໙. ຣຕນວຄ຺ໂຄ

໑. ອນ຺ເຕປຸຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໙໔. ຣາຊວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ – ໂອຣໂກຕິ ປຣິຕ຺ຕໂກ. ອຸປຣິປາສາທວຣຄໂຕຕິ ປາສາທວຣສ຺ສ ອຸປຣິຄໂຕ. ອຍ຺ຍານໍ ວາຫສາຕິ ອຍ຺ຍານໍ ກາຣຓາ; ເຕຫິ ຊານາປິຕຕ຺ຕາ ຊານາມີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໔໙໗. ປິຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕີຕິ ອນ຺ຕຣໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຆາເຕຕຸໍ ອິຈ຺ຉຕິ. ຣາຊນ຺ເຕປຸຣໍ ຫຕ຺ຖິສມ຺ມທ຺ທນ຺ຕິອາທີສຸ ຫຕ຺ຖີຫິ ສມ຺ມທ຺ໂທ ເອຕ຺ຖາຕິ ຫຕ຺ຖິສມ຺ມທ຺ທໍ; ຫຕ຺ຖິສມ຺ພາຘນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສ຺ສຣຖສມ຺ມທ຺ທປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ. ‘‘ສມ຺ມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເກຈິ ປຐນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ‘‘ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸເຣ ຫຕ຺ຖິສມ຺ມທ຺ທ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ຕຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖີນໍ ສມ຺ມທ຺ທໍ ຫຕ຺ຖິສມ຺ມທ຺ທນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ, ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸເຣ ຫຕ຺ຖິສມ຺ມທ຺ໂທ ອຕ຺ຖີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອສ ນໂຍ ເສສປເທສຸປິ. ຣຊນີຍານີຕິ ຕສ຺ມິໍ ອນ຺ເຕປຸເຣ ເອທິສານິ ຣູປາທີນິ.

໔໙໘. ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ມຸທ຺ຘນິ ອວສິຕ຺ຕສ຺ສ. ອນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ຣາຊາ ອິໂຕຕິ ອນິກ຺ຂນ຺ຕຣາຊກໍ, ຕສ຺ມິໍ ອນິກ຺ຂນ຺ຕຣາຊເກ; ສຍນິຆເຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣຕນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ມເຫສີ, ນິຄ຺ຄຕນ຺ຕິ ນິກ຺ຂນ຺ຕໍ, ອນິຄ຺ຄຕໍ ຣຕນໍ ອິໂຕຕິ ອນິຄ຺ຄຕຣຕນກໍ, ຕສ຺ມິໍ ອນິຄ຺ຄຕຣຕນເກ; ສຍນິຆເຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ກຖິນສມຸຏ຺ຐານໍ – ກາຍວາຈໂຕ ກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ຈ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ກິຣິຍາກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ອນ຺ເຕປຸຣສິກ຺ຂາປທໍ ປຐມໍ.

໒. ຣຕນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໐໒-໓. ທຸຕິເຍ – ວິສ຺ສຣິຕ຺ວາຕິ ປມຸສ຺ສິຕ຺ວາ. ປຸຓ຺ຓປຕ຺ຕໍ ນາມ ສຕໂຕ ປຎ຺ຈ ກຫາປຓາ. ກ຺ຍາຫໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ກິໍ ອຫໍ ກຣິສ຺ສາມິ. ອາຠຣຓໍ ໂອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາຕິ ມຫາລຕໍ ນາມ ນວໂກຏິອຄ຺ຆນກໍ ອລງ຺ກາຣໍ ອປເນຕ຺ວາ.

໕໐໔. ອນ຺ເຕວາສີຕິ ປຣິຈາຣໂກ.

໕໐໖. ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຈາໂຣຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸປຈາໂຣ ນາມ ອາຣາມສ຺ສ ທ຺ເວ ເລຑ຺ຑຸປາຕາ – ‘‘ອາວສຖສ຺ສ ປນ ສຸປ຺ປປາໂຕ ວາ ມຸສລປາໂຕ ວາ’’ຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຊາຕຣູປຣຊຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປນ຺ຕສ຺ສ ວາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ສງ຺ຆຄຓປຸຄ຺ຄລເຈຕິຍນວກມ຺ມານໍ ອຕ຺ຖາຍ ທຸກ຺ກຏໍ, ອວເສສໍ ມຸຕ຺ຕາທິຣຕນໍ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ສງ຺ຆາທີນໍ ວາ ອຕ຺ຖາຍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປນ຺ຕສ຺ສ ວາ ທຸກ຺ກຏໍ. ກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸ ວາ ອກປ຺ປິຍວຕ຺ຖຸ ວາ ໂຫຕຸ, ອນ຺ຕມໂສ ມາຕຸ ກຓ຺ຓປິຬນ຺ຘນຕາຬປຓ຺ຓມ຺ປິ ຄິຫິສນ຺ຕກໍ ຠຓ຺ຑາຄາຣິກສີເສນ ປຏິສາເມນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍເມວ.

