໒. ກິໍທທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໒. ທຸຕິເຍ ອນ຺ນໂທຕິ ຍສ຺ມາ ອຕິພລວາປິ ທ຺ເວ ຕີຓິ ຠຕ຺ຕານິ ອຠຸຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ຠຸຕ຺ວາ ປນ ທຸພ຺ພໂລປິ ຫຸຕ຺ວາ ພລສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອນ຺ນໂທ ພລໂທ’’ຕິ ອາຫ. ວຕ຺ຖໂທຕິ ຍສ຺ມາ ສຸຣູໂປປິ ທຸຈ຺ໂຈໂຬ ວາ ອໂຈໂຬ ວາ ວິຣູໂປ ໂຫຕິ ໂອຫີຬິໂຕ ທຸທ຺ທສິໂກ, ວຕ຺ຖຈ຺ຉນ຺ໂນ ເທວປຸຕ຺ໂຕ ວິຍ ໂສຠຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ວຕ຺ຖໂທ ໂຫຕິ ວຓ຺ຓໂທ’’ຕິ ອາຫ. ຍານໂທຕິ ຫຕ຺ຖິຍານາທີນໍ ທາຍໂກ. ເຕສຸ ປນ –

‘‘ນ ຫຕ຺ຖິຍານໍ ສມຓສ຺ສ ກປ຺ປຕິ,

ນ ອສ຺ສຍານໍ, ນ ຣເຖນ ຍາຕຸໍ;

ອິທຎ຺ຈ ຍານໍ ສມຓສ຺ສ ກປ຺ປຕິ,

ອຸປາຫນາ ຣກ຺ຂໂຕ ສີລຂນ຺ຘ’’ນ຺ຕິ.

ຕສ຺ມາ ຉຕ຺ຕຸປາຫນກຕ຺ຕຣຍຏ຺ຐິມຎ຺ຈປີຐານໍ ທາຍໂກ, ໂຍ ຈ ມຄ຺ຄໍ ໂສເຘຕິ, ນິສ຺ເສຓິໍ ກໂຣຕິ, ເສຕຸໍ ກໂຣຕິ, ນາວໍ ປຏິຍາເທຕິ, ສພ຺ໂພປິ ຍານໂທວ ໂຫຕິ. ສຸຂໂທ ໂຫຕີຕິ ຍານສ຺ສ ສຸຂາວຫນໂຕ ສຸຂໂທ ນາມ ໂຫຕິ. ຈກ຺ຂຸໂທຕິ ອນ຺ຘກາເຣ ຈກ຺ຂຸມນ຺ຕານມ຺ປິ ຣູປທສ຺ສນາຠາວໂຕ ທີປໂທ ຈກ຺ຂຸໂທ ນາມ ໂຫຕິ, ອນຸຣຸທ຺ຘຕ຺ເຖໂຣ ວິຍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ສມ຺ປທມ຺ປິ ລຠຕິ.

ສພ຺ພທໂທ ໂຫຕີຕິ ສພ຺ເພສໍເຍວ ພລາທີນໍ ທາຍໂກ ໂຫຕິ. ທ຺ເວ ຕໂຍ ຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິ ອລທ຺ຘາ ອາຄຕສ຺ສາປິ ສີຕລາຍ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ນ຺ຫາຍິຕ຺ວາ ປຕິສ຺ສຍໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ມຎ຺ເຈ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຫິ ກາເຍ ພລໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວິຍ ໂຫຕິ. ພຫິ ວິຈຣນ຺ຕສ຺ສ ຈ ກາເຍ ວຓ຺ຓາຍຕນໍ ວາຕາຕເປຫິ ຌາຍຕິ, ປຕິສ຺ສຍໍ ປວິສິຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ປິຘາຍ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ນິປນ຺ນສ຺ສ ຈ ວິສຠາຄສນ຺ຕຕິ ວູປສມ຺ມຕິ, ສຠາຄສນ຺ຕຕິ ໂອກ຺ກມຕິ, ວຓ຺ຓາຍຕນໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວິຍ ໂຫຕິ. ພຫິ ວິຈຣນ຺ຕສ຺ສ ປາເທ ກຓ຺ຏໂກ ວິຊ຺ຌຕິ, ຂາຓຸ ປຫຣຕິ, ສຣີສປາທິປຣິສ຺ສໂຍ ເຈວ ໂຈຣຠຍຎ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ປຕິສ຺ສຍໍ ປວິສິຕ຺ວາ ທ຺ວາຣໍ ປິຘາຍ ນິປນ຺ນສ຺ສ ສພ຺ເພເຕ ປຣິສ຺ສຍາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ຘມ຺ມໍ ສຊ຺ຌາຍນ຺ຕສ຺ສ ຘມ຺ມປີຕິສຸຂໍ, ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ມນສິກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອຸປສມສຸຂໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕຖາ ພຫິ ວິຈຣນ຺ຕສ຺ສ ຈ ເສທາ ມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ອກ຺ຂີນິ ຜນ຺ທນ຺ຕິ, ເສນາສນໍ ປວິສນກ຺ຂເຓ ກູເປ ໂອຕິຓ຺ໂຓ ວິຍ ໂຫຕິ, ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ນ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ. ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ປນ ອກ຺ຂິປສາໂທ ອາຫຣິຕ຺ວາ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ວິຍ ໂຫຕິ, ທ຺ວາຣກວາຏວາຕປານມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ໂສ ຈ ສພ຺ພທໂທ ໂຫຕິ, ໂຍ ທທາຕິ ອຸປສ຺ສຍ’’ນ຺ຕິ.

ອມຕໍທໂທ ຈ ໂສ ໂຫຕີຕິ ປຓີຕໂຠຊນສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ປູເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ອມຣຓທານໍ ນາມ ເທຕິ. ໂຍ ຘມ຺ມມນຸສາສຕີຕິ ໂຍ ຘມ຺ມໍ ອນຸສາສຕິ, ອຏ຺ຐກຖໍ ກເຖຕິ, ປາຬິໍ ວາເຈຕິ, ປຸຈ຺ຉິຕປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ, ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ ກໂຣຕິ, ສພ຺ໂພເປສ ຘມ຺ມໍ ອນຸສາສຕິ ນາມ. ສພ຺ພທານານຎ຺ຈ ອິທໍ ຘມ຺ມທານເມວ ອຄ຺ຄນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ສພ຺ພທານໍ ຘມ຺ມທານໍ ຊິນາຕິ,

ສພ຺ພຣສໍ ຘມ຺ມຣໂສ ຊິນາຕິ;

ສພ຺ພຣຕິໍ ຘມ຺ມຣຕິ ຊິນາຕິ,

ຕຓ຺ຫກ຺ຂໂຍ ສພ຺ພທຸກ຺ຂໍ ຊິນາຕີ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໓໕໔); ທຸຕິຍໍ;