໑໑. ມຫາກປ຺ປິນສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔໕. ເອກາທສເມ ມຫາກປ຺ປິໂນຕິ ເອວໍນາມໂກ ອຠິຎ຺ຎາພລປ຺ປຕ຺ໂຕ ອສີຕິມຫາສາວການໍ ອພ຺ຠນ຺ຕໂຣ ມຫາເຖໂຣ. ໂສ ກິຣ ຄິຫິກາເລ ກຸກ຺ກຸຏວຕີນຄເຣ ຕິໂຍຊນສຕິກໍ ຣຊ຺ຊໍ ອກາສິ. ປຈ຺ຉິມຠວິກຕ຺ຕາ ປນ ຕຖາຣູປໍ ສາສນໍ ໂສຕຸໍ ໂອຫິຕໂສໂຕ ວິຈຣຕິ. ອເຖກທິວສໍ ອມຈ຺ຈສຫສ຺ສປຣິວຸໂຕ ອຸຍ຺ຍານກີຬິກໍ ອຄມາສິ. ຕທາ ຈ ມຊ຺ຌິມເທສໂຕ ຊງ຺ຆວາຓິຊາ ຕໍ ນຄຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ຠຓ຺ຑໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ, ‘‘ຣາຊານໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ປຓ຺ຓາກາຣຫຕ຺ຖາ ຣາຊກຸລທ຺ວາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ຣາຊາ ອຸຍ຺ຍານໍ ຄໂຕ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ, ອຸຍ຺ຍານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ທ຺ວາເຣ ຐິຕາ, ປຏິຫາຣສ຺ສ ອາໂຣຈຍິໍສຸ. ອຖ ຣຎ຺ໂຎ ນິເວທິເຕ ຣາຊາ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ນິຍ຺ຍາຕິຕປຓ຺ຓາກາເຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຐິເຕ, ‘‘ຕາຕາ, ກຸໂຕ ອາຄຕຕ຺ຖາ’’ຕິ? ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ສາວຕ຺ຖິໂຕ ເທວາ’’ຕິ. ‘‘ກຈ຺ຈິ ໂວ ຣຏ຺ຐໍ ສຸຠິກ຺ຂໍ, ຘມ຺ມິໂກ ຣາຊາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ເທວາ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເທເສ ກິຎ຺ຈິ ສາສນ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຕ຺ຖິ, ເທວ, ນ ປນ ສກ຺ກາ ອຸຈ຺ຉິຏ຺ຐມຸເຂຫິ ກເຖຕຸ’’ນ຺ຕິ. ຣາຊາ ສຸວຓ຺ຓຠິງ຺ຄາເຣນ ອຸທກໍ ທາເປສິ. ເຕ ມຸຂໍ ວິກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ທສພລາຠິມຸຂາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ, ‘‘ເທວ, ອມ຺ຫາກໍ ເທເສ ພຸທ຺ຘຣຕນໍ ນາມ ອຸປ຺ປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ອາຫໍສຸ. ຣຎ຺ໂຎ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ວຈເນ ສຸຕມຕ຺ເຕ ສກລສຣີຣໍ ຜຣມານາ ປີຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ຕໂຕ ‘‘ພຸທ຺ໂຘຕິ, ຕາຕາ, ວທຖາ’’ຕິ? ອາຫ. ‘‘ພຸທ຺ໂຘຕິ ເທວ ວທາມາ’’ຕິ. ເອວໍ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວທາເປຕ຺ວາ, ‘‘ພຸທ຺ໂຘຕິ ປທໍ ອປຣິມາຓໍ, ນາສ຺ສ ສກ຺ກາ ປຣິມາຓໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍເຍວ ປສນ຺ໂນ ສຕສຫສ຺ສໍ ທຕ຺ວາ ປຸນ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ກິໍ ສາສນ’’ນ຺ຕິ? ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ເທວ ຘມ຺ມຣຕນໍ ນາມ ອຸປ຺ປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ຕມ຺ປິ ສຸຕ຺ວາ ຕເຖວ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຏິຎ຺ຎໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອປຣມ຺ປິ ສຕສຫສ຺ສໍ ທຕ຺ວາ ປຸນ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ກິໍ ສາສນ’’ນ຺ຕິ? ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ສງ຺ຆຣຕນໍ ເທວ ອຸປ຺ປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ຕມ຺ປິ ສຸຕ຺ວາ ຕເຖວ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຏິຎ຺ຎໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອປຣມ຺ປິ ສຕສຫສ຺ສໍ ທຕ຺ວາ ທິນ຺ນຠາວໍ ປຓ຺ເຓ ລິຂິຕ຺ວາ, ‘‘ຕາຕາ, ເທວິຍາ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ເປເສສິ. ເຕສຸ ຄເຕສຸ ອມຈ຺ເຈ ປຸຈ຺ຉິ, ‘‘ຕາຕາ, ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຕຸມ຺ເຫ ກິໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ເທວ ຕຸມ຺ເຫ ກິໍ ກຕ຺ຕຸກາມາ’’ຕິ? ‘‘ອຫໍ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ມຍມ຺ປິ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ຆຣໍ ວາ ກຸຏຸມ຺ພໍ ວາ ອນປໂລເກຕ຺ວາ ເຍ ອສ຺ເສ ອາຣຸຍ຺ຫ ຄຕາ, ເຕເຫວ ນິກ຺ຂມິໍສຸ.

