ຈູຬສງ຺ຄາໂມ

ອນຸວິຊ຺ຊກສ຺ສ ປຏິປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໓໖໕. ຈູຬສງ຺ຄາເມ ສງ຺ຄາມາວຈເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາຕິ ສງ຺ຄາໂມ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຘິກຣຓວິນິຈ຺ຉຍຕ຺ຖາຍ ສງ຺ຆສນ຺ນິປາໂຕ. ຕຕ຺ຣ ຫິ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ເຈວ ສາສນປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ຈ ອຸທ຺ຘມ຺ມໍ ອຸພ຺ພິນຍໍ ສຕ຺ຖຸ ສາສນໍ ທີເປນ຺ຕາ ສໂມສຣນ຺ຕິ ເວສາລິກາ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາ ວິຍ. ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ເຕສໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິການໍ ລທ຺ຘິໍ ມທ຺ທິຕ຺ວາ ສກວາທທີປນຕ຺ຖາຍ ຕຕ຺ຖ ອວຈຣຕິ, ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ປວຕ຺ເຕຕິ, ໂສ ສງ຺ຄາມາວຈໂຣ ນາມ ຍສຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ. ເຕນ ສງ຺ຄາມາວຈເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມນ຺ເຕນ ນີຈຈິຕ຺ເຕນ ສງ຺ໂຆ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ໂພ. ນີຈຈິຕ຺ເຕນາຕິ ມານທ຺ຘຊໍ ນິປາເຕຕ຺ວາ ນິຫຕມານຈິຕ຺ເຕນ. ຣໂຊຫຣຓສເມນາຕິ ປາທປຸຎ຺ຉນສເມນ; ຍຖາ ຣໂຊຫຣຓສ຺ສ ສໍກິລິຏ຺ເຐ ວາ ອສໍກິລິຏ຺ເຐ ວາ ປາເທ ປຸຎ຺ຉິຍມາເນ ເນວ ຣາໂຄ ນ ໂທໂສ; ເອວໍ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ອຣຊ຺ຊນ຺ເຕນ ອທຸສ຺ສນ຺ເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາປຕິຣູເປ ອາສເນຕິ ຍຖາປຕິຣູປໍ ອາສນໍ ຎຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປາປຸຓນຏ຺ຐາເນ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປິຏ຺ຐິໍ ອທສ຺ເສຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ອນານາກຖິເກນາຕິ ນານາວິຘໍ ຕໍ ຕໍ ອນຕ຺ຖກຖໍ ອກເຖນ຺ເຕນ. ອຕິຣຈ຺ຉານກຖິເກນາຕິ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕມ຺ປິ ຣາຊກຖາທິກໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ອກເຖນ຺ເຕນ. ສາມໍ ວາ ຘມ຺ໂມ ຠາສິຕພ຺ໂພຕິ ສງ຺ຆສນ຺ນິປາຕຏ຺ຐາເນ ກປ຺ປິຍາກປ຺ປິຍນິສ຺ສິຕາ ວາ ຣູປາຣູປປຣິຈ຺ເຉທສມຖາຈາຣວິປສ຺ສນາຈາຣຏ຺ຐານນິສຊ຺ຊວຕ຺ຕາທິນິສ຺ສິຕາ ວາ ກຖາ ຘມ຺ໂມ ນາມ. ເອວຣູໂປ ຘມ຺ໂມ ສຍໍ ວາ ຠາສິຕພ຺ໂພ, ປໂຣ ວາ ອຊ຺ເຌສິຕພ຺ໂພ. ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາຣູປິໍ ກຖໍ ກເຖຕຸໍ ປໂຫຕິ, ໂສ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘‘ອາວຸໂສ ສງ຺ຆມຊ຺ຌມ຺ຫິ ປຎ຺ເຫ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຕ຺ວໍ ກເຖຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ອຣິໂຍ ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ ນາຕິມຎ຺ຎິຕພ຺ໂພຕິ ອຣິຍາ ຕຸຓ຺ຫີ ນິສີທນ຺ຕາ ນ ພາລປຸຖຸຊ຺ຊນາ ວິຍ ນິສີທນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕຣໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາວ ນິສີທນ຺ຕິ. ອິຕິ ກມ຺ມຏ຺ຐານມນສິກາຣວເສນ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ ອຣິໂຍ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ ນາມ, ໂສ ນາຕິມຎ຺ຎິຕພ຺ໂພ, ກິໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານານຸໂຍເຄນາຕິ ນາວຊານິຕພ຺ໂພ; ອຕ຺ຕໂນ ປຕິຣູປໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາວ ນິສີທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ນ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພຕິ ‘‘ໂກ ນາໂມ ຕຸຍ຺ຫໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ’’ຕິ ນ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ນ ຊາຕີຕິ ‘‘ຂຕ຺ຕິຍຊາຕິໂຍ ຕ຺ວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຊາຕິໂຍ’’ຕິ ເອວໍ ຊາຕິ ນ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພາ. ນ ອາຄໂມຕິ ‘‘ທີຆຠາຓໂກສິ ຕ຺ວໍ ມຊ຺ຌິມຠາຓໂກ’’ຕິ ເອວໍ ອາຄໂມ ນ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ກຸລປເທໂສຕິ ຂຕ຺ຕິຍກຸລາທິວເສເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຕ຺ຣສ຺ສ ເປມໍ ວາ ໂທໂສ ວາຕິ ອຕ຺ຣ ປຸຄ຺ຄເລ ເອເຕສໍ ກາຣຓານໍ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ເປມໍ ວາ ຠເວຍ຺ຍ ໂທໂສ ວາ.

ໂນ ປຣິສກປ຺ປິເກນາຕິ ປຣິສກປ຺ປເກນ ປຣິສານຸວິຘາຍເກນ ນ ຠວິຕພ຺ພໍ; ຍໍ ປຣິສາຍ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ຕເທວ ເຈເຕຕ຺ວາ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ນ ກເຖຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາ ທສ຺ເສຕພ຺ພາຕິ ກເຖຕພ຺ເພ ຈ ອກເຖຕພ຺ເພ ຈ ສຎ຺ຎາຊນນຕ຺ຖໍ ຫຕ຺ຖວິກາໂຣ ນ ກາຕພ຺ໂພ.

ອຕ຺ຖໍ ອນຸວິຘິຍນ຺ເຕນາຕິ ວິນິຈ຺ຉຍປຏິເວຘເມວ ສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ເຕນ ‘‘ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ອິມສ຺ມິໍ ວິນິຈ຺ຉເຍ ອິທໍ ວກ຺ຂາມີ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິຕຸລຍນ຺ເຕນ ນິສີທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ຈ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຍ ສນ຺ນິປາຕມຓ຺ຑເລ ວິຈຣິຕພ຺ພໍ, ວິນຍຘເຣ ອຸຏ຺ຐິເຕ ສພ຺ພາ ປຣິສາ ອຸຏ຺ຐຫຕິ. ນ ວີຕິຫາຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ຫາເປຕພ຺ໂພ. ນ ກຸມ຺ມຄ຺ໂຄ ເສວິຕພ຺ໂພຕິ ນ ອາປຕ຺ຕິ ທີເປຕພ຺ພາ. ອສາຫສິເກນ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ສຫສາກາຣິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ; ສຫສາ ທຸຣຸຕ຺ຕວຈນໍ ນ ກເຖຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຈນກ຺ຂເມນາຕິ ທຸຣຸຕ຺ຕວາຈໍ ຂມນສີເລນ. ຫິຕປຣິສກ຺ກິນາຕິ ຫິເຕສິນາ ຫິຕຄເວສິນາ ກຣຸຓາ ຈ ກຣຸຓາປຸພ຺ພຠາໂຄ ຈ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພຕິ ອຍໍ ປທທ຺ວເຍປິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອນສຸຣຸຕ຺ເຕນາຕິ ນ ອສຸຣຸຕ຺ເຕນ. ອສຸຣຸຕ຺ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖາສງ຺ຂາຕໍ ອສຸນ຺ທຣວຈນໍ; ຕໍ ນ ກເຖຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕາ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ‘‘ວິນິຈ຺ຉິນິຕຸໍ ວູປສເມຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສາມິ ນຸ ໂຂ ໂນ’’ຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຕາ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ; ອຕ຺ຕໂນ ປມາຓໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປໂຣ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ‘‘ລຊ຺ຊິຍາ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ປຣິສາ, ສກ຺ກາ ສຎ຺ຎາເປຕຸໍ ອຸທາຫຸ ໂນ’’ຕິ ເອວໍ ປໂຣ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ.

