໑. ພ຺ຣຫ຺ມຊາລສຸຕ຺ຕໍ

ປຣິພ຺ພາຊກກຖາ

໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ອນ຺ຕຣາ ຈ ຣາຊຄຫໍ ອນ຺ຕຣາ ຈ ນາຬນ຺ທໍ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ. ສຸປ຺ປິໂຍປິ ໂຂ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ອນ຺ຕຣາ ຈ ຣາຊຄຫໍ ອນ຺ຕຣາ ຈ ນາຬນ຺ທໍ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ສທ຺ຘິໍ ອນ຺ເຕວາສິນາ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ເຕນ ມາຓເວນ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ສຸປ຺ປິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ສຸປ຺ປິຍສ຺ສ ປນ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສີ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕ ມາຓໂວ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ອິຕິຫ ເຕ ອຸໂຠ ອາຈຣິຍນ຺ເຕວາສີ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີກວາທາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘາ [ອນຸພທ຺ຘາ (ກ. ສີ. ປີ.)] ໂຫນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ.

໒. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອມ຺ພລຏ຺ຐິກາຍໍ ຣາຊາຄາຣເກ ເອກຣຕ຺ຕິວາສໍ ອຸປຄຈ຺ຉິ [ອຸປຄຎ຺ຉິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ. ສຸປ຺ປິໂຍປິ ໂຂ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ອມ຺ພລຏ຺ຐິກາຍໍ ຣາຊາຄາຣເກ ເອກຣຕ຺ຕິວາສໍ ອຸປຄຈ຺ຉິ [ອຸປຄຎ຺ຉິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອນ຺ເຕວາສິນາ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ເຕນ ມາຓເວນ. ຕຕ຺ຣປິ ສຸທໍ ສຸປ຺ປິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ສຸປ຺ປິຍສ຺ສ ປນ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສີ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕ ມາຓໂວ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ອິຕິຫ ເຕ ອຸໂຠ ອາຈຣິຍນ຺ເຕວາສີ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີກວາທາ ວິຫຣນ຺ຕິ.

໓. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐິຕານໍ ມຓ຺ຑລມາເຬ ສນ຺ນິສິນ຺ນານໍ ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ອຍໍ ສງ຺ຂິຍຘມ຺ໂມ ອຸທປາທິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ອາວຸໂສ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ອາວຸໂສ, ຍາວຎ຺ຈິທໍ ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສຕ຺ຕານໍ ນານາຘິມຸຕ຺ຕິກຕາ ສຸປ຺ປຏິວິທິຕາ. ອຍຎ຺ຫິ ສຸປ຺ປິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ສຸປ຺ປິຍສ຺ສ ປນ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສີ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕ ມາຓໂວ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ອິຕິຫເມ ອຸໂຠ ອາຈຣິຍນ຺ເຕວາສີ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີກວາທາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈາ’’ຕິ.

໔. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອິມໍ ສງ຺ຂິຍຘມ຺ມໍ ວິທິຕ຺ວາ ເຍນ ມຓ຺ຑລມາໂຬ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກາຍນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ, ກາ ຈ ປນ ໂວ ອນ຺ຕຣາກຖາ ວິປ຺ປກຕາ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐິຕານໍ ມຓ຺ຑລມາເຬ ສນ຺ນິສິນ຺ນານໍ ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ອຍໍ ສງ຺ຂິຍຘມ຺ໂມ ອຸທປາທິ – ‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ອາວຸໂສ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ອາວຸໂສ, ຍາວຎ຺ຈິທໍ ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສຕ຺ຕານໍ ນານາຘິມຸຕ຺ຕິກຕາ ສຸປ຺ປຏິວິທິຕາ. ອຍຎ຺ຫິ ສຸປ຺ປິໂຍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ອວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ; ສຸປ຺ປິຍສ຺ສ ປນ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສີ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕ ມາຓໂວ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ອິຕິຫເມ ອຸໂຠ ອາຈຣິຍນ຺ເຕວາສີ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີກວາທາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈາ’ຕິ. ອຍໍ ໂຂ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອນ຺ຕຣາກຖາ ວິປ຺ປກຕາ, ອຖ ຠຄວາ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

໕. ‘‘ມມໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເຣ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຕຕ຺ຣ ຕຸມ຺ເຫຫິ ນ ອາຆາໂຕ ນ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ນ ເຈຕໂສ ອນຠິຣທ຺ຘິ ກຣຓີຍາ. ມມໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເຣ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕຸມ຺ເຫ ອສ຺ສຖ ກຸປິຕາ ວາ ອນຕ຺ຕມນາ ວາ, ຕຸມ຺ຫໍ ເຍວສ຺ສ ເຕນ ອນ຺ຕຣາໂຍ. ມມໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເຣ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕຸມ຺ເຫ ອສ຺ສຖ ກຸປິຕາ ວາ ອນຕ຺ຕມນາ ວາ, ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ ປເຣສໍ ສຸຠາສິຕໍ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອາຊາເນຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ມມໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເຣ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຕຕ຺ຣ ຕຸມ຺ເຫຫິ ອຠູຕໍ ອຠູຕໂຕ ນິພ຺ເພເຐຕພ຺ພໍ – ‘ອິຕິເປຕໍ ອຠູຕໍ, ອິຕິເປຕໍ ອຕຈ຺ຉໍ, ນຕ຺ຖິ ເຈຕໍ ອມ຺ເຫສຸ, ນ ຈ ປເນຕໍ ອມ຺ເຫສຸ ສໍວິຊ຺ຊຕີ’ຕິ.

໖. ‘‘ມມໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເຣ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວາ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຕຕ຺ຣ ຕຸມ຺ເຫຫິ ນ ອານນ຺ໂທ ນ ໂສມນສ຺ສໍ ນ ເຈຕໂສ ອຸປ຺ປິລາວິຕຕ຺ຕໍ ກຣຓີຍໍ. ມມໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເຣ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວາ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຕຕ຺ຣ ເຈ ຕຸມ຺ເຫ ອສ຺ສຖ ອານນ຺ທິໂນ ສຸມນາ ອຸປ຺ປິລາວິຕາ ຕຸມ຺ຫໍ ເຍວສ຺ສ ເຕນ ອນ຺ຕຣາໂຍ. ມມໍ ວາ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເຣ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວາ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ວຓ຺ຓໍ ຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ຕຕ຺ຣ ຕຸມ຺ເຫຫິ ຠູຕໍ ຠູຕໂຕ ປຏິຊານິຕພ຺ພໍ – ‘ອິຕິເປຕໍ ຠູຕໍ, ອິຕິເປຕໍ ຕຈ຺ຉໍ, ອຕ຺ຖິ ເຈຕໍ ອມ຺ເຫສຸ, ສໍວິຊ຺ຊຕິ ຈ ປເນຕໍ ອມ຺ເຫສູ’ຕິ.

ຈູຬສີລໍ

໗. ‘‘ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂອຣມຕ຺ຕກໍ ສີລມຕ຺ຕກໍ, ເຍນ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ. ກຕມຎ຺ຈ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ໂອຣມຕ຺ຕກໍ ສີລມຕ຺ຕກໍ, ເຍນ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ?

໘. ‘‘‘ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ນິຫິຕທຓ຺ໂຑ, ນິຫິຕສຕ຺ໂຖ, ລຊ຺ຊີ, ທຍາປນ຺ໂນ, ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ວິຫຣຕີ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

‘‘‘ອທິນ຺ນາທານໍ ປຫາຍ ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ທິນ຺ນາທາຍີ ທິນ຺ນປາຏິກງ຺ຂີ, ອເຖເນນ ສຸຈິຠູເຕນ ອຕ຺ຕນາ ວິຫຣຕີ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

‘‘‘ອພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຫາຍ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອາຣາຈາຣີ [ອນາຈາຣີ (ກ.)] ວິຣໂຕ [ປຏິວິຣໂຕ (ກຕ຺ຖຈິ)] ເມຖຸນາ ຄາມຘມ຺ມາ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໙. ‘‘‘ມຸສາວາທໍ ປຫາຍ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ສຈ຺ຈວາທີ ສຈ຺ຈສນ຺ໂຘ ເຖໂຕ [ເຐໂຕ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ປຈ຺ຈຍິໂກ ອວິສໍວາທໂກ ໂລກສ຺ສາ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

‘‘‘ປິສຸຓໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ນ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຕາ ອິເມສໍ ເຠທາຍ, ອມຸຕ຺ຣ ວາ ສຸຕ຺ວາ ນ ອິເມສໍ ອກ຺ຂາຕາ ອມູສໍ ເຠທາຍ. ອິຕິ ຠິນ຺ນານໍ ວາ ສນ຺ຘາຕາ, ສຫິຕານໍ ວາ ອນຸປ຺ປທາຕາ ສມຄ຺ຄາຣາໂມ ສມຄ຺ຄຣໂຕ ສມຄ຺ຄນນ຺ທີ ສມຄ຺ຄກຣຓິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

‘‘‘ຜຣຸສໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ຍາ ສາ ວາຈາ ເນລາ ກຓ຺ຓສຸຂາ ເປມນີຍາ ຫທຍງ຺ຄມາ ໂປຣີ ພຫຸຊນກນ຺ຕາ ພຫຸຊນມນາປາ ຕຖາຣູປິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

‘‘‘ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ປຫາຍ ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ກາລວາທີ ຠູຕວາທີ ອຕ຺ຖວາທີ ຘມ຺ມວາທີ ວິນຍວາທີ, ນິຘານວຕິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ກາເລນ ສາປເທສໍ ປຣິຍນ຺ຕວຕິໍ ອຕ຺ຖສໍຫິຕ’ນ຺ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໐. ‘ພີຊຄາມຠູຕຄາມສມາຣມ຺ຠາ [ສມາຣພ຺ຠາ (ສີ. ກ.)] ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ….

‘‘‘ເອກຠຕ຺ຕິໂກ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຣຕ຺ຕູປຣໂຕ ວິຣໂຕ [ປຏິວິຣໂຕ (ກຕ຺ຖຈິ)] ວິກາລໂຠຊນາ….

ນຈ຺ຈຄີຕວາທິຕວິສູກທສ຺ສນາ [ນຈ຺ຈຄີຕວາທິຕວິສຸກທສ຺ສນາ (ກ.)] ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນຘາຣຓມຓ຺ຑນວິຠູສນຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍນາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ຊາຕຣູປຣຊຕປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ອາມກຘຎ຺ຎປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ອາມກມໍສປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ອິຕ຺ຖິກຸມາຣິກປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ທາສິທາສປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ອເຊຬກປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ກຸກ຺ກຸຏສູກຣປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ຫຕ຺ຖິຄວສ຺ສວຬວປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖຸປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ທູເຕຍ຺ຍປຫິຓຄມນານຸໂຍຄາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ກຍວິກ຺ກຍາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ຕຸລາກູຏກໍສກູຏມານກູຏາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ອຸກ຺ໂກຏນວຎ຺ຈນນິກຕິສາຈິໂຍຄາ [ສາວິໂຍຄາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ….

ເຉທນວຘພນ຺ຘນວິປຣາໂມສອາໂລປສຫສາກາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

ຈູຬສີລໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ມຊ຺ຌິມສີລໍ

໑໑. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ພີຊຄາມຠູຕຄາມສມາຣມ຺ຠໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ [ເສຍ຺ຍຖີທໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] – ມູລພີຊໍ ຂນ຺ຘພີຊໍ ຜຬຸພີຊໍ ອຄ຺ຄພີຊໍ ພີຊພີຊເມວ ປຎ຺ຈມໍ [ປຎ຺ຈມໍ ອິຕິ ວາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກ.)]; ອິຕິ ເອວຣູປາ ພີຊຄາມຠູຕຄາມສມາຣມ຺ຠາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໒. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ສນ຺ນິຘິກາຣປຣິໂຠຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອນ຺ນສນ຺ນິຘິໍ ປານສນ຺ນິຘິໍ ວຕ຺ຖສນ຺ນິຘິໍ ຍານສນ຺ນິຘິໍ ສຍນສນ຺ນິຘິໍ ຄນ຺ຘສນ຺ນິຘິໍ ອາມິສສນ຺ນິຘິໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາ ສນ຺ນິຘິກາຣປຣິໂຠຄາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໓. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ວິສູກທສ຺ສນໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ນຈ຺ຈໍ ຄີຕໍ ວາທິຕໍ ເປກ຺ຂໍ ອກ຺ຂານໍ ປາຓິສ຺ສຣໍ ເວຕາຬໍ ກຸມ຺ຠຖູຓໍ [ກຸມ຺ຠຖູນໍ (ສ຺ຍາ. ກ.), ກຸມ຺ຠຖູຓໍ (ສີ.)] ໂສຠນກໍ [ໂສຠນຆຣກໍ (ສີ.), ໂສຠນຄຣກໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຈຓ຺ຑາລໍ ວໍສໍ ໂຘວນໍ ຫຕ຺ຖິຍຸທ຺ຘໍ ອສ຺ສຍຸທ຺ຘໍ ມຫິໍສຍຸທ຺ຘໍ [ມຫິສຍຸທ຺ຘໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຸສຠຍຸທ຺ຘໍ ອຊຍຸທ຺ຘໍ ເມຓ຺ຑຍຸທ຺ຘໍ ກຸກ຺ກຸຏຍຸທ຺ຘໍ ວຏ຺ຏກຍຸທ຺ຘໍ ທຓ຺ຑຍຸທ຺ຘໍ ມຸຏ຺ຐິຍຸທ຺ຘໍ ນິພ຺ພຸທ຺ຘໍ ອຸຍ຺ໂຍຘິກໍ ພລຄ຺ຄໍ ເສນາພ຺ຍູຫໍ ອນີກທສ຺ສນໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາ ວິສູກທສ຺ສນາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໔. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ຊູຕປ຺ປມາທຏ຺ຐານານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອຏ຺ຐປທໍ ທສປທໍ ອາກາສໍ ປຣິຫາຣປຖໍ ສນ຺ຕິກໍ ຂລິກໍ ຆຏິກໍ ສລາກຫຕ຺ຖໍ ອກ຺ຂໍ ປງ຺ຄຈີຣໍ ວງ຺ກກໍ ໂມກ຺ຂຈິກໍ ຈິງ຺ຄຸລິກໍ [ຈິງ຺ຄຸລກໍ (ກ. ສີ.)] ປຕ຺ຕາຬ຺ຫກໍ ຣຖກໍ ຘນຸກໍ ອກ຺ຂຣິກໍ ມເນສິກໍ ຍຖາວຊ຺ຊໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາ ຊູຕປ຺ປມາທຏ຺ຐານານຸໂຍຄາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໕. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍນໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອາສນ຺ທິໍ ປລ຺ລງ຺ກໍ ໂຄນກໍ ຈິຕ຺ຕກໍ ປຏິກໍ ປຏລິກໍ ຕູລິກໍ ວິກຕິກໍ ອຸທ຺ທໂລມິໍ ເອກນ຺ຕໂລມິໍ ກຏ຺ຏິສ຺ສໍ ໂກເສຍ຺ຍໍ ກຸຕ຺ຕກໍ ຫຕ຺ຖຕ຺ຖຣໍ ອສ຺ສຕ຺ຖຣໍ ຣຖຕ຺ຖຣໍ [ຫຕ຺ຖຕ຺ຖຣຓໍ ອສ຺ສຕ຺ຖຣຓໍ ຣຖຕ຺ຖຣຓໍ (ສີ. ກ. ປີ.)] ອຊິນປ຺ປເວຓິໍ ກທລິມິຄປວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ ສອຸຕ຺ຕຣຈ຺ຉທໍ ອຸຠໂຕໂລຫິຕກູປຘານໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາ ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍນາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໖. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ມຓ຺ຑນວິຠູສນຏ຺ຐານານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອຸຈ຺ຉາທນໍ ປຣິມທ຺ທນໍ ນ຺ຫາປນໍ ສມ຺ພາຫນໍ ອາທາສໍ ອຎ຺ຊນໍ ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນໍ [ມາລາວິເລປນໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ມຸຂຈຸຓ຺ຓໍ ມຸຂເລປນໍ ຫຕ຺ຖພນ຺ຘໍ ສິຂາພນ຺ຘໍ ທຓ຺ຑໍ ນາຬິກໍ ອສິໍ [ຂຄ຺ຄໍ (ສີ. ປີ.), ອສິໍ ຂຄ຺ຄໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຉຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຣຸປາຫນໍ ອຸຓ຺ຫີສໍ ມຓິໍ ວາລພີຊນິໍ ໂອທາຕານິ ວຕ຺ຖານິ ທີຆທສານິ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາ ມຓ຺ຑນວິຠູສນຏ຺ຐານານຸໂຍຄາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໗. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣາຊກຖໍ ໂຈຣກຖໍ ມຫາມຕ຺ຕກຖໍ ເສນາກຖໍ ຠຍກຖໍ ຍຸທ຺ຘກຖໍ ອນ຺ນກຖໍ ປານກຖໍ ວຕ຺ຖກຖໍ ສຍນກຖໍ ມາລາກຖໍ ຄນ຺ຘກຖໍ ຎາຕິກຖໍ ຍານກຖໍ ຄາມກຖໍ ນິຄມກຖໍ ນຄຣກຖໍ ຊນປທກຖໍ ອິຕ຺ຖິກຖໍ [ອິຕ຺ຖິກຖໍ ປຸຣິສກຖໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ສູຣກຖໍ ວິສິຂາກຖໍ ກຸມ຺ຠຏ຺ຐານກຖໍ ປຸພ຺ພເປຕກຖໍ ນານຕ຺ຕກຖໍ ໂລກກ຺ຂາຍິກໍ ສມຸທ຺ທກ຺ຂາຍິກໍ ອິຕິຠວາຠວກຖໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖາຍ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໘. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ນ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາສິ, ອຫໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາມິ, ກິໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານິສ຺ສສິ, ມິຈ຺ຉາ ປຏິປນ຺ໂນ ຕ຺ວມສິ, ອຫມສ຺ມິ ສມ຺ມາ ປຏິປນ຺ໂນ, ສຫິຕໍ ເມ, ອສຫິຕໍ ເຕ, ປຸເຣວຈນີຍໍ ປຈ຺ຉາ ອວຈ, ປຈ຺ຉາວຈນີຍໍ ປຸເຣ ອວຈ, ອຘິຈິຓ຺ຓໍ ເຕ ວິປຣາວຕ຺ຕໍ, ອາໂຣປິໂຕ ເຕ ວາໂທ, ນິຄ຺ຄຫິໂຕ ຕ຺ວມສິ, ຈຣ ວາທປ຺ປໂມກ຺ຂາຍ, ນິພ຺ເພເຐຫິ ວາ ສເຈ ປໂຫສີຕິ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖາຍ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໑໙. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປໍ ທູເຕຍ຺ຍປຫິຓຄມນານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣຎ຺ຎໍ, ຣາຊມຫາມຕ຺ຕານໍ, ຂຕ຺ຕິຍານໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ, ຄຫປຕິການໍ, ກຸມາຣານໍ ‘‘ອິຘ ຄຈ຺ຉ, ອມຸຕ຺ຣາຄຈ຺ຉ, ອິທໍ ຫຣ, ອມຸຕ຺ຣ ອິທໍ ອາຫຣາ’’ຕິ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາ ທູເຕຍ຺ຍປຫິຓຄມນານຸໂຍຄາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໒໐. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ກຸຫກາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ລປກາ ຈ ເນມິຕ຺ຕິກາ ຈ ນິປ຺ເປສິກາ ຈ, ລາເຠນ ລາຠໍ ນິຊິຄີໍສິຕາໂຣ ຈ [ລາເຠນ ລາຠໍ ນິຊິຄິໍ ຠິຕາໂຣ (ສີ. ສ຺ຍາ.), ລາເຠນ ຈ ລາຠໍ ນິຊິຄີສິຕາໂຣ (ປີ.)] ອິຕິ [ອິຕິ ວາ, ອິຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ເອວຣູປາ ກຸຫນລປນາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

ມຊ຺ຌິມສີລໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ມຫາສີລໍ

໒໑. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອງ຺ຄໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາຕໍ ສຸປິນໍ ລກ຺ຂຓໍ ມູສິກຈ຺ຉິນ຺ນໍ ອຄ຺ຄິໂຫມໍ ທພ຺ພິໂຫມໍ ຖຸສໂຫມໍ ກຓໂຫມໍ ຕຓ຺ຑຸລໂຫມໍ ສປ຺ປິໂຫມໍ ເຕລໂຫມໍ ມຸຂໂຫມໍ ໂລຫິຕໂຫມໍ ອງ຺ຄວິຊ຺ຊາ ວຕ຺ຖຸວິຊ຺ຊາ ຂຕ຺ຕວິຊ຺ຊາ [ເຂຕ຺ຕວິຊ຺ຊາ (ພຫູສຸ)] ສິວວິຊ຺ຊາ ຠູຕວິຊ຺ຊາ ຠູຣິວິຊ຺ຊາ ອຫິວິຊ຺ຊາ ວິສວິຊ຺ຊາ ວິຈ຺ຉິກວິຊ຺ຊາ ມູສິກວິຊ຺ຊາ ສກຸຓວິຊ຺ຊາ ວາຍສວິຊ຺ຊາ ປກ຺ກຊ຺ຌານໍ ສຣປຣິຕ຺ຕາຓໍ ມິຄຈກ຺ກໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໒໒. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ມຓິລກ຺ຂຓໍ ວຕ຺ຖລກ຺ຂຓໍ ທຓ຺ຑລກ຺ຂຓໍ ສຕ຺ຖລກ຺ຂຓໍ ອສິລກ຺ຂຓໍ ອຸສຸລກ຺ຂຓໍ ຘນຸລກ຺ຂຓໍ ອາວຸຘລກ຺ຂຓໍ ອິຕ຺ຖິລກ຺ຂຓໍ ປຸຣິສລກ຺ຂຓໍ ກຸມາຣລກ຺ຂຓໍ ກຸມາຣິລກ຺ຂຓໍ ທາສລກ຺ຂຓໍ ທາສິລກ຺ຂຓໍ ຫຕ຺ຖິລກ຺ຂຓໍ ອສ຺ສລກ຺ຂຓໍ ມຫິໍສລກ຺ຂຓໍ [ມຫິສລກ຺ຂຓໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຸສຠລກ຺ຂຓໍ ໂຄລກ຺ຂຓໍ ອຊລກ຺ຂຓໍ ເມຓ຺ຑລກ຺ຂຓໍ ກຸກ຺ກຸຏລກ຺ຂຓໍ ວຏ຺ຏກລກ຺ຂຓໍ ໂຄຘາລກ຺ຂຓໍ ກຓ຺ຓິກາລກ຺ຂຓໍ ກຈ຺ຉປລກ຺ຂຓໍ ມິຄລກ຺ຂຓໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໒໓. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣຎ຺ຎໍ ນິຍ຺ຍານໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຣຎ຺ຎໍ ອນິຍ຺ຍານໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອພ຺ຠນ຺ຕຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ອຸປຍານໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ພາຫິຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ອປຍານໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ພາຫິຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ອຸປຍານໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອພ຺ຠນ຺ຕຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ອປຍານໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອພ຺ຠນ຺ຕຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ຊໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ພາຫິຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ປຣາຊໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ພາຫິຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ຊໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອພ຺ຠນ຺ຕຣານໍ ຣຎ຺ຎໍ ປຣາຊໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອິຕິ ອິມສ຺ສ ຊໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອິມສ຺ສ ປຣາຊໂຍ ຠວິສ຺ສຕິ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໒໔. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຈນ຺ທຄ຺ຄາໂຫ ຠວິສ຺ສຕິ, ສູຣິຍຄ຺ຄາໂຫ [ສຸຣິຍຄ຺ຄາໂຫ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຠວິສ຺ສຕິ, ນກ຺ຂຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫ ຠວິສ຺ສຕິ, ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ປຖຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ອຸປ຺ປຖຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນກ຺ຂຕ຺ຕານໍ ປຖຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ນກ຺ຂຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປຖຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຸກ຺ກາປາໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ທິສາຑາໂຫ ຠວິສ຺ສຕິ, ຠູມິຈາໂລ ຠວິສ຺ສຕິ, ເທວທຸທ຺ຣຠິ [ເທວທຸນ຺ທຸຠິ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຠວິສ຺ສຕິ, ຈນ຺ທິມສູຣິຍນກ຺ຂຕ຺ຕານໍ ອຸຄ຺ຄມນໍ ໂອຄມນໍ ສໍກິເລສໍ ໂວທານໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາໂກ ຈນ຺ທຄ຺ຄາໂຫ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາໂກ ສູຣິຍຄ຺ຄາໂຫ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາໂກ ນກ຺ຂຕ຺ຕຄ຺ຄາໂຫ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາກໍ ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ປຖຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາກໍ ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ອຸປ຺ປຖຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາກໍ ນກ຺ຂຕ຺ຕານໍ ປຖຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາກໍ ນກ຺ຂຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ປຖຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາໂກ ອຸກ຺ກາປາໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາໂກ ທິສາຑາໂຫ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາໂກ ຠູມິຈາໂລ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາໂກ ເທວທຸທ຺ຣຠິ ຠວິສ຺ສຕິ, ເອວໍວິປາກໍ ຈນ຺ທິມສູຣິຍນກ຺ຂຕ຺ຕານໍ ອຸຄ຺ຄມນໍ ໂອຄມນໍ ສໍກິເລສໍ ໂວທານໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໒໕. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສຸວຸຏ຺ຐິກາ ຠວິສ຺ສຕິ, ທຸພ຺ພຸຏ຺ຐິກາ ຠວິສ຺ສຕິ, ສຸຠິກ຺ຂໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ທຸພ຺ຠິກ຺ຂໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ເຂມໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ຠຍໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ໂຣໂຄ ຠວິສ຺ສຕິ, ອາໂຣຄ຺ຍໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ມຸທ຺ທາ, ຄຓນາ, ສງ຺ຂານໍ, ກາເວຍ຺ຍໍ, ໂລກາຍຕໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໒໖. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອາວາຫນໍ ວິວາຫນໍ ສໍວຣຓໍ ວິວຣຓໍ ສໍກິຣຓໍ ວິກິຣຓໍ ສຸຠຄກຣຓໍ ທຸພ຺ຠຄກຣຓໍ ວິຣຸທ຺ຘຄພ຺ຠກຣຓໍ ຊິວ຺ຫານິພນ຺ຘນໍ ຫນຸສໍຫນນໍ ຫຕ຺ຖາຠິຊປ຺ປນໍ ຫນຸຊປ຺ປນໍ ກຓ຺ຓຊປ຺ປນໍ ອາທາສປຎ຺ຫໍ ກຸມາຣິກປຎ຺ຫໍ ເທວປຎ຺ຫໍ ອາທິຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ ມຫຕຸປຏ຺ຐານໍ ອພ຺ຠຸຊ຺ຊລນໍ ສິຣິວ຺ຫາຍນໍ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

໒໗. ‘‘‘ຍຖາ ວາ ປເນເກ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສທ຺ຘາເທຍ຺ຍານິ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ເຕ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສນ຺ຕິກມ຺ມໍ ປຓິຘິກມ຺ມໍ ຠູຕກມ຺ມໍ ຠູຣິກມ຺ມໍ ວສ຺ສກມ຺ມໍ ໂວສ຺ສກມ຺ມໍ ວຕ຺ຖຸກມ຺ມໍ ວຕ຺ຖຸປຣິກມ຺ມໍ ອາຈມນໍ ນ຺ຫາປນໍ ຊຸຫນໍ ວມນໍ ວິເຣຈນໍ ອຸທ຺ຘໍວິເຣຈນໍ ອໂຘວິເຣຈນໍ ສີສວິເຣຈນໍ ກຓ຺ຓເຕລໍ ເນຕ຺ຕຕປ຺ປນໍ ນຕ຺ຖຸກມ຺ມໍ ອຎ຺ຊນໍ ປຈ຺ຈຎ຺ຊນໍ ສາລາກິຍໍ ສລ຺ລກຕ຺ຕິຍໍ ທາຣກຕິກິຈ຺ຉາ ມູລເຠສຊ຺ຊານໍ ອນຸປ຺ປທານໍ ໂອສຘີນໍ ປຏິໂມກ຺ໂຂ ອິຕິ ວາ ອິຕິ ເອວຣູປາຍ ຕິຣຈ຺ຉານວິຊ຺ຊາຍ ມິຈ຺ຉາຊີວາ ປຏິວິຣໂຕ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ’ຕິ – ອິຕິ ວາ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

‘‘ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປມຕ຺ຕກໍ ໂອຣມຕ຺ຕກໍ ສີລມຕ຺ຕກໍ, ເຍນ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຕຖາຄຕສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ.

ມຫາສີລໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ປຸພ຺ພນ຺ຕກປ຺ປິກາ

໒໘. ‘‘ອຕ຺ຖິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ເຎວ ຘມ຺ມາ ຄມ຺ຠີຣາ ທຸທ຺ທສາ ທຸຣນຸໂພຘາ ສນ຺ຕາ ປຓີຕາ ອຕກ຺ກາວຈຣາ ນິປຸຓາ ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍາ, ເຍ ຕຖາຄໂຕ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ, ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ. ກຕເມ ຈ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ຄມ຺ຠີຣາ ທຸທ຺ທສາ ທຸຣນຸໂພຘາ ສນ຺ຕາ ປຓີຕາ ອຕກ຺ກາວຈຣາ ນິປຸຓາ ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍາ, ເຍ ຕຖາຄໂຕ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ, ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ?

໒໙. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຸພ຺ພນ຺ຕກປ຺ປິກາ ປຸພ຺ພນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໂນ, ປຸພ຺ພນ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ອເນກວິຫິຕານິ ອຘິມຸຕ຺ຕິປທານິ [ອຘິວຸຕ຺ຕິປທານິ (ສີ. ປີ.)] ອຠິວທນ຺ຕິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ປຸພ຺ພນ຺ຕກປ຺ປິກາ ປຸພ຺ພນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໂນ ປຸພ຺ພນ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ອເນກວິຫິຕານິ ອຘິມຸຕ຺ຕິປທານິ ອຠິວທນ຺ຕິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

ສສ຺ສຕວາໂທ

໓໐. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສສ຺ສຕວາທາ, ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໓໑. ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ( ) [(ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປຕ຺ຕິເລເສ) (ສ຺ຍາ. ກ.)] ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ ຕິສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຈປິ ຊາຕິໂຍ ທສປິ ຊາຕິໂຍ ວີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຕິໍສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຊາຕິສຕມ຺ປິ ຊາຕິສຫສ຺ສມ຺ປິ ຊາຕິສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ ອເນການິປິ ຊາຕິສຕານິ ອເນການິປິ ຊາຕິສຫສ຺ສານິ ອເນການິປິ ຊາຕິສຕສຫສ຺ສານິ – ‘ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນ’ຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ ວຎ຺ໂຌ ກູຏຏ຺ໂຐ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິໂຕ; ເຕ ຈ ສຕ຺ຕາ ສນ຺ຘາວນ຺ຕິ ສໍສຣນ຺ຕິ ຈວນ຺ຕິ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິຕ຺ເວວ ສສ຺ສຕິສມໍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຫຎ຺ຫິ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສາມິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ ຕິສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຈປິ ຊາຕິໂຍ ທສປິ ຊາຕິໂຍ ວີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຕິໍສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຊາຕິສຕມ຺ປິ ຊາຕິສຫສ຺ສມ຺ປິ ຊາຕິສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ ອເນການິປິ ຊາຕິສຕານິ ອເນການິປິ ຊາຕິສຫສ຺ສານິ ອເນການິປິ ຊາຕິສຕສຫສ຺ສານິ – ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ. ອິມິນາມຫໍ ເອຕໍ ຊານາມິ ‘‘ຍຖາ ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ ວຎ຺ໂຌ ກູຏຏ຺ໂຐ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິໂຕ; ເຕ ຈ ສຕ຺ຕາ ສນ຺ຘາວນ຺ຕິ ສໍສຣນ຺ຕິ ຈວນ຺ຕິ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິຕ຺ເວວ ສສ຺ສຕິສມ’’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐມໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໓໒. ‘‘ທຸຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ທ຺ເວປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ຕີຓິປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ຈຕ຺ຕາຣິປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ປຎ຺ຈປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ທສປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ – ‘ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນ’ຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ ວຎ຺ໂຌ ກູຏຏ຺ໂຐ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິໂຕ; ເຕ ຈ ສຕ຺ຕາ ສນ຺ຘາວນ຺ຕິ ສໍສຣນ຺ຕິ ຈວນ຺ຕິ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິຕ຺ເວວ ສສ຺ສຕິສມໍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຫຎ຺ຫິ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສາມິ ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏໍ ທ຺ເວປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ຕີຓິປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ຈຕ຺ຕາຣິປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ປຎ຺ຈປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ທສປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ. ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ. ອິມິນາມຫໍ ເອຕໍ ຊານາມິ ‘‘ຍຖາ ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ ວຎ຺ໂຌ ກູຏຏ຺ໂຐ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິໂຕ, ເຕ ຈ ສຕ຺ຕາ ສນ຺ຘາວນ຺ຕິ ສໍສຣນ຺ຕິ ຈວນ຺ຕິ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິຕ຺ເວວ ສສ຺ສຕິສມ’’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໓໓. ‘‘ຕຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ທສປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ວີສມ຺ປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ຕິໍສມ຺ປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ – ‘ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນ’ຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ ວຎ຺ໂຌ ກູຏຏ຺ໂຐ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິໂຕ; ເຕ ຈ ສຕ຺ຕາ ສນ຺ຘາວນ຺ຕິ ສໍສຣນ຺ຕິ ຈວນ຺ຕິ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິຕ຺ເວວ ສສ຺ສຕິສມໍ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຫຎ຺ຫິ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສາມິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ທສປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ວີສມ຺ປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ຕິໍສມ຺ປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏານິ – ‘ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ. ອິມິນາມຫໍ ເອຕໍ ຊານາມິ ‘‘ຍຖາ ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ ວຎ຺ໂຌ ກູຏຏ຺ໂຐ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິໂຕ, ເຕ ຈ ສຕ຺ຕາ ສນ຺ຘາວນ຺ຕິ ສໍສຣນ຺ຕິ ຈວນ຺ຕິ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິຕ຺ເວວ ສສ຺ສຕິສມ’’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໓໔. ‘‘ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ຕກ຺ກີ ໂຫຕິ ວີມໍສີ, ໂສ ຕກ຺ກປຣິຍາຫຕໍ ວີມໍສານຸຈຣິຕໍ ສຍໍ ປຏິຠານໍ ເອວມາຫ – ‘ສສ຺ສໂຕ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ ວຎ຺ໂຌ ກູຏຏ຺ໂຐ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິໂຕ; ເຕ ຈ ສຕ຺ຕາ ສນ຺ຘາວນ຺ຕິ ສໍສຣນ຺ຕິ ຈວນ຺ຕິ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິຕ຺ເວວ ສສ຺ສຕິສມ’ນ຺ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໓໕. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ສສ຺ສຕວາທາ ສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ; ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ.

໓໖. ‘‘ຕຍິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ປຊານາຕິ – ‘ອິເມ ທິຏ຺ຐິຏ຺ຐານາ ເອວໍຄຫິຕາ ເອວໍປຣາມຏ຺ຐາ ເອວໍຄຕິກາ ຠວນ຺ຕິ ເອວໍອຠິສມ຺ປຣາຍາ’ຕິ, ຕຎ຺ຈ ຕຖາຄໂຕ ປຊານາຕິ, ຕໂຕ ຈ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣໍ ປຊານາຕິ; ຕຎ຺ຈ ປຊານນໍ [ປຊານໍ (?) ທີ. ນິ. ໓.໓໖ ປາຬິອຏ຺ຐກຖາ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ນ ປຣາມສຕິ, ອປຣາມສໂຕ ຈສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ນິພ຺ພຸຕິ ວິທິຕາ. ເວທນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ.

໓໗. ‘‘ອິເມ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ຄມ຺ຠີຣາ ທຸທ຺ທສາ ທຸຣນຸໂພຘາ ສນ຺ຕາ ປຓີຕາ ອຕກ຺ກາວຈຣາ ນິປຸຓາ ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍາ, ເຍ ຕຖາຄໂຕ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ, ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ປຐມຠາຓວາໂຣ.

ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕວາໂທ

໓໘. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໓໙. ‘‘ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມໂຍ, ຍໍ ກທາຈິ ກຣຫຈິ ທີຆສ຺ສ ອທ຺ຘຸໂນ ອຈ຺ຈເຍນ ອຍໍ ໂລໂກ ສໍວຏ຺ຏຕິ. ສໍວຏ຺ຏມາເນ ໂລເກ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ສຕ຺ຕາ ອາຠສ຺ສຣສໍວຕ຺ຕນິກາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕ ຕຕ຺ຖ ໂຫນ຺ຕິ ມໂນມຍາ ປີຕິຠກ຺ຂາ ສຍໍປຠາ ອນ຺ຕລິກ຺ຂຈຣາ ສຸຠຏ຺ຐາຍິໂນ, ຈິຣໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ.

໔໐. ‘‘ໂຫຕິ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມໂຍ, ຍໍ ກທາຈິ ກຣຫຈິ ທີຆສ຺ສ ອທ຺ຘຸໂນ ອຈ຺ຈເຍນ ອຍໍ ໂລໂກ ວິວຏ຺ຏຕິ. ວິວຏ຺ຏມາເນ ໂລເກ ສຸຎ຺ຎໍ ພ຺ຣຫ຺ມວິມານໍ ປາຕຸຠວຕິ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ສຕ຺ໂຕ ອາຍຸກ຺ຂຍາ ວາ ປຸຎ຺ຎກ຺ຂຍາ ວາ ອາຠສ຺ສຣກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ສຸຎ຺ຎໍ ພ຺ຣຫ຺ມວິມານໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ມໂນມໂຍ ປີຕິຠກ຺ໂຂ ສຍໍປໂຠ ອນ຺ຕລິກ຺ຂຈໂຣ ສຸຠຏ຺ຐາຍີ, ຈິຣໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ຐຕິ.