ວາຓິຊາ ອໂນຊາເທວິຍາ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຓ຺ຓໍ ທສ຺ເສສຸໍ. ສາ ວາເຈຕ຺ວາ ‘‘ຣຎ຺ຎາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ພຫູ ກຫາປຓາ ທິນ຺ນາ, ກິໍ ຕຸມ຺ເຫຫິ ກຕໍ, ຕາຕາ’’ຕິ? ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ປິຍສາສນໍ ເທວິ ອານີຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອມ຺ເຫປິ ສກ຺ກາ, ຕາຕາ, ສຸຓາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສກ຺ກາ ເທວິ, ອຸຈ຺ຉິຏ຺ຐມຸເຂຫິ ປນ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ’’ຕິ. ສາ ສຸວຓ຺ຓຠິງ຺ຄາເຣນ ອຸທກໍ ທາເປສິ. ເຕ ມຸຂໍ ວິກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣຈິຕນເຍເນວ ອາໂຣເຈສຸໍ. ສາປິ ສຸຕ຺ວາ ອຸປ຺ປນ຺ນປາໂມຊ຺ຊາ ເຕເນວ ນເຍນ ເອເກກສ຺ມິໍ ປເທ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຏິຎ຺ຎໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຏິຎ຺ຎາຄຓນາຍ ຕີຓິ ຕີຓິ ກຕ຺ວາ ນວສຕສຫສ຺ສານິ ອທາສິ. ວາຓິຊາ ສພ຺ພານິປິ ທ຺ວາທສສຕສຫສ຺ສານິ ລຠິໍສຸ. ອຖ ເນ ‘‘ຣາຊາ ກຫໍ, ຕາຕາ’’ຕິ, ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີຕິ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ເທວີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຕາຕາ, ຕຸມ຺ເຫ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ເຕ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕ຺ວາ ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ຄຕານໍ ອມຈ຺ຈານໍ ມາຕຸຄາເມ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ, ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ອຕ຺ຕໂນ ສາມິການໍ ຄຕຏ຺ຐານໍ ຊານາຖ ອມ຺ມາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ‘‘ຊານາມ ອຍ຺ເຍ, ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ອຸຍ຺ຍານກີຬິກໍ ຄຕາ’’ຕິ. ອາມ ຄຕາ, ຕຕ຺ຖ ປນ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ສງ຺ໂຆ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ, ‘‘ທສພລສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມາ’’ຕິ ຄຕາ. ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ກິໍ ກຣິສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ປນ ອຍ຺ເຍ ກິໍ ກຕ຺ຕຸກາມາ’’ຕິ? ‘‘ອຫໍ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມິ, ນ ເຕຫິ ວນ຺ຕວມນໍ ຊິວ຺ຫຄ຺ເຄ ຐເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຍທິ ເອວໍ, ມຍມ຺ປິ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມາ’’ຕິ ສພ຺ພາ ຣເຖ ໂຍຊາເປຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິໍສຸ.

