໒. ກາຍສໍສຄ຺ຄສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໒໖໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄສິກ຺ຂາປທໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອນຸຕ຺ຕານປທວຓ຺ຓນາ – ອຣຎ຺ເຎ ວິຫຣຕີຕິ ນ ອາເວຓິເກ ອຣຎ຺ເຎ, ເຊຕວນວິຫາຣສ຺ເສວ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ເອກປສ຺ເສ. ມຊ຺ເຌ ຄພ຺ໂຠຕິ ຕສ຺ສ ຈ ວິຫາຣສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ຄພ຺ໂຠ ໂຫຕິ. ສມນ຺ຕາ ປຣິຍາຄາໂຣຕິ ສມນ຺ຕາ ປນສ຺ສ ມຓ຺ຑລມາຬປຣິກ຺ເຂໂປ ໂຫຕິ. ໂສ ກິຣ ມຊ຺ເຌ ຈຕຸຣສ຺ສໍ ຄພ຺ຠໍ ກຕ຺ວາ ພຫິ ມຓ຺ຑລມາຬປຣິກ຺ເຂເປນ ກໂຕ, ຍຖາ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ອນ຺ໂຕເຍວ ອາວິຎ຺ຉນ຺ເຕຫິ ວິຈຣິຕຸໍ.

ສຸປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐ ຐປິຕໍ, ຍຖາ ຍຖາ ຍສ຺ມິໍ ຍສ຺ມິຎ຺ຈ ໂອກາເສ ຐປິຕໍ ປາສາທິກໍ ໂຫຕິ ໂລກຣຎ຺ຊກໍ ຕຖາ ຕຖາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ໂອກາເສ ຐປິຕໍ, ວຕ຺ຕສີເສນ ຫິ ໂສໍ ເອກກິຈ຺ຈມ຺ປິ ນ ກໂຣຕິ. ເອກຈ຺ເຈ ວາຕປາເນ ວິວຣນ຺ໂຕຕິ ເຍສຸ ວິວເຏສຸ ອນ຺ຘກາໂຣ ໂຫຕິ ຕານິ ວິວຣນ຺ໂຕ ເຍສຸ ວິວເຏສຸ ອາໂລໂກ ໂຫຕິ ຕານິ ຖເກນ຺ໂຕ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ສາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ເອຕທໂວຈາຕິ ເອວໍ ເຕນ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ປສໍສິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ເຕ ສາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ‘‘ປສນ຺ໂນ ອຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປພ຺ພຊິຕຸກາໂມ ມຎ຺ເຎ’’ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ນິຄູຫິຕພ຺ພມ຺ປິ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວິປ຺ປກາຣໍ ປກາເສນ຺ຕີ ເກວລໍ ຕສ຺ສ ສທ຺ຘາວິຆາຕາເປກ຺ຂາ ຫຸຕ຺ວາ ເອຕໍ ‘‘ກຸໂຕ ຕສ຺ສ ອຸຬາຣຕ຺ຕຕາ’’ຕິອາທິວຈນມໂວຈ. ຕຕ຺ຖ ອຸຬາໂຣ ອຕ຺ຕາ ອສ຺ສາຕິ ອຸຬາຣຕ຺ຕາ, ອຸຬາຣຕ຺ຕໂນ ຠາໂວ ອຸຏ຺ຐາຣຕ຺ຕຕາ. ກຸລິຕ຺ຖີຫີຕິອາທີສຸ ກຸລິຕ຺ຖິໂຍ ນາມ ຆຣສ຺ສາມິນິໂຍ. ກຸລຘີຕໂຣ ນາມ ປຸຣິສນ຺ຕຣຄຕາ ກຸລຘີຕໂຣ. ກຸລກຸມາຣິໂຍ ນາມ ອນິວິຏ຺ຐາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ກຸລສຸຓ຺ຫາ ນາມ ປຣກຸລໂຕ ອານີຕາ ກຸລທາຣການໍ ວຘຸໂຍ.

໒໗໐. ໂອຕິຓ຺ໂຓຕິ ຍກ຺ຂາທີຫິ ວິຍ ສຕ຺ຕາ ອນ຺ໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ເຕນ ຣາເຄນ ໂອຕິຓ຺ໂຓ, ກູປາທີນິ ວິຍ ສຕ຺ຕາ ອສມເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ຣຊນີເຍ ຐາເນ ຣຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສຍໍ ວາ ຣາຄໍ ໂອຕິຓ຺ໂຓ, ຍສ຺ມາ ປນ ອຸຠຍຖາປິ ຣາຄສມງ຺ຄິສ຺ເສເວຕໍ ອຘິວຈນໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ໂອຕິຓ຺ໂຓ ນາມ ສາຣຕ຺ໂຕ ອເປກ຺ຂວາ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ’’ຕິ ເອວມສ຺ສ ປທຠາຊນໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ສາຣຕ຺ໂຕຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ສຸຏ຺ຐຸ ຣຕ຺ໂຕ. ອເປກ຺ຂວາຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄາເປກ຺ຂາຍ ອເປກ຺ຂວາ. ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄເນວ ຕສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ. ວິປຣິຓເຕນາຕິ ປຣິສຸທ຺ຘຠວງ຺ຄສນ຺ຕຕິສງ຺ຂາຕໍ ປກຕິໍ ວິຊຫິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຖາ ປວຕ຺ເຕນ, ວິຣູປໍ ວາ ປຣິຓເຕນ ວິຣູປໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ, ຍຖາ ປຣິວຕ຺ຕມານໍ ວິຣູປໍ ໂຫຕິ ເອວໍ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຐິເຕນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໒໗໑. ຍສ຺ມາ ປເນຕໍ ຣາຄາທີຫິ ສມ຺ປໂຍຄໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ວິປຣິຓຕນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕມ຺ປິ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນສ຺ສ ປທຠາຊນໍ ວຕ຺ວາ ອນ຺ເຕ ອິຘາຘິປ຺ເປຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອປິຈ ຣຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕໍ ວິປຣິຓຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

ຕທຫຸຊາຕາຕິ ຕໍທິວສໍ ຊາຕາ ຊາຕມຕ຺ຕາ ອລ຺ລມໍສເປສິວຓ຺ຓາ, ເອວຣູປາຍປິ ຫິ ສທ຺ຘິໍ ກາຍສໍສຄ຺ເຄ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ເມຖຸນວີຕິກ຺ກເມ ປາຣາຊິກໍ, ຣໂຫ ນິສຊ຺ຊສ຺ສາເທ ປາຈິຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ໂຫຕິ. ປເຄວາຕິ ປຐມເມວ.

ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄຫຓາທິກາຍສມ຺ປໂຍຄໍ ກາຍມິສ຺ສີຠາວໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຍສ຺ມາ ປເນຕໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ໂຍ ໂສ ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ ນາມ ໂສ ອຕ຺ຖໂຕ ອຊ຺ຌາຈາໂຣ ໂຫຕິ, ຣາຄວເສນ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ສຎ຺ຎມເວລໍ ອາຈາໂຣ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ສງ຺ເຂປນ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຊ຺ຌາຈາໂຣ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ປທຠາຊນມາຫ.

ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາຫໍ ວາຕິອາທິເຠທໍ ປນສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖາທີນໍ ວິຠາຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ຫຕ຺ໂຖ ນາມ ກປ຺ປຣໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິອາທິມາຫ ຕຕ຺ຖ ກປ຺ປຣໍ ອຸປາທາຍາຕິ ທຸຕິຍໍ. ມຫາສນ຺ຘິໍ ອຸປາທາຍ. ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ປນ ມຓິພນ຺ຘໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ອຄ຺ຄນຂາ ຫຕ຺ໂຖ ອິຘ ສທ຺ຘິໍ ອຄ຺ຄພາຫາຍ ກປ຺ປຣໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຘິປ຺ເປໂຕ.