໔໑. ‘‘ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ເອກກສ຺ສ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ນິວຸສິຕຕ຺ຕາ ອນຠິຣຕິ ປຣິຕສ຺ສນາ ອຸປປຊ຺ຊຕິ – ‘ອໂຫ ວຕ ອຎ຺ເຎປິ ສຕ຺ຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ. ອຖ ອຎ຺ເຎປິ ສຕ຺ຕາ ອາຍຸກ຺ຂຍາ ວາ ປຸຎ຺ຎກ຺ຂຍາ ວາ ອາຠສ຺ສຣກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ພ຺ຣຫ຺ມວິມານໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ສຫພ຺ຍຕໍ. ເຕປິ ຕຕ຺ຖ ໂຫນ຺ຕິ ມໂນມຍາ ປີຕິຠກ຺ຂາ ສຍໍປຠາ ອນ຺ຕລິກ຺ຂຈຣາ ສຸຠຏ຺ຐາຍິໂນ, ຈິຣໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ.

໔໒. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍ ໂສ ສຕ຺ໂຕ ປຐມໍ ອຸປປນ຺ໂນ ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອຫມສ຺ມິ ພ຺ຣຫ຺ມາ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ອຠິຠູ ອນຠິຠູໂຕ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸທໂສ ວສວຕ຺ຕີ ອິສ຺ສໂຣ ກຕ຺ຕາ ນິມ຺ມາຕາ ເສຏ຺ໂຐ ສຊິຕາ [ສຊ຺ຊິຕາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ວສີ ປິຕາ ຠູຕຠພ຺ຍານໍ. ມຍາ ອິເມ ສຕ຺ຕາ ນິມ຺ມິຕາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ມມຎ຺ຫິ ປຸພ຺ເພ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອໂຫ ວຕ ອຎ຺ເຎປິ ສຕ຺ຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ມມ ຈ ມໂນປຓິຘິ, ອິເມ ຈ ສຕ຺ຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຕາ’ຕິ.

‘‘ເຍປິ ເຕ ສຕ຺ຕາ ປຈ຺ຉາ ອຸປປນ຺ນາ, ເຕສມ຺ປິ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ຠວໍ ພ຺ຣຫ຺ມາ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ອຠິຠູ ອນຠິຠູໂຕ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸທໂສ ວສວຕ຺ຕີ ອິສ຺ສໂຣ ກຕ຺ຕາ ນິມ຺ມາຕາ ເສຏ຺ໂຐ ສຊິຕາ ວສີ ປິຕາ ຠູຕຠພ຺ຍານໍ. ອິມິນາ ມຍໍ ໂຠຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ນິມ຺ມິຕາ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອິມຎ຺ຫິ ມຍໍ ອທ຺ທສາມ ອິຘ ປຐມໍ ອຸປປນ຺ນໍ, ມຍໍ ປນມ຺ຫ ປຈ຺ຉາ ອຸປປນ຺ນາ’ຕິ.

໔໓. ‘‘ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍ ໂສ ສຕ຺ໂຕ ປຐມໍ ອຸປປນ຺ໂນ, ໂສ ທີຆາຍຸກຕໂຣ ຈ ໂຫຕິ ວຓ຺ຓວນ຺ຕຕໂຣ ຈ ມເຫສກ຺ຂຕໂຣ ຈ. ເຍ ປນ ເຕ ສຕ຺ຕາ ປຈ຺ຉາ ອຸປປນ຺ນາ, ເຕ ອປ຺ປາຍຸກຕຣາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ ທຸພ຺ພຓ຺ຓຕຣາ ຈ ອປ຺ເປສກ຺ຂຕຣາ ຈ.

໔໔. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ສຕ຺ໂຕ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄໂຕ ສມາໂນ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊຕິ. ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ສມາໂນ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ຕໂຕ ປຣໍ ນານຸສ຺ສຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ໂຍ ໂຂ ໂສ ຠວໍ ພ຺ຣຫ຺ມາ ມຫາພ຺ຣຫ຺ມາ ອຠິຠູ ອນຠິຠູໂຕ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸທໂສ ວສວຕ຺ຕີ ອິສ຺ສໂຣ ກຕ຺ຕາ ນິມ຺ມາຕາ ເສຏ຺ໂຐ ສຊິຕາ ວສີ ປິຕາ ຠູຕຠພ຺ຍານໍ, ເຍນ ມຍໍ ໂຠຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ນິມ຺ມິຕາ, ໂສ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສຕິ. ເຍ ປນ ມຍໍ ອຫຸມ຺ຫາ ເຕນ ໂຠຕາ ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ນິມ຺ມິຕາ, ເຕ ມຍໍ ອນິຈ຺ຈາ ອທ຺ຘຸວາ ອປ຺ປາຍຸກາ ຈວນຘມ຺ມາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຕາ’ຕິ. ອິທໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐມໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໔໕. ‘‘ທຸຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂິຑ຺ຑາປໂທສິກາ ນາມ ເທວາ, ເຕ ອຕິເວລໍ ຫສ຺ສຂິຑ຺ຑາຣຕິຘມ຺ມສມາປນ຺ນາ [ຫສຂິຑ຺ຑາຣຕິຘມ຺ມສມາປນ຺ນາ (ກ.)] ວິຫຣນ຺ຕິ. ເຕສໍ ອຕິເວລໍ ຫສ຺ສຂິຑ຺ຑາຣຕິຘມ຺ມສມາປນ຺ນານໍ ວິຫຣຕໍ ສຕິ ສມ຺ມຸສ຺ສຕິ [ປມຸສ຺ສຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)]. ສຕິຍາ ສມ຺ໂມສາ ເຕ ເທວາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈວນ຺ຕິ.

໔໖. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ສຕ຺ໂຕ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄໂຕ ສມາໂນ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊຕິ. ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ສມາໂນ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ຕໂຕ ປຣໍ ນານຸສ຺ສຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ເຍ ໂຂ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ເທວາ ນ ຂິຑ຺ຑາປໂທສິກາ, ເຕ ນ ອຕິເວລໍ ຫສ຺ສຂິຑ຺ຑາຣຕິຘມ຺ມສມາປນ຺ນາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ເຕສໍ ນ ອຕິເວລໍ ຫສ຺ສຂິຑ຺ຑາຣຕິຘມ຺ມສມາປນ຺ນານໍ ວິຫຣຕໍ ສຕິ ນ ສມ຺ມຸສ຺ສຕິ. ສຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາ ເຕ ເທວາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ນ ຈວນ຺ຕິ; ນິຈ຺ຈາ ຘຸວາ ສສ຺ສຕາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມາ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ປນ ມຍໍ ອຫຸມ຺ຫາ ຂິຑ຺ຑາປໂທສິກາ, ເຕ ມຍໍ ອຕິເວລໍ ຫສ຺ສຂິຑ຺ຑາຣຕິຘມ຺ມສມາປນ຺ນາ ວິຫຣິມ຺ຫາ. ເຕສໍ ໂນ ອຕິເວລໍ ຫສ຺ສຂິຑ຺ຑາຣຕິຘມ຺ມສມາປນ຺ນານໍ ວິຫຣຕໍ ສຕິ ສມ຺ມຸສ຺ສຕິ. ສຕິຍາ ສມ຺ໂມສາ ເອວໍ ມຍໍ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕາ ອນິຈ຺ຈາ ອທ຺ຘຸວາ ອປ຺ປາຍຸກາ ຈວນຘມ຺ມາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຕາ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໔໗. ‘‘ຕຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມໂນປໂທສິກາ ນາມ ເທວາ, ເຕ ອຕິເວລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຸປນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ. ເຕ ອຕິເວລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຸປນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ປທູເສນ຺ຕິ. ເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕາ ກິລນ຺ຕກາຍາ ກິລນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ. ເຕ ເທວາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈວນ຺ຕິ.

໔໘. ‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ສຕ຺ໂຕ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄໂຕ ສມາໂນ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊຕິ. ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ສມາໂນ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ຕໂຕ ປຣໍ ນານຸສ຺ສຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ເຍ ໂຂ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ເທວາ ນ ມໂນປໂທສິກາ, ເຕ ນາຕິເວລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຸປນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ. ເຕ ນາຕິເວລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຸປນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ນປ຺ປທູເສນ຺ຕິ. ເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອປ຺ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕາ ອກິລນ຺ຕກາຍາ ອກິລນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ. ເຕ ເທວາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ນ ຈວນ຺ຕິ, ນິຈ຺ຈາ ຘຸວາ ສສ຺ສຕາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ມາ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ປນ ມຍໍ ອຫຸມ຺ຫາ ມໂນປໂທສິກາ, ເຕ ມຍໍ ອຕິເວລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຸປນິຊ຺ຌາຍິມ຺ຫາ. ເຕ ມຍໍ ອຕິເວລໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອຸປນິຊ຺ຌາຍນ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ປທູສິມ຺ຫາ, ເຕ ມຍໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕາ ກິລນ຺ຕກາຍາ ກິລນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ. ເອວໍ ມຍໍ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈຸຕາ ອນິຈ຺ຈາ ອທ຺ຘຸວາ ອປ຺ປາຍຸກາ ຈວນຘມ຺ມາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຕາ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໔໙. ‘‘ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ຕກ຺ກີ ໂຫຕິ ວີມໍສີ. ໂສ ຕກ຺ກປຣິຍາຫຕໍ ວີມໍສານຸຈຣິຕໍ ສຍໍປຏິຠານໍ ເອວມາຫ – ‘ຍໍ ໂຂ ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຈກ຺ຂຸໍ ອິຕິປິ ໂສຕໍ ອິຕິປິ ຆານໍ ອິຕິປິ ຊິວ຺ຫາ ອິຕິປິ ກາໂຍ ອິຕິປິ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອນິຈ຺ໂຈ ອທ຺ຘຸໂວ ອສສ຺ສໂຕ ວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ. ຍຎ຺ຈ ໂຂ ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວາ ມໂນຕິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວາ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ນິຈ຺ໂຈ ຘຸໂວ ສສ຺ສໂຕ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ໂມ ສສ຺ສຕິສມໍ ຕເຖວ ຐສ຺ສຕີ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໕໐. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ເອກຈ຺ຈສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈອສສ຺ສຕິກາ ເອກຈ຺ຈໍ ສສ຺ສຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ອສສ຺ສຕໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ; ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ.

໕໑. ‘‘ຕຍິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ປຊານາຕິ – ‘ອິເມ ທິຏ຺ຐິຏ຺ຐານາ ເອວໍຄຫິຕາ ເອວໍປຣາມຏ຺ຐາ ເອວໍຄຕິກາ ຠວນ຺ຕິ ເອວໍອຠິສມ຺ປຣາຍາ’ຕິ. ຕຎ຺ຈ ຕຖາຄໂຕ ປຊານາຕິ, ຕໂຕ ຈ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣໍ ປຊານາຕິ, ຕຎ຺ຈ ປຊານນໍ ນ ປຣາມສຕິ, ອປຣາມສໂຕ ຈສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ນິພ຺ພຸຕິ ວິທິຕາ. ເວທນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ.

໕໒. ‘‘ອິເມ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ຄມ຺ຠີຣາ ທຸທ຺ທສາ ທຸຣນຸໂພຘາ ສນ຺ຕາ ປຓີຕາ ອຕກ຺ກາວຈຣາ ນິປຸຓາ ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍາ, ເຍ ຕຖາຄໂຕ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ, ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ອນ຺ຕານນ຺ຕວາໂທ

໕໓. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໕໔. ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອນ຺ຕສຎ຺ຎີ ໂລກສ຺ມິໍ ວິຫຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ອນ຺ຕວາ ອຍໍ ໂລໂກ ປຣິວຏຸໂມ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຫຎ຺ຫິ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສາມິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອນ຺ຕສຎ຺ຎີ ໂລກສ຺ມິໍ ວິຫຣາມິ. ອິມິນາມຫໍ ເອຕໍ ຊານາມິ – ຍຖາ ອນ຺ຕວາ ອຍໍ ໂລໂກ ປຣິວຏຸໂມ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐມໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໕໕. ‘‘ທຸຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອນນ຺ຕສຎ຺ຎີ ໂລກສ຺ມິໍ ວິຫຣຕິ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ອນນ຺ໂຕ ອຍໍ ໂລໂກ ອປຣິຍນ຺ໂຕ. ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອນ຺ຕວາ ອຍໍ ໂລໂກ ປຣິວຏຸໂມ’’ຕິ, ເຕສໍ ມຸສາ. ອນນ຺ໂຕ ອຍໍ ໂລໂກ ອປຣິຍນ຺ໂຕ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຫຎ຺ຫິ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສາມິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອນນ຺ຕສຎ຺ຎີ ໂລກສ຺ມິໍ ວິຫຣາມິ. ອິມິນາມຫໍ ເອຕໍ ຊານາມິ – ຍຖາ ອນນ຺ໂຕ ອຍໍ ໂລໂກ ອປຣິຍນ຺ໂຕ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໕໖. ‘‘ຕຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອຸທ຺ຘມໂຘ ອນ຺ຕສຎ຺ຎີ ໂລກສ຺ມິໍ ວິຫຣຕິ, ຕິຣິຍໍ ອນນ຺ຕສຎ຺ຎີ.

‘‘ໂສ ເອວມາຫ – ‘ອນ຺ຕວາ ຈ ອຍໍ ໂລໂກ ອນນ຺ໂຕ ຈ. ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອນ຺ຕວາ ອຍໍ ໂລໂກ ປຣິວຏຸໂມ’’ຕິ, ເຕສໍ ມຸສາ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອນນ຺ໂຕ ອຍໍ ໂລໂກ ອປຣິຍນ຺ໂຕ’’ຕິ, ເຕສມ຺ປິ ມຸສາ. ອນ຺ຕວາ ຈ ອຍໍ ໂລໂກ ອນນ຺ໂຕ ຈ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຫຎ຺ຫິ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສາມິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ອຸທ຺ຘມໂຘ ອນ຺ຕສຎ຺ຎີ ໂລກສ຺ມິໍ ວິຫຣາມິ, ຕິຣິຍໍ ອນນ຺ຕສຎ຺ຎີ. ອິມິນາມຫໍ ເອຕໍ ຊານາມິ – ຍຖາ ອນ຺ຕວາ ຈ ອຍໍ ໂລໂກ ອນນ຺ໂຕ ຈາ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໕໗. ‘‘ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ຕກ຺ກີ ໂຫຕິ ວີມໍສີ. ໂສ ຕກ຺ກປຣິຍາຫຕໍ ວີມໍສານຸຈຣິຕໍ ສຍໍປຏິຠານໍ ເອວມາຫ – ‘ເນວາຍໍ ໂລໂກ ອນ຺ຕວາ, ນ ປນານນ຺ໂຕ. ເຍ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອນ຺ຕວາ ອຍໍ ໂລໂກ ປຣິວຏຸໂມ’’ຕິ, ເຕສໍ ມຸສາ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອນນ຺ໂຕ ອຍໍ ໂລໂກ ອປຣິຍນ຺ໂຕ’’ຕິ, ເຕສມ຺ປິ ມຸສາ. ເຍປິ ເຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ອນ຺ຕວາ ຈ ອຍໍ ໂລໂກ ອນນ຺ໂຕ ຈາ’’ຕິ, ເຕສມ຺ປິ ມຸສາ. ເນວາຍໍ ໂລໂກ ອນ຺ຕວາ, ນ ປນານນ຺ໂຕ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໕໘. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອນ຺ຕານນ຺ຕິກາ ອນ຺ຕານນ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ; ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ.

໕໙. ‘‘ຕຍິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ປຊານາຕິ – ‘ອິເມ ທິຏ຺ຐິຏ຺ຐານາ ເອວໍຄຫິຕາ ເອວໍປຣາມຏ຺ຐາ ເອວໍຄຕິກາ ຠວນ຺ຕິ ເອວໍອຠິສມ຺ປຣາຍາ’ຕິ. ຕຎ຺ຈ ຕຖາຄໂຕ ປຊານາຕິ, ຕໂຕ ຈ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣໍ ປຊານາຕິ, ຕຎ຺ຈ ປຊານນໍ ນ ປຣາມສຕິ, ອປຣາມສໂຕ ຈສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ນິພ຺ພຸຕິ ວິທິຕາ. ເວທນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ.

໖໐. ‘‘ອິເມ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ຄມ຺ຠີຣາ ທຸທ຺ທສາ ທຸຣນຸໂພຘາ ສນ຺ຕາ ປຓີຕາ ອຕກ຺ກາວຈຣາ ນິປຸຓາ ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍາ, ເຍ ຕຖາຄໂຕ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ, ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ອມຣາວິກ຺ເຂປວາໂທ

໖໑. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໖໒. ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ‘ອິທໍ ກຸສລ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ‘ອິທໍ ອກຸສລ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອຫໍ ໂຂ ‘‘ອິທໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາມິ, ‘‘ອິທໍ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາມິ. ອຫຎ຺ເຈ ໂຂ ປນ ‘‘ອິທໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອປ຺ປຊານນ຺ໂຕ, ‘‘ອິທໍ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອປ຺ປຊານນ຺ໂຕ, ‘ອິທໍ ກຸສລ’ນ຺ຕິ ວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ, ‘ອິທໍ ອກຸສລ’ນ຺ຕິ ວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ, ຕໍ ມມສ຺ສ ມຸສາ. ຍໍ ມມສ຺ສ ມຸສາ, ໂສ ມມສ຺ສ ວິຆາໂຕ. ໂຍ ມມສ຺ສ ວິຆາໂຕ ໂສ ມມສ຺ສ ອນ຺ຕຣາໂຍ’ຕິ. ອິຕິ ໂສ ມຸສາວາທຠຍາ ມຸສາວາທປຣິເຊຄຸຈ຺ຉາ ເນວິທໍ ກຸສລນ຺ຕິ ພ຺ຍາກໂຣຕິ, ນ ປນິທໍ ອກຸສລນ຺ຕິ ພ຺ຍາກໂຣຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ – ‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ; ຕຖາຕິປິ ເມ ໂນ; ອຎ຺ຎຖາຕິປິ ເມ ໂນ; ໂນຕິປິ ເມ ໂນ; ໂນ ໂນຕິປິ ເມ ໂນ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐມໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ.