ຣາຊາປິ ອມຈ຺ຈສຫສ຺ເສນ ສທ຺ຘິໍ ຄງ຺ຄາຍ ຕີຣໍ ປາປຸຓິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສມເຍ ຄງ຺ຄາ ປູຣາ ໂຫຕິ. ອຖ ນໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ອຍໍ ຄງ຺ຄາ ປູຣາ ຈຓ຺ຑມຈ຺ຉາກິຓ຺ຓາ, ອມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ອາຄຕາ ທາສາ ວາ ມນຸສ຺ສາ ວາ ນຕ຺ຖິ, ເຍ ໂນ ນາວໍ ວາ ອຸຬຸມ຺ປໍ ວາ ກຕ຺ວາ ທເທຍ຺ຍຸໍ, ເອຕສ຺ສ ປນ ສຕ຺ຖຸ ຄຸຓາ ນາມ ເຫຏ຺ຐາ ອວີຈິໂຕ ອຸປຣິ ຍາວ ຠວຄ຺ຄາ ປຕ຺ຖຏາ, ສເຈ ເອສ ສຕ຺ຖາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ອິເມສໍ ອສ຺ສານໍ ຂຸຣປິຏ຺ຐານິ ມາ ເຕເມນ຺ຕູ’’ຕິ ອຸທກປິຏ຺ເຐນ ອສ຺ເສ ປກ຺ຂນ຺ທາເປສຸໍ. ເອກອສ຺ສສ຺ສາປິ ຂຸຣປິຏ຺ຐມຕ຺ຕໍ ນ ເຕມິ, ຣາຊມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ວິຍ ປຣຕີຣໍ ປຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ອຎ຺ຎໍ ມຫານທິໍ ປາປຸຓິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎາ ສຈ຺ຈກິຣິຍາ ນຕ຺ຖິ, ຕາຍ ເອວ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ຕມ຺ປິ ອຑ຺ຒໂຍຊນວິຕ຺ຖາຣໍ ນທິໍ ອຕິກ຺ກມິໍສຸ. ອຖ ຕຕິຍໍ ຈນ຺ທຠາຄໍ ນາມ ມຫານທິໍ ປຕ຺ວາ ຕມ຺ປິ ຕາຍ ເອວ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ອຕິກ຺ກມິໍສຸ.

ສຕ຺ຖາປິ ຕໍທິວສໍ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ມຫາກຣຸຓາສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ໂລກໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ອຊ຺ຊ ມຫາກປ຺ປິໂນ ຕິໂຍຊນສຕິກໍ ຣຊ຺ຊໍ ປຫາຍ ອມຈ຺ຈສຫສ຺ສປຣິວາໂຣ ມມ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕຸໍ ອາຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ທິສ຺ວາ, ‘‘ມຍາ ເຕສໍ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກາຕຸໍ ຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປາໂຕວ ສຣີຣປຏິຊຄ຺ຄນໍ ກຕ຺ວາ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວາໂຣ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ສຍເມວ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ, ອາກາເສ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ຈນ຺ທຠາຄາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ ເຕສໍ ອຸຕ຺ຕຣຓຕິຕ຺ຖສ຺ສ ອຠິມຸເຂ ຐາເນ ມຫານິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ໂຂ ອຕ຺ຖິ, ຕຕ຺ຖ ປລ຺ລງ຺ເກນ ນິສີທິຕ຺ວາ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ຉພ຺ພຓ຺ຓພຸທ຺ຘຣສ຺ມິໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ເຕ ເຕນ ຕິຕ຺ເຖນ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕາ ຈ ຉພ຺ພຓ຺ຓພຸທ຺ຘຣສ຺ມິໂຍ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ວິຘາວນ຺ຕິໂຍ ໂອໂລເກນ຺ຕາ ທສພລສ຺ສ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທສສ຺ສິຣິກໍ ມຸຂໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ຍໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ມຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ, ອທ຺ຘາ ໂສ ເອໂສ’’ຕິ ທສ຺ສເນເນວ ນິຏ຺ຐໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐຏ຺ຐານໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ໂອນຕາ ວນ຺ທມານາ ອາຄມ຺ມ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິໍສຸ. ຣາຊາ ໂຄປ຺ຜເກສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ ສທ຺ຘິໍ ອມຈ຺ຈສຫສ຺ເສນ. ສຕ຺ຖາ ເຕສໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖສິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ສພ຺ເພ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາຍ ສຕ຺ຖາຣໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ປຸພ຺ເພ ອິເມ ຈີວຣທານສ຺ສ ທິນ຺ນຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ຈີວຣານິ ຄເຫຕ຺ວາວ ອາຄຕາ’’ຕິ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ຫຕ຺ຖໍ ປສາເຣຕ຺ວາ, ‘‘ເອຖ ຠິກ຺ຂໂວ ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ, ຈຣຖ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ ອາຫ. ສາວ ເຕສໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ຈ ອຸປສມ຺ປທາ ຈ ອໂຫສິ, ວສ຺ສສຏ຺ຐິກຕ຺ເຖຣາ ວິຍ ສຕ຺ຖາຣໍ ປຣິວາຣຍິໍສຸ.

ອໂນຊາປິ ເທວີ ຣຖສຫສ຺ສປຣິວາຣາ ຄງ຺ຄາຕີຣໍ ປຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຖາຍ ອາຠຕໍ ນາວໍ ວາ ອຸຬຸມ຺ປໍ ວາ ອທິສ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ພ຺ຍຕ຺ຕຕາຍ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ຣາຊາ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ກຕ຺ວາ ຄໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ, ໂສ ປນ ສຕ຺ຖາ ນ ເກວລໍ ເຕສໍເຍວ ອຕ຺ຖາຍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ສເຈ ໂສ ສຕ຺ຖາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ອມ຺ຫາກໍ ຣຖາ ມາ ອຸທເກ ນິມຸຊ຺ຊິໍສູ’’ຕິ ອຸທກປິຏ຺ເຐ ຣເຖ ປກ຺ຂນ຺ທາເປສິ. ຣຖານໍ ເນມິວຏ຺ຏິມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ເຕມິ. ທຸຕິຍຕຕິຍນທີປິ ເຕເນວ ສຈ຺ຈກາເຣນ ອຸຕ຺ຕຣມານາເຍວ ນິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ຂມູເລ ສຕ຺ຖາຣໍ ອທ຺ທສ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ອິມາສໍ ອຕ຺ຕໂນ ສາມິເກ ປສ຺ສນ຺ຕີນໍ ຉນ຺ທຣາໂຄ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄຜລານໍ ອນ຺ຕຣາຍໍ ກເຣຍ຺ຍ, ໂສ ເອວໍ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຍຖາ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ຕຖາ ອກາສິ. ຕາ ສພ຺ພາປິ ຕິຕ຺ຖໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ທສພລໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ນິສີທິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ຕາສໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖສິ, ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ສພ຺ພາປິ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎ ປສ຺ສິໍສຸ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາ ອາຄຈ຺ຉຕູ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ເຖຣີ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສພ຺ພາ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອາທາຍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ອຸປສ຺ສຍໍ ຄຕາ. ສຕ຺ຖາ ຠິກ຺ຂຸສຫສ຺ສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາກາເສນ ເຊຕວນໍ ອຄມາສິ. ອິມໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ມຫາກປ຺ປິໂນຕິ ເອວໍ ນາມໂກ ອຠິຎ຺ຎາພລປ຺ປຕ຺ໂຕ ອສີຕິມຫາສາວການໍ ອພ຺ຠນ຺ຕໂຣ ມຫາເຖໂຣ’’ຕິ.

ຊເນຕສ຺ມິນ຺ຕິ ຊນິເຕ ປຊາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍ ໂຄຕ຺ຕປຏິສາຣິໂນຕິ ເຍ ‘‘ມຍໍ ວາເສຏ຺ຐາ ໂຄຕມາ’’ຕິ ໂຄຕ຺ຕໍ ປຏິສຣນ຺ຕິ ປຏິຊານນ຺ຕິ, ເຕສໍ ຂຕ຺ຕິໂຍ ເສຏ຺ໂຐຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອຏ຺ຐຫິ ວິຊ຺ຊາຫິ ເຈວ ປນ຺ນຣສຘມ຺ມເຠເທນ ຈຣເຓນ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຕປຕີຕິ ວິໂຣຈຕິ. ຌາຍີ ຕປຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓຕິ ຂີຓາສວພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ທຸວິເຘນ ຌາເນນ ຌາຍມາໂນ ຕປຕິ ວິໂຣຈຕິ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ຂເຓ ກາລຸທາຍິຕ຺ເຖໂຣ ທຸວິເຘນ ຌາເນນ ຌາຍມາໂນ ອວິທູເຣ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ພຸທ຺ໂຘ ຕປຕີຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ໂຘ ວິໂຣຈຕິ. ສພ຺ພມງ຺ຄລຄາຖາ ກິເຣສາ. ຠາຕິກຣາຊາ ກິຣ ເອກໍ ປູຊໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອາຈຣິຍກໍ ອາຫ – ‘‘ຕີຫິ ຣຕເນຫິ ອມຸຕ຺ຕໍ ເອກໍ ຊຍມງ຺ຄລໍ ວທຖາ’’ຕິ. ໂສ ເຕປິຏກໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ສມ຺ມສິຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖໍ ວທນ຺ໂຕ ‘‘ທິວາ ຕປຕິ ອາທິຈ຺ໂຈ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຕ຺ຖງ຺ຄເມນ຺ຕສ຺ສ ສູຣິຍສ຺ສ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ‘‘ຣຕ຺ຕິມາຠາຕິ ຈນ຺ທິມາ’’ຕິ, ອຸຏ຺ຐຫນ຺ຕສ຺ສ ຈນ຺ທສ຺ສ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ‘‘ສນ຺ນທ຺ໂຘ ຂຕ຺ຕິໂຍ ຕປຕີ’’ຕິ ຣຎ຺ໂຎ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ‘‘ຌາຍີ ຕປຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຕປຕິ ເຕຊສາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປນ ມຫາເຈຕິຍສ຺ສ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ອຖ ນໍ ຣາຊາ ‘‘ມາ ຫຕ຺ຖໍ ໂອຕາເຣຫີ’’ຕິ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ມິໍເຍວ ຫຕ຺ເຖ ສຫສ຺ສໍ ຐເປສິ. ເອກາທສມໍ.