຕຖາຄໂຕ ຕຖາກາຣີ, ຍຖາກາຣີ ຕຖາວາທີ. ອິຕິ ຍຖາວາທີ ຕຖາກາຣີ, ຍຖາກາຣີ ຕຖາວາທີ, ຕສ຺ມາ ‘ຕຖາຄໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສເທວເກ ໂລເກ, ຈຸນ຺ທ, ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ຕຖາຄໂຕ ອຠິຠູ ອນຠິຠູໂຕ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸທໂສ ວສວຕ຺ຕີ, ຕສ຺ມາ ‘ຕຖາຄໂຕ’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ອພ຺ຍາກຕຏ຺ຐານໍ

໑໘໙. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ? ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ – ‘‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ກິໍ ປນາວຸໂສ, ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ? ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ອພ຺ຍາກຕໍ – ‘‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ກິໍ ປນາວຸໂສ, ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ? ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ອພ຺ຍາກຕໍ ໂຂ ເອຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ – ‘‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ກິໍ ປນາວຸໂສ, ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ? ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ເອຕມ຺ປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ອພ຺ຍາກຕໍ – ‘‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ກສ຺ມາ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ອພ຺ຍາກຕ’ນ຺ຕິ? ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ນ ເຫຕໍ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ ນ ຘມ຺ມສໍຫິຕໍ ນ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກໍ ນ ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຠຄວຕາ ອພ຺ຍາກຕ’ນ຺ຕິ.

ພ຺ຍາກຕຏ຺ຐານໍ

໑໙໐. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ກິໍ ປນາວຸໂສ, ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ພ຺ຍາກຕ’ນ຺ຕິ? ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕໍ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕໍ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘຕິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕໍ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕ’ນ຺ຕິ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຈຸນ຺ທ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ – ‘ກສ຺ມາ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ພ຺ຍາກຕ’ນ຺ຕິ? ເອວໍວາທິໂນ, ຈຸນ຺ທ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ເອຕຎ຺ຫິ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ, ເອຕໍ ຘມ຺ມສໍຫິຕໍ, ເອຕໍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກໍ ເອກນ຺ຕນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕ’ນ຺ຕິ.

ປຸພ຺ພນ຺ຕສຫຄຕທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ

໑໙໑. ‘‘ເຍປິ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ປຸພ຺ພນ຺ຕສຫຄຕາ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ, ເຕປິ ໂວ ມຍາ ພ຺ຍາກຕາ, ຍຖາ ເຕ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ເຕ ນ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ, ກິໍ ໂວ ອຫໍ ເຕ ຕຖາ [ຕຕ຺ຖ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ? ເຍປິ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ອປຣນ຺ຕສຫຄຕາ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ, ເຕປິ ໂວ ມຍາ ພ຺ຍາກຕາ, ຍຖາ ເຕ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ເຕ ນ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ, ກິໍ ໂວ ອຫໍ ເຕ ຕຖາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ? ກຕເມ ຈ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ປຸພ຺ພນ຺ຕສຫຄຕາ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ, ເຍ ໂວ ມຍາ ພ຺ຍາກຕາ, ຍຖາ ເຕ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ. (ຍຖາ ຈ ເຕ ນ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ, ກິໍ ໂວ ອຫໍ ເຕ ຕຖາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ) [(ຍຖາ ຈ ເຕ ນ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ) ສພ຺ພຕ຺ຖ]? ສນ຺ຕິ ໂຂ, ຈຸນ຺ທ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ອສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ…ເປ… ສສ຺ສໂຕ ຈ ອສສ຺ສໂຕ ຈ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ເນວ ສສ຺ສໂຕ ນາສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ສຍໍກໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ປຣໍກໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ສຍໍກໂຕ ຈ ປຣໍກໂຕ ຈ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ອສຍໍກາໂຣ ອປຣໍກາໂຣ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ສສ຺ສຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ອສສ຺ສຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ສສ຺ສຕຎ຺ຈ ອສສ຺ສຕຎ຺ຈ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ເນວສສ຺ສຕໍ ນາສສ຺ສຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ສຍໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ປຣໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ສຍໍກຕຎ຺ຈ ປຣໍກຕຎ຺ຈ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ.

