໑. ເວຬຸທ຺ວາຣວຄ຺ໂຄ

໑. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣາຊສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໙໗. ໂສຕາປຕ຺ຕິສໍຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຐເມ ກິຎ຺ຈາປີຕິ ອນຸຄ຺ຄຫຄຣຫເຓສຸ ນິປາໂຕ. ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຫິ ມຫາທີປານໍ ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ຈໍ ຣຊ຺ຊໍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ອປາຍານໍ ອປ຺ປຫີນຠາວໍ ຄຣຫນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຈຕຸນ຺ນໍ ທີປານນ຺ຕິ ທ຺ວິສຫສ຺ສທີປປຣິວາຣານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາທີປານໍ. ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ຈນ຺ຕິ ອິສ຺ສຣຠາໂວ ອິສ຺ສຣິຍໍ, ອຘິປຕິຠາໂວ ອາຘິປຈ຺ຈໍ, ອິສ຺ສຣິຍໍ ອາຘິປຈ຺ຈໍ ເອຕສ຺ມິໍ ຣຊ຺ເຊ, ນ ເຉທນເຠທນນ຺ຕິ ອິສ຺ສຣິຍາຘິປຈ຺ຈໍ. ກາເຣຕ຺ວາຕິ ເອວຣູປໍ ຣຊ຺ຊໍ ປວຕ຺ຕາເປຕ຺ວາ. ກິຎ຺ຈາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກຕິ ເອຕ຺ຖ ອນຸຄ຺ຄຫປສໍສາສຸ ນິປາໂຕ. ປິຓ຺ຑິຍາໂລເປນ ຫິ ຍາປນໍ ອນຸຄ຺ຄຫນ຺ໂຕ ຈຕຸນ຺ນຎ຺ຈ ອປາຍານໍ ປຫີນຠາວໍ ປສໍສນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນນ຺ຕການີຕິ ອນນ຺ຕການິ. ເຕຣສຫຕ຺ໂຖປິ ຫິ ວຕ຺ຖສາຏໂກ ທສຈ຺ເຉທນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນນ຺ຕກນ຺ເຕວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນາຕິ ອຈລປ຺ປສາເທນ. ໂສ ປນາຍໍ ປສາໂທ ກິໍ ເອໂກ, ອເນໂກຕິ? ເອໂກວ, ໂສ ມຄ຺ເຄນ ອາຄຕປ຺ປສາໂທ. ເຍສຸ ປນ ວຕ຺ຖູສຸ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຣຸຫຕິ, ເຕສໍ ວເສນ ‘‘ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຕິຘາ ວຸຕ຺ໂຕ. ຍສ຺ມາ ຈ ເອໂກ, ຕສ຺ມາວ ນິນ຺ນານາກຣໂຓ ໂຫຕິ. ອຣິຍສາວກສ຺ສ ຫິ ພຸທ຺ເຘເຍວ ປສາໂທ ຈ ເປມຎ຺ຈ ຄາຣວຎ຺ຈ ມຫນ຺ຕໍ, ນ ຘມ຺ເມ ວາ ສງ຺ເຆ ວາ, ຘມ຺ເມເຍວ ວາ ມຫນ຺ຕໍ, ນ ພຸທ຺ເຘ ວາ ສງ຺ເຆ ວາ, ສງ຺ເຆເຍວ ວາ ມຫນ຺ຕໍ, ນ ພຸທ຺ເຘ ວາ ຘມ຺ເມ ວາຕິ ເອຕໍ ນຕ຺ຖິ. ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາຕິອາທີນິ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວິຕ຺ຖາຣິຕາເນວ.

