໑. ອິນ຺ທກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໓໕. ຍກ຺ຂສໍຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຐເມ ອິນ຺ທກສ຺ສາຕິ ອິນ຺ທກູຏນິວາສິໂນ ຍກ຺ຂສ຺ສ. ຍກ຺ຂໂຕ ຫິ ກູເຏນ, ກູຏໂຕ ຈ ຍກ຺ເຂນ ນາມໍ ລທ຺ຘໍ. ຣູປໍ ນ ຊີວນ຺ຕິ ວທນ຺ຕີຕິ ຍທິ ພຸທ຺ຘາ ຣູປໍ ຊີວນ຺ຕິ ນ ວທນ຺ຕິ, ຍທິ ຣູປໍ ສຕ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລຕິ ເອວໍ ນ ວທນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຖໍ ນ຺ວຍນ຺ຕິ ກຖໍ ນຸ ອຍໍ? ກຸຕສ຺ສ ອຏ຺ຐີຍກປິຓ຺ຑເມຕີຕິ ອສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ອຏ຺ຐິຍກປິຓ຺ຑຎ຺ຈ ກຸໂຕ ອາຄຈ຺ຉຕິ? ເອຕ຺ຖ ຈ ອຏ຺ຐິຄ຺ຄຫເຓນ ຕີຓິ ອຏ຺ຐິສຕານິ, ຍກປິຓ຺ຑຄ຺ຄຫເຓນ ນວ ມໍສເປສິສຕານິ ຄຫິຕານິ. ຍທິ ຣູປໍ ນ ຊີໂວ, ອຖສ຺ສ ອິມານິ ຈ ອຏ຺ຐີນິ ອິມາ ຈ ມໍສເປສິໂຍ ກຸໂຕ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ກຖໍ ນ຺ວຍໍ ສຊ຺ຊຕິ ຄພ຺ຠຣສ຺ມິນ຺ຕິ ເກນ ນຸ ກາຣເຓນ ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ສຊ຺ຊຕິ ລຄ຺ຄຕິ, ຕິຏ຺ຐຕີຕິ? ປຸຄ຺ຄລວາທີ ກິເຣສ ຍກ຺ໂຂ, ‘‘ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີ’’ຕິ ຄເຫຕ຺ວາ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍກສຕ຺ຕສ຺ສ ມາຕາ ມຈ຺ຉມໍສາທີນິ ຂາທຕິ, ສພ຺ພານິ ເອກຣຕ຺ຕິວາເສນ ປຈິຕ຺ວາ ເຜຓໍ ວິຍ ວິລີຍນ຺ຕິ. ຍທິ ຣູປໍ ສຕ຺ໂຕ ນ ຠເວຍ຺ຍ, ເອວເມວ ວິລີເຍຍ຺ຍາຕິ ລທ຺ຘິຍາ ເອວມາຫ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ – ‘‘ນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ອນຸປຸພ຺ເພນ ປນ ວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປຐມໍ ກລລໍ ໂຫຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຐມນ຺ຕິ ປຐເມນ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາເຓນ ສທ຺ຘິໍ ຕິສ຺ໂສຕິ ວາ ຜຸສ຺ໂສຕິ ວາ ນາມໍ ນຕ຺ຖິ, ອຖ ໂຂ ຕີຫິ ຊາຕິອຸຓ຺ຓໍສູຫິ ກຕສຸຕ຺ຕຄ຺ເຄ ສຓ຺ຐິຕເຕລພິນ຺ທຸປ຺ປມາຓໍ ກລລໍ ໂຫຕິ, ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຕິລເຕລສ຺ສ ຍຖາ ພິນ຺ທຸ, ສປ຺ປິມຓ຺ໂຑ ອນາວິໂລ;

ເອວໍ ວຓ຺ຓປ຺ປຏິຠາຄໍ, ກລລໍ ສມ຺ປວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ.

ກລລາ ໂຫຕິ ອພ຺ພຸທນ຺ຕິ ຕສ຺ມາ ກລລາ ສຕ຺ຕາຫຈ຺ຈເຍນ ມໍສໂຘວນອຸທກວຓ຺ຓໍ ອພ຺ພຸທໍ ນາມ ໂຫຕິ, ກລລນ຺ຕິ ນາມໍ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ສຕ຺ຕາຫໍ ກລລໍ ໂຫຕິ, ປຣິປກ຺ກໍ ສມູຫຕໍ;

ວິວຏ຺ຏມານໍ ຕພ຺ຠາວໍ, ອພ຺ພຸທໍ ນາມ ຊາຍຕີ’’ຕິ.