ສເຈ ປນ ມາຕາປິຕູນໍ ສນ຺ຕກໍ ອວສ຺ສໍ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ ກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ໂຫຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ. ‘‘ອິທໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ເທຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ‘‘ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ‘‘ປຏິສາເມຫີ’’ຕິ ປາເຕຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ປລິໂພໂຘ ນາມ ໂຫຕິ, ປຏິສາເມຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ວິຫາເຣ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ວຑ຺ຒກີອາທໂຍ ວາ ຣາຊວລ຺ລຠາ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປກຣຓຠຓ຺ຑໍ ວາ ສຍນຠຓ຺ຑໍ ວາ ‘‘ປຏິສາເມຕ຺ວາ ເທຖາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຉນ຺ເທນປິ ຠເຍນປິ ນ ກາຕພ຺ພເມວ, ຄຸຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ປນ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ພລກ຺ກາເຣນ ປາເຕຕ຺ວາ ຄເຕສຸ ຈ ປຏິສາເມຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ອຊ຺ຌາຣາເມ ວາ ອຊ຺ຌາວສເຖ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈ ມຫາວິຫາຣສທິໂສ ມຫາຣາໂມ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປາກາຣປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ປຣິເວເຓ ຍຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູຫິ ວາ ສາມເຓເຣຫິ ວາ ຄຫິຕໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ສງ຺ກາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕາທິເສ ເອວ ຐາເນ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ວາ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ວາ ຐເປຕພ຺ພໍ. ມຫາໂພຘິທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐກອມ຺ພງ຺ຄຓສທິເສສຸ ປນ ມຫາຊນສຎ຺ຈຣຓຏ຺ຐາເນສຸ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ປລິໂພໂຘ ນ ໂຫຕິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອໂກ ມຄ຺ຄໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ນິມນຸສ຺ສຏ຺ຐາເນ ກິຎ຺ຈິ ຠຓ຺ຑໍ ປສ຺ສຕິ, ອາກິຓ຺ຓມນຸສ຺ເສປິ ຊາເຕ ມນຸສ຺ສາ ຕເມວ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາສງ຺ກນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ສາມິເກສຸ ອາຄເຕສຸ ຕໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ສາມິເກ ນ ປສ຺ສຕິ ປຕິຣູປໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ຣູເປນ ວາ ນິມິຕ຺ເຕນ ວາ ສຎ຺ຎາຓໍ ກຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຣູປໍ ນາມ ອນ຺ໂຕຠຓ຺ຑິກາຍ ຠຓ຺ຑໍ; ຕສ຺ມາ ຠຓ຺ຑິກໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຄເຓຕ຺ວາ ເອຕ຺ຕກາ ກຫາປຓາ ວາ ຊາຕຣູປຣຊຕໍ ວາຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ. ນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ລຎ຺ຉນາທິ; ຕສ຺ມາ ລຎ຺ຉິຕາຍ ຠຓ຺ຑິກາຍ ມຕ຺ຕິກາລຎ຺ຉນນ຺ຕິ ວາ ລາຂາລຎ຺ຉນນ຺ຕິ ວາ ນີລປິໂລຕິກາຍ ຠຓ຺ຑິກາ ກຕາຕິ ວາ ເສຕປິໂລຕິກາຍ ກຕາຕິ ວາ ເອວມາທິ ສພ຺ພໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕພ຺ພໍ.

ຠິກ຺ຂູ ປຕິຣູປາຕິ ລຊ຺ຊິໂນ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈກາ. ໂລລຊາຕິການຎ຺ຫິ ຫຕ຺ເຖ ຐເປຕຸໍ ນ ລຠຕິ. ໂຍ ປນ ເນວ ຕມ຺ຫາ ອາວາສາ ປກ຺ກມຕິ, ນ ສາມິເກ ປສ຺ສຕິ, ເຕນາປິ ອຕ຺ຕໂນ ຈີວຣາທິມູລໍ ນ ກາຕພ຺ພໍ; ຖາວຣໍ ປນ ເສນາສນໍ ວາ ເຈຕິຍໍ ວາ ໂປກ຺ຂຣຓີ ວາ ກາເຣຕພ຺ພາ. ສເຈ ທີຆສ຺ສ ອທ຺ຘຸໂນ ອຈ຺ຈເຍນ ສາມິໂກ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ‘‘ອຸປາສກ ຕວ ສນ຺ຕເກນ ອິທໍ ນາມ ກຕໍ, ອນຸໂມທາຫີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອນຸໂມທຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ອນຸໂມທຕິ, ‘‘ມມ ຘນໍ ເທຖາ’’ຕິ ໂຈເທຕິເຍວ, ອຎ຺ຎໍ ສມາທເປຕ຺ວາ ທາຕພ຺ພໍ.

