໘-໑໐. ມຫາທິຏ຺ຐິສຸຕ຺ຕາທິວຓ຺ຓນາ

໒໑໓-໒໑໕. ອກຏາຕິ ອກຕາ. ອກຏວິຘາຕິ ອກຕວິຘານາ, ‘‘ເອວໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ເກນຈິ ກາຣິຕາປິ ນ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນິມ຺ມິຕາຕິ ອິທ຺ຘິຍາປິ ນ ນິມ຺ມິຕາ. ອນິມ຺ມາຕາຕິ ອນິມ຺ມາປິຕາ. ‘‘ອນິມ຺ມິຕພ຺ພາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ນ ນິມ຺ມິຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຎ຺ຌາຕິ ວຎ຺ຌປສຸວຎ຺ຌຕາລາທໂຍ ວິຍ ອຜລາ ກສ຺ສຈິ ອຊນກາ. ປພ຺ພຕກູຏໍ ວິຍ ຐິຕາຕິ ກູຏຏ຺ຐາ. ເອສິກຏ຺ຐາຍິໂນ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ຐິຕາຕິ ເອສິກຏ຺ຐາຍິຏ຺ຐິຕາ, ຍຖາ ສຸນິຂາໂຕ ເອສິກຕ຺ຖມ຺ໂຠ ນິຈ຺ຈໂລ ຕິຏ຺ຐຕິ, ເອວໍ ຐິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ອິຎ຺ຊນ຺ຕີຕິ ເອສິກຕ຺ຖມ຺ໂຠ ວິຍ ຐິຕຕ຺ຕາ ນ ຈລນ຺ຕິ. ນ ວິປຣິຓມນ຺ຕີຕິ ປກຕິໍ ນ ວິຊຫນ຺ຕິ. ນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາພາເຘນ຺ຕີຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ນ ອຸປຫນນ຺ຕິ. ນາລນ຺ຕິ ນ ສມຕ຺ຖາ. ປຖວີກາໂຍຕິອາທີສຸ ປຖວີເຍວ ປຖວີກາໂຍ, ປຖວີສມູໂຫ ວາ. ສຕ຺ຕນ຺ນໍຕ຺ເວວ ກາຍານນ຺ຕິ ຍຖາ ມຸຄ຺ຄຣາສິອາທີສຸ ປຫຏໍ ສຕ຺ຖໍ ມຸຄ຺ຄຣາສິອາທີນໍ ອນ຺ຕເຣເນວ ປວິສຕິ, ເອວໍ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ກາຍານໍ ອນ຺ຕເຣນ ຉິທ຺ເທນ ວິວເຣນ ສຕ຺ຖໍ ປວິສຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຫໍ ອິມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປມີ’’ຕິ ເກວລໍ ສຎ຺ຎາມຕ຺ຕເມວ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ຕິ.

ໂຍນິປມຸຂສຕສຫສ຺ສານີຕິ ປມຸຂໂຍນີນໍ ອຸຕ຺ຕມໂຍນີນໍ ຈຸທ຺ທສສຕສຫສ຺ສານິ ອຎ຺ຎານິ ຈ ສຏ຺ຐິສຕານິ ອຎ຺ຎານິ ຈ ຉສຕານິ ປຎ຺ຈ ຈ ກມ຺ມຸໂນ ສຕານີຕິ ປຎ຺ຈກມ຺ມສຕານິ ຈາຕິ ເກວລໍ ຕກ຺ກມຕ຺ຕເກນ ນິຣຕ຺ຖກທິຏ຺ຐິໍ ທີເປນ຺ຕິ. ປຎ຺ຈ ຈ ກມ຺ມານິ ຕີຓິ ຈ ກມ຺ມານີຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເກຈິ ປນາຫຸ ‘‘ປຎ຺ຈ ກມ຺ມານີຕິ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍວເສນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຕີຓີຕິ ກາຍກມ຺ມາທິວເສນາ’’ຕິ. ກມ຺ເມ ຈ ອຑ຺ຒກມ຺ເມ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນສ຺ສ ກາຍກມ຺ມວຈີກມ຺ມານິ ກມ຺ມນ຺ຕິ ລທ຺ຘິ, ມໂນກມ຺ມໍ ອຸປຑ຺ຒກມ຺ມນ຺ຕິ. ທ຺ວຏ຺ຐິປຏິປທາຕິ ທ຺ວາສຏ຺ຐິປຏິປທາຕິ ວທນ຺ຕິ. ທ຺ວຏ຺ຐນ຺ຕຣກປ຺ປາຕິ ເອກສ຺ມິໍ ກປ຺ເປ ຈຕຸສຏ຺ຐິ ອນ຺ຕຣກປ຺ປາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ອຍໍ ປນ ອຎ຺ເຎ ທ຺ເວ ອຊານນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ຉຬາຠິຊາຕິໂຍຕິ ກຓ຺ຫາຠິຊາຕິ ນີລາຠິຊາຕິ ໂລຫິຕາຠິຊາຕິ ຫລິທ຺ທາຠິຊາຕິ ສຸກ຺ກາຠິຊາຕິ ປຣມສຸກ຺ກາຠິຊາຕີຕິ ອິມາ ຉ ອຠິຊາຕິໂຍ ວທນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂອຣພ຺ຠິກາ ສູກຣິກາ ສາກຸຓິກາ ມາຄວິກາ ລຸທ຺ທາ ມຈ຺ຉຆາຕກາ ໂຈຣາ ໂຈຣຆາຕກາ ພນ຺ຘນາຄາຣິກາ, ເຍ ວາ ປນຎ຺ເຎປິ ເກຈິ ກຸຣູຣກມ຺ມນ຺ຕາ, ອຍໍ ກຓ຺ຫາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ນີລາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຕ ກິຣ ຈຕູສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ກຓ຺ຏເກ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຂາທນ຺ຕິ, ‘‘ຠິກ຺ຂູ ຈ ກຓ຺ຏກວຸຕ຺ຕິກາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໖.໕໗) ອຍໍ ຫິສ຺ສ ປາຬິ ເອວ. ອຖ ວາ ກຓ຺ຏກວຸຕ຺ຕິກາ ເອວ ນາມ ເອເກ ປພ຺ພຊິຕາຕິ ວທນ຺ຕິ. ໂລຫິຕາຠິຊາຕິ ນາມ ນິຄຓ຺ຐາ ເອກສາຏກາຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິເມ ກິຣ ປຸຣິເມຫິ ທ຺ວີຫິ ປຓ຺ຑຣຕຣາ. ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ອເຈລກສາວກາ ຫລິທ຺ທາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈຍທາຍເກ ນິຄຓ຺ເຐຫິປິ ເຊຏ຺ຐກຕເຣ ກໂຣນ຺ຕິ. ອາຊີວກາ ອາຊີວິນິໂຍ ອຍໍ ສຸກ຺ກາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຕ ກິຣ ປຸຣິເມຫິ ຈຕູຫິ ປຓ຺ຑຣຕຣາ. ນນ຺ໂທ ວຈ຺ໂຉ, ກິໂສ ສໍກິຈ຺ໂຈ, ມກ຺ຂລິ ໂຄສາໂລ ປຣມສຸກ຺ກາຠິຊາຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຕ ກິຣ ສພ຺ເພຫິ ປຓ຺ຑຣຕຣາ.