ສຸທ຺ຘເກສາ ວາຕິ ສຸຕ຺ຕາທີຫິ ອມິສ຺ສາ ສຸທ຺ຘາ ເກສາເຍວ. ເວຓີຕິ ຕີຫິ ເກສວຏ຺ຏີຫິ ວິນນ຺ຘິຕ຺ວາ ກຕເກສກລາປສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ສຸຕ຺ຕມິສ຺ສາຕິ ປຎ຺ຈວຓ຺ເຓນ ສຸຕ຺ເຕນ ເກເສ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕາ. ມາລາມິສ຺ສາຕິ ວສ຺ສິກປຸປ຺ຜາທີຫິ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ຕີຫິ ເກສວຏ຺ຏີຫິ ວິນນ຺ຘິຕ຺ວາ ກຕາ, ອວິນທ຺ໂຘປິ ວາ ເກວລໍ ປຸປ຺ຜມິສ຺ສໂກ ເກສກລາໂປ ອິຘ ‘‘ເວຓີ’’ຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຫິຣຎ຺ຎມິສ຺ສາຕິ ກຫາປຓມາລາຍ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕາ. ສຸວຓ຺ຓມິສ຺ສາຕິ ສຸວຓ຺ຓຈີຣເກຫິ ວາ ປາມງ຺ຄາທີຫິ ວາ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕາ. ມຸຕ຺ຕາມິສ຺ສາຕິ ມຸຕ຺ຕາວລີຫິ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕາ. ມຓິມິສ຺ສາຕິ ສຸຕ຺ຕາຣູຬ຺ເຫຫິ ມຓີຫິ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕາ. ເອຕາສຸ ຫິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເວຓິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສເຍວ. ‘‘ອຫໍ ມິສ຺ສກເວຓິໍ ອຄ຺ຄເຫສິ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕສ຺ສ ໂມກ຺ໂຂ ນຕ຺ຖິ. ເວຓິຄ຺ຄຫເຓນ ເຈຕ຺ຖ ເກສາປິ ຄຫິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ໂຍ ເອກມ຺ປິ ເກສໍ ຄຓ຺ຫາຕິ ຕສ຺ສປິ ອາປຕ຺ຕິເຍວ.

ຫຕ຺ຖຎ຺ຈ ເວຓິຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາຕິ ອິຘ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ຫຕ຺ຖຎ຺ຈ ສພ຺ພປ຺ປກາຣຎ຺ຈ ເວຓິໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສໍ ສຣີຣໍ ‘‘ອງ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນສຸ ຫຕ຺ຖາທີສຸ ຫຕ຺ຖສ຺ສ ຄຫຓໍ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາໂຫ, ເວຓິຍາ ຄຫຓໍ ເວຓິຄ຺ຄາໂຫ, ອວເສສສສຣີຣສ຺ສ ປຣາມສນໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ວາ ອງ຺ຄສ຺ສ ປຣາມສນໍ, ໂຍ ຕໍ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາຫໍ ວາ ເວຓິຄ຺ຄາຫໍ ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ວາ ອງ຺ຄສ຺ສ ປຣາມສນໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສ ນາມ ອາປຕ຺ຕິນິກາໂຍ ໂຫຕີຕິ. ອຍໍ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ.

໒໗໒. ຍສ຺ມາ ປນ ໂຍ ຈ ຫຕ຺ຖຄ຺ຄາໂຫ ໂຍ ຈ ເວຓິຄ຺ຄາໂຫ ຍຎ຺ຈ ອວເສສສ຺ສ ອງ຺ຄສ຺ສ ປຣາມສນໍ ຕໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ເຠທໂຕ ທ຺ວາທສວິຘໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ເຠທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອາມສນາ ປຣາມສນາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນສ຺ສ ປທຠາຊນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍຎ຺ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາມສນາ ນາມ ອາມຏ຺ຐມຕ຺ຕາ’’ຕິ ຍຎ຺ຈ ‘‘ຉຸປນໍ ນາມ ຜຸຏ຺ຐມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ, ອິເມສໍ ອຍໍ ວິເສໂສ – ອາມສນາຕິ ອາມຊ຺ຊນາ ຜຸຏ຺ໂຐກາສໍ ອນຕິກ຺ກມິຕ຺ວາປິ ຕຕ຺ເຖວ ສງ຺ຆຏ຺ຏນາ. ອຍຎ຺ຫິ ‘‘ອາມຏ຺ຐມຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຉຸປນນ຺ຕິ ອສງ຺ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຜຸຏ຺ຐມຕ຺ຕໍ.

ຍມ຺ປິ ອຸມ຺ມສນາຍ ຈ ອຸລ຺ລງ຺ຆນາຍ ຈ ນິທ຺ເທເສ ‘‘ອຸທ຺ຘໍ ອຸຈ຺ຈາຣຓາ’’ຕິ ເອກເມວ ປທໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາປິ ອຍໍ ວິເສໂສ – ປຐມໍ ອຕ຺ຕໂນ ກາຍສ຺ສ ອິຕ຺ຖິຍາ ກາເຍ ອຸທ຺ຘໍ ເປສນວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ທຸຕິຍໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ກາຍໍ ອຸກ຺ຂິປນວເສນ, ເສສໍ ປາກຏເມວ.

໒໗໓. ອິທານິ ຍ຺ວາຍໍ ໂອຕິຓ຺ໂຓ ວິປຣິຓເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ເອເຕສໍ ປທານໍ ວເສນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ອາປຕ຺ຕິເຠທໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອິຕ຺ຖີ ຈ ໂຫຕິ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎີ ສາຣຕ຺ໂຕ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຈ ນໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ກາເຍນ ກາຍ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸ ຈ ນໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ກາເຍນ ກາຍນ຺ຕິ ໂສ ສາຣຕ຺ໂຕ ຈ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎີ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຕໂນ ກາເຍນ. ນນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ອຖ ວາ ເອຕໍ ຕສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ຫຕ຺ຖາທິເຠທໍ ກາຍໍ. ອາມສຕິ ປຣາມສຕີຕິ ເອເຕສຸ ເຈ ເອເກນາປິ ອາກາເຣນ ອຊ຺ຌາຈຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ຕຕ຺ຖ ສກິໍ ອາມສໂຕ ເອກາ ອາປຕ຺ຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ອາມສໂຕ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ສງ຺ຆາທິເສໂສ.

ປຣາມສນ຺ໂຕປິ ສເຈ ກາຍໂຕ ອໂມເຈຕ຺ວາວ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ຫຕ຺ຖໍ ວາ ກາຍໍ ວາ ສຎ຺ໂຈເປຕິ ຫຣຕິ ເປເສຕິ ທິວສມ຺ປິ ປຣາມສໂຕ ເອກາວ ອາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ກາຍໂຕ ໂມເຈຕ຺ວາ ໂມເຈຕ຺ວາ ປຣາມສຕິ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ອາປຕ຺ຕິ.

ໂອມສນ຺ໂຕປິ ສເຈ ກາຍໂຕ ອໂມເຈຕ຺ວາວ ອິຕ຺ຖິຍາ ມຕ຺ຖກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ປາທປິຏ຺ຐິໍ ໂອມສຕິ ເອກາວ ອາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ອຸທຣາທີສຸ ຕໍ ຕໍ ຐານໍ ປຕ຺ວາ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂອມສຕິ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ອາປຕ຺ຕິ. ອຸມ຺ມສນາຍປິ ປາທໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ສີສໍ ອຸມ຺ມສນ຺ຕສ຺ສ ເອເສວ ນໂຍ.

