໙. ວາສິຊຏສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໐໑. ນວເມ ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ອຓ຺ຑານີຕິ ອິມາ ກຓ຺ຫປກ຺ຂສຸກ຺ກປກ຺ຂວເສນ ທ຺ເວ ອຸປມາ ວຸຕ຺ຕາ. ຕາສຸ ກຓ຺ຫປກ຺ຂອຸປມາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອສາຘິກາ, ອິຕຣາ ສາຘິກາຕິ. ສຸກ຺ກປກ຺ຂອຸປມາຍ ເອວໍ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ – ເສຍ຺ຍຖາຕິ ໂອປມ຺ມຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ, ອປີຕິ ສມ຺ຠາວນຕ຺ເຖ. ອຸຠເຍນາປິ ເສຍ຺ຍຖາ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ທສ຺ເສຕິ. ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ອຓ຺ຑານິ ອຏ຺ຐ ວາ ທສ ວາ ທສ ວາ ທ຺ວາທສ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ກິຎ຺ຈາປິ ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໂຕ ອູນາຘິການິປິ ອຓ຺ຑານິ ໂຫນ຺ຕິ, ວຈນສິລິຏ຺ຐຕາຍ ປນ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວຎ຺ຫິ ໂລເກ ສິລິຏ຺ຐວຈນໍ ໂຫຕິ. ຕານສ຺ສູຕິ ຕານິ ອສ຺ສຸ, ຕານິ ຠເວຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ສມ຺ມາ ອຘິສຍິຕານີຕິ ຕາຍ ຈ ຊເນຕ຺ຕິຍາ ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ປກ຺ເຂ ປສາເຣຕ຺ວາ ເຕສໍ ອຸປຣິ ສຍນ຺ຕິຍາ ສມ຺ມາ ອຘິສຍິຕານິ. ສມ຺ມາ ປຣິເສທິຕານີຕິ ກາເລນ ກາລໍ ອຸຕຸໍ ຄຓ຺ຫາເປນ຺ຕິຍາ ສຸຏ຺ຐຸ ສມນ຺ຕໂຕ ເສທິຕານິ ອຸສ຺ມີກຕານິ. ສມ຺ມາ ປຣິຠາວິຕານີຕິ ກາເລນ ກາລໍ ສຸຏ຺ຐຸ ສມນ຺ຕໂຕ ຠາວິຕານິ, ກຸກ຺ກຸຏຄນ຺ຘໍ ຄາຫາປິຕານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິຎ຺ຈາປິ ຕສ຺ສາ ກຸກ຺ກຸຏິຍາຕິ ຕສ຺ສາ ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ອິມິນາ ຕິວິຘກິຣິຍາກຣເຓນ ອປ຺ປມາທໍ ກຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈາປິ ນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ອຖ ໂຂ ຠພ຺ພາວ ເຕຕິ ອຖ ໂຂ ເຕ ກຸກ຺ກຸຏໂປຕກາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ໂສຕ຺ຖິນາ ອຠິນິພ຺ຠິຊ຺ຊິຕຸໍ ຠພ຺ພາວ. ເຕ ຫິ ຍສ຺ມາ ຕາຍ ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ເອວໍ ຕີຫາກາເຣຫິ ຕານິ ອຓ຺ຑານິ ປຣິປາລິຍມານານິ ນ ປູຕີນິ ໂຫນ຺ຕິ, ໂຍ ເນສໍ ອລ຺ລສິເນໂຫ, ໂສປິ ປຣິຍາທານໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ກປາລໍ ຕນຸກໍ ໂຫຕິ, ປາທນຂສິຂາ ຈ ມຸຂຕຸຓ຺ຑກຎ຺ຈ ຂຣໍ ໂຫຕິ, ສຍມ຺ປິ ປຣິຓາມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ກປາລສ຺ສ ຕນຸຕ຺ຕາ ພຫິ ອາໂລໂກ ອນ຺ໂຕ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຈິຣໍ ວຕ ມຍໍ ສງ຺ກຸຏິຕຫຕ຺ຖປາທາ ສມ຺ພາເຘ ສຍິມ຺ຫາ, ອຍຎ຺ຈ ພຫິ ອາໂລໂກ ທິສ຺ສຕິ, ເອຕ຺ຖ ທານິ ໂນ ສຸຂວິຫາໂຣ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ນິກ຺ຂມິຕຸກາມາ ຫຸຕ຺ວາ ກປາລໍ ປາເທນ ປຫຣນ຺ຕິ, ຄີວໍ ປສາເຣນ຺ຕິ, ຕໂຕ ຕໍ ກປາລໍ ທ຺ເວຘາ ຠິຊ຺ຊຕິ. ອຖ ເຕ ປກ຺ເຂ ວິຘຸນນ຺ຕາ ຕໍຂຓານຸຣູປໍ ວິຣວນ຺ຕາ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິເຍວ, ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຈ ຄາມກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ອຸປໂສຠຍມານາ ວິຈຣນ຺ຕິ.

ເອວເມວ ໂຂຕິ ອິທໍ ໂອປມ຺ມສມ຺ປຏິປາທນໍ. ຕໍ ເອວໍ ອຕ຺ເຖນ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ເວທິຕພ຺ພໍ – ຕສ຺ສາ ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ອຓ຺ເຑສຸ ຕິວິຘກິຣິຍາກຣຓໍ ວິຍ ຫິ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠາວານຸໂຍຄໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕກາໂລ, ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ຕິວິຘກິຣິຍາສມ຺ປາທເນນ ອຓ຺ຑານໍ ອປູຕິຠາໂວ ວິຍ ຠາວນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຕິວິຘານຸປສ຺ສນາສມ຺ປາທເນນ ວິປສ຺ສນາຎາຓສ຺ສ ອປຣິຫານິ, ຕສ຺ສາ ຕິວິຘກິຣິຍາກຣເຓນ ອລ຺ລສິເນຫປຣິຍາທານໍ ວິຍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຕິວິຘານຸປສ຺ສນາສມ຺ປາທເນນ ຠວຕ຺ຕຍານຸຄຕນິກນ຺ຕິສິເນຫປຣິຍາທານໍ, ອຓ຺ຑກປາລານໍ ຕນຸຠາໂວ ວິຍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອວິຊ຺ຊຓ຺ຑໂກສສ຺ສ ຕນຸຠາໂວ, ກຸກ຺ກຸຏໂປຕການໍ ປາທນຂສິຂມຸຂຕຸຓ຺ຑການໍ ຖທ຺ຘຂຣຠາໂວ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິປສ຺ສນາຎາຓສ຺ສ ຕິກ຺ຂຂຣວິປ຺ປສນ຺ນ ສູຣຠາໂວ, ກຸກ຺ກຸຏໂປຕການໍ ປຣິຓາມກາໂລ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິປສ຺ສນາຎາຓສ຺ສ ປຣິຓາມກາໂລ ວຑ຺ຒິຕກາໂລ ຄພ຺ຠຄ຺ຄຫຓກາໂລ, ກຸກ຺ກຸຏໂປຕການໍ ປາທນຂສິຂາຍ ວາ ມຸຂຕຸຓ຺ຑເກນ ວາ ອຓ຺ຑໂກສໍ ປທາເລຕ຺ວາ ປກ຺ເຂ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ໂສຕ຺ຖິນາ ອຠິນິພ຺ຠິທາກາໂລ ວິຍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິປສ຺ສນາຎາຓຄພ຺ຠໍ ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ຕສ຺ສ ຕຊ຺ຊາຕິກໍ ອຸຕຸສປ຺ປາຍໍ ວາ ໂຠຊນສປ຺ປາຍໍ ວາ ປຸຄ຺ຄລສປ຺ປາຍໍ ວາ ຘມ຺ມສ຺ສວນສປ຺ປາຍໍ ວາ ລຠິຕ຺ວາ ເອກາສເນ ນິສິນ຺ນສ຺ເສວ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ຕສ຺ສ ອນຸປຸພ຺ພາຘິຄເຕນ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ເຄນ ອວິຊ຺ຊຓ຺ຑໂກສໍ ປທາເລຕ຺ວາ ອຠິຎ຺ຎາປກ຺ເຂ ປປ຺ໂຜເຏຕ຺ວາ ໂສຕ຺ຖິນາ ອຣຫຕ຺ຕປຕ຺ຕກາໂລ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຖາ ປນ ກຸກ຺ກຸຏໂປຕການໍ ປຣິຓຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ມາຕາປິ ອຓ຺ຑໂກສໍ ຠິນ຺ທຕິ, ເອວໍ ຕຖາຣູປສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຎາຓປຣິປາກໍ ຎຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາປິ –

‘‘ອຸຈ຺ຉິນ຺ທ ສິເນຫມຕ຺ຕໂນ, ກຸມຸທໍ ສາຣທິກໍວ ປາຓິນາ;

ສນ຺ຕິມຄ຺ຄເມວ ພ຺ຣູຫຍ, ນິພ຺ພານໍ ສຸຄເຕນ ເທສິຕ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໒໘໕) –

ອາທິນາ ນເຍນ ໂອຠາສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ຄາຖາຍ ອວິຊ຺ຊຓ຺ຑໂກສໍ ປຫຣຕິ. ໂສ ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ອວິຊ຺ຊຓ຺ຑໂກສໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓາຕິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍຖາ ເຕ ກຸກ຺ກຸຏໂປຕກາ ຄາມກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ອຸປໂສຠຍມານາ ຕຕ຺ຖ ວິຈຣນ຺ຕິ, ເອວໍ ອຍມ຺ປິ ມຫາຂີຓາສໂວ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓໍ ຜລສມາປຕ຺ຕິໍ ອປ຺ເປຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຣາມໍ ອຸປໂສຠຍມາໂນ ວິຈຣຕິ.

ປລຄຓ຺ຑສ຺ສາຕິ ວຑ຺ຒກິສ຺ສ. ໂສ ຫິ ໂອລມ຺ພກສງ຺ຂາຕໍ ປລໍ ຘາເຣຕ຺ວາ ທາຣູນໍ ຄຓ຺ຑໍ ຫຣຕີຕິ ປລຄຓ຺ໂຑຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວາສິຊເຏຕິ ວາສິທຓ຺ຑກສ຺ສ ຄຫຓຏ຺ຐາເນ. ເອຕ຺ຕກໍ ວຕ ເມ ອຊ຺ຊ ອາສວານໍ ຂີຓນ຺ຕິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຫິ ປພ຺ພຊ຺ຊາສງ຺ເຂເປນ ອຸທ຺ເທເສນ ປຣິປຸຈ຺ຉາຍ ໂຍນິໂສ ມນສິກາເຣນ ວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຈ ນິຈ຺ຈກາລໍ ອາສວາ ຂີຍນ຺ຕິ. ເອວໍ ຂີຍມານານໍ ປນ ເຕສໍ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ອຊ຺ຊ ຂີຓໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ຫິຍ຺ໂຍ’’ຕິ ເອວມສ຺ສ ຎາຓໍ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມາຍ ອຸປມາຍ ວິປສ຺ສນາຍານິສໍໂສ ທີປິໂຕ. ເຫມນ຺ຕິເກນາຕິ ເຫມນ຺ຕສມເຍນ. ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນ຺ຕີຕິ ຖິຣຠາເວນ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ.

ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ມຫາສມຸທ຺ໂທ ວິຍ ສາສນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ນາວາ ວິຍ ໂຍຄາວຈໂຣ, ນາວາຍ ມຫາສມຸທ຺ເທ ປຣິຍາທານໍ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອູນປຎ຺ຈວສ຺ສກາເລ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍານໍ ສນ຺ຕິເກ ວິຈຣຓໍ, ນາວາຍ ມຫາສມຸທ຺ໂທທເກນ ຂຊ຺ຊມານານໍ ພນ຺ຘນານໍ ຕນຸຠາໂວ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປພ຺ພຊ຺ຊາສງ຺ເຂເປນ ອຸທ຺ເທສປຣິປຸຈ຺ຉາທີຫິ ເຈວ ສໍໂຍຊນານໍ ຕນຸຠາໂວ, ນາວາຍ ຖເລ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາໂລ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນິສ຺ສຍມຸຈ຺ຈກສ຺ສ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວສນກາໂລ, ທິວາ ວາຕາຕເປນ ສໍສຸສ຺ສນໍ ວິຍ ວິປສ຺ສນາຎາເຓນ ຕຓ຺ຫາສ຺ເນຫສໍສຸສ຺ສນໍ, ຣຕ຺ຕິໍ ຫິໂມທເກນ ເຕມນໍ ວິຍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປນ຺ເນນ ປີຕິປາໂມຊ຺ເຊນ ຈິຕ຺ຕເຕມນໍ, ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ວາຕາຕເປນ ເຈວ ຫິໂມທເກນ ຈ ປຣິສຸກ຺ຂປຣິຕິນ຺ຕານໍ ພນ຺ຘນານໍ ທຸພ຺ພລຠາໂວ ວິຍ ເອກທິວສໍ ອຸຕຸສປ຺ປາຍາທີນິ ລທ຺ຘາ ວິປສ຺ສນາຎາຓປີຕິປາໂມຊ຺ເຊຫິ ສໍໂຍຊນານໍ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ທຸພ຺ພລຠາໂວ, ປາວຸສ຺ສກເມໂຆ ວິຍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາຓໍ, ເມຆວຸຏ຺ຐິອຸທເກນ ນາວາຍ ພນ຺ເຘ ປູຕິຠາໂວ ວິຍ ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສກສ຺ສ ຣູປສຕ຺ຕກາທິວເສນ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ຕສ຺ສ ໂອກ຺ຂາຍມາເນ ປກ຺ຂາຍມາເນ ກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ເອກທິວສໍ ອຸຕຸສປ຺ປາຍາທີນິ ລທ຺ຘາ ເອກປລ຺ລງ຺ເກນ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕຜລາຘິຄໂມ, ປູຕິພນ຺ຘນາວາຍ ກຎ຺ຈິ ກາລໍ ຐານໍ ວິຍ ຂີຓສໍໂຍຊນສ຺ສ ອຣຫໂຕ ມຫາຊນໍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐານໍ, ປູຕິພນ຺ຘນາວາຍ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຠິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອປຓ຺ຓຕ຺ຕິກຠາວູປຄໂມ ວິຍ ຂີຓາສວສ຺ສ ອຸປາທິຓ຺ຓກ຺ຂນ຺ຘເຠເທນ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພຸຕສ຺ສ ອປຓ຺ຓຕ຺ຕິກຠາວູປຄໂມຕິ ອິມາຍ ອຸປມາຍ ສໍໂຍຊນານໍ ທຸພ຺ພລຕາ ທີປິຕາ. ນວມໍ.