ຈາຣິກາອນຸຊານນໍ

໘໖. ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມເຍນ ພນ຺ຘຸມຕິຍາ ຣາຊຘານິຍາ ມຫາຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ປຏິວສຕິ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສໍ. ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘ມຫາ ໂຂ ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ພນ຺ຘຸມຕິຍາ ຣາຊຘານິຍາ ປຏິວສຕິ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສໍ, ຍໍນູນາຫໍ ຠິກ຺ຂູ ອນຸຊາເນຍ຺ຍໍ – ‘ຈຣຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈາຣິກໍ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ; ມາ ເອເກນ ທ຺ເວ ອຄມິຕ຺ຖ; ເທເສຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຖ. ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ ອປ຺ປຣຊກ຺ຂຊາຕິກາ, ອສ຺ສວນຕາ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕາໂຣ. ອປິ ຈ ຉນ຺ນໍ ຉນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ພນ຺ຘຸມຕີ ຣາຊຘານີ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພາ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາ’’’ຕິ.

໘໗. ‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ. ເອວເມວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປຸຣໂຕ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ເຍນ ວິປສ຺ສີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ວິປສ຺ສິໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ເອວເມຕໍ, ຠຄວາ, ເອວເມຕໍ, ສຸຄຕ. ມຫາ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ພນ຺ຘຸມຕິຍາ ຣາຊຘານິຍາ ປຏິວສຕິ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສໍ, ອນຸຊານາຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ຈຣຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈາຣິກໍ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ; ມາ ເອເກນ ທ຺ເວ ອຄມິຕ຺ຖ; ເທເສຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຖ. ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ ອປ຺ປຣຊກ຺ຂຊາຕິກາ, ອສ຺ສວນຕາ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕາໂຣ’’ຕິ [ອຎ຺ຎາຕາໂຣ (ສ຺ສພ຺ພຕ຺ຖ)]. ອປິ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ມຍໍ ຕຖາ ກຣິສ຺ສາມ ຍຖາ ຠິກ຺ຂູ ຉນ຺ນໍ ຉນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ພນ຺ຘຸມຕິໍ ຣາຊຘານິໍ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາ’ຕິ. ອິທມໂວຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂສ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ, ອິທໍ ວຕ຺ວາ ວິປສ຺ສິໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ອນ຺ຕຣຘາຍິ.

໘໘. ‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິປສ຺ສີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘ອິຘ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ມຫາ ໂຂ ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ພນ຺ຘຸມຕິຍາ ຣາຊຘານິຍາ ປຏິວສຕິ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສໍ. ຍໍນູນາຫໍ ຠິກ຺ຂູ ອນຸຊາເນຍ຺ຍໍ – ‘ຈຣຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈາຣິກໍ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ; ມາ ເອເກນ ທ຺ເວ ອຄມິຕ຺ຖ; ເທເສຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຖ. ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ ອປ຺ປຣຊກ຺ຂຊາຕິກາ, ອສ຺ສວນຕາ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕາໂຣ. ອປິ ຈ, ຉນ຺ນໍ ຉນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ພນ຺ຘຸມຕີ ຣາຊຘານີ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພາ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາຕິ.

‘‘‘ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ມມ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ມມ ປຸຣໂຕ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ເຍນາຫໍ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອວເມຕໍ, ຠຄວາ, ເອວເມຕໍ, ສຸຄຕ. ມຫາ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕຣຫິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ພນ຺ຘຸມຕິຍາ ຣາຊຘານິຍາ ປຏິວສຕິ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສໍ. ອນຸຊານາຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ – ‘ຈຣຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈາຣິກໍ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ; ມາ ເອເກນ ທ຺ເວ ອຄມິຕ຺ຖ; ເທເສຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ…ເປ… ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ ອປ຺ປຣຊກ຺ຂຊາຕິກາ, ອສ຺ສວນຕາ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕາໂຣ’ຕິ. ອປິ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ມຍໍ ຕຖາ ກຣິສ຺ສາມ, ຍຖາ ຠິກ຺ຂູ ຉນ຺ນໍ ຉນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ພນ຺ຘຸມຕິໍ ຣາຊຘານິໍ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາ’’ຕິ. ອິທມໂວຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂສ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ, ອິທໍ ວຕ຺ວາ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ອນ຺ຕຣຘາຍິ’.

‘‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຣຖ ຈາຣິກໍ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ; ມາ ເອເກນ ທ຺ເວ ອຄມິຕ຺ຖ; ເທເສຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຖ. ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ ອປ຺ປຣຊກ຺ຂຊາຕິກາ, ອສ຺ສວນຕາ ຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕາໂຣ. ອປິ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຉນ຺ນໍ ຉນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ພນ຺ຘຸມຕີ ຣາຊຘານີ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພາ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາ’ຕິ. ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ເອກາເຫເນວ ຊນປທຈາຣິກໍ ປກ຺ກມິໍສຸ.

໘໙. ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຊມ຺ພຸທີເປ ຈຕຸຣາສີຕິ ອາວາສສຫສ຺ສານິ ໂຫນ຺ຕິ. ເອກມ຺ຫິ ຫິ ວສ຺ເສ ນິກ຺ຂນ຺ເຕ ເທວຕາ ສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວສຸໍ – ‘ນິກ຺ຂນ຺ຕໍ ໂຂ, ມາຣິສາ, ເອກໍ ວສ຺ສໍ; ປຎ຺ຈ ທານິ ວສ຺ສານິ ເສສານິ; ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວສ຺ສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ພນ຺ຘຸມຕີ ຣາຊຘານີ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພາ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາ’ຕິ. ທ຺ວີສຸ ວສ຺ເສສຸ ນິກ຺ຂນ຺ເຕສຸ… ຕີສຸ ວສ຺ເສສຸ ນິກ຺ຂນ຺ເຕສຸ… ຈຕູສຸ ວສ຺ເສສຸ ນິກ຺ຂນ຺ເຕສຸ… ປຎ຺ຈສຸ ວສ຺ເສສຸ ນິກ຺ຂນ຺ເຕສຸ ເທວຕາ ສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວສຸໍ – ‘ນິກ຺ຂນ຺ຕານິ ໂຂ, ມາຣິສາ, ປຎ຺ຈວສ຺ສານິ; ເອກໍ ທານິ ວສ຺ສໍ ເສສໍ; ເອກສ຺ສ ວສ຺ສສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ພນ຺ຘຸມຕີ ຣາຊຘານີ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພາ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາ’ຕິ. ຉສຸ ວສ຺ເສສຸ ນິກ຺ຂນ຺ເຕສຸ ເທວຕາ ສທ຺ທມນຸສ຺ສາເວສຸໍ – ‘ນິກ຺ຂນ຺ຕານິ ໂຂ, ມາຣິສາ, ຉພ຺ພສ຺ສານິ, ສມໂຍ ທານິ ພນ຺ຘຸມຕິໍ ຣາຊຘານິໍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາ’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ສເກນ ອິທ຺ຘານຸຠາເວນ ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ເທວຕານໍ ອິທ຺ຘານຸຠາເວນ ເອກາເຫເນວ ພນ຺ຘຸມຕິໍ ຣາຊຘານິໍ ອຸປສງ຺ກມິໍສຸ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍາຕິ [ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສາຍ (?)].

໙໐. ‘‘ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິປສ຺ສີ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ເອວໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສຕິ –

‘ຂນ຺ຕີ ປຣມໍ ຕໂປ ຕິຕິກ຺ຂາ,

ນິພ຺ພານໍ ປຣມໍ ວທນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາ;

ນ ຫິ ປພ຺ພຊິໂຕ ປຣູປຆາຕີ,

ນ ສມໂຓ [ສມໂຓ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ໂຫຕິ ປຣໍ ວິເຫຐຍນ຺ໂຕ.

‘ສພ຺ພປາປສ຺ສ ອກຣຓໍ, ກຸສລສ຺ສ ອຸປສມ຺ປທາ;

ສຈິຕ຺ຕປຣິໂຍທປນໍ, ເອຕໍ ພຸທ຺ຘານສາສນໍ.

‘ອນູປວາໂທ ອນູປຆາໂຕ [ອນຸປວາໂທ ອນຸປຆາໂຕ (ປີ. ກ.)], ປາຕິໂມກ຺ເຂ ຈ ສໍວໂຣ;

ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ ຈ ຠຕ຺ຕສ຺ມິໍ, ປນ຺ຕຎ຺ຈ ສຍນາສນໍ;

ອຘິຈິຕ຺ເຕ ຈ ອາໂຍໂຄ, ເອຕໍ ພຸທ຺ຘານສາສນ’ນ຺ຕິ.