ໂອລງ຺ຆນາຍ ມາຕຸຄາມໍ ເກເສສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ນາເມຕ຺ວາ ຈຸມ຺ພນາທີສຸ ຍໍ ອຊ຺ຌາຈາຣໍ ອິຈ຺ຉຕິ ຕໍ ກຕ຺ວາ ມຸຎ຺ຈໂຕ ເອກາວ ອາປຕ຺ຕິ. ອຸຏ຺ຐິຕໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ນາມຍໂຕ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ອາປຕ຺ຕິ. ອຸລ຺ລງ຺ຆນາຍປິ ເກເສສຸ ວາ ຫຕ຺ເຖສຸ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາປຍໂຕ ເອເສວ ນໂຍ.

ອາກຑ຺ຒນາຍ ອຕ຺ຕໂນ ອຠິມຸຂໍ ອາກຑ຺ຒນ຺ໂຕ ຍາວ ນ ມຸຎ຺ຈຕິ ຕາວ ເອກາວ ອາປຕ຺ຕິ. ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອາກຑ຺ຒນ຺ຕສ຺ສ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ອາປຕ຺ຕິ. ປຕິກຑ຺ຒນາຍປິ ປຣມ຺ມຸຂໍ ປິຏ຺ຐິຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຏິປ຺ປຓາມຍໂຕ ເອເສວ ນໂຍ.

ອຠິນິຄ຺ຄຓ຺ຫນາຍ ຫຕ຺ເຖ ວາ ພາຫາຍ ວາ ທຬ຺ຫໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຍຊນມ຺ປິ ຄຈ຺ຉໂຕ ເອກາວ ອາປຕ຺ຕິ. ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຄຓ຺ຫໂຕ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ອາປຕ຺ຕິ. ອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຜຸສໂຕ ຈ ອາລິງ຺ຄໂຕ ຈ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ອາປຕ຺ຕີຕິ ມຫາສຸມຕ຺ເຖໂຣ ອາຫ. ມຫາປທຸມຕ຺ເຖໂຣ ປນາຫ – ‘‘ມູລຄ຺ຄຫຓເມວ ປມາຓໍ, ຕສ຺ມາ ຍາວ ນ ມຸຎ຺ຈຕິ ຕາວ ເອກາ ເອວ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

ອຠິນິປ຺ປີຬນາຍ ວຕ຺ເຖນ ວາ ອາຠຣເຓນ ວາ ສທ຺ຘິໍ ປີຬຍໂຕ ອງ຺ຄໍ ອຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ເອກປໂຍເຄນ ເອກາ ອາປຕ຺ຕິ, ນານາປໂຍເຄນ ນານາ.

ຄຫຓຉຸປເນສຸ ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈິ ວິກາຣໍ ອກໂຣນ຺ໂຕປິ ຄຫິຕມຕ຺ຕຜຸຏ຺ຐມຕ຺ເຕນາປິ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ເອວເມເຕສຸ ອາມສນາທີສຸ ເອເກນາປິ ອາກາເຣນ ອຊ຺ຌາຈາຣໂຕ ອິຕ຺ຖິຍາ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎິສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ເວມຕິກສ຺ສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ປຓ຺ຑກປຸຣິສຕິຣຈ຺ຉານຄຕສຎ຺ຎິສ຺ສາປິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍເມວ. ປຓ຺ຑເກ ປຓ຺ຑກສຎ຺ຎິສ຺ສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ເວມຕິກສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ປຸຣິສຕິຣຈ຺ຉານຄຕອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎິສ຺ສາປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ປຸຣິເສ ປຸຣິສສຎ຺ຎິສ຺ສາປິ ເວມຕິກສ຺ສາປິ ອິຕ຺ຖິປຓ຺ຑກຕິຣຈ຺ຉານຄຕສຎ຺ຎິສ຺ສາປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ຕິຣຈ຺ຉານຄເຕປິ ສພ຺ພາກາເຣນ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ. ອິມາ ເອກມູລກນເຍ ວຸຕ຺ຕາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ອິມິນາວ ອຸປາເຍນ ‘‘ທ຺ເວ ອິຕ຺ຖິໂຍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອິຕ຺ຖີນ’’ນ຺ຕິອາທິວເສນ ວຸຕ຺ເຕ ທຸມູລກນເຍປິ ທິຄຸຓາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ ຈ ທ຺ວີສຸ ອິຕ຺ຖີສຸ ທ຺ເວ ສງ຺ຆາທິເສສາ; ເອວໍ ສມ຺ພຫຸລາສຸ ສມ຺ພຫຸລາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ໂຍ ຫິ ເອກໂຕ ຐິຕາ ສມ຺ພຫຸລາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ພາຫາຫິ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ ໂສ ຍຕ຺ຕກາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຜຸຏ຺ຐາ ຕາສໍ ຄຓນາຍ ສງ຺ຆາທິເສເສ ອາປຊ຺ຊຕິ, ມຊ຺ຌຄຕານໍ ຄຓນາຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍ. ຕາ ຫິ ເຕນ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘນ ອາມຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ. ໂຍ ປນ ສມ຺ພຫຸລານໍ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ວາ ເກເສ ວາ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ໂສ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ຈ ເກເສ ຈ ອຄເຓຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຄເຓຕ຺ວາ ສງ຺ຆາທິເສເສຫິ ກາເຣຕພ຺ໂພ. ຍາສຎ຺ຈ ອິຕ຺ຖີນໍ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ວາ ເກສາ ວາ ມຊ຺ຌຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕາສໍ ຄຓນາຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຕາ ຫິ ເຕນ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘນ ອາມຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ, ສມ຺ພຫຸລາ ປນ ອິຕ຺ຖິໂຍ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘຫິ ຣຊ຺ຊຸວຕ຺ຖາທີຫິ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ສພ຺ພາສໍເຍວ ອນ຺ໂຕປຣິກ຺ເຂປຄຕານໍ ຄຓນາຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ອຜຸຏ຺ຐາສຸ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ປາຬິຍໍ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘປ຺ປຏິພທ຺ເຘນ ອາມສນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ພມ຺ປິ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘເນວ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຈ ກຸຣຸນ຺ທິຍຎ຺ຈ ວຸຕ຺ໂຕ ປຸຣິມນໂຍເຍເວຕ຺ຖ ຍຸຕ຺ຕຕໂຣ ທິສ຺ສຕິ.

ໂຍ ຫິ ຫຕ຺ເຖນ ຫຕ຺ຖໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຏິປາຏິຍາ ຐິຕາສຸ ອິຕ຺ຖີສຸ ສມສາຣາໂຄ ເອກໍ ຫຕ຺ເຖ ຄຓ຺ຫາຕິ, ໂສ ຄຫິຕິຕ຺ຖິຍາ ວເສນ ເອກໍ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອິຕຣາສໍ ຄຓນາຍ ປຸຣິມນເຍເນວ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍ. ສເຈ ໂສ ຕໍ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘ ວຕ຺ເຖ ວາ ປຸປ຺ເຜ ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ສພ຺ພາສໍ ຄຓນາຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ຍເຖວ ຫິ ຣຊ຺ຊຸວຕ຺ຖາທີຫິ ປຣິກ຺ຂິປນ຺ເຕນ ສພ຺ພາປິ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘນ ອາມຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຖາ ອິຘາປິ ສພ຺ພາປິ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘນ ອາມຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖໂກຏິຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣ ເຈໂສ ປຸຣິມນເຍເນວ ປຐມໍ ອິຕ຺ຖິໍ ຫຕ຺ເຖ ຄຓ຺ຫາຕິ ຄຫິຕາຍ ວເສນ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອິຕຣາສໍ ຄຓນາຍ ທຸກ຺ກຏານິ. ສພ຺ພາສຎ຺ຫິ ຕາສໍ ເຕນ ປຸຣິມນເຍເນວ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ອາມຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ໂສປິ ຕໍ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘເຍວ ຄຓ຺ຫາຕິ ຕສ຺ສາ ວເສນ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອິຕຣາສໍ ຄຓນາຍ ອນນ຺ຕຣນເຍເນວ ທຸກ຺ກຏານິ.