ໂຈທໂກ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ‘‘ຘມ຺ມໂຈທໂກ ນຸ ໂຂ ໂນ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ຈຸທິຕໂກ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ‘‘ຘມ຺ມຈຸທິຕໂກ ນຸ ໂຂ ໂນ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອຘມ຺ມໂຈທໂກ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ ຕສ຺ສ ປມາຓໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ວຸຕ຺ຕໍ ອຫາເປນ຺ເຕນາຕິ ໂຈທກຈຸທິຕເກຫິ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ອຫາເປນ຺ເຕນ. ອວຸຕ຺ຕໍ ອປກາເສນ຺ເຕນາຕິ ອໂນສຏໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອປ຺ປກາເສນ຺ເຕນ. ມນ຺ໂທ ຫາເສຕພ຺ໂພຕິ ມນ຺ໂທ ໂມມູໂຫ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕພ຺ໂພ, ‘‘ນນຸ ຕ຺ວໍ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ອນຸໂຍຄວຕ຺ຕໍ ກຖາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ອນຸໂຍໂຄ ຄຓ຺ຫິຕພ຺ໂພ. ຠີຣູ ອສ຺ສາເສຕພ຺ໂພຕິ ຍສ຺ສ ສງ຺ຆມຊ຺ຌໍ ວາ ຄຓມຊ຺ຌໍ ວາ ອໂນສຏປຸພ຺ພຕ຺ຕາ ສາຣຊ຺ຊໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕາທິໂສ ‘‘ມາ ຠາຍິ, ວິສ຺ສຏ຺ໂຐ ກເຖຫິ, ມຍໍ ເຕ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠາ ຠວິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຕ຺ວາປິ ອນຸໂຍຄວຕ຺ຕໍ ກຖາເປຕພ຺ໂພ. ຈຓ຺ໂຑ ນິເສເຘຕພ຺ໂພຕິ ອປສາເທຕພ຺ໂພ ຕຊ຺ເຊຕພ຺ໂພ. ອສຸຈິ ວິຠາເວຕພ຺ໂພຕິ ອລຊ຺ຊິໍ ປກາເສຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິໍ ເທສາເປຕພ຺ໂພ. ອຸຊຸມທ຺ທເວນາຕິ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຊຸ ສີລວາ ກາຍວງ຺ກາທິຣຫິໂຕ, ໂສ ມທ຺ທເວເນວ ອຸປຈຣິຕພ຺ໂພ. ຘມ຺ເມສຸ ຈ ປຸຄ຺ຄເລສຸ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍ ຘມ຺ມຄຣຸໂກ ໂຫຕິ ນ ປຸຄ຺ຄລຄຣຸໂກ, ອຍເມວ ຘມ຺ເມສຸ ຈ ປຸຄ຺ຄເລສຸ ຈ ມຊ຺ຌຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໖໖. ສຸຕ຺ຕໍ ສໍສນ຺ທນຕ຺ຖາຍາຕິອາທີສຸ ເຕນ ຈ ປນ ເອວໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ປິຍມນາປຄຣຸຠາວນີເຍນ ອນຸວິຊ຺ຊເກນ ສມຸທາຫເຏສຸ ສຸຕ຺ຕາທີສຸ ສຸຕ຺ຕໍ ສໍສນ຺ທນຕ຺ຖາຍ; ອາປຕ຺ຕານາປຕ຺ຕີນໍ ສໍສນ຺ທນຕ຺ຖນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ໂອປມ຺ມໍ ນິທສ຺ສນຕ຺ຖາຍາຕິ ໂອປມ຺ມໍ ອຕ຺ຖທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ. ອຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາປນຕ຺ຖາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ ຊານາປນຕ຺ຖາຍ. ປຏິປຸຈ຺ຉາ ຐປນຕ຺ຖາຍາຕິ ປຸຈ຺ຉາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຐປນຕ຺ຖາຍ. ໂອກາສກມ຺ມໍ ໂຈທນຕ຺ຖາຍາຕິ ວຕ຺ຖຸນາ ວາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ໂຈທນຕ຺ຖາຍ. ໂຈທນາ ສາຣຓຕ຺ຖາຍາຕິ ໂທສາໂທສໍ ສຣາປນຕ຺ຖາຍ. ສາຣຓາ ສວຈນີຍຕ຺ຖາຍາຕິ ໂທສາໂທສສາຣຓາ ສວຈນີຍກຣຓຕ຺ຖາຍ. ສວຈນີຍໍ ປລິໂພຘຕ຺ຖາຍາຕິ ສວຈນີຍໍ ‘‘ອິມມ຺ຫາ ອາວາສາ ປຣໍ ມາ ປກ຺ກມີ’’ຕິ ເອວໍ ປລິໂພຘຕ຺ຖາຍ. ປລິໂພໂຘ ວິນິຈ຺ຉຍຕ຺ຖາຍາຕິ ວິນິຈ຺ຉຍໍ ປາປນຕ຺ຖາຍ. ວິນິຈ຺ຉໂຍ ສນ຺ຕີຣຓຕ຺ຖາຍາຕິ ໂທສາໂທສໍ ສນ຺ຕີຣຓຕ຺ຖາຍ ຕຸລນຕ຺ຖາຍ. ສນ຺ຕີຣຓໍ ຐານາຏ຺ຐານຄມນຕ຺ຖາຍາຕິ ອາປຕ຺ຕິອນາປຕ຺ຕິຄຣຸກລຫຸກາປຕ຺ຕິຊານນຕ຺ຖາຍ. ສງ຺ໂຆ ສມ຺ປຣິຄ຺ຄຫສມ຺ປຏິຈ຺ຉນຕ຺ຖາຍາຕິ ວິນິຈ຺ຉຍສມ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖາຍ ຈ; ສຸວິນິຈ຺ຉິຕທຸພ຺ພິນິຈ຺ຉິຕຠາວຊານນຕ຺ຖາຍ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຈ຺ເຈກຏ຺ຐາຍິໂນ ອວິສໍວາທກຏ຺ຐາຍິໂນຕິ ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ຈເຊຏ຺ຐກຏ຺ຐາເນ ຈ ອວິສໍວາທກຏ຺ຐາເນ ຈ ຐິຕາ; ນ ເຕ ອປສາເທຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິທານິ ເຍ ມນ຺ທາ ມນ຺ທພຸທ຺ຘິໂນ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍຸໍ ‘‘ວິນໂຍ ນາມ ກິມຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ເຕສໍ ວຈໂນກາສປິທຫນຕ຺ຖມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວິນໂຍ ສໍວຣຕ຺ຖາຍາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິນໂຍ ສໍວຣຕ຺ຖາຍາຕິ ສກລາປິ ວິນຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ກາຍວຈີທ຺ວາຣສໍວຣຕ຺ຖາຍ. ອາຊີວວິສຸທ຺ຘິປຣິໂຍສານສ຺ສ ສີລສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຫຕິ; ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອປິເຈຕ຺ຖ ອວິປ຺ປຏິສາໂຣຕິ ປາປປຸຎ຺ຎານໍ ກຕາກຕວເສນ ຈິຕ຺ຕວິປ຺ປຏິສາຣາຠາໂວ. ປາມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ທຸພ຺ພລາ ຕຣຸຓປີຕິ. ປີຕີຕິ ພລວາ ພຫລປີຕິ. ປສ຺ສທ຺ຘີຕິ ກາຍຈິຕ຺ຕທຣຖປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ. ສຸຂນ຺ຕິ ກາຍິກເຈຕສິກສຸຂໍ. ຕຎ຺ຫິ ທຸວິຘມ຺ປິ ສມາຘິສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ສມາຘີຕິ ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ. ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນນ຺ຕິ ຕຣຸຓວິປສ຺ສນາ; ອຸທຍພ຺ພຍຎາຓສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາ ຫິ ຕຣຸຓວິປສ຺ສນາຍ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ນິພ຺ພິທາຕິ ສິຂາປຕ຺ຕາ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິພລວວິປສ຺ສນາ. ວິຣາໂຄຕິ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ. ວິມຸຕ຺ຕີຕິ ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ. ຈຕຸພ຺ພິໂຘປິ ຫິ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ອຣຫຕ຺ຕຜລສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ. ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນນ຺ຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຎາຓໍ. ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນໍ ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍາຕິ ອປຈ຺ຈຍປຣິນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍ. ອປຈ຺ຈຍປຣິນິພ຺ພານສ຺ສ ຫິ ຕໍ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ເຕ ອວສ຺ສໍ ປຣິນິພ຺ພາຍິຕພ຺ພໂຕຕິ. ເອຕທຕ຺ຖາ ກຖາຕິ ອຍໍ ວິນຍກຖາ ນາມ ເອຕທຕ຺ຖາ. ມນ຺ຕນາຕິ ວິນຍມນ຺ຕນາ ເອວ. ອຸປນິສາຕິ ອຍໍ ‘‘ວິນໂຍ ສໍວຣຕ຺ຖາຍາ’’ຕິອາທິກາ ປຣມ຺ປຣປຈ຺ຈຍຕາປິ ເອຕທຕ຺ຖາຍ. ໂສຕາວຘານນ຺ຕິ ອິມິສ຺ສາ ປຣມ຺ປຣປຈ຺ຈຍກຖາຍ ໂສຕາວຘານໍ. ອິມໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຎາຓໍ, ຕມ຺ປິ ເອຕທຕ຺ຖາຍ. ຍທິທໍ ອນຸປາທາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວິໂມກ຺ໂຂຕິ ໂຍ ອຍໍ ຈຕູຫິ ອຸປາທາເນຫິ ອນຸປາທິຍິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕຜລສງ຺ຂາໂຕ ວິໂມກ຺ໂຂ, ໂສປິ ເອຕທຕ຺ຖາຍ; ອປຈ຺ຈຍປຣິນິພ຺ພານຕ຺ຖາຍ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໖໗. ອນຸໂຍຄວຕ຺ຕຄາຖາສຸ ປຐມຄາຖາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາ ເອວ.

