໘. ປຐມອຸປກ຺ຂຏສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໒໗. ເຕນ ສມເຍນາຕິ ອຸປກ຺ຂຏສິກ຺ຂາປທໍ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖາວຸໂສ ມໍ ໂສ ອຸປຏ຺ຐາໂກຕິ ອາວຸໂສ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ຠຓສິ, ອຕ຺ຖິ ເອວຣູໂປ ໂສ ມມ ອຸປຏ຺ຐາໂກຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ອປິ ເມຍ຺ຍ ເອວໍ ໂຫຕີຕິ ອປິ ເມ ອຍ຺ຍ ເອວໍ ໂຫຕິ, ອປິ ມຍ຺ຍາ ເອວນ຺ຕິປິ ປາໂຐ.

໕໒໘-໙. ຠິກ຺ຂຸໍ ປເນວ ອຸທ຺ທິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸທ຺ທິສ຺ສາຕິ ອປທິສ຺ສ ອາຣພ຺ຠ. ຍສ຺ມາ ປນ ຍໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອຸປກ຺ຂຏໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ຕສ຺ສຕ຺ຖາຍ ອຸປກ຺ຂຏໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາສ຺ສ ປທຠາຊເນ ‘‘ຠິກ຺ຂຸສ຺ສຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຣິຕ຺ວາຕິ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ, ຍຎ຺ຫິ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອຸປກ຺ຂຏໍ, ຕໍ ນິຍເມເນວ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ ອຸປກ຺ຂຏໍ ໂຫຕິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຣິຕ຺ວາ’’ຕິ. ປຈ຺ຈໂຍປິ ຫິ ‘‘ລຠຕິ ມາໂຣ ອາຣມ຺ມຓ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໔.໒໔໓) ອາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ອາຄໂຕ. ອິທານິ ‘‘ອຸທ຺ທິສ຺ສາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍ ກຕ຺ຕາ, ຕສ຺ສ ອາກາຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ຠິກ຺ຂຸໍ ອຈ຺ຉາເທຕຸກາໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠິກ຺ຂຸໍ ອຈ຺ຉາເທຕຸກາເມນ ຫິ ເຕນ ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອຸປກ຺ຂຏໍ, ນ ອຎ຺ເຎນ ກາຣເຓນ. ອິຕິ ໂສ ອຈ຺ຉາເທຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຠິກ຺ຂຸໍ ອຈ຺ຉາເທຕຸກາໂມ’’ຕິ.