ໂຍ ປນ ຆນວຕ຺ຖນິວຕ຺ຖໍ ອິຕ຺ຖິໍ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ວຕ຺ເຖ ຆຏ຺ເຏຕິ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ. ວິຣຬວຕ຺ຖນິວຕ຺ຖໍ ຆຏ຺ເຏຕິ, ຕຕ຺ຣ ເຈ ວຕ຺ຖນ຺ຕເຣຫິ ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ ນິກ຺ຂນ຺ຕໂລມານິ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວາ ປວິຏ຺ຐໂລມານິ ອິຕ຺ຖິໍ ຜຸສນ຺ຕິ, ອຸຠິນ຺ນໍ ໂລມານິເຍວ ວາ ໂລມານິ ຜຸສນ຺ຕິ, ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ອຸປາທິນ຺ນເກນ ຫິ ກມ຺ມຊຣູເປນ ອຸປາທິນ຺ນກໍ ວາ ອນຸປາທິນ຺ນກໍ ວາ ອນຸປາທິນ຺ນເກນປິ ເກນຈິ ເກສາທິນາ ອຸປາທິນ຺ນກໍ ວາ ອນຸປາທິນ຺ນກໍ ວາ ຜຸສນ຺ໂຕປິ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອາປຊ຺ຊຕິເຍວ.

ຕຕ຺ຖ ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ‘‘ໂລມານິ ຄເຓຕ຺ວາ ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ‘‘ໂລມານິ ຄເຓຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ນ ກາເຣຕພ຺ໂພ, ເອກເມວ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ສງ຺ຆິກມຎ຺ເຈ ປນ ອປຈ຺ຈຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ນິປນ຺ໂນ ໂລມານິ ຄເຓຕ຺ວາ ກາເຣຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕເທວ ຍຸຕ຺ຕໍ. ອິຕ຺ຖິວເສນ ຫິ ອຍໍ ອາປຕ຺ຕິ, ນ ໂກຏ຺ຐາສວເສນາຕິ.

ເອຕ຺ຖາຫ ‘‘ໂຍ ປນ ‘ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’ຕິ ກາຍໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ‘ກາຍໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’ຕິ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ໂສ ກິໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ມຫາສຸມຕ຺ເຖໂຣ ຕາວ ‘‘ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວາ’’ຕິ ວທຕິ. ອຍໍ ກິຣສ຺ສ ລທ຺ຘິ –

‘‘ວຕ຺ຖຸ ສຎ຺ຎາ ຈ ຣາໂຄ ຈ, ຜສ຺ສປ຺ປຏິວິຊານນາ;

ຍຖານິທ຺ທິຏ຺ຐນິທ຺ເທເສ, ຄຣຸກໍ ເຕນ ກາຣເຍ’’ຕິ.

ເອຕ຺ຖ ‘‘ວຕ຺ຖູ’’ຕິ ອິຕ຺ຖີ. ‘‘ສຎ຺ຎາ’’ຕິ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎາ. ‘‘ຣາໂຄ’’ຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາໂຄ. ‘‘ຜສ຺ສປ຺ປຏິວິຊານນາ’’ຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄຜສ຺ສຊານນາ. ຕສ຺ມາ ໂຍ ອິຕ຺ຖິຍາ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎີ ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ‘‘ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ຄເຫສ຺ສາມີ’’ຕິ ປວຕ຺ໂຕປິ ກາຍໍ ຜຸສຕິ, ຄຣຸກໍ ສງ຺ຆາທິເສສໍເຍວ ອາປຊ຺ຊຕິ. ອິຕໂຣປິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍນ຺ຕິ ມຫາປທຸມຕ຺ເຖໂຣ ປນາຫ –

‘‘ສຎ຺ຎາຍ ວິຣາຄິຕມ຺ຫິ, ຄຫເຓ ຈ ວິຣາຄິເຕ;

ຍຖານິທ຺ທິຏ຺ຐນິທ຺ເທເສ, ຄຣຸກໍ ຕຕ຺ຖ ນ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ອສ຺ສາປາຍໍ ລທ຺ຘິ ອິຕ຺ຖິຍາ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎິໂນ ຫິ ສງ຺ຆາທິເສໂສ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິມິນາ ຈ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎາ ວິຣາຄິຕາ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘສຎ຺ຎາ ອຸປ຺ປາທິຕາ, ຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ປນ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາ ຈ ຄຫຓມ຺ປິ ວິຣາຄິຕໍ ຕໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖີ ຄຫິຕາ, ຕສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎາຍ ອຠາວໂຕ ສງ຺ຆາທິເສໂສ ນ ທິສ຺ສຕິ, ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘສ຺ສ ອຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ນ ທິສ຺ສຕິ, ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ຜຸຏ຺ຐຕ຺ຕາ ປນ ທຸກ຺ກຏໍ. ກາຍສໍສຄ຺ຄຣາເຄນ ຫິ ອິມໍ ນາມ ວຕ຺ຖຸໍ ຜຸສໂຕ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ທຸກ຺ກຏເມວາຕິ.

ອິທຎ຺ຈ ປນ ວຕ຺ວາ ອິທໍ ຈຕຸກ຺ກມາຫ. ‘‘ສາຣຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’ຕິ ສາຣຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ‘ວິຣຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’ຕິ ວິຣຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິ ທຸກ຺ກຏໍ, ‘ສາຣຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’ຕິ ວິຣຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິ ທຸກ຺ກຏໍ, ‘ວິຣຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’ຕິ ສາຣຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິ ທຸກ຺ກຏເມວາ’’ຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ເອວມາຫ? ອຖ ໂຂ ມຫາສຸມຕ຺ເຖຣວາໂທເຍເວຕ຺ຖ ‘‘ອິຕ຺ຖິ ຈ ໂຫຕິ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎີ ສາຣຕ຺ໂຕ ຈ ຠິກ຺ຂຸ ຈ ນໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ກາເຍນ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສຕິ ປຣາມສຕິ…ເປ… ຄຓ຺ຫາຕິ ຉຸປຕິ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ ອິມາຍ ປາຬິຍາ ‘‘ໂຍ ຫິ ເອກໂຕ ຐິຕາ ສມ຺ພຫຸລາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ພາຫາຫິ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ໂສ ຍຕ຺ຕກາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຜຸຏ຺ຐາ ຕາສໍ ຄຓນາຍ ສງ຺ຆາທິເສເສ ອາປຊ຺ຊຕິ, ມຊ຺ຌຄຕານໍ ຄຓນາຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈເຍ’’ຕິອາທີຫິ ອຏ຺ຐກຖາວິນິຈ຺ຉເຍຫິ ຈ ສເມຕິ. ຍທິ ຫິ ສຎ຺ຎາທິວິຣາເຄນ ວິຣາຄິຕໍ ນາມ ຠເວຍ຺ຍ ‘‘ປຓ຺ຑໂກ ຈ ໂຫຕິ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎີ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ‘‘ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘຎ຺ຈ ໂຫຕິ ກາຍສຎ຺ຎີ ຈາ’’ຕິອາທິນາປິ ນເຍນ ປາຬິຍໍ ວິເສສໍ ວເທຍ຺ຍ. ຍສ຺ມາ ປນ ໂສ ນ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ອິຕ຺ຖິຍາ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎາຍ ສຕິ ອິຕ຺ຖິໍ ອາມສນ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ອາມສນ຺ຕສ຺ສ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍນ຺ຕິ ຍຖາວຕ຺ຖຸກເມວ ຍຸຊ຺ຊຕິ.