ອຣິຍກນ຺ເຕຫີຕິ ອຣິຍານໍ ກນ຺ເຕຫິ ປິເຍຫິ ມນາເປຫິ. ປຎ຺ຈ ຫິ ສີລານິ ຠວນ຺ຕຣຄຕາປິ ອຣິຍາ ນ ໂກເປນ຺ຕິ, ເອວໍ ເຕສໍ ປິຍານິ. ຕານິ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຂຓ຺ເຑຫີຕິອາທິ ສທິສວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຸຂວຏ຺ຏິຍຎ຺ຫິ ຉິນ຺ເນກເທສາ ປາຕິ ຂຓ຺ຑາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ມຊ຺ເຌ ຠິນ຺ນາ ຉິທ຺ທາຕິ, ເອກສ຺ມິໍ ປເທເສ ວິສຠາຄວຓ຺ຓາ ຄາວີ ສພລາຕິ, ນານາພິນ຺ທຸຈິຕ຺ຕາ ກມ຺ມາສາຕິ, ເອວເມວ ປຏິປາຏິຍາ ອາທິມ຺ຫິ ວາ ອນ຺ເຕ ວາ ຠິນ຺ນໍ ສີລໍ ຂຓ຺ຑໍ ນາມ, ມຊ຺ເຌ ຠິນ຺ນໍ ຉິທ຺ທໍ, ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາ ຕິຓ຺ຓໍ ວາ ປຏິປາຏິຍາ ຠິນ຺ນຕ຺ຕາ ສພລໍ, ເອກນ຺ຕຣໍ ຠິນ຺ນໍ ກມ຺ມາສໍ. ເຕສໍ ໂທສານໍ ອຠາເວນ ອຂຓ຺ຑາທິຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ຠຸຊິສ຺ເສຫີຕິ ຠຸຊິສ຺ສຠາວກເຣຫິ. ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ເຖຫີຕິ ພຸທ຺ຘາທີຫິ ວິຎ຺ຎູຫິ ປສໍສິເຕຫິ. ອປຣາມຏ຺ເຐຫີຕິ ‘‘ອິທໍ ນາມ ຕຍາ ກຕໍ, ອິທໍ ວີຕິກ຺ກນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປຣາມສິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ເຍຫິ. ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິເກຫີຕິ ອປ຺ປນາສມາຘິໍ ອຸປຈາຣສມາຘິໍ ວາ ສໍວຕ຺ເຕຕຸໍ ສມຕ຺ເຖຫິ.

໒. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິໂຍຄຘສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໙໘. ທຸຕິເຍ ເຍສໍ ສທ຺ຘາຕິ ປເທນ ພຸທ຺ເຘ ປສາໂທ ຄຫິໂຕ. ສີລນ຺ຕິ ປເທນ ອຣິຍກນ຺ຕານິ ສີລານິ ຄຫິຕານິ. ປສາໂທຕິ ປເທນ ສງ຺ເຆ ປສາໂທ ຄຫິໂຕ. ຘມ຺ມທສ຺ສນນ຺ຕິ ປເທນ ຘມ຺ເມ ປສາໂທ ຄຫິໂຕຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄານິ ວຸຕ຺ຕານິ. ກາເລນ ປຈ຺ເຈນ຺ຕີຕິ ກາເລນ ປາປຸຓນ຺ຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິໂຍຄຘໍ ສຸຂນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ໂອຄາຫິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ອຸປຣິມຄ຺ຄຕ຺ຕຍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ສຸຂໍ. ໂຍ ປເນສ ຄາຖາຍ ອາຄໂຕ ປສາໂທ, ໂສ ກຕຣປສາໂທ ໂຫຕີຕິ. ຕິປິຏກຈູຬາຠຍຕ຺ເຖໂຣ ຕາວ ‘‘ມຄ຺ຄປສາໂທ’’ຕິ ອາຫ, ຕິປິຏກຈູຬນາຄຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ອາຄຕມຄ຺ຄສ຺ສ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓປ຺ປສາໂທ’’ຕິ. ອຸໂຠປິ ເຖຣາ ປຓ຺ຑິຕາ ພຫຸສ຺ສຸຕາ, ອຸຠິນ຺ນໍ ສຸຠາສິຕໍ. ມິສ຺ສກປ຺ປສາໂທ ເອໂສຕິ.

໓. ທີຆາວຸອຸປາສກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໙໙໙. ຕຕິເຍ ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ຈຕູສຸ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ເຄສຸ ສນ຺ທິສ຺ສສິ, ຕສ຺ມາ. ວິຊ຺ຊາຠາຄິເຍຕິ ວິຊ຺ຊາໂກຏ຺ຐາສິເກ. ສພ຺ພສງ຺ຂາເຣສູຕິ ສພ຺ເພສຸ ເຕຠູມກສງ຺ຂາເຣສຸ. ເອວມສ຺ສ ອຸປຣິ ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄານໍ ວິປສ຺ສນາ ກຖິຕາ. ວິຆາຕນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂໍ.

໔-໕. ປຐມສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໐໐໐-໑໐໐໑. ຈຕຸຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ປຎ຺ຈເມ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄນ຺ຕິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍາ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິລາຠງ຺ຄໍ. ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາທາທໂຍ ປນ ປຏິລທ຺ຘຄຸຓາ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ອງ຺ຄາ ນາມ, ເຕປິ ປນ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄນ຺ຕິ ອາຄຕາ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ວຈນຕ຺ໂຖ – ສປ຺ປຸຣິເສ ເສວນ຺ໂຕ ຠຊນ຺ໂຕ ປຍິຣຸປາສນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມໍ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິໍ ປຏິລຠຕີຕິ ສປ຺ປຸຣິສສໍເສວາທໂຍ ໂສຕາປຕ຺ຕິອຕ຺ຖາຍ ອງ຺ຄນ຺ຕິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄໍ ນາມ, ອິຕເຣ ປຐມມຄ຺ຄສງ຺ຂາຕາຍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍາ ອງ຺ຄນ຺ຕິປິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄໍ, ປຏິວິທ຺ຘໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ຄສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິມຄ຺ໂຄ ອງ຺ຄນ຺ຕິປິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຍງ຺ຄໍ.

໖. ຖປຕິສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໐໒. ຉຏ຺ເຐ ສາຘຸເກ ປຏິວສນ຺ຕີຕິ ສາຘຸກນາມເກ ອຕ຺ຕໂນ ໂຠຄຄາມເກ ວສນ຺ຕິ. ເຕສຸ ອິສິທຕ຺ໂຕ ສກທາຄາມີ, ປຸຣາໂຓ ໂສຕາປນ຺ໂນ ສທາຣສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ. ມຄ຺ເຄ ປຸຣິສໍ ຐເປສຸນ຺ຕິ ເຕສໍ ກິຣ ຄາມທ຺ວາເຣນ ຠຄວໂຕ ຄມນມຄ຺ໂຄ. ຕສ຺ມາ ‘‘ຠຄວາ ກາເລ ວາ ອກາເລ ວາ ອມ຺ຫາກໍ ສຸຕ຺ຕານໍ ວາ ປມຕ຺ຕານໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອຖ ປສ຺ສິຕຸໍ ນ ລເຠຍ຺ຍາມາ’’ຕິ ມຄ຺ຄມຊ຺ເຌ ປຸຣິສໍ ຐເປສຸໍ.

ອນຸພນ຺ຘິໍສູຕິ ນ ທູຣໂຕວ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘິໍສຸ, ຠຄວາ ປນ ສກຏມຄ຺ຄສ຺ສ ມຊ຺ເຌ ຊງ຺ຆມຄ຺ເຄນ ອຄມາສິ, ອິຕເຣ ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ ອນຸຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ອຄມໍສຸ. ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມາຕິ ພຸທ຺ຘານຎ຺ຫິ ເກນຈິ ສທ຺ຘິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍເຍວ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ ເກນຈິ ສທ຺ຘິໍ ຐິຕການໍ, ເກນຈິ ສທ຺ຘິໍ ທິວສຠາຄໍ ນິສິນ຺ນານໍ. ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິເມຫິ ເມ ສທ຺ຘິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກາຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ, ຐິຕເກນປິ ກາຕຸໍ ນ ຍຸຕ຺ຕໍ, ອິເມ ຫິ ມຍ຺ຫໍ ສາສເນ ສາມິໂນ ອາຄຕຜລາ. ອິເມຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິສີທິຕ຺ວາວ ທິວສຠາຄໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ເຍນ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຣຸກ຺ຂມູລໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທີຕິ ເຕ ກິຣ ຉຕ຺ຕຸປາຫນໍ ກຕ຺ຕຣທຓ຺ຑໍ ປາທພ຺ຠຎ຺ຊນເຕລາທີນິ ເຈວ ອຏ຺ຐວິຘຎ຺ຈ ປານກໍ ສຣຠປາທປລ຺ລງ຺ກຎ຺ຈ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ອຄມໍສຸ, ອາຠຕໍ ປລ຺ລງ຺ກມ຺ປິ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ອທໍສຸ, ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ມິໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສູຕິ ເສສານິ ຉຕ຺ຕຸປາຫນາທີນິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ເທຖາຕິ ວຕ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ.

