໖. ຘນຸຄ຺ຄຫສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໒໘. ຉຏ຺ເຐ ທຬ຺ຫຘມ຺ມາ ຘນຸຄ຺ຄຫາຕິ ທຬ຺ຫຘນຸໂນ ອິສ຺ສາສາ. ທຬ຺ຫຘນຸ ນາມ ທ຺ວິສຫສ຺ສຖາມໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ທ຺ວິສຫສ຺ສຖາມໍ ນາມ ຍສ຺ສ ອາໂຣປິຕສ຺ສ ຊິຍາພທ຺ໂຘ ໂລຫສີສາທີນໍ ຠາໂຣ ທຓ຺ເຑ ຄເຫຕ຺ວາ ຍາວ ກຓ຺ຑປ຺ປມາຓາ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ປຖວິໂຕ ມຸຈ຺ຈຕິ. ສຸສິກ຺ຂິຕາຕິ ທສທ຺ວາທສວສ຺ສານິ ອາຈຣິຍກຸເລ ອຸຄ຺ຄຫິຕສິປ຺ປາ. ກຕຫຕ຺ຖາຕິ ໂຍ ສິປ຺ປເມວ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ໂສ ກຕຫຕ຺ໂຖ ນ ໂຫຕິ, ອິເມ ປນ ກຕຫຕ຺ຖາ ຈິຓ຺ຓວສີຠາວາ. ກຕູປາສນາຕິ ຣາຊກຸລາທີສຸ ທສ຺ສິຕສິປ຺ປາ.

ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຊໂວຕິ ເອວຣູໂປ ອຎ຺ໂຎ ປຸຣິໂສ ນາມ ນ ຠູຕປຸພ຺ໂພ, ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ເສວ ປນ ຊວນຫໍສກາໂລ ນາມ ອາສິ. ຕທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຓ຺ຑານິ ອາຫຣິ. ຕທາ ກິຣສ຺ສ ກນິຏ຺ຐຠາຕໂຣ ‘‘ມຍໍ, ຠາຕິກ, ສູຣິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຊວິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອາໂຣເຈສຸໍ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ອາຫ – ‘‘ສູຣິໂຍ ສີຆຊໂວ, ນ ສກ຺ຂິສ຺ສຖ ຕຸມ຺ເຫ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ຊວິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ເຕ ທຸຕິຍໍ ຕຕິຍມ຺ປິ ຕເຖວ ວຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ‘‘ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ຍຸຄນ຺ຘຣປພ຺ພຕໍ ອາຣຸຫິຕ຺ວາ ນິສີທິໍສຸ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ‘‘ກຫໍ ເມ ຠາຕໂຣ’’ຕິ? ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ‘‘ສູຣິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຊວິຕຸໍ ຄຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ວິນສ຺ສິສ຺ສນ຺ຕິ ຕປສ຺ສິໂນ’’ຕິ ເຕ ອນຸກມ຺ປມາໂນ ສຍມ຺ປິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕສໍ ສນ຺ຕິເກ ນິສີທິ. ອຖ ສູຣິເຍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ທ຺ເວປິ ຠາຕໂຣ ສູຣິເຍນ ສທ຺ຘິໍເຍວ ອາກາສໍ ປກ຺ຂນ຺ຕາ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕປິ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍເຍວ ປກ຺ຂນ຺ໂຕ. ເຕສຸ ເອກສ຺ສ ອປຕ຺ເຕເຍວ ອນ຺ຕຣຠຕ຺ຕສມເຍ ປກ຺ຂນ຺ຕເຣສຸ ອຄ຺ຄິ ອຸຏ຺ຐຫິ, ໂສ ຠາຕຣໍ ປກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ‘‘ນ ສກ຺ໂກມີ’’ຕິ ອາຫ. ຕເມນໍ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ‘‘ມາ ຠາຍີ’’ຕິ ສມສ຺ສາເສຕ຺ວາ ປກ຺ຂປຎ຺ຊເຣນ ປລິເວເຐຕ຺ວາ ທຣຖໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉາ’’ຕິ ເປເສສິ.

ທຸຕິໂຍ ຍາວ ອນ຺ຕຣຠຕ຺ຕາ ຊວິຕ຺ວາ ປກ຺ຂນ຺ຕເຣສຸ ອຄ຺ຄິມ຺ຫິ ອຸຏ຺ຐຫິເຕ ຕເຖວາຫ. ຕມ຺ປິ ໂສ ຕເຖວ ກຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉາ’’ຕິ ເປເສສິ. ສຍໍ ປນ ຍາວ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກາ ຊວິຕ຺ວາ, ‘‘ເອເຕ ພາລາຕິ ມຍາປິ ພາເລນ ນ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ – ‘‘ອທິຏ຺ຐສຫາຍກໍ ພາຣາຓສິຣາຊໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ພາຣາຓສິໍ ອຄມາສິ. ຕສ຺ມິໍ ນຄຣມຕ຺ຖເກ ປຣິພ຺ຠມນ຺ເຕ ທ຺ວາທສໂຍຊນໍ ນຄຣໍ ປຕ຺ຕກຏາເຫນ ໂອຕ຺ຖຏປຕ຺ໂຕ ວິຍ ອໂຫສິ. ອຖ ປຣິພ຺ຠມນ຺ຕສ຺ສ ປຣິພ຺ຠມນ຺ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຉິທ຺ທານິ ປຎ຺ຎາຍິໍສຸ. ສຍມ຺ປິ ອເນກຫໍສສຫສ຺ສສທິໂສ ປຎ຺ຎາຍິ. ໂສ ເວຄໍ ປຏິສໍຫຣິຕ຺ວາ ຣາຊເຄຫາຠິມຸໂຂ ອໂຫສິ. ຣາຊາ ໂອໂລເກຕ຺ວາ – ‘‘ອາຄໂຕ ກິຣ ເມ ປິຍສຫາໂຍ ຊວນຫໍໂສ’’ຕິ ວາຕປານໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ຣຕນປີຐໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ອຏ຺ຐາສິ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຣຕນປີເຐ ນິສີທິ.

ອຖສ຺ສ ຣາຊາ ສຫສ຺ສປາເກນ ເຕເລນ ປກ຺ຂນ຺ຕຣານິ ມກ຺ເຂຕ຺ວາ, ມຘຸລາເຊ ເຈວ ມຘຸຣປານກຎ຺ຈ ອທາສິ. ຕໂຕ ນໍ ກຕປຣິໂຠຄໍ ‘‘ສມ຺ມ, ກຫໍ ອຄມາສີ’’ຕິ? ປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ‘‘ອຖາຫໍ, ມຫາຣາຊ, ຍາວ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກາ ຊວິຕ຺ວາ – ‘ນຕ຺ຖິ ຊວິເຕນ ອຕ຺ໂຖ’ຕິ ນິວຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອາຈິກ຺ຂິ. ອຖ ຣາຊາ ອາຫ – ‘‘ອຫໍ, ສາມິ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ສູຣິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ຊວນເວຄໍ ປສ຺ສິຕຸກາໂມ’’ຕິ. ທຸກ຺ກຣໍ, ມຫາຣາຊ, ນ ສກ຺ກາ ຕຍາ ປສ຺ສິຕຸນ຺ຕິ. ເຕນ ຫິ, ສາມິ, ສຣິກ຺ຂກມຕ຺ຕມ຺ປິ ທສ຺ເສຫີຕິ. ອາມ, ມຫາຣາຊ, ຘນຸຄ຺ຄເຫ ສນ຺ນິປາເຕຫີຕິ. ຣາຊາ ສນ຺ນິປາເຕສິ. ຫໍໂສ ຕໂຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຄເຫຕ຺ວາ ນຄຣມຊ຺ເຌ ໂຕຣຓໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຄີວາຍ ຆຓ຺ຑໍ ປິຬນ຺ຘາເປຕ຺ວາ ໂຕຣຓສ຺ສ ອຸປຣິ ນິສີທິຕ຺ວາ – ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ຊນາ ໂຕຣຓໍ ນິສ຺ສາຍ ຈຕຸທິສາຠິມຸຂາ ເອເກກໍ ກຓ຺ຑໍ ຂິປນ຺ຕູ’’ຕິ ວຕ຺ວາ, ສຍໍ ປຐມກຓ຺ເຑເນວ ສທ຺ຘິໍ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ, ຕໍ ກຓ຺ຑໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາວ, ທກ຺ຂິຓາຠິມຸຂໍ ຄຕກຓ຺ຑໍ ຘນຸໂຕ ຣຕນມຕ຺ຕາປຄຕໍ ຄຓ຺ຫິ. ທຸຕິຍໍ ທ຺ວິຣຕນມຕ຺ຕາປຄຕໍ, ຕຕິຍໍ ຕິຣຕນມຕ຺ຕາປຄຕໍ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຠູມິໍ ອປ຺ປຕ຺ຕເມວ ຄຓ຺ຫິ. ອຖ ນໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ກຓ຺ຑານິ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຕຣເຓ ນິສິນ຺ນກາເລເຍວ ອທ຺ທສໍສຸ. ໂສ ຣາຊານໍ ອາຫ – ‘‘ປສ຺ສ, ມຫາຣາຊ, ເອວໍສີໂຆ ອມ຺ຫາກໍ ຊໂວ’’ຕິ. ເອວໍ ໂພຘິສຕ຺ເຕເນວ ຊວນຫໍສກາເລ ຕານິ ກຓ຺ຑານິ ອາຫຣິຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ປຸຣໂຕ ຘາວນ຺ຕີຕິ ອຄ຺ຄໂຕ ຊວນ຺ຕິ. ນ ປເນຕາ ສພ຺ພກາລໍ ປຸຣໂຕວ ໂຫນ຺ຕິ, ກທາຈິ ປຸຣໂຕ, ກທາຈິ ປຈ຺ຉໂຕ ໂຫນ຺ຕິ. ອາກາສຏ຺ຐກວິມາເນສຸ ຫິ ອຸຍ຺ຍານານິປິ ໂຫນ຺ຕິ ໂປກ຺ຂຣຓິໂຍປິ, ຕາ ຕຕ຺ຖ ນຫາຍນ຺ຕິ, ອຸທກກີຬໍ ກີຬມານາ ປຈ຺ຉໂຕປິ ໂຫນ຺ຕິ, ເວເຄນ ປນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນ ປຸຣໂຕວ ຘາວນ຺ຕິ. ອາຍຸສງ຺ຂາຣາຕິ ຣູປຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຎ຺ຫິ ຕໂຕ ສີຆຕຣໍ ຂີຍຕິ. ອຣູປຘມ຺ມານໍ ປນ ເຠໂທ ນ ສກ຺ກາ ປຎ຺ຎາເປຕຸໍ. ຉຏ຺ຐໍ.