ອຎ຺ຎາຕກສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ວາຕິ ອຎ຺ຎາຕເກນ ຄຫປຕິນາ ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຣຓຕ຺ເຖ ຫິ ອິທໍ ສາມິວຈນໍ. ປທຠາຊເນ ປນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອວິຈາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຖມຕ຺ຕເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຎ຺ຎາຕໂກ ນາມ…ເປ… ຄຫປຕິ ນາມາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນນ຺ຕິ ຈີວຣມູລໍ, ຕໍ ປນ ຍສ຺ມາ ຫິຣຎ຺ຎາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປທຠາຊເນ ‘‘ຫິຣຎ຺ຎໍ ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປກ຺ຂຏໍ ໂຫຕີຕິ ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ, ສໍຫຣິຕ຺ວາ ຐປິຕໍ, ຍສ຺ມາ ປນ ‘‘ຫິຣຎ຺ຎໍ ວາ’’ຕິອາທິນາ ວຈເນນສ຺ສ ອຸປກ຺ຂຏຠາໂວ ທສ຺ສິໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຸປກ຺ຂຏໍ ນາມາ’’ຕິ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ວິສຸໍ ປທຠາຊນໍ ນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາຕິ ອຸປກ຺ຂຏໍ ສນ຺ຘາຍາຫ, ເຕເນວສ຺ສ ປທຠາຊເນ ‘‘ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິເຕນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຎ຺ຫິ ອຸປກ຺ຂຏໍ ສໍຫຣິຕ຺ວາ ຐປິຕໍ, ຕໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕີຕິ. ອຈ຺ຉາເທສ຺ສາມີຕິ ໂວຫາຣວຈນເມຕໍ ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ເຕເນວສ຺ສ ປທຠາຊເນປິ ‘‘ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຣ ເຈ ໂສ ຠິກ຺ຂູຕິ ຍຕ຺ຣ ໂສ ຄຫປຕິ ວາ ຄຫປຕານີ ວາ ຕຕ຺ຣ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປຸພ຺ເພ ອປ຺ປວາຣິໂຕ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຈີວເຣ ວິກປ຺ປໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ເຈຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ປທສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາຕິ ອິມສ຺ສ ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ອິມິນາວ ອຕ຺ເຖ ສິທ຺ເຘ ປຈຸຣໂວຫາຣວເສນ ‘‘ຆຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຕ຺ຣ ປນ ໂສ ທາຍໂກ ຕຕ຺ຣ ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ອຍເມເວຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ, ຕສ຺ມາ ປຸນປິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ’’ຕິ. ວິກປ຺ປໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ວິສິຏ຺ຐກປ຺ປໍ ອຘິກວິຘານໍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປທຠາຊເນ ປນ ເຍນາກາເຣນ ວິກປ຺ປໍ ອາປນ຺ໂນ ໂຫຕິ ຕເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອາຍຕໍ ວາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາຘູຕິ ອາຍາຈເນ ນິປາໂຕ. ວຕາຕິ ປຣິວິຕກ຺ເກ. ມນ຺ຕິ ອຕ຺ຕານໍ ນິທ຺ທິສຕິ. ອາຍສ຺ມາຕິ ປຣໍ ອາລປຕິ ອາມນ຺ເຕຕິ. ຍສ຺ມາ ປນິທໍ ສພ຺ພໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ຕເມວ, ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ປທຠາຊເນ ອຕ຺ໂຖ ນ ວຸຕ຺ໂຕ. ກລ຺ຍາຓກມ຺ຍຕໍ ອຸປາທາຍາຕິ ສຸນ຺ທຣກາມຕໍ ວິສິຏ຺ຐກາມຕໍ ຈິຕ຺ເຕນ ຄເຫຕ຺ວາ, ຕສ຺ສ ‘‘ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ເຈ’’ຕິ ອິມິນາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍສ຺ມາ ປນ ໂຍ ກລ຺ຍາຓກມ຺ຍຕໍ ອຸປາທາຍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ສາຘຕ຺ຖິໂກ ມຫຄ຺ຆຕ຺ຖິໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ປທຠາຊເນ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ປຫາຍ ອຘິປ຺ເປຕຕ຺ຖເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ຕເທວ ວຈນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ນ ອິມສ຺ສ ອາປຊ຺ຊນມຕ຺ເຕເນວ ອາປຕ຺ຕິ ສີສໍ ເອຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຕສ຺ສ ວຈເນນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໓໑. ອນາປຕ຺ຕິ ຎາຕການນ຺ຕິອາທີສຸ ຎາຕການໍ ຈີວເຣ ວິກປ຺ປໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ມຫຄ຺ຆໍ ເຈຕາເປຕຸກາມສ຺ສ ອປ຺ປຄ຺ຆໍ ເຈຕາເປຕີຕິ ຄຫປຕິສ຺ສ ວີສຕິອຄ຺ຆນກໍ ຈີວຣໍ ເຈຕາເປຕຸກາມສ຺ສ ‘‘ອລໍ ມຍ຺ຫໍ ເອເຕນ, ທສຄ຺ຆນກໍ ວາ ອຏ຺ຐຄ຺ຆນກໍ ວາ ເທຫີ’’ຕິ ວທຕິ ອນາປຕ຺ຕິ. ອປ຺ປຄ຺ຆນ຺ຕິ ອິທຎ຺ຈ ອຕິເຣກນິວາຣຓຕ຺ຖເມວ ວຸຕ຺ຕໍ, ສມເກປິ ປນ ອນາປຕ຺ຕິ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອຄ຺ຆວເສເນວ ນ ປມາຓວເສນ, ອຄ຺ຆວຑ຺ຒນກຎ຺ຫິ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ. ຕສ຺ມາ ໂຍ ວີສຕິອຄ຺ຆນກໍ ອນ຺ຕຣວາສກໍ ເຈຕາເປຕຸກາໂມ, ‘‘ຕໍ ເອຕ຺ຕກເມວ ເມ ອຄ຺ຆນກໍ ຈີວຣໍ ເທຫີ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ສມຸຏ຺ຐານາທີນິປິ ຕຕຸຕ຺ຕຣິສິກ຺ຂາປທສທິສາເນວາຕິ.

ປຐມອຸປກ຺ຂຏສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.