໑໙໒. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຈຸນ຺ທ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕ຺ຍາຫໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທາມິ – ‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ອິທໍ, ອາວຸໂສ, ວຸຈ຺ຈຕິ – ‘‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’’ຕິ? ຍຎ຺ຈ ໂຂ ເຕ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕໍ ເຕສໍ ນານຸຊານາມິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຎ຺ຎຖາສຎ຺ຎິໂນປິ ເຫຕ຺ຖ, ຈຸນ຺ທ, ສນ຺ເຕເກ ສຕ຺ຕາ. ອິມາຍປິ ໂຂ ອຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ສມສມໍ ສມນຸປສ຺ສາມິ ກຸໂຕ ຠິຍ຺ໂຍ. ອຖ ໂຂ ອຫເມວ ຕຕ຺ຖ ຠິຍ຺ໂຍ ຍທິທໍ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ.

໑໙໓. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຈຸນ຺ທ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ອສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ…ເປ… ສສ຺ສໂຕ ຈ ອສສ຺ສໂຕ ຈ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ເນວສສ຺ສໂຕ ນາສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ສຍໍກໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ປຣໍກໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ສຍໍກໂຕ ຈ ປຣໍກໂຕ ຈ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ອສຍໍກາໂຣ ອປຣໍກາໂຣ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ… ສສ຺ສຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ອສສ຺ສຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ສສ຺ສຕຎ຺ຈ ອສສ຺ສຕຎ຺ຈ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ເນວສສ຺ສຕໍ ນາສສ຺ສຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ສຍໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ປຣໍກຕໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ສຍໍກຕຎ຺ຈ ປຣໍກຕຎ຺ຈ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ… ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕ຺ຍາຫໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທາມິ – ‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ອິທໍ, ອາວຸໂສ, ວຸຈ຺ຈຕິ – ‘‘ອສຍໍກາຣໍ ອປຣໍກາຣໍ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ສຸຂທຸກ຺ຂ’’’ນ຺ຕິ? ຍຎ຺ຈ ໂຂ ເຕ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕໍ ເຕສໍ ນານຸຊານາມິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຎ຺ຎຖາສຎ຺ຎິໂນປິ ເຫຕ຺ຖ, ຈຸນ຺ທ, ສນ຺ເຕເກ ສຕ຺ຕາ. ອິມາຍປິ ໂຂ ອຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ສມສມໍ ສມນຸປສ຺ສາມິ ກຸໂຕ ຠິຍ຺ໂຍ. ອຖ ໂຂ ອຫເມວ ຕຕ຺ຖ ຠິຍ຺ໂຍ ຍທິທໍ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ອິເມ ໂຂ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ປຸພ຺ພນ຺ຕສຫຄຕາ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ, ເຍ ໂວ ມຍາ ພ຺ຍາກຕາ, ຍຖາ ເຕ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ເຕ ນ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ, ກິໍ ໂວ ອຫໍ ເຕ ຕຖາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມີຕິ [ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມີຕິ (ສີ. ກ.)]?

ອປຣນ຺ຕສຫຄຕທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ

໑໙໔. ‘‘ກຕເມ ຈ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ອປຣນ຺ຕສຫຄຕາ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ, ເຍ ໂວ ມຍາ ພ຺ຍາກຕາ, ຍຖາ ເຕ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ. (ຍຖາ ຈ ເຕ ນ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ, ກິໍ ໂວ ອຫໍ ເຕ ຕຖາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມີ) [( ) ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ປາໂຐ ສພ຺ພຕ຺ຖປິ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ທິສ຺ສຕິ]? ສນ຺ຕິ, ຈຸນ຺ທ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ສນ຺ຕິ ປນ, ຈຸນ຺ທ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ອຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ…ເປ… ຣູປີ ຈ ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເນວຣູປີ ນາຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອຕ຺ຕາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຣ, ຈຸນ຺ທ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕ຺ຍາຫໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທາມິ – ‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ອິທໍ, ອາວຸໂສ, ວຸຈ຺ຈຕິ – ‘‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຍຎ຺ຈ ໂຂ ເຕ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕໍ ເຕສໍ ນານຸຊານາມິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຎ຺ຎຖາສຎ຺ຎິໂນປິ ເຫຕ຺ຖ, ຈຸນ຺ທ, ສນ຺ເຕເກ ສຕ຺ຕາ. ອິມາຍປິ ໂຂ ອຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ສມສມໍ ສມນຸປສ຺ສາມິ ກຸໂຕ ຠິຍ຺ໂຍ. ອຖ ໂຂ ອຫເມວ ຕຕ຺ຖ ຠິຍ຺ໂຍ ຍທິທໍ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ.

໑໙໕. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຈຸນ຺ທ, ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວໍວາທິໂນ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂນ – ‘ອຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ…ເປ… ຣູປີ ຈ ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເນວຣູປີນາຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອຕ຺ຕາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕ຺ຍາຫໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທາມິ – ‘ອຕ຺ຖິ ນຸ ໂຂ ອິທໍ, ອາວຸໂສ, ວຸຈ຺ຈຕິ – ‘‘ອຕ຺ຕາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ’’’ຕິ? ຍຎ຺ຈ ໂຂ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອິທເມວ ສຈ຺ຈໍ ໂມຆມຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຕໍ ເຕສໍ ນານຸຊານາມິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຎ຺ຎຖາສຎ຺ຎິໂນປິ ເຫຕ຺ຖ, ຈຸນ຺ທ, ສນ຺ເຕເກ ສຕ຺ຕາ. ອິມາຍປິ ໂຂ ອຫໍ, ຈຸນ຺ທ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ສມສມໍ ສມນຸປສ຺ສາມິ, ກຸໂຕ ຠິຍ຺ໂຍ. ອຖ ໂຂ ອຫເມວ ຕຕ຺ຖ ຠິຍ຺ໂຍ ຍທິທໍ ອຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ອິເມ ໂຂ ເຕ, ຈຸນ຺ທ, ອປຣນ຺ຕສຫຄຕາ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍາ, ເຍ ໂວ ມຍາ ພ຺ຍາກຕາ, ຍຖາ ເຕ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ເຕ ນ ພ຺ຍາກາຕພ຺ພາ, ກິໍ ໂວ ອຫໍ ເຕ ຕຖາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມີຕິ [ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມີຕິ (ສີ. ກ.)]?

໑໙໖. ‘‘ອິເມສຎ຺ຈ, ຈຸນ຺ທ, ປຸພ຺ພນ຺ຕສຫຄຕານໍ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍານໍ ອິເມສຎ຺ຈ ອປຣນ຺ຕສຫຄຕານໍ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍານໍ ປຫານາຍ ສມຕິກ຺ກມາຍ ເອວໍ ມຍາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘ, ຈຸນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ເວທນາສຸ ເວທນານຸປສ຺ສີ…ເປ… ຈິຕ຺ເຕ ຈິຕ຺ຕານຸປສ຺ສີ… ຘມ຺ເມສຸ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ ອາຕາປີ ສມ຺ປຊາໂນ ສຕິມາ, ວິເນຍ຺ຍ ໂລເກ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສໍ. ອິເມສຎ຺ຈ ຈຸນ຺ທ, ປຸພ຺ພນ຺ຕສຫຄຕານໍ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍານໍ ອິເມສຎ຺ຈ ອປຣນ຺ຕສຫຄຕານໍ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສຍານໍ ປຫານາຍ ສມຕິກ຺ກມາຍ. ເອວໍ ມຍາ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ເທສິຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ’’ຕິ.

໑໙໗. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ຠຄວໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ຐິໂຕ ໂຫຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ພີຊຍມາໂນ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ປາສາທິໂກ ວຕາຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ; ສຸປາສາທິໂກ ວຕາຍໍ ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ, ໂກ ນາມາຍໍ ຠນ຺ເຕ ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ’’ຕິ? ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວໍ, ອຸປວາຓ, ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ‘ປາສາທິໂກ’ ຕ຺ເວວ ນໍ ຘາເຣຫີ’’ຕິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ອາຍສ຺ມາ ອຸປວາໂຓ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ.

ປາສາທິກສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຉຏ຺ຐໍ.