໑. ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໘໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກວາທສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນຕິ ອຘິມຕ຺ຕຄິລາໂນ ມຣຓເສຍ຺ຍໍ ອຸປຄໂຕ. ອາມນ຺ເຕສີຕິ ຄຫປຕິສ຺ສ ກິຣ ຍາວ ປາທາ ວຫິໍສຸ, ຕາວ ທິວເສ ສກິໍ ວາ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວາ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານໍ ອຂຓ຺ຑໍ ອກາສິ. ຍຕ຺ຕກຎ຺ຈສ຺ສ ສຕ຺ຖຸ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອໂຫສິ, ຕຕ຺ຕກໍເຍວ ມຫາເຖຣານໍ. ໂສ ອຊ຺ຊ ຄມນປາທສ຺ສ ປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ອນຸຏ຺ຐານເສຍ຺ຍໍ ອຸປຄໂຕ ສາສນໍ ເປເສຕຸກາໂມ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຸຣິສໍ ອາມນ຺ເຕສິ. ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ສູຣິຍຕ຺ຖງ຺ຄມນເວລາຍ ອຸປສງ຺ກມິ.

໓໘໔. ປຏິກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ໂອສກ຺ກນ຺ຕິ, ຕນຸກາ ຠວນ຺ຕິ. ອຠິກ຺ກມນ຺ຕີຕິ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ ໂອຕ຺ຖຣນ຺ຕິ, ພລວຕິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ.

ອຠິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ ໂນ ປຏິກ຺ກໂມຕິ ຍສ຺ມິຎ຺ຫິ ສມເຍ ມາຣຓນ຺ຕິກາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຸປຣິວາເຕ ຊລິຕຄ຺ຄິ ວິຍ ໂຫຕິ, ຍາວ ອຸສ຺ມາ ນ ປຣິຍາທິຍຕິ, ຕາວ ມຫຕາປິ ອຸປກ຺ກເມນ ນ ສກ຺ກາ ວູປສເມຕຸໍ, ອຸສ຺ມາຍ ປນ ປຣິຍາທິນ຺ນາຍ ວູປສມ຺ມຕິ.

໓໘໕. ອຖາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ມຫາເສຏ຺ຐິສ຺ສ ເວທນາ ມາຣຓນ຺ຕິກາ, ນ ສກ຺ກາ ປຏິພາຫິຕຸໍ, ອວເສສາ ກຖາ ນິຣຕ຺ຖກາ, ຘມ຺ມກຖມສ຺ສ ກເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ຕໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຕສ຺ມາຕິຫາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ຈກ຺ຂຸໍ ຕີຫິ ຄາເຫຫິ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ມາຣຓນ຺ຕິກໍ ເວທນໍ ປຏິພາຫິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ. ນ ຈກ຺ຂຸໍ ອຸປາທິຍິສ຺ສາມີຕິ ຈກ຺ຂຸໍ ຕີຫິ ຄາເຫຫິ ນ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມິ. ນ ຈ ເມ ຈກ຺ຂຸນິສ຺ສິຕໍ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາປິ ເມ ຈກ຺ຂຸນິສ຺ສິຕໍ ນ ຠວິສ຺ສຕິ. ນ ຣູປນ຺ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ອາຍຕນຣູປໍ ກຖິຕໍ, ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ສພ຺ພມ຺ປິ ກາມຠວຣູປໍ ກເຖນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

໓໘໖. ນ ອິຘໂລກນ຺ຕິ ວສນຏ຺ຐານໍ ວາ ຆາສຈ຺ຉາທນໍ ວາ ນ ອຸປາທິຍິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທຎ຺ຫິ ປຈ຺ຈເຍສຸ ອປຣິຕສ຺ສນຕ຺ຖໍ ກຖິຕໍ. ນ ປຣໂລກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສາ ປຣໂລກາ ນາມ. ອິທໍ – ‘‘ອສຸກເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອສຸກຏ຺ຐາເນ ຠວິສ຺ສາມິ, ອິທໍ ນາມ ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມິ ນິວາເສສ຺ສາມິ ປາຣຸປິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວຣູປາຍ ປຣິຕສ຺ສນາຍ ປຫານຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕມ຺ປິ ນ ອຸປາທິຍິສ຺ສາມິ, ນ ຈ ເມ ຕນ຺ນິສ຺ສິຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ເອວໍ ຕີຫິ ຄາເຫຫິ ປຣິໂມເຈຕ຺ວາ ເຖໂຣ ເທສນໍ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ນິຏ຺ຐເປສິ.