ອຏ຺ຐ ປຸຣິສຠູມິໂຍຕິ ມນ຺ທຠູມິ ຂິຑ຺ຑາຠູມິ ວີມໍສກຠູມິ ອຸຊຸຄຕຠູມິ ເສຂຠູມິ ສມຓຠູມິ ຊານນຠູມິ ປນ຺ນຠູມີຕິ ອິມາ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສຠູມິໂຍຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຊາຕທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຕ ທິວເສ ສມ຺ພາຘຏ຺ຐານໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕຕ຺ຕາ ສຕ຺ຕາ ມນ຺ທາ ໂຫນ຺ຕິ ໂມມູຫາ, ອຍໍ ມນ຺ທຠູມີຕິ ວທນ຺ຕິ. ເຍ ປນ ທຸຄ຺ຄຕິໂຕ ອາຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ອຠິຓ຺ຫໍ ໂຣທນ຺ຕິ ເຈວ ວິຣວນ຺ຕິ ຈ, ສຸຄຕິໂຕ ອາຄຕາ ຕໍ ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ຫສນ຺ຕິ, ອຍໍ ຂິຑ຺ຑາຠູມິ ນາມ. ມາຕາປິຕູນໍ ຫຕ຺ຖໍ ວາ ປາທໍ ວາ ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຠູມິຍໍ ປທນິກ຺ຂິປນໍ ວີມໍສກຠູມິ ນາມ. ປທສາ ຄນ຺ຕຸໍ ສມຕ຺ຖກາໂລ ອຸຊຸຄຕຠູມິ ນາມ. ສິປ຺ປານິ ສິກ຺ຂນກາໂລ ເສຂຠູມິ ນາມ. ຆຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມ ປພ຺ພຊນກາໂລ ສມຓຠູມິ ນາມ. ອາຈຣິຍໍ ເສວິຕ຺ວາ ຊານນກາໂລ ຊານນຠູມິ ນາມ. ‘‘ຠິກ຺ຂຸ ຈ ປນ຺ນໂກ ຊິໂນ ນ ກິຎ຺ຈິ ອາຫາ’’ຕິ ເອວໍ ອລາຠິໍ ສມຓໍ ປນ຺ນຠູມີຕິ ວທນ຺ຕິ.

ເອກູນປຎ຺ຎາສ ອາຊີວກສເຕຕິ ເອກູນປຎ຺ຎາສ ອາຊີວວຸຕ຺ຕິສຕານິ. ປຣິພ຺ພາຊກສເຕຕິ ປຣິພ຺ພາຊກປພ຺ພຊ຺ຊາສຕານິ. ນາຄວາສສເຕຕິ ນາຄມຓ຺ຑລສຕານິ. ວີເສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສເຕຕິ ວີສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສຕານິ. ຕິໍເສ ນິຣຍສເຕຕິ ຕິໍສ ນິຣຍສຕານິ. ຣໂຊຘາຕຸໂຍຕິ ຣຊໂອກິຣຓຏ຺ຐານານິ. ຫຕ຺ຖປິຏ຺ຐິປາທປິຏ຺ຐາທີນິ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ສຕ຺ຕ ສຎ຺ຎີຄພ຺ຠາຕິ ໂອຏ຺ຐໂຄຓຄທ຺ຣຠອຊປສຸມິຄມຫິໍເສ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ສຕ຺ຕ ອສຎ຺ຎີຄພ຺ຠາຕິ ສາລິຍວໂຄຘຸມມຸຄ຺ຄກງ຺ຄຸວຣກກຸທ຺ຣູສເກ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ນິຄຓ຺ຐິຄພ຺ຠາຕິ ຄຓ຺ຐິມ຺ຫິ ຊາຕຄພ຺ຠາ, ອຸຈ຺ຉຸເວຬຸນຬາທໂຍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ສຕ຺ຕ ເທວາຕິ ພຫູ ເທວາ, ໂສ ປນ ສຕ຺ຕາຕິ ວທຕິ. ມນຸສ຺ສາປິ ອນນ຺ຕາ, ໂສ ສຕ຺ຕາຕິ ວທຕິ. ສຕ຺ຕ ເປສາຈາຕິ ປິສາຈາ ມຫນ຺ຕມຫນ຺ຕາ, ສຕ຺ຕາຕິ ວທຕິ. ສຣາຕິ ມຫາສຣາ. ກຓ຺ຓມຸຓ຺ຑ-ຣຖກາຣ-ອໂນຕຕ຺ຕ-ສີຫປ຺ປປາຕ-ຉທ຺ທນ຺ຕ-ມຸຈລິນ຺ທ-ກຸຓາລທເຫ ຄເຫຕ຺ວາ ວທຕິ.