໖໓. ‘‘ທຸຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ‘ອິທໍ ກຸສລ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ‘ອິທໍ ອກຸສລ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອຫໍ ໂຂ ‘‘ອິທໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາມິ, ‘‘ອິທໍ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາມິ. ອຫຎ຺ເຈ ໂຂ ປນ ‘‘ອິທໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອປ຺ປຊານນ຺ໂຕ, ‘‘ອິທໍ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອປ຺ປຊານນ຺ໂຕ, ‘‘ອິທໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ, ‘‘ອິທໍ ອກຸສລ’ນ຺ຕິ ວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ, ຕຕ຺ຖ ເມ ອສ຺ສ ຉນ຺ໂທ ວາ ຣາໂຄ ວາ ໂທໂສ ວາ ປຏິໂຆ ວາ. ຍຕ຺ຖ [ໂຍ (?)] ເມ ອສ຺ສ ຉນ຺ໂທ ວາ ຣາໂຄ ວາ ໂທໂສ ວາ ປຏິໂຆ ວາ, ຕໍ ມມສ຺ສ ອຸປາທານໍ. ຍໍ ມມສ຺ສ ອຸປາທານໍ, ໂສ ມມສ຺ສ ວິຆາໂຕ. ໂຍ ມມສ຺ສ ວິຆາໂຕ, ໂສ ມມສ຺ສ ອນ຺ຕຣາໂຍ’ຕິ. ອິຕິ ໂສ ອຸປາທານຠຍາ ອຸປາທານປຣິເຊຄຸຈ຺ຉາ ເນວິທໍ ກຸສລນ຺ຕິ ພ຺ຍາກໂຣຕິ, ນ ປນິທໍ ອກຸສລນ຺ຕິ ພ຺ຍາກໂຣຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ – ‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ; ຕຖາຕິປິ ເມ ໂນ; ອຎ຺ຎຖາຕິປິ ເມ ໂນ; ໂນຕິປິ ເມ ໂນ; ໂນ ໂນຕິປິ ເມ ໂນ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ.

໖໔. ‘‘ຕຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ‘ອິທໍ ກຸສລ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ‘ອິທໍ ອກຸສລ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອຫໍ ໂຂ ‘‘ອິທໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາມິ, ‘‘ອິທໍ ອກຸສລ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາມິ. ອຫຎ຺ເຈ ໂຂ ປນ ‘‘ອິທໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອປ຺ປຊານນ຺ໂຕ ‘‘ອິທໍ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອປ຺ປຊານນ຺ໂຕ ‘‘ອິທໍ ກຸສລ’’ນ຺ຕິ ວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ, ‘‘ອິທໍ ອກຸສລ’’ນ຺ຕິ ວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ. ສນ຺ຕິ ຫິ ໂຂ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຓ຺ຑິຕາ ນິປຸຓາ ກຕປຣປ຺ປວາທາ ວາລເວຘິຣູປາ, ເຕ ຠິນ຺ທນ຺ຕາ [ໂວຠິນ຺ທນ຺ຕາ (ສີ. ປີ.)] ມຎ຺ເຎ ຈຣນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຄເຕນ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ, ເຕ ມໍ ຕຕ຺ຖ ສມນຸຍຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ສມນຸຄາເຫຍ຺ຍຸໍ ສມນຸຠາເສຍ຺ຍຸໍ. ເຍ ມໍ ຕຕ຺ຖ ສມນຸຍຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ສມນຸຄາເຫຍ຺ຍຸໍ ສມນຸຠາເສຍ຺ຍຸໍ, ເຕສາຫໍ ນ ສມ຺ປາເຍຍ຺ຍໍ. ເຍສາຫໍ ນ ສມ຺ປາເຍຍ຺ຍໍ, ໂສ ມມສ຺ສ ວິຆາໂຕ. ໂຍ ມມສ຺ສ ວິຆາໂຕ, ໂສ ມມສ຺ສ ອນ຺ຕຣາໂຍ’ຕິ. ອິຕິ ໂສ ອນຸໂຍຄຠຍາ ອນຸໂຍຄປຣິເຊຄຸຈ຺ຉາ ເນວິທໍ ກຸສລນ຺ຕິ ພ຺ຍາກໂຣຕິ, ນ ປນິທໍ ອກຸສລນ຺ຕິ ພ຺ຍາກໂຣຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ – ‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ; ຕຖາຕິປິ ເມ ໂນ; ອຎ຺ຎຖາຕິປິ ເມ ໂນ; ໂນຕິປິ ເມ ໂນ; ໂນ ໂນຕິປິ ເມ ໂນ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ.

໖໕. ‘‘ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ມນ຺ໂທ ໂຫຕິ ໂມມູໂຫ. ໂສ ມນ຺ທຕ຺ຕາ ໂມມູຫຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ – ‘ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ’ຕິ ອິຕິ ເຈ ມໍ ປຸຈ຺ຉສິ, ‘ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ’ຕິ ອິຕິ ເຈ ເມ ອສ຺ສ, ‘ອຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ’ຕິ ອິຕິ ເຕ ນໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ, ‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ, ຕຖາຕິປິ ເມ ໂນ, ອຎ຺ຎຖາຕິປິ ເມ ໂນ, ໂນຕິປິ ເມ ໂນ, ໂນ ໂນຕິປິ ເມ ໂນ’ຕິ. ‘ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ…ເປ… ‘ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈ ປໂຣ ໂລໂກ…ເປ… ‘ເນວຕ຺ຖິ ນ ນຕ຺ຖິ ປໂຣ ໂລໂກ…ເປ… ‘ອຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ …ເປ… ‘ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ…ເປ… ‘ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ…ເປ… ‘ເນວຕ຺ຖິ ນ ນຕ຺ຖິ ສຕ຺ຕາ ໂອປປາຕິກາ…ເປ… ‘ອຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ [ສຸກຏທຸກ຺ກຏານໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ…ເປ… ‘ນຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ…ເປ… ‘ອຕ຺ຖິ ຈ ນຕ຺ຖິ ຈ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ…ເປ… ‘ເນວຕ຺ຖິ ນ ນຕ຺ຖິ ສຸກຕທຸກ຺ກຏານໍ ກມ຺ມານໍ ຜລໍ ວິປາໂກ…ເປ… ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ…ເປ… ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ…ເປ… ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ [ນ ໂຫຕິ ຈ (ສີ. ກ.)] ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາຕິ ອິຕິ ເຈ ມໍ ປຸຈ຺ຉສິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ອິຕິ ເຈ ເມ ອສ຺ສ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ອິຕິ ເຕ ນໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ, ‘ເອວນ຺ຕິປິ ເມ ໂນ, ຕຖາຕິປິ ເມ ໂນ, ອຎ຺ຎຖາຕິປິ ເມ ໂນ, ໂນຕິປິ ເມ ໂນ, ໂນ ໂນຕິປິ ເມ ໂນ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ.

໖໖. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອມຣາວິກ຺ເຂປິກາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສມານາ ວາຈາວິກ຺ເຂປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ ອມຣາວິກ຺ເຂປໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ຈຕູຫິ ວຕ຺ຖູຫິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ, ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ…ເປ… ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນວາໂທ

໖໗. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ທ຺ວີຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ທ຺ວີຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໖໘. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕາ ນາມ ເທວາ. ສຎ຺ຎຸປ຺ປາທາ ຈ ປນ ເຕ ເທວາ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈວນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຊ຺ຊຕິ, ຍໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ສຕ຺ໂຕ ຕມ຺ຫາ ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄໂຕ ສມາໂນ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊຕິ. ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ສມາໂນ ອາຕປ຺ປມນ຺ວາຍ ປຘານມນ຺ວາຍ ອນຸໂຍຄມນ຺ວາຍ ອປ຺ປມາທມນ຺ວາຍ ສມ຺ມາມນສິກາຣມນ຺ວາຍ ຕຖາຣູປໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ຜຸສຕິ, ຍຖາສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ສຎ຺ຎຸປ຺ປາທໍ ອນຸສ຺ສຣຕິ, ຕໂຕ ປຣໍ ນານຸສ຺ສຣຕິ. ໂສ ເອວມາຫ – ‘ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຫຎ຺ຫິ ປຸພ຺ເພ ນາໂຫສິໍ, ໂສມ຺ຫິ ເອຕຣຫິ ອຫຸຕ຺ວາ ສນ຺ຕຕາຍ ປຣິຓໂຕ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐມໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໖໙. ‘‘ທຸຕິເຍ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ຕກ຺ກີ ໂຫຕິ ວີມໍສີ. ໂສ ຕກ຺ກປຣິຍາຫຕໍ ວີມໍສານຸຈຣິຕໍ ສຍໍປຏິຠານໍ ເອວມາຫ – ‘ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ໂນ ອຕ຺ຕາ ຈ ໂລໂກ ຈາ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິຍໍ ຐານໍ, ຍໍ ອາຄມ຺ມ ຍໍ ອາຣພ຺ຠ ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໗໐. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ທ຺ວີຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນິກາ ອຘິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ໂລກຎ຺ຈ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ທ຺ວີຫິ ວຕ຺ຖູຫິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ, ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ…ເປ… ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

໗໑. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປຸພ຺ພນ຺ຕກປ຺ປິກາ ປຸພ຺ພນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໂນ ປຸພ຺ພນ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ອເນກວິຫິຕານິ ອຘິມຸຕ຺ຕິປທານິ ອຠິວທນ຺ຕິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ປຸພ຺ພນ຺ຕກປ຺ປິກາ ປຸພ຺ພນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໂນ ປຸພ຺ພນ຺ຕມາຣພ຺ຠ ອເນກວິຫິຕານິ ອຘິມຸຕ຺ຕິປທານິ ອຠິວທນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ, ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ.

໗໒. ‘‘ຕຍິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ປຊານາຕິ – ‘ອິເມ ທິຏ຺ຐິຏ຺ຐານາ ເອວໍຄຫິຕາ ເອວໍປຣາມຏ຺ຐາ ເອວໍຄຕິກາ ຠວນ຺ຕິ ເອວໍອຠິສມ຺ປຣາຍາ’ຕິ. ຕຎ຺ຈ ຕຖາຄໂຕ ປຊານາຕິ, ຕໂຕ ຈ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣໍ ປຊານາຕິ, ຕຎ຺ຈ ປຊານນໍ ນ ປຣາມສຕິ, ອປຣາມສໂຕ ຈສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ນິພ຺ພຸຕິ ວິທິຕາ. ເວທນານໍ ສມຸທຍຎ຺ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄມຎ຺ຈ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ຍຖາຠູຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ.