ອພ຺ພຸທາ ຊາຍເຕ ເປສີຕິ ຕສ຺ມາປິ ອພ຺ພຸທາ ສຕ຺ຕາຫຈ຺ຈເຍນ ວິລີນຕິປຸສທິສາ ເປສິ ນາມ ສຎ຺ຊາຍຕິ. ສາ ມຣິຈຜາຓິເຕນ ທີເປຕພ຺ພາ. ຄາມທາຣິກາ ຫິ ສຸປກ຺ການິ ມຣິຈານິ ຄເຫຕ຺ວາ ສາຏກນ຺ເຕ ຠຓ຺ຑິກໍ ກຕ຺ວາ ປີເຬຕ຺ວາ ມຓ຺ຑໍ ອາທາຍ ກປາເລ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອາຕເປ ຐເປນ຺ຕິ, ຕໍ ສຸກ຺ຂມານໍ ສພ຺ພຠາເຄຫິ ມຸຈ຺ຈຕິ. ເອວຣູປາ ເປສິ ໂຫຕິ, ອພ຺ພຸທນ຺ຕິ ນາມໍ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ສຕ຺ຕາຫໍ ອພ຺ພຸທໍ ໂຫຕິ, ປຣິປກ຺ກໍ ສມູຫຕໍ;

ວິວຏ຺ຏມານໍ ຕພ຺ຠາວໍ, ເປສິ ນາມ ປຊາຍຕີ’’ຕິ.

ເປສິ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີ ຆໂນຕິ ຕໂຕ ເປສິໂຕ ສຕ຺ຕາຫຈ຺ຈເຍນ ກຸກ຺ກຸຏຓ຺ຑສຓ຺ຐາໂນ ຆໂນ ນາມ ມໍສປິຓ຺ໂຑ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ເປສີຕິ ນາມໍ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ສຕ຺ຕາຫໍ ເປສິ ຠວຕິ, ປຣິປກ຺ກໍ ສມູຫຕໍ;

ວິວຏ຺ຏມານໍ ຕພ຺ຠາວໍ, ຆໂນຕິ ນາມ ຊາຍຕິ.

‘‘ຍຖາ ກຸກ຺ກຸຏິຍາ ອຓ຺ຑໍ, ສມນ຺ຕາ ປຣິມຓ຺ຑລໍ;

ເອວໍ ຆນສ຺ສ ສຓ຺ຐານໍ, ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ກມ຺ມປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ.

ຆນາ ປສາຂາ ຊາຍນ຺ຕີຕິ ປຎ຺ຈເມ ສຕ຺ຕາເຫ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຫຕ຺ຖປາທານໍ ສີສສ຺ສ ຈຕ຺ຖາຍ ປຎ຺ຈ ປີຬກາ ຊາຍນ຺ຕິ, ຍໍ ສນ຺ຘາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຎ຺ຈເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕາເຫ ປຎ຺ຈ ປີຬກາ ສຓ຺ຐຫນ຺ຕິ ກມ຺ມໂຕ’’ຕິ.

ອິໂຕ ປຣໍ ຉຏ຺ຐສຕ຺ຕມາທີນິ ສຕ຺ຕາຫານິ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ເທສນໍ ສງ຺ຂິປິຕ຺ວາ ທ຺ວາຈຕ຺ຕາລີເສ ສຕ຺ຕາເຫ ປຣິຓຕກາລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເກສາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເກສາ ໂລມາ ນຂາປິ ຈາຕິ ທ຺ວາຈຕ຺ຕາລີເສ ສຕ຺ຕາເຫ ເອຕານິ ຊາຍນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂສ ຕຕ຺ຖ ຍາເປຕີຕິ ຕສ຺ສ ຫິ ນາຠິໂຕ ອຸຏ຺ຐິໂຕ ນາໂຬ ມາຕຸ ອຸທຣປຏເລນ ເອກາພທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ໂສ ອຸປ຺ປລທຓ຺ຑໂກ ວິຍ ຉິທ຺ໂທ, ເຕນ ອາຫາຣຣໂສ ສໍສຣິຕ຺ວາ ອາຫາຣສມຸຏ຺ຐານຣູປໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕິ. ເອວໍ ໂສ ທສ ມາເສ ຍາເປຕິ. ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຄໂຕ ນໂຣຕິ ມາຕຸຍາ ຕິໂຣກຸຈ຺ຉິຄໂຕ, ກຸຈ຺ຉິຍາ ອພ຺ຠນ຺ຕຣຄໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິ ຠຄວາ ‘‘ເອວໍ ໂຂ, ຍກ຺ຂ, ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອນຸປຸພ຺ເພນ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິຍໍ ວຑ຺ຒຕິ, ນ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີ’’ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປຐມໍ.