໓. ຆຏສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓໗. ຕຕິເຍ ເອກວິຫາເຣຕິ ເອກສ຺ມິໍ ຄພ຺ເຠ. ຕທາ ກິຣ ພຫູ ອາຄນ຺ຕຸກາ ຠິກ຺ຂູ ສນ຺ນິປຕິໍສຸ. ຕສ຺ມິໍ ປຣິເວຓຄ຺ເຄນ ວາ ວິຫາຣຄ຺ເຄນ ວາ ເສນາສເນສຸ ອປາປຸຓນ຺ເຕສຸ ທ຺ວິນ຺ນໍ ເຖຣານໍ ເອໂກ ຄພ຺ໂຠ ສມ຺ປຕ຺ໂຕ. ເຕ ທິວາ ປາຏິເຍກ຺ເກສຸ ຐາເນສຸ ນິສີທນ຺ຕິ, ຣຕ຺ຕິໍ ປນ ເນສໍ ອນ຺ຕເຣ ຈີວຣສາຓິໍ ປສາເຣນ຺ຕິ. ເຕ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ປຕ຺ຕປຕ຺ຕຏ຺ຐາເນເຍວ ນິສີທນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ເອກວິຫາເຣ’’ຕິ. ໂອຬາຣິເກນາຕິ ອິທໍ ໂອຬາຣິກາຣມ຺ມຓຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸທິພ຺ພໂສຕຘາຕຸວິຫາເຣນ ຫິ ໂສ ວິຫາສິ, ເຕສຎ຺ຈ ຣູປາຍຕນສທ຺ທາຍຕນສງ຺ຂາຕໍ ໂອຬາຣິກໍ ອາຣມ຺ມຓໍ. ອິຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ຣູປສ຺ສ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ທິພ຺ພາຍ ຈ ໂສຕຘາຕຸຍາ ສທ຺ທສ຺ສ ສຸຕຕ຺ຕາ ໂສ ວິຫາໂຣ ໂອຬາຣິໂກ ນາມ ຊາໂຕ. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ວິສຸຊ຺ຌີຕິ ຠຄວໂຕ ຣູປທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ວິສຸທ຺ຘໍ ອໂຫສິ. ທິພ຺ພາ ຈ ໂສຕຘາຕູຕິ ສາປິ ຠຄວໂຕ ສທ຺ທສຸຓນຕ຺ຖໍ ວິສຸຊ຺ຌິ. ຠຄວໂຕປິ ເຖຣສ຺ສ ຣູປທສ຺ສນຕ຺ຖຎ຺ເຈວ ສທ຺ທສຸຓນຕ຺ຖຎ຺ຈ ຕທຸຠຍໍ ວິສຸຊ຺ຌິ. ຕທາ ກິຣ ເຖໂຣ ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ ເອຕຣຫິ ສຕ຺ຖາ ວິຫຣຕີ’’ຕິ ອາໂລກໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ສຕ຺ຖາຣໍ ເຊຕວເນ ວິຫາເຣ ຄນ຺ຘກຸຏິຍໍ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ຕສ຺ສ ທິພ຺ພາຍ ໂສຕຘາຕຸຍາ ສທ຺ທໍ ສຸຓິ. ສຕ຺ຖາປິ ຕເຖວ ອກາສິ. ເອວໍ ເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປສ຺ສິໍສຸ ເຈວ, ສທ຺ທຎ຺ຈ ອສ຺ໂສສຸໍ.

ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍຕິ ປຣິປຸຓ຺ຓວີຣິໂຍ ປຄ຺ຄຫິຕວີຣິໂຍ. ຍາວເທວ ອຸປນິກ຺ເຂປນມຕ຺ຕາຍາຕິ ຕິໂຍຊນສຫສ຺ສວິຕ຺ຖາຣສ຺ສ ຫິມວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ຐປິຕາ ສາສປມຕ຺ຕາ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ ‘‘ຫິມວາ ນຸ ໂຂ ມຫາ, ອຍໍ ນຸ ໂຂ ປາສາຓສກ຺ຂຣາ’’ຕິ ເອວໍ ຍາວ ອຸປນິກ຺ເຂປນມຕ຺ຕສ຺ເສວ ອຕ຺ຖາຍ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ປຣໂຕປິ ເອເສວ ນໂຍ. ກປ຺ປນ຺ຕິ ອາຍຸກປ຺ປໍ. ໂລຓຆຏາຍາຕິ ຈກ຺ກວາຬມຸຂວຏ຺ຏິຍາ ອາຘາຣກໍ ກຕ຺ວາ ມຸຂວຏ຺ຏິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອາຫຈ຺ຈ ຐິຕາຍ ໂລຓຈາຏິຍາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ອິເມ ປນ ເຖຣາ ອຸປມໍ ອາຫຣນ຺ຕາ ສຣິກ຺ຂເກເນວ ຈ ວິຊ຺ຊມານຄຸເຓນ ຈ ອາຫຣິໍສຸ. ກຖໍ? ອຍຎ຺ຫິ ອິທ຺ຘິ ນາມ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄຕຏ຺ເຐນ ເຈວ ວິປຸລຏ຺ເຐນ ຈ ຫິມວນ຺ຕສທິສາ, ປຎ຺ຎາ ຈຕຸຠູມກຘມ຺ເມ ອນຸປວິສິຕ຺ວາ ຐິຕຏ຺ເຐນ ສພ຺ພພ຺ຍຎ຺ຊເນສຸ ອນຸປວິຏ຺ຐໂລຓຣສສທິສາ. ເອວໍ ຕາວ ສຣິກ຺ຂກຏ຺ເຐນ ອາຫຣິໍສຸ. ສມາຘິລກ຺ຂຓໍ ປນ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວິຠູຕໍ ປາກຏໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອວິຊ຺ຊມານອິທ຺ຘິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຠຄວຕາ ປນ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອິທ຺ຘິມນ຺ຕານໍ ຍທິທໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ’’ຕິ ອຍເມວ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ວິປສ຺ສນາລກ຺ຂຓໍ ປນ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວິຠູຕໍ ປາກຏໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖຣສ຺ສາປິ ປຎ຺ຎາ ອຕ຺ຖິ, ຠຄວຕາ ປນ ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມຫາປຎ຺ຎານໍ ຍທິທໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໑໘໙) ອຍເມວ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ. ຕສ຺ມາ ຍຖາ ເອເຕ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ຘຸຣໍ ນ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ເອວໍ ວິຊ຺ຊມານຄຸເຓນ ອາຫຣິໍສຸ. ສມາຘິລກ຺ຂຓສ຺ມິຎ຺ຫິ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄໂຕ, ວິປສ຺ສນາລກ຺ຂເຓ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ, ທ຺ວີສຸປິ ເອເຕສຸ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘຕິ. ຕຕິຍໍ.