໗໓. ‘‘ອິເມ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມາ ຄມ຺ຠີຣາ ທຸທ຺ທສາ ທຸຣນຸໂພຘາ ສນ຺ຕາ ປຓີຕາ ອຕກ຺ກາວຈຣາ ນິປຸຓາ ປຓ຺ຑິຕເວທນີຍາ, ເຍ ຕຖາຄໂຕ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ, ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ທຸຕິຍຠາຓວາໂຣ.

ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກາ

໗໔. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກາ ອປຣນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໂນ, ອປຣນ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ອເນກວິຫິຕານິ ອຘິມຸຕ຺ຕິປທານິ ອຠິວທນ຺ຕິ ຈຕຸຈຕ຺ຕາຣີສາຍ [ຈຕຸຈຕ຺ຕາລີສາຍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອປຣນ຺ຕກປ຺ປິກາ ອປຣນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໂນ ອປຣນ຺ຕໍ ອາຣພ຺ຠ ອເນກວິຫິຕານິ ອຘິມຸຕ຺ຕິປທານິ ອຠິວທນ຺ຕິ ຈຕຸຈຕ຺ຕາຣີສາຍ ວຕ຺ຖູຫິ?

ສຎ຺ຎີວາໂທ

໗໕. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ໂສຬສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ໂສຬສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໗໖. ‘‘‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ ສຎ຺ຎີ’ຕິ ນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ‘ອຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ ສຎ຺ຎີ’ຕິ ນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ‘ຣູປີ ຈ ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ…ເປ… ເນວຣູປີ ນາຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນ຺ຕວາ ຈ ອນນ຺ຕວາ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເນວນ຺ຕວາ ນານນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເອກຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ປຣິຕ຺ຕສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອປ຺ປມາຓສຎ຺ຎີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເອກນ຺ຕສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເອກນ຺ຕທຸກ຺ຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ສຸຂທຸກ຺ຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ອທຸກ຺ຂມສຸຂີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ ສຎ຺ຎີ’ຕິ ນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໗໗. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ໂສຬສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ໂສຬສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ, ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ…ເປ… ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ອສຎ຺ຎີວາໂທ

໗໘. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ອສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ອສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ອຏ຺ຐຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ອສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ອສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ອຏ຺ຐຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໗໙. ‘‘‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ ອສຎ຺ຎີ’ຕິ ນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ‘ອຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ ອສຎ຺ຎີ’ຕິ ນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ. ‘ຣູປີ ຈ ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ…ເປ… ເນວຣູປີ ນາຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນ຺ຕວາ ຈ ອນນ຺ຕວາ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເນວນ຺ຕວາ ນານນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ ອສຎ຺ຎີ’ຕິ ນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໘໐. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ອສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ອສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ອຏ຺ຐຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ອສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ອສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ອຏ຺ຐຫິ ວຕ຺ຖູຫິ, ເອເຕສໍ ວາ ອຎ຺ຎຕເຣນ, ນຕ຺ຖິ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ…ເປ… ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີວາໂທ

໘໑. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີວາທາ, ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ອຏ຺ຐຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ອຏ຺ຐຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໘໒. ‘‘‘ຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີ’ຕິ ນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ‘ອຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ…ເປ… ຣູປີ ຈ ອຣູປີ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເນວຣູປີ ນາຣູປີ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ອນ຺ຕວາ ຈ ອນນ຺ຕວາ ຈ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ… ເນວນ຺ຕວາ ນານນ຺ຕວາ ອຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອໂຣໂຄ ປຣໍ ມຣຓາ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີ’ຕິ ນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໘໓. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ອຏ຺ຐຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນິກາ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີວາທາ ອຸທ຺ຘມາຆາຕນໍ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎິໍ ອຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ອຏ຺ຐຫິ ວຕ຺ຖູຫິ…ເປ… ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ

໘໔. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸຈ຺ເຉທວາທາ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ສຕ຺ຕຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ອຸຈ຺ເຉທວາທາ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ສຕ຺ຕຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໘໕. ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເອວໍວາທີ ໂຫຕິ ເອວໍທິຏ຺ຐິ [ເອວໍທິຏ຺ຐີ (ກ. ປີ.)] – ‘ຍໂຕ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ຣູປີ ຈາຕຸມຫາຠູຕິໂກ ມາຕາເປຕ຺ຕິກສມ຺ຠໂວ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິຕ຺ເຖເກ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໘໖. ‘‘ຕມຎ຺ໂຎ ເອວມາຫ – ‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ເອໂສ ອຕ຺ຕາ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ວເທສິ, ເນໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວທາມິ; ໂນ ຈ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ ທິພ຺ໂພ ຣູປີ ກາມາວຈໂຣ ກພຬີກາຣາຫາຣຠກ຺ໂຂ. ຕໍ ຕ຺ວໍ ນ ຊານາສິ ນ ປສ຺ສສິ. ຕມຫໍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມິ. ໂສ ໂຂ, ໂຠ, ອຕ຺ຕາ ຍໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິຕ຺ເຖເກ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໘໗. ‘‘ຕມຎ຺ໂຎ ເອວມາຫ – ‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ເອໂສ ອຕ຺ຕາ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ວເທສິ, ເນໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວທາມິ; ໂນ ຈ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ ທິພ຺ໂພ ຣູປີ ມໂນມໂຍ ສພ຺ພງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄີ ອຫີນິນ຺ທ຺ຣິໂຍ. ຕໍ ຕ຺ວໍ ນ ຊານາສິ ນ ປສ຺ສສິ. ຕມຫໍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມິ. ໂສ ໂຂ, ໂຠ, ອຕ຺ຕາ ຍໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິຕ຺ເຖເກ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໘໘. ‘‘ຕມຎ຺ໂຎ ເອວມາຫ – ‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ເອໂສ ອຕ຺ຕາ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ວເທສິ, ເນໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວທາມິ; ໂນ ຈ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ ສພ຺ພໂສ ຣູປສຎ຺ຎານໍ ສມຕິກ຺ກມາ ປຏິຆສຎ຺ຎານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎານໍ ອມນສິກາຣາ ‘‘ອນນ຺ໂຕ ອາກາໂສ’’ຕິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນູປໂຄ. ຕໍ ຕ຺ວໍ ນ ຊານາສິ ນ ປສ຺ສສິ. ຕມຫໍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມິ. ໂສ ໂຂ, ໂຠ, ອຕ຺ຕາ ຍໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິຕ຺ເຖເກ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໘໙. ‘‘ຕມຎ຺ໂຎ ເອວມາຫ – ‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ເອໂສ ອຕ຺ຕາ ຍໍ ຕ຺ວໍ ວເທສິ, ເນໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວທາມິ; ໂນ ຈ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ ສພ຺ພໂສ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ‘‘ອນນ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນູປໂຄ. ຕໍ ຕ຺ວໍ ນ ຊານາສິ ນ ປສ຺ສສິ. ຕມຫໍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມິ. ໂສ ໂຂ, ໂຠ, ອຕ຺ຕາ ຍໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິຕ຺ເຖເກ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໙໐. ‘‘ຕມຎ຺ໂຎ ເອວມາຫ – ‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ໂສ ອຕ຺ຕາ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ວເທສິ, ເນໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວທາມິ; ໂນ ຈ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ ສພ຺ພໂສ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ‘‘ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີ’’ຕິ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນູປໂຄ. ຕໍ ຕ຺ວໍ ນ ຊານາສິ ນ ປສ຺ສສິ. ຕມຫໍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມິ. ໂສ ໂຂ, ໂຠ, ອຕ຺ຕາ ຍໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ. ອິຕ຺ເຖເກ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໙໑. ‘ຕມຎ຺ໂຎ ເອວມາຫ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ເອໂສ ອຕ຺ຕາ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ວເທສິ, ເນໂສ ນຕ຺ຖີຕິ ວທາມິ; ໂນ ຈ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ເອຕ຺ຕາວຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ໂຠ, ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຕາ ສພ຺ພໂສ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ‘‘ສນ຺ຕເມຕໍ ປຓີຕເມຕ’’ນ຺ຕິ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນູປໂຄ. ຕໍ ຕ຺ວໍ ນ ຊານາສິ ນ ປສ຺ສສິ. ຕມຫໍ ຊານາມິ ປສ຺ສາມິ. ໂສ ໂຂ, ໂຠ, ອຕ຺ຕາ ຍໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຸຈ຺ຉິຊ຺ຊຕິ ວິນສ຺ສຕິ, ນ ໂຫຕິ ປຣໍ ມຣຓາ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ສມ຺ມາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິຕ຺ເຖເກ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.

໙໒. ‘‘ອິເມຫິ ໂຂ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸຈ຺ເຉທວາທາ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ສຕ຺ຕຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຍ ຫິ ເກຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຸຈ຺ເຉທວາທາ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວິນາສໍ ວິຠວໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິເມເຫວ ສຕ຺ຕຫິ ວຕ຺ຖູຫິ…ເປ… ເຍຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ວຓ຺ຓໍ ສມ຺ມາ ວທມານາ ວເທຍ຺ຍຸໍ.

ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານວາໂທ

໙໓. ‘‘ສນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານວາທາ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ປຣມທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ປຎ຺ຈຫິ ວຕ຺ຖູຫິ. ເຕ ຈ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ກິມາຄມ຺ມ ກິມາຣພ຺ຠ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານວາທາ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ປຣມທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ ປຎ຺ຈຫິ ວຕ຺ຖູຫິ?

໙໔. ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ໂຈ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເອວໍວາທີ ໂຫຕິ ເອວໍທິຏ຺ຐິ – ‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ປຣິຈາເຣຕິ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ປຣມທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານໍ ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິຕ຺ເຖເກ ສໂຕ ສຕ຺ຕສ຺ສ ປຣມທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ.