໖. ສມ຺ມສສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໖໖. ຉຏ຺ເຐ ອາມນ຺ເຕສີຕິ ກສ຺ມາ ອາມນ຺ເຕສິ? ຍສ຺ມາສ຺ສ ສຸຂຸມາ ຕິລກ຺ຂຓາຫຕາ ຘມ຺ມເທສນາ ອຸປຏ຺ຐາສິ. ຕສ຺ມິໍ ກິຣ ຊນປເທ ມນຸສ຺ສາ ສເຫຕຸກາ ປຎ຺ຎວນ຺ໂຕ. ສິນິທ຺ຘານິ ກິເຣຕ຺ຖ ໂຠຊນານິ, ຕານິເສວໂຕ ຊນສ຺ສ ປຎ຺ຎາ ວຑ຺ຒຕິ, ເຕ ຄມ຺ຠີຣໍ ຕິລກ຺ຂຓາຫຕໍ ຘມ຺ມກຖໍ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕເນວ ຠຄວາ ທີຆມຊ຺ຌິເມສຸ ມຫາສຕິປຏ຺ຐານານິ (ທີ. ນິ. ໒.໓໗໒ ອາທໂຍ) ມຫານິທານໍ (ທີ. ນິ. ໒.໙໕ ອາທໂຍ), ອາເນຎ຺ຊສປ຺ປາຍໍ (ມ. ນິ. ໓.໖໖ ອາທໂຍ), ສໍຍຸຕ຺ຕເກ ຈູຬນິທານາທິສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວມາທີນິ ອຎ຺ຎານິ ຄມ຺ຠີຣານິ ສຸຕ຺ຕານິ ຕຕ຺ເຖວ ກເຖສິ. ສມ຺ມສຖ ໂນຕິ ສມ຺ມສຖ ນຸ. ອນ຺ຕຣໍ ສມ຺ມສນ຺ຕິ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ປຈ຺ຈຍສມ຺ມສນໍ. ນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ອາຣາເຘສີຕິ ປຈ຺ຈຍາກາຣວເສນ ພ຺ຍາກາຣາເປຕຸກາມສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຕຖາ ອພ຺ຍາກຣິຕ຺ວາ ທ຺ວຕ຺ຕິໍສາກາຣວເສນ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຄເຫຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ.

ເອຕທໂວຈາຕິ ເທສນາ ຍຖານຸສນ຺ຘິໍ ນ ຄຕາ, ເທສນາຍ ຍຖານຸສນ຺ຘິຄມນຕ຺ຖໍ ເອຕທໂວຈ. ເຕນຫານນ຺ທ, ສຸຓາຖາຕິ ອິທໍ ເຕປິຏເກ ພຸທ຺ຘວຈເນ ອສມ຺ຠິນ຺ນປທໍ. ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຫິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ອຸປຘິນິທານນ຺ຕິ ຂນ຺ຘຸປຘິນິທານໍ. ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຸປຘີຕິ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ຊາຍຕິ. ນິວິສຕີຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປວຕ຺ຕິວເສນ ປຕິຏ຺ຐຫຕິ.

ຍໍ ໂຂ ໂລເກ ປິຍຣູປໍ ສາຕຣູປນ຺ຕິ ຍໍ ໂລກສ຺ມິໍ ປິຍສຠາວຎ຺ເຈວ ມຘຸຣສຠາວຎ຺ຈ. ຈກ຺ຂຸໍ ໂລເກຕິອາທີສຸ ໂລກສ຺ມິຎ຺ຫິ ຈກ຺ຂາທີສຸ ມມຕ຺ເຕນ ອຠິນິວິຏ຺ຐາ ສຕ຺ຕາ ສມ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ອຕ຺ຕໂນ ຈກ຺ຂຸໍ ອາທາສາທີສຸ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓານຸສາເຣນ ວິປ຺ປສນ຺ນປຎ຺ຈປສາທໍ ສຸວຓ຺ຓວິມາເນ ອຸຄ຺ຆາຏິຕມຓິສີຫປຎ຺ຊຣໍ ວິຍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ໂສຕໍ ຣຊຕປນາຬິກໍ ວິຍ ປາມງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ຈ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຕຸງ຺ຄນາສາຕິ ລທ຺ຘໂວຫາຣໍ ຆານໍ ວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ຐປິຕຫຣິຕາລວຏ຺ຏິໍ ວິຍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຊິວ຺ຫໍ ຣຕ຺ຕກມ຺ພລປຏລໍ ວິຍ ມຸທຸສິນິທ຺ຘມຘຸຣຣສທໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ກາຍໍ ສາລລຏ຺ຐິໍ ວິຍ ສຸວຓ຺ຓໂຕຣຓໍ ວິຍ ຈ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ມນໍ ອຎ຺ເຎສໍ ມເນນ ອສທິສໍ ອຸຬາຣໍ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ.