໕໐໗. ຣຕນສມ຺ມຕໍ ວິສ຺ສາສໍ ຄຓ຺ຫາຕີຕິອາທີສຸ ອາມາສເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນາມາສໍ ນ ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຉສມຸຏ຺ຐານໍ – ກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ຣຕນສິກ຺ຂາປທໍ ທຸຕິຍໍ.

໓. ວິກາລຄາມປ຺ປວິສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໐໘. ຕຕິເຍ – ຕິຣຈ຺ຉານກຖນ຺ຕິ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ຕິຣຈ຺ຉານຠູຕໍ ກຖໍ. ຣາຊກຖນ຺ຕິ ຣາຊປຏິສໍຍຸຕ຺ຕ ກຖໍ. ໂຈຣກຖາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໕໑໒. ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ຈາຣິຕ຺ຕສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕເມວ. ສເຈ ສມ຺ພຫຸລາ ເກນຈິ ກມ຺ເມນ ຄາມໍ ປວິສນ຺ຕິ, ‘‘ວິກາເລ ຄາມປ຺ປເວສນໍ ອາປຸຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ສພ຺ເພຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມິໍ ຄາເມ ຕໍ ກມ຺ມໍ ນ ສມ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຄາມສຕມ຺ປິ ໂຫຕຸ, ປຸນ ອາປຸຈ຺ຉນກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ສເຈ ປນ ອຸສ຺ສາຫໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ອນ຺ຕຣາ ອຎ຺ຎໍ ຄາມໍ ປວິສິຕຸກາມາ ໂຫນ຺ຕິ, ປຸນ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພເມວ.

ກຸລຆເຣ ວາ ອາສນສາລາຍ ວາ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ເຕລຠິກ຺ຂາຍ ວາ ສປ຺ປິຠິກ຺ຂາຍ ວາ ຈຣິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ສເຈ ປສ຺ເສ ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖິ, ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ອສນ຺ເຕ ນຕ຺ຖີຕິ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ວີຖິໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສຕິ, ອາປຸຈ຺ຉນກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ອນາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາປິ ຈຣິຕພ຺ພເມວ. ຄາມມຊ຺ເຌນ ມຄ຺ໂຄ ໂຫຕິ, ເຕນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ເຕລາທິຠິກ຺ຂາຍ ຈຣິສ຺ສາມີຕິ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ສເຈ ປສ຺ເສ ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖິ, ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຈຣິຕພ຺ພໍ. ມຄ຺ຄາ ອໂນກ຺ກມ຺ມ ຠິກ຺ຂາຍ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ ປນ ອາປຸຈ຺ຉນກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ, ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ອຸປຈາໂຣ ອທິນ຺ນາທາເນ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໕໑໕. ອນ຺ຕຣາຣາມນ຺ຕິອາທີສຸ ນ ເກວລໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ກາຍພນ຺ຘນໍ ອພນ຺ຘິຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິໍ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ອາປທາສູຕິ ສີໂຫ ວາ ພ຺ຍຄ຺ໂຆ ວາ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ເມໂຆ ວາ ອຸຏ຺ເຐຕິ, ອຎ຺ໂຎ ວາ ໂກຈິ ອຸປທ຺ທໂວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ. ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ ພຫິຄາມໂຕ ອນ຺ໂຕຄາມໍ ປວິສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ວິກາລຄາມປ຺ປວິສນສິກ຺ຂາປທໍ ຕຕິຍໍ.

໔. ສູຈິຆຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໑໗-໒໐. ຈຕຸຕ຺ເຖ – ເຠທນເມວ ເຠທນກໍ; ຕໍ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ເຠທນກເມວ. ອຣຓິເກຕິ ອຣຓິຘນຸເກ. ວິເຘຕິ ເວຘເກ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຉສມຸຏ຺ຐານໍ – ກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ສູຈິຆຣສິກ຺ຂາປທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ມຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໒໒. ປຎ຺ຈເມ – ເຉທນກໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

໕໒໕. ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈ ນ ຉິນ຺ທິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຠູມິຍໍ ນິຂຓິຕ຺ວາ ປມາຓໍ ອຸປຣິ ທສ຺ເສຕິ, ອຸຕ຺ຕານໍ ວາ ກຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ຕຸລາສງ຺ຆາເຏ ຐເປຕ຺ວາ ອຏ຺ຏໍ ກຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ, ສພ຺ພໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຉສມຸຏ຺ຐານໍ.

ມຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ຕູໂລນທ຺ຘສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໒໖. ຉຏ຺ເຐ – ຕູລໍ ໂອນທ຺ຘເມຕ຺ຖາຕິ ຕູໂລນທ຺ຘໍ; ຕູລໍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸປຣິ ຈິມິລິກາຍ ໂອນທ຺ຘນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຉສມຸຏ຺ຐານໍ.

ຕູໂລນທ຺ຘສິກ຺ຂາປທໍ ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ນິສີທນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໓໑-໔. ສຕ຺ຕເມ – ນິສີທນໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ຖ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ? ຈີວຣກ຺ຂນ຺ຘເກ ປຓີຕໂຠຊນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາຍຄຸຕ຺ຕິຍາ ຈີວຣຄຸຕ຺ຕິຍາ ເສນາສນຄຸຕ຺ຕິຍາ ນິສີທນ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໓໕໓). ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸຣາຓາສິໂກຏ຺ໂຐຕິ ຍຖາ ນາມ ປຸຣາຓຈມ຺ມກາໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຖາ ຫິ ຈມ຺ມກາໂຣ ຈມ຺ມໍ ວິຕ຺ຖຕໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ສມຎ຺ຉຕິ, ກຑ຺ຒຕິ; ເອວໍ ໂສປິ ຕໍ ນິສີທນໍ. ເຕນ ຕໍ ຠຄວາ ເອວມາຫ – ‘‘ນິສີທນໍ ນາມ ສທສໍ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ສນ຺ຖຕສທິສໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ອນ຺ເຕ ສຸຄຕວິທຕ຺ຖິຍາ ວິທຕ຺ຖິມຕ຺ເຕ ປເທເສ ທ຺ວີສຸ ຐາເນສຸ ຜາເລຕ຺ວາ ຕິສ຺ໂສ ທສາ ກຣິຍນ຺ຕິ, ຕາຫິ ທສາຫິ ສທສໍ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຉສມຸຏ຺ຐານໍ.

ນິສີທນສິກ຺ຂາປທໍ ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໓໗. ອຏ຺ຐເມ – ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິ ອນຸຎ຺ຎາຕາ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ຖ ອນຸຎ຺ຎາຕາ? ຈີວຣກ຺ຂນ຺ຘເກ ເພລຏ຺ຐສີສວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍສ຺ສ ກຓ຺ຑຸ ວາ ປິຬກາ ວາ ອສ຺ສາໂວ ວາ ຖຸລ຺ລກຈ຺ຉຸ ວາ ອາພາໂຘ ຕສ຺ສ ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໓໕໔).

໕໓໙. ຍສ຺ສ ອໂຘນາຠິ ອຸພ຺ຠຊາຓຸມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ຍສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນາຠິຍາ ເຫຏ຺ຐາ ຊາຓຸມຓ຺ຑລານໍ ອຸປຣິ. ກຓ຺ຑູຕິ ກຈ຺ຉຸ. ປິຬກາຕິ ໂລຫິຕຕຸຓ຺ຑິກາ ສຸຂຸມປິຬກາ. ອສ຺ສາໂວຕິ ອຣິສຠຄນ຺ທຣມຘຸເມຫາທີນໍ ວເສນ ອສຸຈິປຄ຺ຆຣຓກໍ. ຖຸລ຺ລກຈ຺ຉຸ ວາ ອາພາໂຘຕິ ມຫາປິຬກາພາໂຘ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຉສມຸຏ຺ຐານໍ.

ກຓ຺ຑຸປຏິຈ຺ຉາທິສິກ຺ຂາປທໍ ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໔໒. ນວເມ – ວສ຺ສິກສາຏິກາ ອນຸຎ຺ຎາຕາ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ຖ ອນຸຎ຺ຎາຕາ? ຈີວຣກ຺ຂນ຺ຘເກ ວິສາຂາວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ວສ຺ສິກສາຏິກ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໓໕໒). ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຉສມຸຏ຺ຐານໍ.

ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທໍ ນວມໍ.

໑໐. ນນ຺ທຕ຺ເຖຣສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໔໗. ທສເມ – ຈຕຸຣງ຺ຄຸໂລມໂກຕິ ຈຕູຫິ ອງ຺ຄຸເລຫິ ອູນກປ຺ປມາໂຓ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຉສມຸຏ຺ຐານໍ.

ນນ຺ທຕ຺ເຖຣສິກ຺ຂາປທໍ ທສມໍ.

ສມຕ຺ໂຕ ວຓ຺ຓນາກ຺ກເມນ ຣຕນວຄ຺ໂຄ ນວໂມ.

ອຸທ຺ທິຏ຺ຐາ ໂຂຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕນຍເມວາຕິ.

ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍສໍວຓ຺ຓນາຍ

ຂຸທ຺ທກວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

ປາຈິຕ຺ຕິຍກຓ຺ຑໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.