ສາວຕ຺ຖິຍາ ໂກສເລສຸ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກມິສ຺ສຕີຕິອາທິ ສພ຺ພໍ ມຊ຺ຌິມປເທສວເສນວ ວຸຕ຺ຕໍ. ກສ຺ມາ? ນິຍຕຕ຺ຕາ. ຠຄວໂຕ ຫິ ຈາຣິກາຈຣຓມ຺ປິ ອຣຸຓຸຏ຺ຐາປນມ຺ປິ ນິຍຕໍ, ມຊ຺ຌິມປເທເສເຍວ ຈາຣິກໍ ຈຣຕິ, ມຊ຺ຌິມເທເສ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐເປຕີຕິ ນິຍຕຕ຺ຕາ ມຊ຺ຌິມເທສວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອາສນ຺ເນ ໂນ ຠຄວາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ເກວລໍ ອາສນ຺ນຕ຺ຕາເຍວ ເຕສໍ ໂສມນສ຺ສໍ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ‘‘ອິທານິ ທານໍ ທາຕຸໍ ຄນ຺ຘມາລາທີຫິ ປູຊໍ ກາຕຸໍ ຘມ຺ມໍ ໂສຕຸໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕຸໍ ລຠິສ຺ສາມາ’’ຕິ ເຕສໍ ໂສມນສ຺ສໍ ໂຫຕິ.

ຕສ຺ມາຕິຫ ຖປຕໂຍ ສມ຺ພາໂຘ ຆຣາວາໂສຕິ ຖປຕໂຍ ຍສ຺ມາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ມຍິ ທູຣີຠູເຕ ອນປ຺ປກໍ ໂທມນສ຺ສໍ, ອາສນ຺ເນ ອນປ຺ປກໍ ໂສມນສ຺ສໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາປິ ເວທິຕພ຺ພເມຕໍ ‘‘ສມ຺ພາໂຘ ຆຣາວາໂສ’’ຕິ. ຆຣາວາສສ຺ສ ຫິ ໂທເສນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວໍ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ຆຣາວາສໍ ປຫາຍ ປພ຺ພຊິຕາ, ອຖ ເອວໍ ໂວ ມຍາ ສທ຺ຘິໍເຍວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານຎ຺ຈ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕານຎ຺ຈ ຕໍ ນ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທີເປນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສກິຎ຺ຈນສປລິໂພຘຏ຺ເຐນ ສມ຺ພາຘຕາ ເວທິຕພ຺ພາ. ມຫາວາເສ ວສນ຺ຕສ຺ສປິ ຫິ ສກິຎ຺ຈນສປລິໂພຘຏ຺ເຐນ ຆຣາວາໂສ ສມ຺ພາໂຘວ. ຣຊາປໂຖຕິ ຣາຄໂທສໂມຫຣຊານໍ ອາປໂຖ, ອາຄມນຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອພ຺ໂຠກາໂສ ປພ຺ພຊ຺ຊາຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ປນ ອກິຎ຺ຈນອປລິໂພຘຏ຺ເຐນ ອພ຺ໂຠກາໂສ. ຈຕຸຣຕນິເກປິ ຫິ ຄພ຺ເຠ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປລ຺ລງ຺ເກນ ປລ຺ລງ຺ກໍ ຆເຏຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນານມ຺ປິ ອກິຎ຺ຈນອປລິໂພຘຏ຺ເຐນ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ອພ຺ໂຠກາໂສ ນາມ ໂຫຕິ. ອລຎ຺ຈ ປນ ໂວ ຖປຕໂຍ ອປ຺ປມາທາຍາຕິ ເອວໍ ສມ຺ພາເຘ ຆຣາວາເສ ວສນ຺ຕານໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອປ຺ປມາທເມວ ກາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອກໍ ປຸຣໂຕ ເອກໍ ປຈ຺ຉໂຕ ນິສີທາເປມາຕິ ເຕ ກິຣ ທ຺ເວປິ ຊນາ ສພ຺ພາລງ຺ກາຣປຏິມຓ຺ຑິເຕສຸ ທ຺ວີສຸ ນາເຄສຸ ຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ເອວໍ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ນາຄໍ ມຊ຺ເຌ ກຕ຺ວາ ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວມາຫໍສຸ. ນາໂຄປິ ຣກ຺ຂິຕພ຺ໂພຕິ ຍຖາ ກິຎ຺ຈິ ວິເສວິຕໍ ນ ກໂຣຕິ, ເອວໍ ຣກ຺ຂິຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ. ຕາປິ ຠຄິນິໂຍຕິ ຍຖາ ປມາທໍ ນາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເອວໍ ຣກ຺ຂິຕພ຺ພາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕາປີຕິ ສິຕຫສິຕກຖິຕວິເປກ຺ຂິຕາທີນິ ອກໂຣນ຺ເຕຫິ ອຕ຺ຕາປິ ຣກ຺ຂິຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ. (ເຕຫິ ຕຖາ ກໂຣນ຺ເຕຫິ ນ ອຕ຺ຕາປິ ຣກ຺ຂິຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ). ຕຖາ ກໂຣນ຺ໂຕ ຫິ ‘‘ສາມິທຸພ຺ໂຠ ເອໂສ’’ຕິ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມາຕິຫ ຖປຕໂຍຕິ ຍສ຺ມາ ຕຸມ຺ເຫ ຣາຊາ ນິຈ຺ຈໍ ຣາຊຠຓ຺ຑໍ ປຏິຈ຺ຉາເປຕິ, ຕສ຺ມາປິ ສມ຺ພາໂຘ ຆຣາວາໂສ ຣຊາປໂຖ. ຍສ຺ມາ ປນ ປໍສຸກູລິກຠິກ຺ຂຸໍ ເອວໍ ປຏິຈ຺ຉາເປນ຺ໂຕ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ອພ຺ໂຠກາໂສ ປພ຺ພຊ຺ຊາ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖາປິ ອລຎ຺ຈ ປນ ໂວ ຖປຕໂຍ ອປ຺ປມາທາຍ ອປ຺ປມາທເມວ ກໂຣຖາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ມຸຕ຺ຕຈາໂຄຕິ ວິສ຺ສຏ຺ຐຈາໂຄ. ປຍຕປາຓີຕິ ອາຄຕາຄຕານໍ ທານຕ຺ຖາຍ ໂຘຕຫຕ຺ໂຖ. ໂວສ຺ສຄ຺ຄຣໂຕຕິ ໂວສ຺ສຄ຺ຄສງ຺ຂາເຕ ຈາເຄ ຣໂຕ. ຍາຈໂຍໂຄຕິ ຍາຈິຕພ຺ພກຍຸຕ຺ໂຕ. ທານສໍວິຠາຄຣໂຕຕິ ທາເນນ ເຈວ ອປ຺ປມຕ຺ຕກມ຺ປິ ກິຎ຺ຈິ ລທ຺ຘາ ຕໂຕປິ ສໍວິຠາເຄ ຣໂຕ. ອປ຺ປຏິວິຠຕ຺ຕນ຺ຕິ ‘‘ອິທໍ ອມ຺ຫາກໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອິທໍ ຠິກ຺ຂູນ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອກຕວິຠາຄໍ, ສພ຺ພໍ ທາຕພ຺ພເມວ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໗. ເວຬຸທ຺ວາເຣຍ຺ຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໐໓. ສຕ຺ຕເມ ເວຬຸທ຺ວາຣນ຺ຕິ ຄາມທ຺ວາເຣ ປເວຓິອາຄຕສ຺ສ ເວຬຸຄຈ຺ຉສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ ເອວໍລທ຺ຘນາໂມ ຄາໂມ. ອຕ຺ຕຸປນາຍິກນ຺ຕິ ອຕ຺ຕນິ ອຸປເນຕພ຺ພໍ. ສມ຺ຜຠາເສນາຕິ ອມນ຺ຕຠາເສນ. ສມ຺ຜປ຺ປລາປຠາເສນາຕິ ສມ຺ຜປ຺ປລາປສມ຺ຠາເສນ ນິຣຕ຺ຖເກນ ອຎ຺ຎາຓວຈເນນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໘-໙. ປຐມຄິຎ຺ຊກາວສຖສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໑໐໐໔-໕. ອຏ຺ຐເມ ຎາຕິເກຕິ ເອກໍ ຕຬາກໍ ນິສ຺ສາຍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຈູຬປິຕິມຫາປິຕິປຸຕ຺ຕານໍ ທ຺ເວ ຄາມາ, ເຕສຸ ເອກສ຺ມິໍ ຄາມເກ. ຄິຎ຺ຊກາວສເຖຕິ ອິຏ຺ຐກາມເຍ ອາວສເຖ. ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານນ຺ຕິ ເຫຏ຺ຐາຠາຄິຍານໍ, ກາມຠເວເຍວ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄາຫາປການນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂອຣນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາເມຫິ ວາ ຕີຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ປຫາຕພ຺ພານີຕິປິ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານິ. ຕຕ຺ຖ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ພ຺ຍາປາໂທຕິ ອິມານິ ທ຺ເວ ສມາປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອວິກ຺ຂມ຺ຠິຕານິ ມຄ຺ເຄນ ວາ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນານິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິວເສນ ອຸທ຺ຘໍ ຠາຄໍ ຣູປຠວໍ ອຣູປຠວໍ ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ເທນ຺ຕິ. ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິອາທີນິ ຕີຓິ ຕຕ຺ຖ ນິພ຺ພຕ຺ຕມ຺ປິ ອາເນຕ຺ວາ ປຸນ ອິເຘວ ນິພ຺ພຕ຺ຕາເປນ຺ຕີຕິ ສພ຺ພານິປິ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍາເນວ. ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມຕິ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ອນາຄມນສຠາໂວ.