ມຫາປຈ຺ຈຣິຍມ຺ປິ ເຈຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ນີລໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ສຍິຕາຍ ກາຬິຕ຺ຖິຍາ ກາຍໍ ຆຏ຺ເຏສ຺ສາມີ’ຕິ ກາຍໍ ຆຏ຺ເຏຕິ, ສງ຺ຆາທິເສໂສ; ‘ກາຍໍ ຆຏ຺ເຏສ຺ສາມີ’ຕິ ນີລໍ ຆຏ຺ເຏຕິ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ; ‘ນີລໍ ຆຏ຺ເຏສ຺ສາມີ’ຕິ ກາຍໍ ຆຏ຺ເຏຕິ, ສງ຺ຆາທິເສໂສ; ‘ນີລໍ ຆຏ຺ເຏສ຺ສາມີ’ຕິ ນີລໍ ຆຏ຺ເຏຕິ, ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍ’’ນ຺ຕິ. ໂຍປາຍໍ ‘‘ອິຕ຺ຖີ ຈ ປຓ຺ຑໂກ ຈາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວຕ຺ຖຸມິສ຺ສກນໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ວຕ຺ຖຸ ສຎ຺ຎາວິມຕິວເສນ ວຸຕ຺ຕາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ປາຬິຍໍ ອສມ຺ມຸຍ຺ຫນ຺ເຕນ ເວທິຕພ຺ພາ.

ກາເຍນກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘວາເຣ ປນ ອິຕ຺ຖິຍາ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎິສ຺ສ ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘໍ ຄຓ຺ຫໂຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ເສເສ ສພ຺ພຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏໍ. ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘນກາຍວາເຣປິ ເອເສວ ນໂຍ. ກາຍປ຺ປຏິພທ຺ເຘນກອາຍປ຺ປຏິພທ຺ຘວາເຣ ຈ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນກາຍວາຣາທີສຸ ຈສ຺ສ ສພ຺ພຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏເມວ.

‘‘ອິຕ຺ຖີ ຈ ໂຫຕິ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎີ ສາຣຕ຺ໂຕ ຈ ອິຕ຺ຖີ ຈ ນໍ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ກາເຍນ ກາຍ’’ນ຺ຕິອາທິວາໂຣ ປນ ຠິກ຺ຂຸມ຺ຫິ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ຣາຄວເສນ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ອິຕ຺ຖີ ຈ ນໍ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ກາເຍນ ກາຍນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸມ຺ຫິ ສາຣຕ຺ຕາ ອິຕ຺ຖີ ຕສ຺ສ ນິສິນ຺ໂນກາສໍ ວາ ນິປນ຺ໂນກາສໍ ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ກາເຍນ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ກາຍໍ ອາມສຕິ…ເປ… ຉຸປຕິ. ເສວນາຘິປ຺ປາໂຍ ກາເຍນ ວາຍມຕິ, ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕີຕິ ເອວໍ ຕາຍ ອາມຏ຺ໂຐ ວາ ຉຸປິໂຕ ວາ ເສວນາຘິປ຺ປາໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ສເຈ ຜສ຺ສປ຺ປຏິວິຊານນຕ຺ຖໍ ອີສກມ຺ປິ ກາຍໍ ຈາເລຕິ ຜນ຺ເທຕິ, ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.

ທ຺ເວ ອິຕ຺ຖິໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ເວ ສງ຺ຆາທິເສເສ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອິຕ຺ຖິຍາ ຈ ປຓ຺ຑເກ ຈ ສງ຺ຆາທິເສເສນ ສຫ ທຸກ຺ກຏໍ. ເອເຕນ ອຸປາເຍນ ຍາວ ‘‘ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ອາມສຕິ, ເສວນາຘິປ຺ປາໂຍ ກາເຍນ ວາຍມຕິ ນ ຈ ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ ຕາວ ປຸຣິມນເຍເນວ ອາປຕ຺ຕິເຠໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ກາເຍນ ວາຍມຕິ ນ ຈ ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕີຕິ ອຕ຺ຕນາ ນິສ຺ສຏ຺ຐໍ ປຸປ຺ຜໍ ວາ ຜລໍ ວາ ອິຕ຺ຖິໍ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ປຸປ຺ເຜນ ວາ ຜເລນ ວາ ປຫຣນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ກາເຍນ ວິກາຣໍ ກໂຣຕິ, ອງ຺ຄຸລິໍ ວາ ຈາເລຕິ, ຠມຸກໍ ວາ ອຸກ຺ຂິປຕິ, ອກ຺ຂິໍ ວາ ນິຂຓຕິ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ເອວຣູປໍ ວິກາຣໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ກາເຍນ ວາຍມຕິ ນ ຈ ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕີ’’ຕິ. ອຍມ຺ປິ ກາເຍນ ວາຍມິຕຕ຺ຕາ ທຸກ຺ກຏໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ທ຺ວີສຸ ອິຕ຺ຖີສຸ ທ຺ເວ, ອິຕ຺ຖີປຓ຺ຑເກສຸປິ ທ຺ເວ ເອວ ທຸກ຺ກເຏ ອາປຊ຺ຊຕິ.

໒໗໙. ເອວໍ ວຕ຺ຖຸວເສນ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ອາປຕ຺ຕິເຠທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ລກ຺ຂຓວເສນ ສງ຺ເຂປໂຕ ອາປຕ຺ຕິເຠທຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕິເຠທຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເສວນາຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຸຣິມນເຍ ອິຕ຺ຖິຍາ ຜຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນ ເສວນາຘິປ຺ປາໂຍ ກາເຍນ ວາຍມຕິ, ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕີຕິ ຕິວງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ທຸຕິເຍ ນເຍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍາມສເນ ວິຍ ວາຍມິຕ຺ວາ ອຉຸປເນ ວິຍ ຈ ຜສ຺ສສ຺ສ ອປ຺ປຏິວິຊານນໂຕ ທຸວງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ. ຕຕິເຍ ກາເຍນ ອວາຍມໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ໂຍ ຫິ ເສວນາຘິປ຺ປາໂຍປິ ນິຈ຺ຈເລນ ກາເຍນ ເກວລໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕິ ສາທິຍຕິ ອນຸໂຠຕິ, ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທມຕ຺ເຕ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອຠາວໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ຈຕຸຕ຺ເຖ ປນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍາມສເນ ວິຍ ຜສ຺ສປ຺ປຏິວິຊານນາປິ ນຕ຺ຖິ, ເກວລໍ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທມຕ຺ຕເມວ, ຕສ຺ມາ ອນາປຕ຺ຕິ. ໂມກ຺ຂາຘິປ຺ປາຍສ຺ສ ສພ຺ພາກາເຣສຸ ອນາປຕ຺ຕິເຍວ.

ເອຕ຺ຖ ປນ ໂຍ ອິຕ຺ຖິຍາ ຄຫິໂຕ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີຣາ ໂມເຈຕຸກາໂມ ປຏິປ຺ປຓາເມຕິ ວາ ປຫຣຕິ ວາ ອຍໍ ກາເຍນ ວາຍມຕິ ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕິ. ໂຍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ຕໂຕ ມຸຎ຺ຈິຕຸກາໂມ ອຸຕ຺ຕາເສຕ຺ວາ ປລາເປຕິ, ອຍໍ ກາເຍນ ວາຍມຕິ ນ ຈ ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕິ. ໂຍ ຕາທິສໍ ທີຆຊາຕິໍ ກາເຍ ອາຣູຬ຺ຫໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ສຓິກໍ ຄຈ຺ຉຕຸ ຆຏ຺ຏິຍມານາ ອນຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ ນ ຆຏ຺ເຏຕິ, ອິຕ຺ຖິເມວ ວາ ອງ຺ຄໍ ຜຸສມານໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ເອສາ ‘ອນຕ຺ຖິໂກ ອຍໍ ມຍາ’ຕິ ສຍເມວ ປກ຺ກມິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອຊານນ຺ໂຕ ວິຍ ນິຈ຺ຈໂລ ໂຫຕິ, ພລວິຕ຺ຖິຍາ ວາ ຄາຬ຺ຫໍ ອາລິງ຺ຄິຕ຺ວາ ຄຫິໂຕ ທຫຣຠິກ຺ຂຸ ປລາຍິຕຸກາໂມປິ ສຸຏ຺ຐຸ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ນິຈ຺ຈໂລ ໂຫຕິ, ອຍໍ ນ ຈ ກາເຍນ ວາຍມຕິ, ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕິ. ໂຍ ປນ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອາຄຈ຺ຉຕຸ ຕາວ ຕໂຕ ນໍ ປຫຣິຕ຺ວາ ວາ ປຓາເມຕ຺ວາ ວາ ປກ຺ກມິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິຈ຺ຈໂລ ໂຫຕິ, ອຍໍ ໂມກ຺ຂາຘິປ຺ປາໂຍ ນ ຈ ກາເຍນ ວາຍມຕິ, ນ ຈ ຜສ຺ສໍ ປຏິວິຊານາຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໒໘໐. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິ ອິມິນາ ອຸປາເຍນ ອິມໍ ຜຸສິສ຺ສາມີຕິ ອເຈເຕຕ຺ວາ, ເອວຎ຺ຫິ ອເຈເຕຕ຺ວາ ປຕ຺ຕປ຺ປຏິຄ຺ຄຫຓາທີສຸ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ອງ຺ເຄ ຜຸຏ຺ເຐປິ ອນາປຕ຺ຕິ.

ອສຕິຍາຕິ ອຎ຺ຎວິຫິໂຕ ໂຫຕິ ມາຕຸຄາມໍ ຜຸສາມີຕິ ສຕິ ນຕ຺ຖິ, ເອວໍ ອສຕິຍາ ຫຕ຺ຖປາທປສາຣຓາທິກາເລ ຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

ອຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ທາຣກເວເສນ ຐິຕໍ ທາຣິກໍ ‘‘ອິຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຊານນ຺ໂຕ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ຜຸສຕິ, ເອວໍ ‘‘ອິຕ຺ຖີ’’ຕິ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ຜຸສໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ.

ອສາທິຍນ຺ຕສ຺ສາຕິ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ອສາທິຍນ຺ຕສ຺ສ, ຕສ຺ສ ພາຫາປຣມ຺ປຣາຍ ນີຕຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວິຍ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທໂຍ ວຸຕ຺ຕນຍາເອວ. ອິຘ ປນ ອຸທາຍິຕ຺ເຖໂຣ ອາທິກມ຺ມິໂກ, ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ປທຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສມຸຏ຺ຐານາທີສຸ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຐມປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານໍ ກາຍຈິຕ຺ຕໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທ຺ວິເວທນໍ, ສຸຂມຊ຺ຌຕ຺ຕທ຺ວເຍນາຕິ.

໒໘໑. ວິນີຕວຕ຺ຖູສຸ – ມາຕຸຍາ ມາຕຸເປເມນາຕິ ມາຕຸເປເມນ ມາຕຸຍາ ກາຍໍ ອາມສິ. ເອສ ນໂຍ ຘີຕຸຠຄິນິວຕ຺ຖູສຸ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ມາຕາ ວາ ໂຫຕຸ ຘີຕາ ວາ ອິຕ຺ຖີ ນາມ ສພ຺ພາປິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ປາຣິປນ຺ຖິກາວ. ຕສ຺ມາ ‘‘ອຍໍ ເມ ມາຕາ ອຍໍ ຘີຕາ ອຍໍ ເມ ຠຄິນີ’’ຕິ ເຄຫສ຺ສິຕເປເມນ ອາມສໂຕປິ ທຸກ຺ກຏເມວ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອິມໍ ປນ ຠຄວໂຕ ອາຓໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ເຕນ ສເຈປິ ນທີໂສເຕນ ວຸຍ຺ຫມານໍ ມາຕຣໍ ປສ຺ສຕິ ເນວ ຫຕ຺ເຖນ ປຣາມສິຕພ຺ພາ. ປຓ຺ຑິເຕນ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ນາວາ ວາ ຜລກໍ ວາ ກທລິກ຺ຂນ຺ໂຘ ວາ ທາຣຸກ຺ຂນ຺ໂຘ ວາ ອຸປສໍຫຣິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ກາສາວມ຺ປິ ອຸປສໍຫຣິຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ຐເປຕພ຺ພໍ, ‘‘ເອຕ຺ຖ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ ປນ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຄຫິເຕ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ກຑ຺ຒາມີຕິ ກຑ຺ຒນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຠາຍຕິ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ມາ ຠາຍີ’’ຕິ ສມສ຺ສາເສຕພ຺ພາ. ສເຈ ຠາຍມານາ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຫສາ ຂນ຺ເຘ ວາ ອຠິຣຸຫຕິ, ຫຕ຺ເຖ ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ນ ‘‘ອເປຫິ ມຫລ຺ລິເກ’’ຕິ ນິທ຺ຘຸນິຕພ຺ພາ, ຖລໍ ປາເປຕພ຺ພາ. ກທ຺ທເມ ລຄ຺ຄາຍປິ ກູເປ ປຕິຕາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ຕຕ຺ຣປິ ຫິ ໂຍຕ຺ຕໍ ວາ ວຕ຺ຖໍ ວາ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖນ ຄຫິຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ, ນຕ຺ເວວ ອາມສິຕພ຺ພາ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ສຣີຣເມວ ອນາມາສໍ, ນິວາສນປາວຸຣຓມ຺ປິ ອາຠຣຓຠຓ຺ຑມ຺ປິ ຕິຓຓ຺ຑຸປກໍ ວາ ຕາຬປຓ຺ຓມຸທ຺ທິກໍ ວາ ອຸປາທາຍ ອນາມາສເມວ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ນິວາສນປາຣຸປນໍ ປິຬນ຺ຘນຕ຺ຖາຍ ຐປິຕເມວ. ສເຈ ປນ ນິວາສນໍ ວາ ປາຣຸປນໍ ວາ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຈີວຣຕ຺ຖາຍ ປາທມູເລ ຐເປຕິ ວຏ຺ຏຕິ. ອາຠຣຓຠຓ຺ເຑສຸ ປນ ສີສປສາຘນກທນ຺ຕສູຈິອາທິກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ‘‘ອິມໍ ຠນ຺ເຕ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ທິຍ຺ຍມານໍ ສິປາຏິກາສູຈິອາທິອຸປກຣຓຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ສຸວຓ຺ຓຣຊຕມຸຕ຺ຕາທິມຍໍ ປນ ອນາມາສເມວ ທີຍ຺ຍມານມ຺ປິ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ເອຕາສໍ ສຣີຣູປຄເມວ ອນາມາສໍ, ອິຕ຺ຖິສຓ຺ຐາເນນ ກຕໍ ກຏ຺ຐຣູປມ຺ປິ ທນ຺ຕຣູປມ຺ປິ ອຍຣູປມ຺ປິ ໂລຫຣູປມ຺ປິ ຕິປຸຣູປມ຺ປິ ໂປຕ຺ຖກຣູປມ຺ປິ ສພ຺ພຣຕນຣູປມ຺ປິ ອນ຺ຕມໂສ ປິຏ຺ຐມຍຣູປມ຺ປິ ອນາມາສເມວ. ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ປນ ‘‘ອິທໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ລຠິຕ຺ວາ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຕນມຍໍ ອວເສສໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸປກຣຓາຣຫໍ ອຸປກຣເຓ ປຣິໂຠຄາຣຫໍ ປຣິໂຠເຄ ອຸປເນຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຍຖາ ຈ ອິຕ຺ຖິຣູປກໍ; ເອວໍ ສຕ຺ຕວິຘມ຺ປິ ຘຎ຺ຎໍ ອນາມາສໍ. ຕສ຺ມາ ເຂຕ຺ຕມຊ຺ເຌນ ຄຈ຺ຉຕາ ຕຕ຺ຖຊາຕກມ຺ປິ ຘຎ຺ຎຜລໍ ນ ອາມສນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຆຣທ຺ວາເຣ ວາ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ວາ ຘຎ຺ຎໍ ປສາຣິຕໍ ໂຫຕິ ປສ຺ເສນ ຈ ມຄ຺ໂຄ ອຕ຺ຖິ ນ ມທ຺ທນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ຄມນມຄ຺ເຄ ອສຕິ ມຄ຺ຄໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອນ຺ຕຣຆເຣ ຘຎ຺ຎສ຺ສ ອຸປຣິ ອາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ ນິສີທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເກຈິ ອາສນສາລາຍໍ ຘຎ຺ຎໍ ອາກິຣນ຺ຕິ, ສເຈ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ຫຣາເປຕຸໍ ຫຣາເປຕພ຺ພໍ, ໂນ ເຈ ເອກມນ຺ຕໍ ຘຎ຺ຎໍ ອມທ຺ທນ຺ເຕນ ປີຐກໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ໂອກາໂສ ນ ໂຫຕິ, ມນຸສ຺ສາ ຘຎ຺ຎມຊ຺ເຌເຍວ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖຊາຕການິ ມຸຄ຺ຄມາສາທີນິ ອປຣຓ຺ຓານິປິ ຕາລປນສາທີນິ ວາ ຜລານິ ກີຬນ຺ເຕນ ນ ອາມສິຕພ຺ພານິ. ມນຸສ຺ເສຫິ ຣາສິກເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຣຎ຺ເຎ ປນ ຣຸກ຺ຂໂຕ ປຕິຕານິ ຜລານິ ‘‘ອນຸປສມ຺ປນ຺ນານໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ມຸຕ຺ຕາ, ມຓິ, ເວຬຸຣິໂຍ, ສງ຺ໂຂ, ສິລາ, ປວາຬໍ, ຣຊຕໍ, ຊາຕຣູປໍ, ໂລຫິຕງ຺ໂກ, ມສາຣຄລ຺ລນ຺ຕິ ອິເມສຸ ທສສຸ ຣຕເນສຸ ມຸຕ຺ຕາ ອໂຘຕາ ອນິວິທ຺ຘາ ຍຖາຊາຕາວ ອາມສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເສສາ ອນາມາສາຕິ ວທນ຺ຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ມຸຕ຺ຕາ ໂຘຕາປິ ອໂຘຕາປິ ອນາມາສາ ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ກຸຏ຺ຐໂຣຄສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍ ປນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນ຺ຕມໂສ ຊາຕິຜລິກໍ ອຸປາທາຍ ສພ຺ໂພປິ ນີລປີຕາທິວຓ຺ຓເຠໂທ ມຓິ ໂຘຕວິທ຺ຘວຏ຺ຏິໂຕ ອນາມາໂສ, ຍຖາຊາໂຕ ປນ ອາກຣມຸຕ຺ໂຕ ປຕ຺ຕາທິຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ໂສປິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ, ປຈິຕ຺ວາ ກໂຕ ກາຈມຓິເຍເວໂກ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເວຬຸຣິເຍປິ ມຓິສທິໂສວ ວິນິຈ຺ຉໂຍ.