ປວຸຏາຕິ ຄຓ຺ຐິກາ. ປປາຕາຕິ ມຫາປປາຕາ. ປປາຕສຕານີຕິ ຂຸທ຺ທກປປາຕສຕານິ. ສຸປິນາຕິ ມຫາສຸປິນາ. ສຸປິນສຕານີຕິ ຂຸທ຺ທກສຸປິນສຕານິ. ມຫາກປ຺ປິໂນຕິ ມຫາກປ຺ປານໍ. ເອຕ຺ຖ ເອກມ຺ຫາ ມຫາສຣາ ວສ຺ສສເຕ ວສ຺ສສເຕ ກຸສຄ຺ເຄນ ເອກໍ ອຸທກພິນ຺ທຸໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຕມ຺ຫິ ສເຣ ນິຣຸທເກ ກເຕ ເອໂກ ມຫາກປ຺ໂປຕິ ວທຕິ. ເອວຣູປານໍ ມຫາກປ຺ປານໍ ຈຕຸຣາສີຕິສຕສຫສ຺ສານິ ເຂເປຕ຺ວາ ພາເລ ຈ ປຓ຺ຑິເຕ ຈ ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ອຍມສ຺ສ ລທ຺ຘິ. ປຓ຺ຑິໂຕປິ ກິຣ ອນ຺ຕຣາວິສຸຊ຺ຌິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ພາໂລປິ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ.

ສີເລນ ວາຕິ ອເຈລກສີເລນ ວາ ອຎ຺ເຎນ ວາ ເຍນ ເກນຈິ. ວເຕນາຕິ ຕາທິເສເນວ ວເຕນ. ຕເປນາຕິ ຕໂປກມ຺ເມນ. ອປຣິປກ຺ກໍ ປຣິປາເຈຕິ ນາມ ໂຍ ‘‘ອຫໍ ປຓ຺ຑິໂຕ’’ຕິ ອນ຺ຕຣາ ວິສຸຊ຺ຌຕິ. ປຣິປກ຺ກໍ ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ພ຺ຍນ຺ຕີກໂຣຕິ ນາມ ໂຍ ‘‘ອຫໍ ພາໂລ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕປຣິມາຓກາລໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຍາຕິ. ເຫວໍ ນຕ຺ຖີຕິ ເອວໍ ນຕ຺ຖິ. ຕຎ຺ຫິ ອຸຠຍມ຺ປິ ນ ສກ຺ກາ ກາຕຸນ຺ຕິ ທີເປຕິ. ໂທຓມິເຕຕິ ໂທເຓນ ມິຕໍ ວິຍ. ສຸຂທຸກ຺ເຂຕິ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ. ປຣິຍນ຺ຕກເຕຕິ ວຸຕ຺ຕປຣິມາເຓນ ກາເລນ ກຕປຣິຍນ຺ໂຕ. ນຕ຺ຖິ ຫາຍນວຑ຺ຒເນຕິ ນຕ຺ຖິ ຫາຍນວຑ຺ຒນານິ, ນ ສໍສາໂຣ ປຓ຺ຑິຕສ຺ສ ຫາຍຕິ, ນ ພາລສ຺ສ ວຑ຺ຒຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸກ຺ກໍສາວກໍເສຕິ ອຸກ຺ກໍສາວກໍສາ. ຫາຍນວຑ຺ຒນານເມເວຕໍ ເວວຈນໍ. ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ອຸປມາຍ ສາເຘນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຸຕ຺ຕຄຸເຬຕິ ເວເຐຕ຺ວາ ກຕສຸຕ຺ຕຄຸເຬ. ນິພ຺ເພຐິຍມານເມວ ປເລຕີຕິ ປພ຺ພເຕ ວາ ຣຸກ຺ຂຄ຺ເຄ ວາ ຐຕ຺ວາ ຂິຕ຺ຕໍ ສຸຕ຺ຕປ຺ປມາເຓນ ນິພ຺ເພຐິຍມານເມວ ຄຈ຺ຉຕິ, ສຸຕ຺ເຕ ຂີເຓ ຕຕ຺ເຖວ ຕິຏ຺ຐຕິ, ນ ຄຈ຺ຉຕິ ເອວເມວ ພາລາ ຈ ປຓ຺ຑິຕາ ຈ ກາລວເສນ ນິພ຺ເພຐິຍມານາ ສຸຂທຸກ຺ຂໍ ປເລນ຺ຕິ, ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ກາເລນ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ.