໑໐. ສຸສິມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໐. ທສເມ ຄຣຸກໂຕຕິ ສພ຺ເພຫິ ເທວມນຸສ຺ເສຫິ ປາສາຓຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ວິຍ ຈິຕ຺ເຕນ ຄຣຸກໂຕ. ມານິໂຕຕິ ມເນນ ປິຍາຍິໂຕ. ປູຊິໂຕຕິ ຈຕຸປຈ຺ຈຍປູຊາຍ ປູຊິໂຕ. ອປຈິໂຕຕິ ນີຈວຸຕ຺ຕິກຣເຓນ ອປຈິໂຕ. ສຕ຺ຖາຣຎ຺ຫິ ທິສ຺ວາ ມນຸສ຺ສາ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘາທີຫິ ໂອຕຣນ຺ຕິ ມຄ຺ຄໍ ເທນ຺ຕິ, ອໍສກູຏໂຕ ສາຏກໍ ອປເນນ຺ຕິ, ອາສນໂຕ ວຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ ວນ຺ທນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂສ ເຕຫິ ອປຈິໂຕ ນາມ ໂຫຕິ. ສຸສິໂມຕິ ເອວໍນາມໂກ ເວທງ຺ເຄສຸ ກຸສໂລ ປຓ຺ຑິຕປຣິພ຺ພາຊໂກ. ເອຫິ ຕ຺ວນ຺ຕິ ເຕສໍ ກິຣ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ນ ຊາຕິໂຄຕ຺ຕາທີນິ ອາຄມ຺ມ ລາຠຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ໂຕ ຊາໂຕ, ກວິເສຏ຺ໂຐ ປເນສ ອຸຕ຺ຕມກວິຕາຍ ສາວການໍ ຄນ຺ຖໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ເທຕິ, ຕໍ ເຕ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາການໍ ອຸປນິສິນ຺ນກຖມ຺ປິ ອນຸໂມທນມ຺ປິ ສຣຠຎ຺ຎມ຺ປີຕິ ເອວມາທີນິ ກເຖນ຺ຕິ, ເຕ ເຕສໍ ປສນ຺ນາ ລາຠໍ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕິ. ສເຈ ມຍໍ ຍໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຊານາຕິ, ຕໂຕ ໂຖກໍ ຊາເນຍ຺ຍາມ, ອຕ຺ຕໂນ ສມຍໍ ຕຕ຺ຖ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ມຍມ຺ປິ ອຸປຏ຺ຐາການໍ ກເຖຍ຺ຍາມ, ຕໂຕ ເອເຕຫິ ລາຠິຕຣາ ຠເວຍ຺ຍາມ. ໂກ ນຸ ໂຂ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຂິປ຺ປເມວ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ເຕ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ສຸສິໂມ ປຏິພໂລ’’ຕິ ທິສ຺ວາ ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫໍສຸ.

ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ກສ຺ມາ ອຸປສງ຺ກມິ? ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ, ‘‘ກສ຺ສ ນຸ ໂຂ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຫໍ ອິມໍ ຘມ຺ມໍ ຂິປ຺ປໍ ລທ຺ຘຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສາມີ’’ຕິ? ຕໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຄຣຸ ເຕຊຸສ຺ສໂທ ນິຍມມນຸຍຸຕ຺ໂຕ, ນ ສກ຺ກາ ອກາເລ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ, ອຎ຺ເຎປິ ພຫູ ຂຕ຺ຕິຍາທໂຍ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ອຸປສງ຺ກມນ຺ຕິ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ສມເຍ ນ ສກ຺ກາ ອຸປສງ຺ກມິຕຸໍ. ສາວເກສຸປິສ຺ສ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ມຫາປຎ຺ໂຎ ວິປສ຺ສນາລກ຺ຂຓມ຺ຫິ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ, ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສມາຘິລກ຺ຂຓສ຺ມິໍ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ, ມຫາກສ຺ສໂປ ຘຸຕງ຺ຄຘເຣສຸ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸເກສຸ, ປຸຓ຺ໂຓ ມນ຺ຕາຓິປຸຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມກຖິເກສຸ, ອຸປາລິຕ຺ເຖໂຣ ວິນຍຘເຣສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ, ອຍໍ ປນ ອານນ຺ໂທ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ຕິປິຏກຘໂຣ, ສຕ຺ຖາປິສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກຖິຕໍ ຘມ຺ມໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ກເຖຕິ, ປຎ຺ຈສຸ ຐາເນສຸ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ, ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ວຣານໍ ລາຠີ, ຈຕູຫິ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ຕສ຺ສ ສມີປໍ ຄໂຕ ຂິປ຺ປໍ ຘມ຺ມໍ ລທ຺ຘຸໍ ສກ຺ຂິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ກສ຺ມາ ສຍໍ ອປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິ? ເອວໍ ກິຣສ຺ສ ອໂຫສິ – ‘‘ອຍໍ ຕິຕ຺ຖິຍສມເຍ ປາຏິເຍກ຺ໂກ ‘ອຫໍ ສຕ຺ຖາ’ຕິ ປຏິຊານນ຺ໂຕ ຈຣຕິ, ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສາສນສ຺ສ ອລາຠາຍປິ ປຣິສກ຺ເກຍ຺ຍ. ນ ໂຂ ປນສ຺ສາຫໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ອາຊານາມິ, ສຕ຺ຖາ ຊານິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ອາທາຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ເຕນຫານນ຺ທ, ສຸສິມໍ ປພ຺ພາເຊຖາຕິ ສຕ຺ຖາ ກິຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ຕິຕ຺ຖິຍສມເຍ ‘ອຫໍ ປາຏິເຍກ຺ໂກ ສຕ຺ຖາ’ຕິ ປຏິຊານມາໂນ ຈຣຕິ, ‘ອິຘ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕຸໍ ອິຈ຺ຉາມີ’ຕິ ກິຣ ວທຕິ. ກິໍ ນຸ ໂຂ ມຍິ ປສນ຺ໂນ, ອຸທາຫຸ ມຍ຺ຫໍ ສາວເກສຸ, ອຸທາຫຸ ມຍ຺ຫໍ ວາ ມມ ສາວການໍ ວາ ຘມ຺ມກຖາຍ ປສນ຺ໂນ’’ຕິ? ອຖສ຺ສ ເອກຏ຺ຐາເນປິ ປສາທາຠາວໍ ຎຕ຺ວາ, ‘‘ອຍໍ ມມ ສາສເນ ຘມ຺ມໍ ເຖເນສ຺ສາມີຕິ ປພ຺ພຊຕິ. ອິຕິສ຺ສ ອາຄມນໍ ອປຣິສຸທ຺ຘໍ; ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ ນຸ ໂຂ ກີທິສາ’’ຕິ? ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ກິຎ຺ຈາປິ ‘ຘມ຺ມໍ ເຖເນສ຺ສາມີ’ຕິ ປພ຺ພຊຕິ, ກຕິປາເຫເນວ ປນ ຆເຏຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ‘‘ເຕນຫານນ຺ທ, ສຸສິມໍ ປພ຺ພາເຊຖາ’’ຕິ ອາຫ.

ອຎ຺ຎາ ພ຺ຍາກຕາ ໂຫຕີຕິ ເຕ ກິຣ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຕມາສໍ ວສ຺ສໍ ວສນ຺ຕາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອນ຺ໂຕເຕມາເສ ຆເຏນ຺ຕາ ວາຍມນ຺ຕາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຏິລຠິໍສຸ. ເຕ ‘‘ປຏິລທ຺ຘຄຸຓໍ ສຕ຺ຖຸ ອາໂຣເຈສ຺ສາມາ’’ຕິ ປວາຣິຕປວາຣຓາ ເສນາສນໍ ສໍສາເມຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິລທ຺ຘຄຸຓໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຕໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຎ຺ຎາຕິ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ນາມໍ. ພ຺ຍາກຕາຕິ ອາໂຣຈິຕາ. ອສ຺ໂສສີຕິ ໂສ ກິຣ ໂອຫິຕໂສໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ເຕສໍ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຐິຕຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉຕິ ຕໍ ຕໍ ກຖໍ ສຸຓິຕຸກາໂມ. ເຍນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ກສ຺ມາ ອຸປສງ຺ກມິ? ຕໍ ກິຣສ຺ສ ປວຕ຺ຕິໍ ສຸຕ຺ວາ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຎ຺ຎາ ນາມ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ປຣມປ຺ປມາຓໍ ສາຣຠູຕາ ອາຈຣິຍມຸຏ຺ຐິ ມຎ຺ເຎ ຠວິສ຺ສຕິ, ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນໍ ຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຕສ຺ມາ ອຸປສງ຺ກມິ.

ອເນກວິຫິຕນ຺ຕິ ອເນກວິຘໍ. ອິທ຺ຘິວິຘນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິໂກຏ຺ຐາສໍ. ອາວິຠາວໍ ຕິໂຣຠາວນ຺ຕິ ອາວິຠາວໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕິໂຣຠາວໍ, ຕິໂຣຠາວໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອາວິຠາວໍ ກາຕຸໍ ສກ຺ໂກຖາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ຕິໂຣກຸຏ຺ຏນ຺ຕິ ປຣກຸຏ຺ຏໍ. ອິຕຣປທທ຺ວເຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນຎ຺ຈ ນິມຸຊ຺ຊນຎ຺ຈ. ປລ຺ລງ຺ເກນາຕິ ປລ຺ລງ຺ກພນ຺ຘເນນ. ກມຖາຕິ ນິສີທິຕຸໍ ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ວາ ສກ຺ໂກຖາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ? ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓຕິ ປກ຺ຂຍຸຕ຺ໂຕ ສກຸໂຓ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ອິມສ຺ສ ອິທ຺ຘິວິຘສ຺ສ, ອິໂຕ ປເຣສໍ ທິພ຺ພໂສຕາທີນຎ຺ຈ ວຓ຺ຓນານໂຍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສນ຺ຕາ ວິໂມກ຺ຂາຕິ ອງ຺ຄສນ຺ຕຕາຍ ເຈວ ອາຣມ຺ມຓສນ຺ຕຕາຍ ຈ ສນ຺ຕາ ອາຣຸປ຺ປວິໂມກ຺ຂາ. ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາຕິ ນາມກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ປຏິລຠິຕ຺ວາ. ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕາ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສຕິ, ອາວຸໂສ, ມຍໍ ນິຊ຺ຌານກາ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສກາ ປຎ຺ຎາມຕ຺ເຕເນວ ວິມຸຕ຺ຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອາຊາເນຍ຺ຍາສິ ວາ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ ສຸສິມ, ນ ວາ ຕ຺ວໍ ອາຊາເນຍ຺ຍາສີຕິ ກສ຺ມາ ເອວມາຫໍສຸ? ເອວໍ ກິຣ ເນສໍ ອໂຫສິ – ‘‘ມຍໍ ອິມສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກເຖຕຸໍ ນ ສກ຺ຂິສ຺ສາມ, ທສພລໍ ປນ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ, ຕໍ ປຐມຕຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ນິພ຺ພາເນ ຎາຓນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນາຍ ຈິຓ຺ຓນ຺ເຕ ປວຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາຓໍ, ຕໍ ປຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ເອວມາຫ.

ອາຊາເນຍ຺ຍາສິ ວາຕິອາທິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ? ວິນາປິ ສມາຘິໍ ເອວໍ ຎາຓຸປ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ອິທຎ຺ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ສຸສິມ, ມຄ຺ໂຄ ວາ ຜລໍ ວາ ນ ສມາຘິນິສ຺ສນ຺ໂທ, ນ ສມາຘິອານິສໍໂສ, ນ ສມາຘິສ຺ສ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ, ວິປສ຺ສນາຍ ປເນໂສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ, ວິປສ຺ສນາຍ ອານິສໍໂສ, ວິປສ຺ສນາຍ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຊາເນຍ຺ຍາສິ ວາ ຕ຺ວໍ, ນ ວາ ຕ຺ວໍ ຊາເນຍ຺ຍາສິ, ອຖ ໂຂ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓໍ ປຸພ຺ເພ, ປຈ຺ຉາ ນິພ຺ພາເນ ຎາຓນ຺ຕິ.

ອິທານິສ຺ສ ປຏິເວຘຠພ຺ພຕໍ ຎຕ຺ວາ ເຕປຣິວຏ຺ຏໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ເທເສນ຺ໂຕ ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ສຸສິມ? ຣູປໍ ນິຈ຺ຈໍ ວາ ອນິຈ຺ຈໍ ວາຕິອາທິມາຫ? ເຕ ປຣິວຏ຺ຏເທສນາວສາເນ ປນ ເຖໂຣ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ອິທານິສ຺ສ ອນຸໂຍຄໍ ອາໂຣເປນ຺ໂຕ ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓນ຺ຕິ, ສຸສິມ, ປສ຺ສສີຕິອາທິມາຫ. ອປິ ປນ ຕ຺ວໍ, ສຸສິມາຕິ ອິທໍ ກສ຺ມາ ອາຣຠິ? ນິຊ຺ຌານການໍ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສກຠິກ຺ຂູນໍ ປາກຏກຣຓຕ຺ຖໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ນ ເກວລໍ ຕ຺ວເມວ ນິຊ຺ຌານໂກ ສຸກ຺ຂວິປສ຺ສໂກ, ເອເຕປິ ຠິກ຺ຂູ ເອວຣູປາເຍວາຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປາກຏເມວາຕິ. ທສມໍ.

ມຫາວຄ຺ໂຄ ສຕ຺ຕໂມ.