ນິຈ຺ຈໂຕ ອທ຺ທກ຺ຂຸນ຺ຕິ ນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ອທ຺ທສໍສຸ. ເສສປເທສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນ ປຣິມຸຈ຺ຈິໍສຸ ທຸກ຺ຂສ຺ມາຕິ ສກລສ຺ມາປິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂາ ນ ປຣິມຸຈ຺ຈິໍສຸ. ທກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ປສ຺ສິສ຺ສນ຺ຕິ. ອາປານີຍກໍໂສຕິ ສຣກສ຺ສ ນາມໍ. ຍສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ອາປໍ ປິວນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອາປານີໂຍ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອາປານີໂຍ ຈ ໂສ ກໍໂສ ຈາຕິ ອາປານີຍກໍໂສ. ສຸຣາມຓ຺ຑສຣກສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ‘‘ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ໂນ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ ປນ ກໍເສ ຐິຕປານເມວ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຆມ຺ມາຠິຕຕ຺ໂຕຕິ ຆມ຺ເມນ ອຠິຕຕ຺ໂຕ. ຆມ຺ມປເຣໂຕຕິ ຆມ຺ເມນ ຜຸຏ຺ໂຐ, ອນຸຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປິວໂຕ ຫິ ໂຂ ຕໍ ຉາເທສ຺ສຕີຕິ ປິວນ຺ຕສ຺ສ ຕໍ ປານີຍໍ ວຓ຺ຓາທິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຣຸຈ຺ຈິສ຺ສຕິ, ສກລສຣີຣໍ ວາ ຜຣິຕ຺ວາ ຕຸຏ຺ຐິໍ ອຸປ຺ປາທຍມານໍ ຐສ຺ສຕິ. ອປ຺ປຏິສງ຺ຂາຕິ ອປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ.

ເອວເມວ ໂຂຕິ ເອຕ຺ຖ ອິທໍ ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ – ອາປານີຍກໍໂສ ວິຍ ຫິ ໂລເກ ປິຍຣູປໍ ສາຕຣູປໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ, ຆມ຺ມາຠິຕຕ຺ຕປຸຣິໂສ ວິຍ ວຏ຺ຏນິສ຺ສິໂຕ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ, ອາປານີຍກໍເສນ ນິມນ຺ຕນປຸຣິໂສ ວິຍ ໂລເກ ປິຍຣູເປນ ສາຕຣູເປນ ອາຣມ຺ມເຓນ ນິມນ຺ຕກຊໂນ, ອາປານີຍກໍເສ ສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ ອາປານກມນຸສ຺ໂສ ວິຍ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍາທິໂກ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ. ຍເຖວ ຫິ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອປໂລກິຕມນຸສ຺ໂສ ອາປານີຍກໍເສ ຄຸຓຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ອາໂຣເຈຕິ, ເອວເມວ ອາຈຣິໂຍ ວາ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ວາ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຎ຺ຈສຸ ກາມຄຸເຓສຸ ອສ຺ສາທຎ຺ຈ ນິສ຺ສຣຓຎ຺ຈ ກເຖຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ອາປານີຍກໍສມ຺ຫິ ຄຸເຓ ຈ ອາທີນເວ ຈ ອາໂຣຈິເຕ ໂສ ປຸຣິໂສ ປິຍວຓ຺ຓາທິສມ຺ປທາຍເມວ ສຎ຺ຊາຕເວໂຄ ‘‘ສເຈ ມຣຓໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ປຈ຺ຉາ ຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຫສາ ອປ຺ປຏິສງ຺ຂາຍ ຕໍ ປິວິຕ຺ວາ ມຣຓໍ ວາ ມຣຓມຕ຺ຕໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ, ເອວເມວ, ຠິກ຺ຂຸ, ‘‘ປຎ຺ຈສຸ ກາມຄຸເຓສຸ ທສ຺ສນາທິວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນໂສມນສ຺ສມຕ຺ຕເມວ ອສ຺ສາໂທ, ອາທີນໂວ ປນ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິໂກ ພຫຸ ນານປ຺ປກາໂຣ, ອປ຺ປສ຺ສາທາ ກາມາ ພຫຸທຸກ຺ຂາ ພຫຸປາຍາສາ’’ຕິ ເອວໍ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍຫິ ອານິສໍສຎ຺ຈ ອາທີນວຎ຺ຈ ກເຖຕ຺ວາ – ‘‘ສມຓປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ຠວ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ ຊາຄຣິຍໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ເອວໍ ໂອວທິໂຕປິ ອສ຺ສາທພທ຺ຘຈິຕ຺ຕຕາຍ ‘‘ສເຈ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາໂຣ ອາທີນໂວ ຠວິສ຺ສຕິ, ປຈ຺ຉາ ຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍ ອປສາເທຕ຺ວາ ອຸທ຺ເທສປຣິປຸຈ຺ຉາທີນິ ເຈວ ວຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ປຫາຍ ໂລກາມິສກຖໍ ກເຖນ຺ໂຕ ກາເມ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸກາມຕາຍ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕິ. ຕໂຕ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປູເຣນ຺ໂຕ ສນ຺ຘິຈ຺ເຉທນາທິກາເລ ‘‘ໂຈໂຣ ອຍ’’ນ຺ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ສິໂຕ ອິເຘວ ຫຕ຺ຖປາທາທິເຉທນໍ ປຕ຺ວາ ສມ຺ປຣາເຍ ຈຕູສຸ ອປາເຍສຸ ມຫາທຸກ຺ຂໍ ອນຸໂຠຕິ.

ປານີເຍນ ວາ ວິເນຕຸນ຺ຕິ ສີເຕນ ວາຣິນາ ຫຣິຕຸໍ. ທຘິມຓ຺ຑເກນາຕິ ທຘິມຓ຺ຑນມຕ຺ເຕນ. ຠຏ຺ຐໂລຓິກາຍາຕິ ສໂລເຓນ ສຕ຺ຕຸປານີເຍນ. ໂລຓໂສວີຣເກນາຕິ ສພ຺ພຘຎ຺ຎຜລກຬີຣາທີນິ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ໂລຓໂສວີຣກໍ ນາມ ກໂຣນ຺ຕິ, ເຕນ.

ໂອປມ຺ມສໍສນ຺ທນໍ ປເນຕ຺ຖ – ຆມ຺ມາຠິຕຕ຺ຕປຸຣິໂສ ວິຍ ວຏ຺ຏສນ຺ນິສ຺ສິຕກາເລ ໂຍຄາວຈໂຣ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ປຏິສງ຺ຂາ ອາປານີຍກໍສໍ ປຫາຍ ປານີຍາທີຫິ ປິປາສສ຺ສ ວິໂນທນໍ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາຍານໍ ໂອວາເທ ຐຕ຺ວາ ຉທ຺ວາຣາທີນິ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒນ຺ຕສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕຜລາຘິຄໂມ, ປານີຍາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ປານານິ ວິຍ ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ຄາ, ເຕສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປິວິຕ຺ວາ ສຸຣາປິປາສິຕໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ສຸຂິໂນ ເຍນ ກາມໍ ຄມນໍ ວິຍ ຂີຓາສວສ຺ສ ຈຕຸມຄ຺ຄປານໍ ປິວິຕ຺ວາ ຕຓ຺ຫໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ອຄຕປຸພ຺ພໍ ນິພ຺ພານທິສໍ ຄມນກາໂລ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຉຏ຺ຐໍ.