໕. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິວຄ຺ໂຄ

໑. ວິຘາສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໒. ປຎ຺ຈມວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐເມ ຕິສ຺ໂສ ວິຘາຕິ ຕໂຍ ມານໂກຏ຺ຐາສາ, ມາໂນເຍວ ວາ. ຕຖາ ຕຖາ ວິທຫນໂຕ ຫິ ມາໂນວ ວິຘາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໒. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໓. ທຸຕິເຍ ຣຎ຺ໂຎ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຕ຺ຕໂນ ສິຣິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຣາຊຕິ, ຈຕູຫິ ວາ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູຫິ ໂລກໍ ຣຎ຺ເຊຕີຕິ ຣາຊາ, ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ. ‘‘ປວຕ຺ຕຕຸ ຠວໍ ຈກ຺ກຣຕນ’’ນ຺ຕິ ປຸຎ຺ຎານຸຠາເວນ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຕາຍ ວາຈາຍ ໂຈເທນ຺ໂຕ ຈກ຺ກໍ ວຕ຺ເຕຕີຕິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ, ຕສ຺ສ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ. ປາຕຸຠາວາຕິ ປາຕຸຠາເວນ. ສຕ຺ຕນ຺ນນ຺ຕິ ຄຓນປຣິຈ຺ເຉໂທ. ຣຕນານນ຺ຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນອຕ຺ຖທສ຺ສນໍ. ວຈນຕ຺ໂຖ ປເນຕ຺ຖ ຣຕິຊນນຏ຺ເຐນ ຣຕນໍ. ອປິຈ –

‘‘ຈິຕ຺ຕີກຕໍ ມຫຄ຺ຆຎ຺ຈ, ອຕຸລໍ ທຸລ຺ລຠທສ຺ສນໍ;

ອໂນມສຕ຺ຕປຣິໂຠຄໍ, ຣຕນໍ ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ.

ຈກ຺ກຣຕນສ຺ສ ຈ ນິພ຺ພຕ຺ຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຎ຺ຎໍ ເທວຏ຺ຐານໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ສພ຺ເພວ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜາທີຫິ ຕສ຺ເສວ ປູຊຎ຺ຈ ອຠິວາທນາທີນິ ຈ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ຈິຕ຺ຕີກຕຏ຺ເຐນ ຣຕນໍ. ຈກ຺ກຣຕນສ຺ສ ຈ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ນາມ ຘນໍ ອຄ຺ຆຕີ’’ຕິ ອຄ຺ໂຆ ນຕ຺ຖິ, ອິຕິ ມຫຄ຺ຆຏ຺ເຐນາປິ ຣຕນໍ. ຈກ຺ກຣຕນຎ຺ຈ ອຎ຺ເຎຫິ ໂລເກ ວິຊ຺ຊມານຣຕເນຫິ ອສທິສນ຺ຕິ ອຕຸລຏ຺ເຐນ ຣຕນໍ. ຍສ຺ມາ ປນ ຍສ຺ມິໍ ກປ຺ເປ ພຸທ຺ຘາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມິໍເຍວ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ, ພຸທ຺ຘາ ຈ ກທາຈິ ກຣຫຈິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ທຸລ຺ລຠທສ຺ສນຏ຺ເຐນ ຣຕນໍ. ຕເທຕໍ ຊາຕິຣູປກຸລອິສ຺ສຣິຍາທີຫິ ອໂນມສ຺ສ ອຸຬາຣສຕ຺ຕສ຺ເສວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ອຎ຺ຎສ຺ສາຕິ ອໂນມສຕ຺ຕປຣິໂຠຄຏ຺ເຐນາປິ ຣຕນໍ. ຍຖາ ຈ ຈກ຺ກຣຕນໍ, ເອວໍ ເສສານິປີຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຈິຕ຺ຕີກຕໍ ມຫຄ຺ຆຎ຺ຈ, ອຕຸລໍ ທຸລ຺ລຠທສ຺ສນໍ;

ອໂນມສຕ຺ຕປຣິໂຠຄໍ, ຣຕນໍ ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ.

ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕີຕິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ໂຍຊນາ – ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ປາຕຸຠາວາ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຣຕນານໍ ປາຕຸຠາໂວຕິ ອຍຸຕ຺ຕໍ. ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຫິ ຈກ຺ກໍ ວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ໂສ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ນາມ ໂຫຕີຕິ ນາຍຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ? ຈກ຺ກວຕ຺ຕນນິຍມາເປກ຺ຂຕາຍ. ໂຍ ຫິ ນິຍເມນ ຈກ຺ກໍ ວຕ຺ເຕສ຺ສຕິ, ໂສ ປຏິສນ຺ຘິໂຕ ປຠຸຕິ ‘‘ຈກ຺ກວຕ຺ຕິ ປາຕຸຠູໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ລທ຺ຘນາມສ຺ສ ຈ ປຸຣິສສ຺ສ ມູລຸປ຺ປຕ຺ຕິວຈນໂຕປິ ຍຸຕ຺ຕເມເວຕໍ. ໂຍ ຫິ ເອສ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ສຕ຺ຕວິເສໂສ, ຕສ຺ສ ປຏິສນ຺ຘິສງ຺ຂາໂຕ ປາຕຸຠາໂວຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ຫິ ປາຕຸຠາວາ ຣຕນານິ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ. ປາຕຸຠູເຕຫິ ປນ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຣິປກ຺ເກ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາເຣ ໂສ ສໍຍຸຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ໂລກສ຺ສ ເຕສຸ ປາຕຸຠາວຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ພຫຸລວຈນໂຕ ຈາປິ ຍຸຕ຺ຕເມເວຕໍ. ຍທາ ຫິ ໂລກສ຺ສ ເຕສຸ ປາຕຸຠາວສຎ຺ຎາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ເອກເມວ ປຐມໍ, ປຈ຺ຉາ ອິຕຣານິ ຉ ປາຕຸຠວນ຺ຕີຕິ ພຫຸລວຈນໂຕ ຈາປິ ເອຕໍ ຍຸຕ຺ຕໍ. ປາຕຸຠາວສ຺ສ ຈ ອຕ຺ຖເຠທໂຕປິ ຍຸຕ຺ຕເມເວຕໍ. ນ ເກວລຎ຺ຫິ ປາຕຸຠູຕເມວ ປາຕຸຠາໂວ, ປາຕຸຠາວຍຕີຕິ ປາຕຸຠາໂວ. ອຍໍ ປາຕຸຠາວສ຺ສ ອຕ຺ຖເຠໂທ. ຍສ຺ມາ ໂຍ ໂສ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາໂຣ ຣາຊານໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໍ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ປາຕຸຠາວຍຕິ, ຕສ຺ມາ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ປາຕຸຠາວາ. ນ ເກວລຎ຺ຫິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິເຍວ, ອິມານິ ປນ ສຕ຺ຕ ຣຕນານິປິ ປາຕຸຠວນ຺ຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ຍເຖວ ຫິ ໂສ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາໂຣ ຣຎ຺ໂຎ ຊນກເຫຕຸ, ເອວໍ ຣຕນານມ຺ປິ ປຣິຍາເຍນ ອຸປນິສ຺ສຍເຫຕູຕິ ຍຸຕ຺ຕເມເວຕໍ ‘‘ຣຎ຺ໂຎ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ປາຕຸຠາວາ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຣຕນານໍ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ອິທານິ ເຕສໍ ຣຕນານໍ ສຣູປວເສນ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ກຕເມສໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຈກ຺ກຣຕນສ຺ສາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ກຣຕນສ຺ສາຕິອາທີສຸ ອຍໍ ສງ຺ເຂປາຘິປ຺ປາໂຍ – ທ຺ວິສຫສ຺ສທີປປຣິວາຣານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາທີປານໍ ສິຣິວິຠວໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທາຕຸໍ ສມຕ຺ຖສ຺ສ ຈກ຺ກຣຕນສ຺ສ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕິ, ຕຖາ ປຸເຣຠຕ຺ຕເມວ ສາຄຣປຣິຍນ຺ຕໍ ປຖວິໍ ອນຸປຣິຍາຍນສມຕ຺ຖສ຺ສ ເວຫາສງ຺ຄມສ຺ສ ຫຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ, ຕາທິສສ຺ເສວ ອສ຺ສຣຕນສ຺ສ, ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄເຕປິ ອນ຺ຘກາເຣ ໂຍຊນປ຺ປມາຓໍ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມິຕ຺ວາ ອາໂລກທສ຺ສນສມຕ຺ຖສ຺ສ ມຓິຣຕນສ຺ສ, ຉພ຺ພິຘໍ ໂທສໍ ວິວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ມນາປຈາຣິໂນ ອິຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ, ໂຍຊນປ຺ປມາເຓ ປເທເສ ອນ຺ໂຕປຖວິຄຕານໍ ນິຘີນໍ ທສ຺ສນສມຕ຺ຖສ຺ສ ຄຫປຕິຣຕນສ຺ສ, ອຄ຺ຄມເຫສິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ສກລຣຊ຺ຊານຸສາສນສມຕ຺ຖສ຺ສ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ຕສງ຺ຂາຕສ຺ສ ປຣິຓາຍກຣຕນສ຺ສ ຈ ປາຕຸຠາໂວ ໂຫຕີຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ເຕສໍ ຈກ຺ກຣຕນາທີນໍ ປາຕຸຠາວວິຘານໍ ມຫາສຸທສ຺ສນາທີສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ອາຄຕເມວ. ອຕ຺ໂຖປິສ຺ສ ເຕສໍ ວຓ຺ຓນາຍ ສໍວຓ຺ຓິໂຕເຍວ.

ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນສ຺ສາຕິອາທີສຸ ສຣິກ຺ຂກຕາ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພາ – ຍເຖວ ຫິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ຈກ຺ກຣຕນໍ ສພ຺ພຣຕນານໍ ປຸເຣຈຣໍ, ເອວໍ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນໍ ສພ຺ເພສໍ ຈຕຸຠູມກຘມ຺ມານໍ ປຸເຣຈຣນ຺ຕິ, ປຸເຣຈຣຓຏ຺ເຐນ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກຣຕນສທິສໍ ໂຫຕິ. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ຈ ຣຕເນສຸ ມຫາກາຍູປປນ຺ນໍ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄຕໍ ວິປຸລໍ ມຫນ຺ຕໍ ຫຕ຺ຖິຣຕນໍ, ອິທມ຺ປິ ຘມ຺ມວິຈຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນໍ ມຫນ຺ຕໍ ຘມ຺ມກາຍູປປນ຺ນໍ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄຕໍ ວິປຸລໍ ມຫນ຺ຕນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິຣຕນສທິສໍ ໂຫຕິ. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ອສ຺ສຣຕນໍ ສີຆໍ ລຫຸ ຊວໍ, ອິທມ຺ປິ ວີຣິຍສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນໍ ສີຆໍ ລຫຸ ຊວນ຺ຕິ ອິມາຍ ສີຆລຫຸຊວຕາຍ ອສ຺ສຣຕນສທິສໍ ໂຫຕິ. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ມຓິຣຕນໍ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມຕິ, ອາໂລກໍ ທສ຺ເສຕິ, ອິທມ຺ປິ ປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນໍ ຕາຍ ເອກນ຺ຕກຸສລຕ຺ຕາ ກິເລສນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມຕິ, ສຫຊາຕປຈ຺ຈຍາທິວເສນ ຎາຓາໂລກໍ ທສ຺ເສຕີຕິ ອິມິນາ ອນ຺ຘກາຣວິຘມນອາໂລກທສ຺ສນຠາເວນ ມຓິຣຕນສທິສໍ ໂຫຕິ.

ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ອິຕ຺ຖິຣຕນໍ ກາຍຈິຕ຺ຕທຣຖໍ ປຏິປສ຺ສມ຺ເຠຕິ, ປຣິຬາຫໍ ວູປສເມຕິ. ອິທມ຺ປິ ປສ຺ສທ຺ຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນໍ ກາຍຈິຕ຺ຕທຣຖໍ ປຏິປສ຺ສມ຺ເຠຕິ, ປຣິຬາຫໍ ວູປສເມຕີຕິ ອິຕ຺ຖິຣຕນສທິສໍ ໂຫຕິ. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ຄຫປຕິຣຕນໍ ອິຈ຺ຉິຕິຈ຺ຉິຕກ຺ຂເຓ ຘນທາເນນ ວິກ຺ເຂປໍ ປຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ ກໂຣຕິ, ອິທມ຺ປິ ສມາຘິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນໍ ຍຖິຈ຺ຉິຕາທິວເສນ ອປ຺ປນໍ ສມ຺ປາເທຕິ, ວິກ຺ເຂປໍ ປຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ ກໂຣຕີຕິ ຄຫປຕິຣຕນສທິສໍ ໂຫຕິ. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ຈ ປຣິຓາຍກຣຕນໍ ສພ຺ພຕ຺ຖກິຈ຺ຈສມ຺ປາທເນນ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ກຕໍ ກໂຣຕິ. ອິທມ຺ປິ ອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຣຕນໍ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທໍ ລີນຸທ຺ຘຈ຺ຈໂຕ ໂມເຈຕ຺ວາ ປໂຍຄມຊ຺ຌຕ຺ເຕ ຐປຍມານໍ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ກຕໍ ກໂຣຕີຕິ ປຣິຓາຍກຣຕນສທິສໍ ໂຫຕິ. ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ຈຕຸຠູມໂກ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉໂທ ກຖິໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໔-໑໐. ທຸປ຺ປຎ຺ຎສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໒໕-໒໓໑. ຈຕຸຕ຺ເຖ ເອຬມູໂຄຕິ ມຸເຂນ ວາຈໍ ນິຈ຺ຉາເຣຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ໂຕປິ ໂທເສຫິ ມູໂຄ ອສມ຺ປນ຺ນວຈໂນ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ຈກ຺ກວຕ຺ຕິວຄ຺ໂຄ.