໓໘໗. ໂອລີຍສີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ພຊ຺ຌສິ ອລ຺ລີຍສີຕິ. ອິຕິ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ – ‘‘ອຍມ຺ປິ ນາມ ຄຫປຕິ ເອວໍ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ມຣຓຠຍສ຺ສ ຠາຍຕິ, ອຎ຺ໂຎ ໂກ ນ ຠາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ຕສ຺ສ ຄາຬ຺ຫໍ ກຕ຺ວາ ໂອວາທໍ ເທນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ນ ຈ ເມ ເອວຣູປີ ຘມ຺ມີກຖາ ສຸຕປຸພ຺ພາຕິ ອຍໍ ອຸປາສໂກ – ‘‘ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກາປິ ເມ ເອວຣູປີ ຘມ຺ມກຖາ ນ ສຸຕປຸພ຺ພາ’’ຕິ ວທຕິ, ກິໍ ສຕ຺ຖາ ເອວຣູປິ ສຸຂຸມໍ ຄມ຺ຠີຣກຖໍ ນ ກເຖຕີຕິ? ໂນ ນ ກເຖຕິ. ເອວໍ ປນ ຉ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອາຍຕນານິ ຉ ພາຫິຣານິ ຉ ວິຎ຺ຎາຓກາເຍ ຉ ຜສ຺ສກາເຍ ຉ ເວທນາກາເຍ ຉ ຘາຕຸໂຍ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ເຘ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣູເປ ອິຘໂລກຎ຺ຈ ປຣໂລກຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐສຸຕມຸຕວິຎ຺ຎາຕວເສນ ອຣຫຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກຖິຕກຖາ ເອເຕນ ນ ສຸຕປຸພ຺ພາ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວທຕິ.

ອປິຈາຍໍ ອຸປາສໂກ ທານາຘິມຸຕ຺ໂຕ ທານາຠິຣໂຕ ພຸທ຺ຘານໍ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຕຸຈ຺ຉຫຕ຺ໂຖ ນ ຄຕປຸພ຺ໂພ. ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຍາຄຸຂຊ຺ຊກາທີນິ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ສປ຺ປິມຘຸຜາຓິຕາທີນິ. ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ວາລິກໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ຄນ຺ຘກຸຏິປຣິເວເຓ ໂອກິຣາເປຕິ, ທານໍ ທຕ຺ວາ ສີລໍ ຣກ຺ຂິຕ຺ວາ ເຄຫໍ ຄໂຕ. ໂພຘິສຕ຺ຕຄຕິໂກ ກິເຣສ ອຸປາສໂກ, ຕສ຺ມາ ຠຄວາ ຈຕຸວີສຕິ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ອຸປາສກສ຺ສ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ທານກຖເມວ ກເຖສິ – ‘‘ອຸປາສກ, ອິທໍ ທານໍ ນາມ ໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ຄຕມຄ຺ໂຄ, ມຍ຺ຫມ຺ປິ ຄຕມຄ຺ໂຄ, ມຍາ ສຕສຫສ຺ສກປ຺ປາຘິການິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານິ ທານໍ ທິນ຺ນໍ, ຕ຺ວໍ ມຍາ ຄຕມຄ຺ຄເມວ ອນຸຄຈ຺ຉສີ’’ຕິ. ຘມ຺ມເສນາປຕິອາທໂຍ ມຫາສາວກາປິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕກາເລ ທານກຖເມວສ຺ສ ກເຖນ຺ຕິ. ເຕເນວາຫ ນ ໂຂ ຄຫປຕິ ຄິຫີນໍ ໂອທາຕວສນານໍ ເອວຣູປີ ຘມ຺ມີກຖາ ປຏິຠາຕີຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຄຫປຕິ ຄິຫີນໍ ນາມ ເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖຸຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓທາສີທາສປຸຕ຺ຕຠຣິຍາທີສຸ ຕິພ຺ໂພ ອາລໂຍ ຕິພ຺ພໍ ນິກນ຺ຕິປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ, ເຕສໍ – ‘‘ເອຕ຺ຖ ອາລໂຍ ນ ກາຕພ຺ໂພ, ນິກນ຺ຕິ ນ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ ກຖາ ນ ປຏິຠາຕິ ນ ຣຸຈ຺ຈຕີຕິ.

ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມີຕິ ກສ຺ມາ ອຸປສງ຺ກມິ? ຕຸສິຕຠວເນ ກິຣສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕມຕ຺ຕສ຺ເສວ ຕິຄາວຸຕປ຺ປມາຓໍ ສຸວຓ຺ຓກ຺ຂນ຺ຘໍ ວິຍ ວິຊ຺ໂຊຕມານໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ອຸຍ຺ຍານວິມານາທິສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ທິສ຺ວາ – ‘‘ມຫຕີ ອຍໍ ມຍ຺ຫໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ເມ ມນຸສ຺ສປເຖ ກມ຺ມໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຕີສຸ ຣຕເນສຸ ອຘິກາຣໍ ທິສ຺ວາ ຈິນ຺ເຕສິ ‘‘ປມາທຏ຺ຐານມິທໍ ເທວຕ຺ຕໍ ນາມ, ອິມາຍ ຫິ ເມ ສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ໂມທມານສ຺ສ ສຕິສມ຺ໂມໂສປິ ສິຍາ, ຫນ຺ທາຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມມ ເຊຕວນສ຺ສ ເຈວ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຈ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕ຺ວາ ຕໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂສ ຕຖາ ອກາສິ. ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອຖ ໂຂ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ອິສິສງ຺ຆນິເສວິຕນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆນິເສວິຕໍ. ເອວໍ ປຐມຄາຖາຍ ເຊຕວນສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖຕ຺ວາ ອິທານິ ອຣິຍມຄ຺ຄສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ກມ຺ມໍ ວິຊ຺ຊາ ຈາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກມ຺ມນ຺ຕິ ມຄ຺ຄເຈຕນາ. ວິຊ຺ຊາຕິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາ. ຘມ຺ໂມຕິ ສມາຘິປກ຺ຂິໂກ ຘມ຺ໂມ. ສີລໍ ຊີວິຕມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສ ຊີວິຕໍ ອຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອຖ ວາ ວິຊ຺ຊາຕິ ທິຏ຺ຐິສງ຺ກປ຺ໂປ. ຘມ຺ໂມຕິ ວາຍາມສຕິສມາຘໂຍ. ສີລນ຺ຕິ ວາຈາກມ຺ມນ຺ຕາຊີວາ. ຊີວິຕມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສ ຊີວິຕໍ ນາມ ອຸຕ຺ຕມໍ. ເອເຕນ ມຈ຺ຈາ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ເອເຕນ ອຏ຺ຐງ຺ຄິເກນ ມຄ຺ເຄນ ສຕ຺ຕາ ວິສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ມຄ຺ເຄນ ສຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ນ ໂຄຕ຺ຕຘເນຫິ, ຕສ຺ມາ. ໂຍນິໂສ ວິຈິເນ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ອຸປາເຍນ ສມາຘິປກ຺ຂິຍໍ ຘມ຺ມໍ ວິຈິເນຍ຺ຍ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ວິສຸຊ຺ຌຕີຕິ ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ອຣິຍມຄ຺ເຄ ວິສຸຊ຺ຌຕິ. ອຖ ວາ ໂຍນິໂສ ວິຈິເນ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ອຸປາເຍນ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘຘມ຺ມໍ ວິຈິເນຍ຺ຍ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ວິສຸຊ຺ຌຕີຕິ ເອວໍ ເຕສຸ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ວິສຸຊ຺ຌຕິ.

ອິທານິ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ກເຖນ຺ໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ວາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ວາຕິ ອວຘາຣຓວຈນໍ. ເອເຕຫິ ປຎ຺ຎາທີຫິ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕວ ເສຍ຺ໂຍຕິ ວທຕິ. ອຸປສເມນາຕິ ກິເລສອຸປສເມນ. ປາຣງ຺ຄໂຕຕິ ນິພ຺ພານໍ ຄໂຕ. ໂຍ ໂກຈິ ນິພ຺ພານໍ ປຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ, ໂສ ເອຕາວປຣໂມ ສິຍາ, ນ ເຖເຣນ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣ ນາມ ອຕ຺ຖີຕິ ວທຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກວາທສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.