ສງ຺ໂຂ ຘມນສງ຺ໂຂ ຈ ໂຘຕວິທ຺ໂຘ ຈ ຣຕນມິສ຺ໂສ ອນາມາໂສ. ປານີຍສງ຺ໂຂ ໂຘໂຕປິ ອໂຘໂຕປິ ອາມາໂສວ ເສສຎ຺ຈ ອຎ຺ຊນາທິເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍປິ ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍປິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສິລາ ໂຘຕວິທ຺ຘາ ຣຕນສໍຍຸຕ຺ຕາ ມຸຄ຺ຄວຓ຺ຓາວ ອນາມາສາ. ເສສາ ສຕ຺ຖກນິສານາທິອຕ຺ຖາຍ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຣຕນສໍຍຸຕ຺ຕາຕິ ສຸວຓ຺ເຓນ ສທ຺ຘິໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ປຈິຕ຺ວາ ກຕາຕິ ວທນ຺ຕິ. ປວາຬໍ ໂຘຕວິທ຺ຘໍ ອນາມາສໍ. ເສສໍ ອາມາສໍ ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖຎ຺ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ໂຘຕມ຺ປິ ອໂຘຕມ຺ປິ ສພ຺ພໍ ອນາມາສໍ, ນ ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຣຊຕໍ ຊາຕຣູປຎ຺ຈ ກຕຠຓ຺ຑມ຺ປິ ອກຕຠຓ຺ຑມ຺ປິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ພີຊໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອນາມາສຎ຺ຈ ອສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຍຎ຺ຈ, ອຸຕ຺ຕຣຣາຊປຸຕ຺ໂຕ ກິຣ ສຸວຓ຺ຓເຈຕິຍໍ ກາເຣຕ຺ວາ ມຫາປທຸມຕ຺ເຖຣສ຺ສ ເປເສສິ. ເຖໂຣ ‘‘ນ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິປິ. ເຈຕິຍຆເຣ ສຸວຓ຺ຓປທຸມສຸວຓ຺ຓພຸພ຺ພຸຬກາທີນິ ໂຫນ຺ຕິ, ເອຕານິປິ ອນາມາສານິ. ເຈຕິຍຆຣໂຄປກາ ປນ ຣູປິຍຉຑ຺ຑກຏ຺ຐາເນ ຐິຕາ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ເກຬາປຍິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ຕໍ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ສຸວຓ຺ຓເຈຕິເຍ ກຈວຣເມວ ຫຣິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ. ອາຣກູຏໂລຫມ຺ປິ ຊາຕຣູປຄຕິກເມວ ອນາມາສນ຺ຕິ ສພ຺ພອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສນາສນປຣິໂຠໂຄ ປນ ສພ຺ພກປ຺ປິໂຍ, ຕສ຺ມາ ຊາຕຣູປຣຊຕມຍາ ສພ຺ເພປິ ເສນາສນປຣິກ຺ຂາຣາ ອາມາສາ. ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມວິນຍວຓ຺ຓນຏ຺ຐາເນ ຣຕນມຓ຺ຑເປ ກໂຣນ຺ຕິ ຜລິກຕ຺ຖມ຺ເຠ ຣຕນທາມປຕິມຓ຺ຑິເຕ, ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພູປກຣຓານິ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຏິຊຄ຺ຄິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ໂລຫິຕງ຺ກມສາຣຄລ຺ລາ ໂຘຕວິທ຺ຘາ ອນາມາສາ, ອິຕເຣ ອາມາສາ, ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ວຏ຺ຏນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ໂຘຕາປິ ອໂຘຕາປິ ສພ຺ພໂສ ອນາມາສາ ນ ຈ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສພ຺ພໍ ອາວຸຘຠຓ຺ຑໍ ອນາມາສໍ, ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ທີຍ຺ຍມານມ຺ປິ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ສຕ຺ຖວຓິຊ຺ຊາ ນາມ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສຸທ຺ຘຘນຸທຓ຺ໂຑປິ ຘນຸຊິຍາປິ ປໂຕໂທປິ ອງ຺ກຸໂສປິ ອນ຺ຕມໂສ ວາສິຜຣສຸອາທີນິປິ ອາວຸຘສງ຺ເຂເປນ ກຕານິ ອນາມາສານິ. ສເຈ ເກນຈິ ວິຫາເຣ ສຕ຺ຕິ ວາ ໂຕມໂຣ ວາ ຐປິໂຕ ໂຫຕິ, ວິຫາຣໍ ຊຄ຺ຄນ຺ເຕນ ‘‘ຫຣນ຺ຕູ’’ຕິ ສາມິການໍ ເປເສຕພ຺ພໍ. ສເຈ ນ ຫຣນ຺ຕິ, ຕໍ ອຈາເລນ຺ເຕນ ວິຫາໂຣ ປຏິຊຄ຺ຄິຕພ຺ໂພ. ຍຸທ຺ຘຠູມິຍໍ ປຕິຕໍ ອສິໍ ວາ ສຕ຺ຕິໍ ວາ ໂຕມຣໍ ວາ ທິສ຺ວາ ປາສາເຓນ ວາ ເກນຈິ ວາ ອສິໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖກຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອິຕຣານິປິ ວິໂຍເຊຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິ ສຕ຺ຖກຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ກິຎ຺ຈິ ກຕ຺ຕຣທຓ຺ຑາທິອຕ຺ຖາຍ. ‘‘ອິທໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ທີຍ຺ຍມານໍ ປນ ‘‘ວິນາເສຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສພ຺ພມ຺ປິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ມຈ຺ຉຊາລປກ຺ຂິຊາລາທີນິປິ ຜລກຊາລິກາທີນິ ສຣປຣິຕ຺ຕານານີປິ ສພ຺ພານິ ອນາມາສານິ. ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ລພ຺ຠມາເນສຸ ປນ ຊາລໍ ຕາວ ‘‘ອາສນສ຺ສ ວາ ເຈຕິຍສ຺ສ ວາ ອຸປຣິ ພນ຺ຘິສ຺ສາມິ, ຉຕ຺ຕໍ ວາ ເວເຐສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສຣປຣິຕ຺ຕານໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ປຣູປໂຣຘນິວາຣຓຎ຺ຫິ ເອຕໍ ນ ອຸປໂຣຘກຣນ຺ຕິ ຜລກໍ ທນ຺ຕກຏ຺ຐຠາຊນໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຈມ຺ມວິນທ຺ຘານິ ວີຓາເຠຣິອາທີນິ ອນາມາສານິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ‘‘ເຠຣິສງ຺ຆາໂຏປິ ວີຓາສງ຺ຆາໂຏປິ ຕຸຈ຺ຉໂປກ຺ຂຣມ຺ປິ ມຸຂວຏ຺ຏິຍໍ ອາໂຣປິຕຈມ຺ມມ຺ປິ ວີຓາທຓ຺ຑໂກປິ ສພ຺ພໍ ອນາມາສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂອນຫິຕຸໍ ວາ ໂອນຫາເປຕຸໍ ວາ ວາເທຕຸໍ ວາ ວາທາເປຕຸໍ ວາ ນ ລພ຺ຠຕິເຍວ. ເຈຕິຍງ຺ຄເຓ ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ມນຸສ຺ເສຫິ ຉຑ຺ຑິຕໍ ທິສ຺ວາປິ ອຈາເລຕ຺ວາວ ອນ຺ຕຣນ຺ຕເຣ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ກຈວຣຉຑ຺ຑນກາເລ ປນ ກຈວຣນິຍາເມເນວ ຫຣິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຠຓ຺ຑມູລຕ຺ຖາຍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຸມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ປຣິໂຠຄຕ຺ຖາຍ ລພ຺ຠມາເນສຸ ປນ ວີຓາໂທຓິກຎ຺ຈ ເຠຣິໂປກ຺ຂຣຎ຺ຈ ທນ຺ຕກຏ຺ຐຠາຊນໍ ກຣິສ຺ສາມ ຈມ຺ມໍ ສຕ຺ຖກໂກສກນ຺ຕິ ເອວໍ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ປຣິກ຺ຂາຣສ຺ສ ອຸປກຣຓຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຖາ ຕຖາ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາວຕ຺ຖຸ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຍກ຺ຂິວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສເຈປິ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕິເທວິຍາ ກາຍສໍສຄ຺ຄໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍເມວ. ປຓ຺ຑກວຕ຺ຖຸ ຈ ສຸຕ຺ຕິຕ຺ຖິວຕ຺ຖຸ ຈ ປາກຏເມວ. ມຕິຕ຺ຖິວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປາຣາຊິກປ຺ປໂຫນກກາເລ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ຕໂຕ ປຣໍ ທຸກ຺ກຏໍ. ຕິຣຈ຺ຉານຄຕວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນາຄມາຓວິກາຍປິ ສຸປຓ຺ຓມາຓວິກາຍປິ ກິນ຺ນຣິຍາປິ ຄາວິຍາປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ທາຣຸຘີຕລິກາວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນ ເກວລໍ ທາຣຸນາ ເອວ, ອນ຺ຕມໂສ ຈິຕ຺ຕກມ຺ມລິຂິເຕປິ ອິຕ຺ຖິຣູເປ ທຸກ຺ກຏເມວ.

໒໘໒. ສມ຺ປີຬນວຕ຺ຖຸ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ສງ຺ກມວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ເອກປທິກສງ຺ກໂມ ວາ ໂຫຕຸ ສກຏມຄ຺ຄສງ຺ກໂມ ວາ, ຈາເລສ຺ສາມີຕິ ປໂຍເຄ ກຕມຕ຺ເຕວ ຈາເລຕຸ ວາ ມາ ວາ, ທຸກ຺ກຏໍ. ມຄ຺ຄວຕ຺ຖຸ ປາກຏເມວ. ຣຸກ຺ຂວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ໂຂ ມຫນ຺ໂຕ ວາ ໂຫຕຸ ມຫາຊມ຺ພຸປ຺ປມາໂຓ ຂຸທ຺ທໂກ ວາ, ຕໍ ຈາເລຕຸໍ ສກ຺ໂກຕຸ ວາ ມາ ວາ, ປໂຍຄມຕ຺ເຕນ ທຸກ຺ກຏໍ. ນາວາວຕ຺ຖຸສ຺ມິມ຺ປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຣຊ຺ຊວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ຍໍ ຣຊ຺ຊຸໍ ອາວິຎ຺ຉນ຺ໂຕ ຐານາ ຈາເລຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ຕຕ຺ຖ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ. ຍາ ມຫາຣຊ຺ຊຸ ໂຫຕິ, ອີສກມ຺ປິ ຐານາ ນ ຈລຕິ, ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏໍ. ທຓ຺ເຑປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຠູມິຍໍ ປຕິຕມຫາຣຸກ຺ໂຂປິ ຫິ ທຓ຺ຑຄ຺ຄຫເຓເນວ ອິຘ ຄຫິໂຕ. ປຕ຺ຕວຕ຺ຖຸ ປາກຏເມວ. ວນ຺ທນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອິຕ຺ຖີ ປາເທ ສມ຺ພາຫິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕຸກາມາ ວາເຣຕພ຺ພາ ປາທາ ວາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕພ຺ພາ, ນິຈ຺ຈເລນ ວາ ຠວິຕພ຺ພໍ. ນິຈ຺ຈລສ຺ສ ຫິ ຈິຕ຺ເຕນ ສາທິຍໂຕປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ອວສາເນ ຄຫຓວຕ຺ຖຸປາກຏເມວາຕິ.

ກາຍສໍສຄ຺ຄສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.