ຣາຄໂທສໂມຫານໍ ຕນຸຕ຺ຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ກທາຈິ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ປຣິຍຸຏ຺ຐານມນ຺ທຕາຍ ຈາຕິ ທ຺ເວຘາປິ ຕນຸຠາໂວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສກທາຄາມິສ຺ສ ຫິ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ວິຍ ອຠິຓ຺ຫໍ ຣາຄາທໂຍ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ກທາຈິ ກຣຫຈິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ຈ ນ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ວິຍ ພຫລພຫລາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ມກ຺ຂິປຕ຺ຕໍ ວິຍ ຕນຸກາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ທີຆຠາຓກຕິປິຏກມຫາສີວຕ຺ເຖໂຣ ປນາຫ – ‘‘ຍສ຺ມາ ສກທາຄາມິສ຺ສ ປຸຕ຺ຕຘີຕໂຣ ໂຫນ຺ຕິ, ໂອໂຣຘາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ພຫລາ ກິເລສາ. ອິທໍ ປນ ຠວຕນຸກວເສນ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ. ຕໍ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ‘‘ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ສຕ຺ຕ ຠເວ ຐເປຕ຺ວາ ອຏ຺ຐເມ ຠເວ ຠວຕນຸກໍ ນຕ຺ຖິ, ສກທາຄາມິສ຺ສ ທ຺ເວ ຠເວ ຐເປຕ຺ວາ ປຎ຺ຈສຸ ຠເວສຸ ຠວຕນຸກໍ ນຕ຺ຖິ, ອນາຄາມິສ຺ສ ຣູປາຣູປຠວໍ ຐເປຕ຺ວາ ກາມຠເວ ຠວຕນຸກໍ ນຕ຺ຖິ, ຂີຓາສວສ຺ສ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິ ຠເວ ຠວຕນຸກໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ອິມໍ ໂລກນ຺ຕິ ອິມໍ ກາມາວຈຣໂລກໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ສເຈ ຫິ ມນຸສ຺ເສສຸ ສກທາຄາມິຜລໍ ປຕ຺ໂຕ ເທເວສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ປນ ອວສ຺ສໍ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ. ເທເວສຸ ສກທາຄາມິຜລໍ ປຕ຺ໂຕປິ ສເຈ ມນຸສ຺ເສສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ປນ ອວສ຺ສໍ ເທວໂລກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຈ຺ຉິກໂຣຕີຕິ.

ວິນິປຕນໍ ວິນິປາໂຕ, ນາສ຺ສ ວິນິປາໂຕ ຘມ຺ໂມຕິ ອວິນິປາຕຘມ຺ໂມ, ຈຕູສຸ ອປາເຍສຸ ອວິນິປາຕນສຠາໂວຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິຍໂຕຕິ ຘມ຺ມນິຍາເມນ ນິຍໂຕ. ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓຕິ ອຸປຣິມຄ຺ຄຕ຺ຕຍສງ຺ຂາຕາ ສມ຺ໂພຘິ ປຣໍ ອຍນໍ ອສ຺ສ ຄຕິ ປຏິສຣຓໍ ອວສ຺ສໍ ປຕ຺ຕພ຺ພາຕິ ສມ຺ໂພຘິປຣາຍໂຓ. ວິເຫສາເວສາຕິ ເຕສໍ ເຕສໍ ຎາຓຄຕິໍ ຎາຓູປປຕ຺ຕິໍ ຎາຓາຠິສມ຺ປຣາຍໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ກາຍກິລມໂຖວ ເອສ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສາຕິ ທີເປຕິ. ຈິຕ຺ຕວິເຫສາ ປນ ພຸທ຺ຘານໍ ນຕ຺ຖິ.

ຘມ຺ມາທາສນ຺ຕິ ຘມ຺ມມຍໍ ອາທາສໍ. ເຍນາຕິ ເຍນ ຘມ຺ມາທາເສນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຂີຓາປາຍທຸຄ຺ຄຕິວິນິປາໂຕຕິ ອິທໍ ນິຣຍາທີນໍເຍວ ເວວຈນວເສເນວ ວຸຕ຺ຕໍ. ນິຣຍາທໂຍ ຫິ ວຑ຺ຒິສງ຺ຂາຕໂຕ ອຍໂຕ ອເປຕຕ຺ຕາ ອປາໂຍ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຄຕິ ປຏິສຣຓນ຺ຕິ. ທຸຄ຺ຄຕິ, ທຸກ຺ກຏກາຣິໂນ ເອຕ຺ຖ ວິວສາ ນິປຕນ຺ຕີຕິ ວິນິປາໂຕ. ນວມໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

໑໐. ຕຕິຍຄິຎ຺ຊກາວສຖສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໐໖. ທສເມ ປໂຣປຎ຺ຎາສາຕິ ອຕິເຣກປຎ຺ຎາສ. ສາຘິກນວຸຕີຕິ ອຕິເຣກນວຸຕິ. ຉາຕິເຣການີຕິ ຉຫິ ອຘິການິ. ໂສ ກິຣ ຄາໂມ ກິຎ຺ຈາປິ ນາຕິມຫາ ອໂຫສິ, ອຣິຍສາວກາ ປເນຕ຺ຖ ພຫູ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຫິວາຕໂຣເຄນ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ຈຕຸວີສຕິ ປາຓສຕສຫສ຺ສານິ ກາລມກໍສຸ, ເຕສຸ ອຣິຍສາວກາ ເອຕ຺ຕກາ ນາມ ອເຫສຸໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ເວຬຸທ຺ວາຣວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.