ວຕ຺ຖຸໍ ວິປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕິໍ, ນິທານໍ ອາກາຣອໂກວິໂທ ປຸພ຺ພາປຣໍ ນ ຊານາຕີຕິ ‘‘ວຕ຺ຖຸ’’ນ຺ຕິອາທີນິ ‘‘ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ປເທນ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ‘‘ອໂກວິໂທ’’ຕິ ປທສ຺ສ ‘‘ສ ເວ ຕາທິສໂກ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕສ຺ມາ ອຍເມຕ຺ຖ ໂຍຊນາ – ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ປາຣາຊິກາທີນໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ຊານາຕິ, ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ວິປຕ຺ຕິໍ ນ ຊານາຕິ, ສຕ຺ຕວິຘໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ນ ຊານາຕິ, ‘‘ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ນຄເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ນິທານໍ ນ ຊານາຕິ, ‘‘ອິທໍ ປຸຣິມວຈນໍ ອິທໍ ປຈ຺ຉິມວຈນ’’ນ຺ຕິ ປຸພ຺ພາປຣໍ ນ ຊານາຕິ, ‘‘ອິທໍ ກຕໍ ອິທໍ ອກຕ’’ນ຺ຕິ ກຕາກຕໍ ນ ຊານາຕິ. ສເມນ ຈາຕິ ເຕເນວ ປຸພ຺ພາປຣໍ ອຊານນສ຺ສ ສເມນ ອຎ຺ຎາເຓນ, ‘‘ກຕາກຕໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ; ເອວໍ ຕາວ ນຊານາຕິ-ປເທນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍໍ ປເນຕໍ ‘‘ອາກາຣອໂກວິໂທ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ອາກາຣອໂກວິໂທຕິ ກາຣຓາກາຣເຓ ອໂກວິໂທ. ອິຕິ ຍ຺ວາຍໍ ວຕ຺ຖຸອາທີນິປິ ນ ຊານາຕິ, ອາກາຣສ຺ສ ຈ ອໂກວິໂທ, ສ ເວ ຕາທິສໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອປຏິກ຺ໂຂຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ກມ຺ມຎ຺ຈ ອຘິກຣຓຎ຺ຈາຕິ ອິເມສມ຺ປິ ປທານໍ ‘‘ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ປເທເນວ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ໂຍຊນາ – ຕເຖວ ອິຕິ ຍ຺ວາຍໍ ກມ຺ມຎ຺ຈ ນ ຊານາຕິ, ອຘິກຣຓຎ຺ຈ ນ ຊານາຕິ, ສຕ຺ຕປ຺ປກາເຣ ສມເຖ ຈາປິ ອໂກວິໂທ, ຣາຄາທີຫິ ປນ ຣຕ຺ໂຕ ທຸຏ຺ໂຐ ຈ ມູຬ຺ໂຫ ຈ, ຠເຍນ ຠຍາ ຄຈ຺ຉຕິ, ສມ຺ໂມເຫນ ໂມຫາ ຄຈ຺ຉຕິ, ຣຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ທຸຏ຺ຐຕ຺ຕາ ຈ ຉນ຺ທາ ໂທສາ ຈ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຣໍ ສຎ຺ຎາເປຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕາຍ ນ ຈ ສຎ຺ຎຕ຺ຕິກຸສໂລ, ກາຣຓາກາຣຓທສ຺ສເນ ອສມຕ຺ຖຕາຍ ນິຊ຺ຌຕ຺ຕິຍາ ຈ ອໂກວິໂທ ອຕ຺ຕໂນ ສທິສາຍ ປຣິສາຍ ລທ຺ຘຕ຺ຕາ ລທ຺ຘປກ຺ໂຂ, ຫິຣິຍາ ປຣິພາຫິຣຕ຺ຕາ ອຫິຣິໂກ, ກາຬເກຫິ ກມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ກຓ຺ຫກມ຺ໂມ, ຘມ຺ມາທຣິຍປຸຄ຺ຄລາທຣິຍານໍ ອຠາວໂຕ ອນາທໂຣ, ສ ເວ ຕາທິສໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອປຏິກ຺ໂຂຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ນ ປຏິກ຺ຂິຕພ຺ໂພ ນ ໂອໂລເກຕພ຺ໂພ, ນ ສມ຺ມນ຺ນິຕ຺ວາ ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ຈເຊຏ຺ຐກຏ຺ຐາເນ ຐເປຕພ຺ໂພຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸກ຺ກປກ຺ຂຄາຖານມ຺ປິ ໂຍຊນານໂຍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ຈູຬສງ຺ຄາມວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.