໙. ພາລປຓ຺ຑິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໔໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ພາລປຓ຺ຑິຕສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ພາລລກ຺ຂຓານີຕິ ພາໂລ ອຍນ຺ຕິ ເອເຕຫິ ລກ຺ຂິຍຕິ ຎາຍຕີຕິ ພາລລກ຺ຂຓານິ. ຕາເນວ ຕສ຺ສ ສຎ຺ຊານນກາຣຓານີຕິ ພາລນິມິຕ຺ຕານິ. ພາລສ຺ສ ອປທານານີຕິ ພາລາປທານານິ. ທຸຈ຺ຈິນ຺ຕິຕຈິນ຺ຕີຕິ ຈິນ຺ຕຍນ຺ໂຕ ອຠິຊ຺ຌາພ຺ຍາປາທມິຈ຺ຉາທສ຺ສນວເສນ ທຸຈ຺ຈິນ຺ຕິຕເມວ ຈິນ຺ເຕຕິ. ທຸພ຺ຠາສິຕຠາສີຕິ ຠາສມາໂນປິ ມຸສາວາທາທິເຠທໍ ທຸພ຺ຠາສິຕເມວ ຠາສຕິ. ທຸກ຺ກຏກມ຺ມກາຣີຕິ ກໂຣນ຺ໂຕປິ ປາຓາຕິປາຕາທິວເສນ ທຸກ຺ກຏກມ຺ມເມວ ກໂຣຕິ. ຕຕ຺ຣ ເຈຕິ ຍຕ຺ຖ ນິສິນ຺ໂນ, ຕສ຺ສໍ ປຣິສຕິ. ຕຊ຺ຊໍ ຕສ຺ສາຣຸປ຺ປນ຺ຕິ ຕຊ຺ຊາຕິກໍ ຕທນຸຈ຺ຉວິກໍ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ເວຣານໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມກສມ຺ປຣາຍິກອາທີນວປ຺ປຏິສໍຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕຕ຺ຣາຕິ ຕາຍ ກຖາຍ ກຈ຺ຉມານາຍ. ພາລນ຺ຕິອາທີນິ ສາມິອຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ.

໒໔໘. ໂອລມ຺ພນ຺ຕີຕິ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ເສສປທທ຺ວຍໍ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ, ໂອລມ຺ພນາທິອາກາເຣນ ຫິ ຕານິ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຖວິຍາ ໂອລມ຺ພນ຺ຕີຕິ ປຖວິຕເລ ປຕ຺ຖຣນ຺ຕິ. ເສສປທທ຺ວຍໍ ຕສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ປຕ຺ຖຣຓາກາໂຣເຍວ ເຫສ. ຕຕ຺ຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ພາລສ຺ສາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຸປຏ຺ຐານາກາເຣ ອາປາຖຄເຕ ພາລສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ.

໒໔໙. ເອຕທໂວຈາຕິ ອນຸສນ຺ຘິກຸສໂລ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ນິຣຍສ຺ສ ອຸປມາ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ’’ຕິ ນ ຠຄວາ ວທຕິ, ‘‘ນ ສຸກຣາ’’ຕິ ປນ ວທຕິ, ນ ສຸກຣໍ ປນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ກາຕຸໍ, ຫນ຺ທາຫໍ ທສພລໍ ອຸປມໍ ກາຣາເປມີຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ເອຕໍ ‘‘ສກ຺ກາ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ວຈນໍ ອໂວຈ. ຫເນຍ຺ຍຸນ຺ຕິ ວິນິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຄມນວເສນ ຍຖາ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ທ຺ເວ ປຫາຣາ ນິປຕນ຺ຕິ, ເອວໍ ຫເນຍ຺ຍຸໍ. ເຕນສ຺ສ ທ຺ເວ ວຓມຸຂສຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ອິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິປິ ເອເສວ ນໂຍ.

໒໕໐. ປາຓິມຕ຺ຕນ຺ຕິ ອນ຺ໂຕມຸຏ຺ຐິຍໍ ຐປນມຕ຺ຕໍ. ສງ຺ຂມ຺ປິ ນ ອຸເປຕີຕິ ຄຓນມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ຄຈ຺ຉຕິ. ກລຠາຄມ຺ປີຕິ ສຕິມໍ ກລໍ ສຫສ຺ສິມໍ ກລໍ ສຕສຫສ຺ສິມໍ ວາ ກລໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິປິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ນ ອຸເປຕິ. ອຸປນິຘມ຺ປີຕິ ອຸປນິກ຺ເຂປນມຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ອຸເປຕິ, ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ໂອໂລກິຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ນຕ຺ຖິ. ຕຕ຺ຕໍ ອໂຍຂິລນ຺ຕິ ຕິຄາວຸຕໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕາຍ ໂລຫປຖວິຍາ ອຸຕ຺ຕານກໍ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ທກ຺ຂິຓຫຕ຺ເຖ ຕາລປ຺ປມາຓໍ ອຍສູລໍ ປເວເສນ຺ຕິ, ຕຖາ ວາມຫຕ຺ຖາທີສຸ. ຍຖາ ຈ ອຸຕ຺ຕານກໍ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ, ເອວໍ ອຸເຣນປິ ທກ຺ຂິຓປສ຺ເສນປິ ວາມປສ຺ເສນປິ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ຕໍ ກມ຺ມກາຣຓໍ ກໂຣນ຺ຕິເຍວ. ສໍເວເສຕ຺ວາຕິ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕາຍ ໂລຫປຖວິຍາ ຕິຄາວຸຕໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ. ກຸຐາຣີຫີຕິ ມຫຕີຫິ ເຄຫສ຺ສ ເອກປກ຺ຂຉທນມຕ຺ຕາຫິ ກຸຐາຣີຫິ ຕຈ຺ຉນ຺ຕິ. ໂລຫິຕໍ ນທີ ຫຸຕ຺ວາ ສນ຺ທຕິ, ໂລຫປຖວິໂຕ ຊາລາ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ມຫາທຸກ຺ຂໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕຈ຺ຉນ຺ຕາ ປນ ສຸຕ຺ຕາຫຕໍ ກຣິຕ຺ວາ ທາຣູ ວິຍ ອຏ຺ຐໍສມ຺ປິ ຉຬໍສມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕິ. ວາສີຫີຕິ ມຫາສຸປ຺ປປມາຓາຫິ ວາສີຫິ. ຕາຫິ ຕຈ຺ຉນ຺ຕາ ຕຈໂຕ ຍາວ ອຏ຺ຐີນິ ສຓິກໍ ຕຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕຈ຺ຉິຕໍ ຕຈ຺ຉິຕໍ ປຏິປາກຕິກໍ ໂຫຕິ. ຣເຖ ໂຍເຊຕ຺ວາຕິ ສທ຺ຘິໍ ຍຸຄໂຍຕ຺ຕປຎ຺ຈຣຈກ຺ກກຸພ຺ພຣປາຈເນຫິ ສພ຺ພໂຕ ສມ຺ປຊ຺ຊລິເຕ ຣເຖ ໂຍເຊຕ຺ວາ. ມຫນ຺ຕນ຺ຕິ ມຫາກູຏາຄາຣປ຺ປມາຓໍ. ອາໂຣເປນ຺ຕີຕິ ສມ຺ປຊ຺ຊລິເຕຫິ ອຍມຸຄ຺ຄເຣຫິ ໂປເຖນ຺ຕາ ອາໂຣເປນ຺ຕິ. ສກິມ຺ປິ ອຸທ຺ຘນ຺ຕິ ສຸປກ຺ກຸຖິຕາຍ ອຸກ຺ຂລິຍາ ປກ຺ຂິຕ຺ຕຕຓ຺ຑຸລາ ວິຍ ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ ຕິຣິຍຎ຺ຈ ຄຈ຺ຉຕິ.

ຠາຄໂສ ມິໂຕຕິ ຠາເຄ ຐເປຕ຺ວາ ຐເປຕ຺ວາ ວິຠຕ຺ໂຕ. ປຣິຍນ຺ໂຕຕິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ. ອຍສາຕິ ອຸປຣິ ອຍປຏ຺ເຏນ ຉາທິໂຕ.

ສມນ຺ຕາ ໂຍຊນສຕໍ ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ເອວໍ ຜຣິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຍຖາ ສມນ຺ຕາ ໂຍຊນສເຕ ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ສ ອກ຺ຂີນິ ຍມກໂຄຬກາ ວິຍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ.

ນ ສຸກຣາ ອກ຺ຂາເນນ ປາປຸຓິຕຸນ຺ຕິ ນິຣໂຍ ນາມ ເອວມ຺ປິ ທຸກ຺ໂຂ ເອວມ຺ປິ ທຸກ຺ໂຂຕິ ວສ຺ສສຕໍ ວສ຺ສສຫສ຺ສໍ ກເຖນ຺ເຕນາປິ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປຕ຺ວາ ກເຖຕຸໍ ນ ສຸກຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໕໑. ທນ຺ຕຸລ຺ເລຫກນ຺ຕິ ທນ຺ເຕຫິ ອຸລ຺ເລຫິຕ຺ວາ, ລຸຎ຺ຈິຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຣສາໂທຕິ ຣສເຄເຘນ ປຣິຠຸຕ຺ຕຣໂສ.

໒໕໒. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຂາທິກາຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎຂາທນໍ.

ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓຕິ ທຸຣູໂປ. ທຸທ຺ທສິໂກຕິ ທາຣການໍ ຠຍາປນຕ຺ຖໍ ກຕຍກ຺ໂຂ ວິຍ ທຸທ຺ທໂສ. ໂອໂກຏິມໂກຕິ ລກຸຓ຺ຑໂກ ປວິຏ຺ຐຄີໂວ ມໂຫທໂຣ. ກາໂຓຕິ ເອກກ຺ຂິກາໂຓ ວາ ອຸຠຍກ຺ຂິກາໂຓ ວາ. ກຸຓີຕິ ເອກຫຕ຺ຖກຸຓີ ວາ ອຸຠຍຫຕ຺ຖກຸຓີ ວາ. ປກ຺ຂຫໂຕຕິ ປີຐສປ຺ປີ. ໂສ ກາເຍນາຕິ ອິທມສ຺ສ ທຸກ຺ຂານຸປພນ຺ຘທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອາຣທ຺ຘໍ.

ກລິຄ຺ຄເຫນາຕິ ປຣາຊເຍນ. ອຘິພນ຺ຘໍ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ຍສ຺ມາ ພຫຸໍ ຊິໂຕ ສພ຺ພສາປເຕຍ຺ຍມ຺ປິສ຺ສ ນປ຺ປໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕນາປິ ພນ຺ຘໍ ນິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ເກວລາ ປຣິປູຣາ ພາລຠູມີຕິ ພາໂລ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ຕຕ຺ຖ ປກ຺ກາວເສເສນ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ ອາຄໂຕ ປຎ຺ຈສຸ ນີຈກຸເລສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ປຸນ ຕີຓິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີຕິ ອຍໍ ສກລາ ປຣິປຸຓ຺ຓາ ພາລຠູມິ.

໒໕໓. ປຓ຺ຑິຕລກ຺ຂຓານີຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕານຸສາເຣເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ສຸຈິນ຺ຕິຕຈິນ຺ຕີຕິອາທີນິ ເຈຕ຺ຖ ມໂນສຸຈຣິຕາທີນໍ ວເສນ ໂຍເຊຕພ຺ພານິ.

ຈກ຺ກຣຕນວຓ຺ຓນາ

໒໕໖. ສີສໍ ນ຺ຫາຕສ຺ສາຕິ ສີເສນ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ໂຘທເກນ ນ຺ຫາຕສ຺ສ. ອຸໂປສຖິກສ຺ສາຕິ ສມາທິນ຺ນອຸໂປສຖງ຺ຄສ຺ສ. ອຸປຣິປາສາທວຣຄຕສ຺ສາຕິ ປາສາທວຣສ຺ສ ອຸປຣິ ຄຕສ຺ສ ສຸໂຠຊນໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ປາສາທວຣສ຺ສ ອຸປຣິ ມຫາຕເລ ສິຣີຄພ຺ຠໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສີລານິ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ. ຕທາ ກິຣ ຣາຊາ ປາໂຕວ ສຕສຫສ຺ສໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ປຸນປິ ໂສຬສຫິ ຄນ຺ໂຘທກຆເຏຫິ ສີສໍ ນ຺ຫາຍິຕ຺ວາ ກຕປາຕຣາໂສ ສຸທ຺ຘໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ເອກໍສໍ ກຕ຺ວາ ອຸປຣິປາສາທສ຺ສ ສິຣີສຍເນ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ອຕ຺ຕໂນ ທານມຍປຸຎ຺ຎສມຸທຍໍ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ນິສີທຕິ, ອຍໍ ສພ຺ພຈກ຺ກວຕ຺ຕີນໍ ຘມ຺ມຕາ.

ເຕສໍ ຕໍ ອາວຊ຺ຊນ຺ຕານໍເຍວ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣປຸຎ຺ຎກມ຺ມປຈ຺ຈຍໍ ອຸຕຸສມຸຏ຺ຐານໍ ນີລມຓິສງ຺ຆາຏສທິສໍ ປາຈີນສມຸທ຺ທຊລຕລໍ ຉິນ຺ທມານໍ ວິຍ ອາກາສໍ ອລງ຺ກຸຣຸມານໍ ວິຍ ທິພ຺ພໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕິ. ຕຍິທໍ ທິພ຺ພານຸຠາວຍຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ທິພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຫສ຺ສໍ ອສ຺ສ ອຣານນ຺ຕິ ສຫສ຺ສາຣໍ. ສຫ ເນມິຍາ ສຫ ນາຠິຍາ ຈາຕິ ສເນມິກໍ ສນາຠິກໍ. ສພ຺ເພຫິ ອາກາເຣຫິ ປຣິປູຣນ຺ຕິ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣໍ.

ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ກຎ຺ຈ ຕໍ ຣຕິຊນນຏ຺ເຐນ ຣຕນຎ຺ຈາຕິ ຈກ຺ກຣຕນໍ. ຍາຍ ປນ ຕໍ ນາຠິຍາ ‘‘ສນາຠິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ສາ ອິນ຺ທນີລມຓິມຍາ ໂຫຕິ. ມຊ຺ເຌ ປນສ຺ສາ ຣຊຕມຍາ ປນາຬິ, ຍາຍ ສຸທ຺ຘສິນິທ຺ຘທນ຺ຕປນ຺ຕິຍາ ຫສມານໍ ວິຍ ວິໂຣຈຕິ. ມຊ຺ເຌ ຉິທ຺ເທນ ວິຍ ຈນ຺ທມຓ຺ຑເລນ ອຸໂຠສຸປິ ພາຫິຣນ຺ເຕສຸ ຣຊຕປຏ຺ເຏນ ກຕປຣິກ຺ເຂໂປ ໂຫຕິ. ເຕສຸ ປນສ຺ສາ ນາຠິປນາຬິ ປຣິກ຺ເຂປປຏ຺ເຏສຸ ຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປຣິຈ຺ເຉທເລຂາ ສຸວິຠຕ຺ຕາວ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ. ອຍໍ ຕາວສ຺ສ ນາຠິຍາ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣຕາ.

ເຍຫິ ປນ ຕໍ ອເຣຫິ ‘‘ສຫສ຺ສາຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ເຕ ສຕ຺ຕຣຕນມຍາ ສູຣິຍຣສ຺ມິໂຍ ວິຍ ປຠາສມ຺ປນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສມ຺ປິ ຆຏມຓິກປຣິຈ຺ເຉທເລຂາທີນິ ສຸວິຠຕ຺ຕາເນວ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ. ອຍມສ຺ສ ອຣານໍ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣຕາ.

ຍາຍ ປນ ຕໍ ເນມິຍາ ສຫ ‘‘ສເນມິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ສາ ພາລສູຣິຍຣສ຺ມິກລາປສິຣິໍ ອວຫສມານາ ວິຍ ສຸຣຕ຺ຕສຸທ຺ຘສິນິທ຺ຘປວາຬມຍາ ໂຫຕິ. ສນ຺ຘີສຸ ປນສ຺ສາ ສຎ຺ຌາຣາຄສສ຺ສິຣິກຣຕ຺ຕຊມ຺ໂພນທປຏ຺ຏາ ວຏ຺ຏປຣິຈ຺ເຉທເລຂາ ຈ ສຸວິຠຕ຺ຕາ ປຎ຺ຎາຍນ຺ຕິ. ອຍມສ຺ສ ເນມິຍາ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣຕາ.

ເນມິມຓ຺ຑລປິຏ຺ຐິຍໍ ປນສ຺ສ ທສນ຺ນໍ ທສນ຺ນໍ ອຣານມນ຺ຕເຣ ຘມນວໍໂສ ວິຍ ອນ຺ໂຕສຸສິໂຣ ຉິທ຺ທມຓ຺ຑລຈິຕ຺ໂຕ ວາຕຄາຫີ ປວາຬທຓ຺ໂຑ ໂຫຕິ, ຍສ຺ສ ວາເຕນ ປຫຣິຕສ຺ສ ສຸກຸສລສມນ຺ນາຫຕສ຺ສ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກຕູຣິຍສ຺ສ ວິຍ ສທ຺ໂທ ວຄ຺ຄຸ ຈ ຣຊນີໂຍ ຈ ກມນີໂຍ ຈ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ ປນ ປວາຬທຓ຺ຑສ຺ສ ອຸປຣິ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ, ອຸໂຠສຸ ປສ຺ເສສຸ ສໂມສຣິຕກຸສຸມທາມປນ຺ຕິໂຍຕິ ເອວໍ ສໂມສຣິຕກຸສຸມທາມປນ຺ຕິສຕທ຺ວຍປຣິວາເຣນ ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕສຕຘາຣິນາ ປວາຬທຓ຺ຑສເຕນ ສມຸປໂສຠິຕເນມິປຣິກ຺ເຂປສ຺ສ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ນາຠິປນາຬີນໍ ອນ຺ໂຕ ທ຺ເວ ສີຫມຸຂານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຍຫິ ຕາລກ຺ຂນ຺ຘປ຺ປມາຓາ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທກິຣຓກລາປສສ຺ສິຣິກາ ຕຣຸຓຣວິສມານຣຕ຺ຕກມ຺ພລເຄຓ຺ຑຸກປຣິຍນ຺ຕາ ອາກາສຄງ຺ຄາຄຕິໂສຠໍ ອຠິຠວມານາ ວິຍ ທ຺ເວ ມຸຕ຺ຕກລາປາ ໂອລມ຺ພນ຺ຕິ, ເຍຫິ ຈກ຺ກຣຕເນນ ສທ຺ຘິໍ ອາກາເສ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕມາເນຫິ ຕີຓິ ຈກ຺ການິ ເອກໂຕ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕານິ ວິຍ ຂາຍນ຺ຕິ. ອຍມສ຺ສ ສພ຺ພໂສ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣຕາ.

ຕໍ ປເນຕໍ ເອວໍ ສພ຺ພາກາຣປຣິປູຣໍ ປກຕິຍາ ສາຍມາສຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຆຣທ຺ວາເຣ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາສເນສຸ ນິສີທິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕກຖາສລ຺ລາເປສຸ ມນຸສ຺ເສສຸ ວີຖິຈຕຸກ຺ກາທີສຸ ກີຬມາເນ ທາຣກຊເນ ນາຕິອຸຈ຺ເຈນ ນາຕິນີເຈນ ວນສຓ຺ຑມຕ຺ຖກາສນ຺ເນນ ອາກາສປ຺ປເທເສນ ອຸປໂສຠຍມານໍ ວິຍ ຣຸກ຺ຂສາຂຄ຺ຄານິ, ທ຺ວາທສໂຍຊນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສຸຍ຺ຍມາເນນ ມຘຸຣສ຺ສເຣນ ສຕ຺ຕານໍ ໂສຕານິ ໂອຘາປຍມານໍ ໂຍຊນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນານປ຺ປຠາສມຸທຍສມຸຊ຺ຊເລນ ວຓ຺ເຓນ ນຍນານິ ສມາກຑ຺ຒນ຺ຕໍ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ປຸຎ຺ຎານຸຠາວໍ ອຸຄ຺ໂຆສຍນ຺ຕໍ ວິຍ ຣາຊຘານິອຠິມຸຂໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ.

ອຖ ຕສ຺ສ ຈກ຺ກຣຕນສ຺ສ ສທ຺ທສ຺ສວເນເນວ ‘‘ກຸໂຕ ນຸ ໂຂ, ກສ຺ສ ນຸ ໂຂ ອຍໍ ສທ຺ໂທ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊິຕຫທຍານໍ ປຸຣຕ຺ຖິມທິສໍ ໂອໂລກຍມານານໍ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຎ຺ຎຕຣໍ ເອວມາຫ – ‘‘ປສ຺ສ ໂຠ ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ອຍໍ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ໂທ ປຸພ຺ເພ ເອໂກ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ອຊ຺ຊ ປນ ອຕ຺ຕທຸຕິໂຍ ອຸຄ຺ຄໂຕ, ເອຕຎ຺ຫິ ຣາຊຫໍສມິຖຸນໍ ວິຍ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທມິຖຸນໍ ປຸພ຺ພາປຣິເຍນ ຄຄນຕລໍ ອຠິລງ຺ຆຕີ’’ຕິ. ຕມຎ຺ໂຎ ອາຫ – ‘‘ກິໍ ກເຖສິ ສມ຺ມ ກຫໍ ນາມ ຕຍາ ທ຺ເວ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທາ ເອກໂຕ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ພາ, ນນຸ ເອສ ຕປນີຍຣໍສິຘາໂຣ ປິຎ຺ຉຣກິຣໂຓ ທິວາກໂຣ ອຸຄ຺ຄໂຕ’’ຕິ. ຕມຎ຺ໂຎ ສິຕໍ ກຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘‘ກິໍ ອຸມ຺ມຕ຺ໂຕສິ, ນນຸ ໂຂ ອິທານິເມວ ທິວາກໂຣ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂຕ, ໂສ ກຖໍ ອິມໍ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທໍ ອນຸພນ຺ຘມາໂນ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉິສ຺ສຕິ, ອທ຺ຘາ ປເນຕໍ ອເນກຣຕນປ຺ປຠາສມຸຊ຺ຊລໍ ເອກສ຺ສ ປຸຎ຺ຎວໂຕ ວິມານໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ອປສາທຍນ຺ຕາ ອຎ຺ເຎ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ກິໍ ພຫຸໍ ວິປ຺ປລປຖ, ເນເວສ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ໂທ, ນ ສູຣິໂຍ ນ ເທວວິມານໍ. ນ ເຫເຕສໍ ເອວຣູປາ ສິຣິສມ຺ປຕ຺ຕິ ອຕ຺ຖິ, ຈກ຺ກຣຕເນນ ປເນເຕນ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ເອວໍ ປວຕ຺ຕສລ຺ລາປສ຺ເສວ ຕສ຺ສ ຊນສ຺ສ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລໍ ໂອຫາຍ ຕໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ອຠິມຸຂໍ ໂຫຕິ. ຕໂຕ ເຕຫິ ‘‘ກສ຺ສ ນຸ ໂຂ ອິທໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ – ‘‘ນ ກສ຺ສຈິ ອຎ຺ຎສ຺ສ, ນນຸ ອມ຺ຫາກໍ ຣາຊາ ປູຣິຕຈກ຺ກວຕ຺ຕິວຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ເສຕໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂສ ຈ ມຫາຊໂນ, ໂຍ ຈ ອຎ຺ໂຎ ປສ຺ສຕິ, ສພ຺ໂພ ຈກ຺ກຣຕນເມວ ອນຸຄຈ຺ຉຕິ. ຕມ຺ປິ ຈກ຺ກຣຕນໍ ຣຎ຺ໂຎເຍວ ອຕ຺ຖາຍ ອຕ຺ຕໂນ ອາຄຕຠາວໍ ຎາເປຕຸກາມໍ ວິຍ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປາກາຣມຕ຺ຖເກເນວ ນຄຣໍ ອນຸສໍຍາຍິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອນ຺ເຕປຸຣໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ອນ຺ເຕປຸຣສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣສີຫປຎ຺ຊຣອາສນ຺ເນ ຐາເນ ຍຖາ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜາທີຫິ ສຸເຂນ ສກ຺ກາ ໂຫຕິ ປູເຊຕຸໍ, ເອວໍ ອກ຺ຂາຫຕໍ ວິຍ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ເອວໍ ຐິຕສ຺ສ ປນສ຺ສ ວາຕປານຈ຺ຉິທ຺ທາທີຫິ ປວິສິຕ຺ວາ ນານາວິຣາຄຣຕນປ຺ປຠາສມຸຊ຺ຊລໍ ອນ຺ໂຕ ປາສາທໍ ອລງ຺ກຸຣຸມານໍ ປຠາສມູຫໍ ທິສ຺ວາ ທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ສຎ຺ຊາຕາຠິລາໂສ ຣາຊາ ໂຫຕິ. ປຣິຊໂນປິສ຺ສ ປິຍວຈນປາຠເຕນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ນິເວເທຕິ. ອຖ ຣາຊາ ພລວປີຕິປາໂມຊ຺ຊຜຸຏສຣີໂຣ ປລ຺ລງ຺ກໍ ໂມເຈຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ສີຫປຎ຺ຊຣສມີປໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ສຸຕໍ ໂຂ ປນ ເມຕ’’ນ຺ຕິອາທິກໍ ຈິນ຺ຕນໍ ຈິນ຺ເຕສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ທິສ຺ວານ ຣຎ຺ໂຎ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ…ເປ… ອສ຺ສໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂສ ໂຫຕິ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີຕິ ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ໂຫຕິ? ເອກງ຺ຄຸລທ຺ວງ຺ຄຸລມຕ຺ຕມ຺ປິ ຈກ຺ກຣຕເນ ອາກາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປວຕ຺ເຕ.

ອິທານິ ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕາປນຕ຺ຖໍ ຍໍ ກາຕພ຺ພໍ ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອຖ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາຕິ ນິສິນ຺ນາສນໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຈກ຺ກຣຕນສມີປໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ. ຠິງ຺ກາຣໍ ຄເຫຕ຺ວາຕິ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑສທິສປນາຬິໍ ສຸວຓ຺ຓຠິງ຺ກາຣໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາມຫຕ຺ເຖນ ອຸທກໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ປວຕ຺ຕຕຸ ຠວໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ, ອຠິວິຊິນາຕຸ ຠວໍ ຈກ຺ກຣຕນນ຺ຕິ. ອນ຺ວເທວ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ສທ຺ຘິໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍາຕິ ສພ຺ພຈກ຺ກວຕ຺ຕີນຎ຺ຫິ ອຸທເກນ ອຠິສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ‘‘ອຠິວິຊານາຕຸ ຠວໍ ຈກ຺ກຣຕນ’’ນ຺ຕິ ວຈນສມນນ຺ຕຣເມວ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈກ຺ກຣຕນໍ ປວຕ຺ຕຕິ, ຍສ຺ສ ປວຕ຺ຕິສມກາລເມວ ໂສ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ນາມ ໂຫຕິ.

ປວຕ຺ເຕ ປນ ຈກ຺ກຣຕເນ ຕໍ ອນຸພນ຺ຘມາໂນວ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຍານວຣໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ, ອຖສ຺ສ ຉຕ຺ຕຈາມຣາທິຫຕ຺ໂຖ ປຣິຊໂນ ເຈວ ອນ຺ເຕປຸຣຊໂນ ຈ. ຕໂຕ ນານປ຺ປກາຣກຎ຺ຈຸກກວຈາທິສນ຺ນາຫວິຠູສິເຕນ ວິວິຘາຫຣຓປ຺ປຠາສມຸຊ຺ຊລິເຕນ ສມຸສ຺ສິຕທ຺ຘຊປຏາກປຏິມຓ຺ຑິເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ພລກາເຍນ ສທ຺ຘິໍ ອຸປຣາຊເສນາປຕິ ປຠູຕໂຍປິ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣາຊານເມວ ປຣິວາເຣນ຺ຕິ. ຣາຊຍຸຕ຺ຕາ ປນ ຊນສງ຺ຄຫຕ຺ຖໍ ນຄຣວີຖີສຸ ເຠຣິໂຍ ຈຣາເປນ຺ຕິ ‘‘ຕາຕາ ອມ຺ຫາກໍ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກຣຕນໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ, ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ວິຠວານຸຣູເປນ ມຓ຺ຑິຕປ຺ປສາຘິຕາ ສນ຺ນິປຕຖາ’’ຕິ. ມຫາຊໂນ ປນ ປກຕິຍາ ຈກ຺ກຣຕນສທ຺ເທເນວ ສພ຺ພກິຈ຺ຈານິ ປຫາຍ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜາທີນິ ອາທາຍ ສນ຺ນິປຕິໂຕວ, ໂສປິ ສພ຺ໂພ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣາຊານເມວ ປຣິວາເຣຕິ. ຍສ຺ສ ຍສ຺ສ ຫິ ຣຎ຺ຎາ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ຕຸກາມຕາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ໂສ ອາກາສຄໂຕວ ໂຫຕິ. ເອວໍ ທ຺ວາທສໂຍຊນາຍາມວິຕ຺ຖາຣາ ປຣິສາ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອກປຸຣິໂສປິ ຉິນ຺ນຠິນ຺ນສຣີໂຣ ວາ ກິລິຏ຺ຐວຕ຺ໂຖ ວາ ນຕ຺ຖິ. ສຸຈິປຣິວາໂຣ ຫິ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ. ຈກ຺ກວຕ຺ຕິປຣິສາ ນາມ ວິຊ຺ຊາຘຣປຣິສາ ວິຍ ອາກາເສ ຄຈ຺ຉມານາ ອິນ຺ທນີລມຓິຕເລ ວິປ຺ປກິຓ຺ຓຣຕນສທິສາ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອນ຺ວເທວ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ສທ຺ຘິໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍາ’’ຕິ.

ຕມ຺ປິ ຈກ຺ກຣຕນໍ ຣຸກ຺ຂຄ຺ຄານໍ ອຸປຣູປຣິ ນາຕິອຸຈ຺ເຈນ ຄຄນປເທເສນ ປວຕ຺ຕຕິ, ຍຖາ ຣຸກ຺ຂານໍ ປຸປ຺ຜຜລປລ຺ລເວຫິ ອຕ຺ຖິກາ ຕານິ ສຸເຂນ ຄເຫຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ຠູມິຍໍ ຐິຕາ ‘‘ເອສ ຣາຊາ, ເອສ ອຸປຣາຊາ, ເອສ ເສນາປຕີ’’ຕິ ສລ຺ລກ຺ເຂຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ຐານາທີສຸປິ ອິຣິຍາປເຖສຸ ໂຍ ເຍນ ອິຈ຺ຉຕິ, ໂສ ເຕເນວ ຄຈ຺ຉຕິ. ຈິຕ຺ຕກມ຺ມາທິສິປ຺ປປສຸຕາ ເຈຕ຺ຖ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ກິຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕາເຍວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍເຖວ ຫິ ຠູມິຍໍ, ຕຖາ ເນສໍ ສພ຺ພກິຈ຺ຈານິ ອາກາເສ ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິປຣິສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ວາມປສ຺ເສນ ສິເນຣຸໍ ປຫາຍ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ອຸປຣິຠາເຄນ ອຏ຺ຐໂຍຊນສຫສ຺ສປ຺ປມາຓໍ ປຸພ຺ພວິເທຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ຕຕ຺ຖ ໂຍ ວິນິພ຺ເພເຘນ ທ຺ວາທສໂຍຊນາຍ ປຣິກ຺ເຂປໂຕ ຉຕ຺ຕິໍສໂຍຊນປຣິສາຍ ສນ຺ນິເວສກ຺ຂໂມ ສຸລຠາຫາຣູປກຣໂຓ ຉາຍູທກສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຈິສມຕໂລ ຣມຓີໂຍ ຠູມິຠາໂຄ, ຕສ຺ສ ອຸປຣິຠາເຄ ຕໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ອາກາເສ ອກ຺ຂາຫຕໍ ວິຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ອຖ ເຕນ ສຎ຺ຎາເຓນ ໂສ ມຫາຊໂນ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ຍຖາຣຸຈິ ນ຺ຫານໂຠຊນາທີນິ ສພ຺ພກິຈ຺ຈານິ ກໂຣນ຺ໂຕ ວາສໍ ກປ຺ເປຕິ, ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປເທເສ ຕໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ປຕິຏ຺ຐາຕິ, ຕຕ຺ຖ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ວາສໍ ອຸເປຕິ ສທ຺ຘິໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍາ’’ຕິ.

ເອວໍ ວາສໍ ອຸປຄເຕ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິມ຺ຫິ ເຍ ຕຕ຺ຖ ຣາຊາໂນ, ເຕ ‘‘ປຣຈກ຺ກໍ ອາຄຕ’’ນ຺ຕິ ສຸຕ຺ວາປິ ນ ພລກາຍໍ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ຍຸທ຺ຘສຊ຺ຊາ ໂຫນ຺ຕິ. ຈກ຺ກຣຕນສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິສມນນ຺ຕຣເມວ ນຕ຺ຖິ ໂສ ສຕ຺ໂຕ ນາມ, ໂຍ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກສຎ຺ຎາຍ ຣາຊານໍ ອາຣພ຺ຠ ອາວຸຘໍ ອຸກ຺ຂິປິຕຸໍ ວິສເຫຍ຺ຍ. ອຍມນຸຠາໂວ ຈກ຺ກຣຕນສ຺ສ.

ຈກ຺ການຸຠາເວນ ຫິ ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ,

ອຣີ ອເສສາ ທມຖໍ ອຸເປນ຺ຕິ;

ອຣິນ຺ທມໍ ນາມ ນຣາຘິປສ຺ສ,

ເຕເນວ ຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຕສ຺ສ ຈກ຺ກໍ.

ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພປິ ເຕ ຣາຊາໂນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຣຊ຺ຊສິຣິວິຠວານຸຣູປໍ ປາຠຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍ ຣາຊານໍ ອຸປຄມ຺ມ ໂອນຕສິຣາ ອຕ຺ຕໂນ ໂມຬິຍມຓິປ຺ປຠາຠິເສເກນສ຺ສ ປາທປູຊໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ‘‘ເອຫິ ໂຂ ມຫາຣາຊາ’’ຕິອາທີຫິ ວຈເນຫິ ຕສ຺ສ ກິງ຺ກາຣປ຺ປຏິສ຺ສາວິຕໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ເຍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ…ເປ… ອນຸສາສ ມຫາຣາຊາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ສ຺ວາຄຕນ຺ຕິ ສຸອາຄມນໍ. ເອກສ຺ມິຎ຺ຫິ ອາຄເຕ ໂສຈນ຺ຕິ, ຄເຕ ນນ຺ທນ຺ຕິ. ເອກສ຺ມິໍ ອາຄເຕ ນນ຺ທນ຺ຕິ, ຄເຕ ໂສຈນ຺ຕິ. ຕາທິໂສ ຕ຺ວໍ ອາຄຕນນ຺ທໂນ ຄມນໂສຈໂນ, ຕສ຺ມາ ຕວ ອາຄມນໍ ສຸອາຄມນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ນາປິ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ນາມ ເມ ອນຸວສ຺ສໍ ພລິໍ ອຸປກປ຺ເປຖາ’’ຕິ ວທຕິ, ນາປິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ໂຠຄໍ ອຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ເທຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ປນ ຘມ຺ມຣາຊຠາວສ຺ສ ອນຸຣູປາຍ ປຎ຺ຎາຍ ປາຓາຕິປາຕາທີນິ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ເປມນີເຍນ ມຎ຺ຊຸນາ ສເຣນ ‘‘ປສ຺ສຖ ຕາຕາ, ປາຓາຕິປາໂຕ ນາເມສ ອາເສວິໂຕ ຠາວິໂຕ ພຫຸລີກໂຕ ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕ຺ວາ ‘‘ປາໂຓ ນ ຫນ຺ຕພ຺ໂພ’’ຕິອາທິກໍ ໂອວາທໍ ເທຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ເອວມາຫ ປາໂຓ ນ ຫນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ຍຖາຠຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ຠຸຎ຺ຊຖາຕິ.

ກິໍ ປນ ສພ຺ເພປິ ຣຎ຺ໂຎ ອິມໍ ໂອວາທໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ. ພຸທ຺ຘສ຺ສປິ ຕາວ ສພ຺ເພ ນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ຣຎ຺ໂຎ ກິໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຍ ປຓ຺ຑິຕາ ວິຠາວິໂນ, ເຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ສພ຺ເພ ປນ ອນຸຍນ຺ຕາ ຠວນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ‘‘ເຍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິມາຫ.

ອຖ ຕໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ເອວໍ ປຸພ຺ພວິເທຫວາສີນໍ ໂອວາເທ ທິນ຺ເນ ກຕປາຕຣາເສ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີພເລນ ເວຫາສໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຣຕ຺ຖິມໍ ສມຸທ຺ທໍ ອຊ຺ໂຌຄາຫຕິ. ຍຖາ ຍຖາ ຈ ຕໍ ອຊ຺ໂຌຄາຫຕິ, ຕຖາ ຕຖາ ອຄທຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ ສໍຂິຕ຺ຕຜໂຓ ນາຄຣາຊາ ວິຍ ສໍຂິຕ຺ຕອູມິວິປ຺ຜາຣໍ ຫຸຕ຺ວາ ໂອຄຈ຺ຉມານໍ ມຫາສມຸທ຺ທສລິລໍ ໂຍຊນມຕ຺ຕໍ ໂອຄນ຺ຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕສມຸທ຺ເທ ເວຬຸຣິຍຠິຕ຺ຕິ ວິຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວ ຈ ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຎ຺ຎສິຣິໍ ທຏ຺ຐຸກາມານິ ວິຍ ມຫາສມຸທ຺ທຕເລ ວິປ຺ປກິຓ຺ຓານິ ນານາຣຕນານິ ຕໂຕ ຕໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ປເທສໍ ປູຣຍນ຺ຕິ. ອຖ ສາ ຣາຊປຣິສາ ຕໍ ນານາຣຕນປຣິປູຣໍ ມຫາສມຸທ຺ທຕລໍ ທິສ຺ວາ ຍຖາຣຸຈິ ອຸຈ຺ຉງ຺ຄາທີຫິ ອາທິຍຕິ, ຍຖາຣຸຈິ ອາທິນ຺ນຣຕນາຍ ປນ ປຣິສາຍ ຕໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ປຏິນິວຕ຺ຕຕິ. ປຏິນິວຕ຺ຕມາເນ ຈ ຕສ຺ມິໍ ປຣິສາ ອຄ຺ຄໂຕ ໂຫຕິ, ມຊ຺ເຌ ຣາຊາ, ອນ຺ເຕ ຈກ຺ກຣຕນໍ. ຕມ຺ປິ ຊລນິຘິຊລໍ ປໂລຠິຍມານມິວ ຈກ຺ກຣຕນສິຣິຍາ, ອສຫມານມິວ ຈ ເຕນ ວິໂຍຄໍ, ເນມິມຓ຺ຑລປຣິຍນ຺ຕໍ ອຠິຫນນ຺ຕໍ ນິຣນ຺ຕຣເມວ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ.

໒໕໗. ເອວໍ ຣາຊາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ປຸຣຕ຺ຖິມສມຸທ຺ທປຣິຍນ຺ຕໍ ປຸພ຺ພວິເທຫໍ ອຠິວິຊິນິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓສມຸທ຺ທປຣິຍນ຺ຕໍ ຊມ຺ພຸທີປໍ ວິເຊຕຸກາໂມ ຈກ຺ກຣຕນເທສິເຕນ ມຄ຺ເຄນ ທກ຺ຂິຓສມຸທ຺ທາຠິມຸໂຂ ຄຈ຺ຉຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອຖ ໂຂ ຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈກ຺ກຣຕນໍ ປຸຣຕ຺ຖິມສມຸທ຺ທໍ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໍ ທິສໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ. ເອວໍ ປວຕ຺ຕມານສ຺ສ ປນ ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕນວິຘານໍ ເສນາສນ຺ນິເວໂສ ປຏິຣາຊຄມນໍ ເຕສໍ ອນຸສາສນິປ຺ປທານໍ ທກ຺ຂິຓສມຸທ຺ທໍ ອຊ຺ໂຌຄາຫນໍ ສມຸທ຺ທສລິລສ຺ສ ໂອຄຈ຺ຉນໍ ຣຕນາທານນ຺ຕິ ສພ຺ພໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ວິຊິນິຕ຺ວາ ປນ ຕໍ ທສສຫສ຺ສໂຍຊນປ຺ປມາຓໍ ຊມ຺ພຸທີປໍ ທກ຺ຂິຓສມຸທ຺ທໂຕປິ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕໂຍຊນສຫສ຺ສປ຺ປມາຓໍ ອປຣໂຄຍານໍ ວິເຊຕຸໍ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕມ຺ປິ ສມຸທ຺ທປຣິຍນ຺ຕໍ ຕເຖວ ອຠິວິຊິນິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉິມສມຸທ຺ທໂຕປິ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐໂຍຊນສຫສ຺ສປ຺ປມາຓໍ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸໍ ວິເຊຕຸໍ ຕເຖວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕມ຺ປິ ສມຸທ຺ທປຣິຍນ຺ຕໍ ຕເຖວ ອຠິວິຊິຍ ອຸຕ຺ຕຣສມຸທ຺ທໂຕປິ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຣຎ຺ຎາ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິນາ ຈາຕຸຣນ຺ຕາຍ ປຖວິຍາ ອາຘິປຈ຺ຈໍ ອຘິຄຕໍ ໂຫຕິ. ໂສ ເອວໍ ວິຊິຕວິຊໂຍ ອຕ຺ຕໂນ ຣຊ຺ຊສິຣິສມ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ສປຣິໂສ ອຸທ຺ຘໍ ຄຄນຕລໍ ອຠິລງ຺ຆິຕ຺ວາ ສຸວິກສິຕປທຸມຸປ຺ປລປຸຓ຺ຑຣີກວນວິຈິຕ຺ເຕ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຊາຕສ຺ສເຣ ວິຍ ປຎ຺ຈສຕປຎ຺ຈສຕປຣິຕ຺ຕທີປປຣິວາເຣ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາທີເປ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຈກ຺ກຣຕນເທສິເຕເນວ ມຄ຺ເຄນ ຍຖານຸກ຺ກມໍ ອຕ຺ຕໂນ ຣາຊຘານິເມວ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉຕິ. ອຖ ຕໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ອນ຺ເຕປຸຣທ຺ວາຣໍ ໂສຠຍມານໍ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ເອວໍ ປຕິຏ຺ຐິເຕ ປນ ຕສ຺ມິໍ ຈກ຺ກຣຕເນ ຣາຊນ຺ເຕປຸເຣ ອຸກ຺ກາຫິ ວາ ທີປິກາຫິ ວາ ກິຎ຺ຈິ ກຣຓີຍໍ ນ ໂຫຕິ, ຈກ຺ກຣຕໂນຠາໂສເຍວ ຣຕ຺ຕິໍ ອນ຺ຘກາຣໍ ວິຘມຕິ. ເຍ ຈ ປນ ຣຕ຺ຕິໍ ອນ຺ຘກາຣຕ຺ຖິກາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕສໍ ອນ຺ຘກາຣເມວ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ທກ຺ຂິຓສມຸທ຺ທໍ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ…ເປ… ເອວຣູປໍ ຈກ຺ກຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕີຕິ.

ຫຕ຺ຖິຣຕນວຓ຺ຓນາ

໒໕໘. ເອວໍ ປາຕຸຠູຕຈກ຺ກຣຕນສ຺ສ ປນສ຺ສ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ອມຈ຺ຈາ ປກຕິມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິຏ຺ຐານໍ ສຸຈິຠູມິຠາຄໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຫຣິຈນ຺ທນາທີຫິ ສຸຣຠິຄນ຺ເຘຫິ ອຸປລິມ຺ປາເປຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາ ວິຈິຕ຺ຕວຓ຺ຓສຸຣຠິກຸສຸມສມາກິຓ຺ຓໍ ອຸປຣິ ສຸວຓ຺ຓຕາຣການໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ສໂມສຣິຕມນຸຎ຺ຎ-ກຸສຸມທາມປ຺ປຏິມຓ຺ຑິຕວິຕານໍ ເທວວິມານໍ ວິຍ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ‘‘ເອວຣູປສ຺ສ ນາມ ເທວ ຫຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ອາຄມນໍ ຈິນ຺ເຕຖາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ໂສ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ສີລານິ ສມາທາຍ ຕໍ ປຸຎ຺ຎສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອາວຊ຺ຊນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ, ອຖສ຺ສ ປຸຎ຺ຎານຸຠາວໂຈທິໂຕ ຉທ຺ທນ຺ຕກຸລາ ວາ ອຸໂປສຖກຸລາ ວາ ຕໍ ສກ຺ກາຣວິເສສໍ ອນຸຠວິຕຸກາໂມ ຕຣຸຓຣວິມຓ຺ຑລາຠິຣຕ຺ຕຈຣຓ-ຄີວມຸຂປ຺ປຏິມຓ຺ຑິຕວິສຸທ຺ຘເສຕສຣີໂຣ ສຕ຺ຕປ຺ປຕິຏ຺ໂຐ ສຸສຓ຺ຐິຕງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄສນ຺ນິເວໂສ ວິກສິຕຣຕ຺ຕ-ປທຸມຈາຣຸໂປກ຺ຂໂຣ ອິທ຺ຘິມາ ໂຍຄີ ວິຍ ເວຫາສໍ ຄມນສມຕ຺ໂຖ ມໂນສິລາຈຸຓ຺ຓຣຎ຺ຊິຕປຣິຍນ຺ໂຕ ວິຍ ຣຊຕປພ຺ພໂຕ ຫຕ຺ຖິເສຏ຺ໂຐ ຕສ຺ມິໍ ປເທເສ ປຕິຏ຺ຐາຕິ. ໂສ ຉທ຺ທນ຺ຕກຸລາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສພ຺ພກນິຏ຺ໂຐ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ອຸໂປສຖກຸລາ ສພ຺ພເຊຏ຺ໂຐ. ປາຬິຍໍ ປນ ‘‘ອຸໂປສໂຖ ນາຄຣາຊາ’’ ອິຈ຺ເຈວ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ສ຺ວາຍໍ ປູຣິຕຈກ຺ກວຕ຺ຕິວຕ຺ຕານໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີນໍ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຈິນ຺ຕຍນ຺ຕານໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ນ ອິຕເຣສໍ. ສຍເມວ ປກຕິມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິຏ຺ຐານໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ມງ຺ຄລຫຕ຺ຖິໍ ອປເນຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ນາຄຣາຊາຕິ.

ເອວໍ ປາຕຸຠູຕໍ ປນ ຕໍ ຫຕ຺ຖິຣຕນໍ ທິສ຺ວາ ຫຕ຺ຖິໂຄປກາທໂຍ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ຐາ ເວເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ. ຣາຊາ ຕຸຣິຕຕຸຣິຕໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ‘‘ຠທ຺ທກໍ ວຕ ໂຠ ຫຕ຺ຖິຍານໍ, ສເຈ ທມຖໍ ອຸເປຍ຺ຍາ’’ຕິ ຈິນ຺ຕຍນ຺ໂຕ ຫຕ຺ຖໍ ປສາເຣຕິ. ອຖ ໂສ ຆຣເຘນຸວຈ຺ຉໂກ ວິຍ ກຓ຺ເຓ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ສູຣຕຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຣາຊານໍ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ຣາຊາ ຕໍ ອຠິຣຸຫິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ອຖສ຺ສ ປຣິຊນາ ອຘິປ຺ປາຍໍ ຎຕ຺ວາ ຕໍ ຫຕ຺ຖິຣຕນໍ ໂສວຓ຺ຓທ຺ຘຊໍ ໂສວຓ຺ຓາລງ຺ກາຣໍ ເຫມຊາລປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ກຕ຺ວາ ອຸປເນນ຺ຕິ. ຣາຊາ ຕໍ ອນິສີທາເປຕ຺ວາວ ສຕ຺ຕຣຕນມຍາຍ ນິສ຺ເສຓິຍາ ອຠິຣຸຍ຺ຫ ອາກາສໍ ຄມນນິນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ສຫ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາເທເນວ ໂສ ຫຕ຺ຖິຣາຊາ ຣາຊຫໍໂສ ວິຍ ອິນ຺ທນີລມຓິປ຺ປຠາຊາລນີລຄຄນຕລໍ ອຠິລງ຺ຆຕິ, ຕໂຕ ຈກ຺ກຈາຣິກາຍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສກລຣາຊປຣິສາ. ອິຕິ ສປຣິໂສ ຣາຊາ ອນ຺ໂຕປາຕຣາເສເຍວ ສກລປຖວິໍ ອນຸສໍຍາຍິຕ຺ວາ ຣາຊຘານິໍ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉຕິ, ເອວໍ ມຫິທ຺ຘິກໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ຫຕ຺ຖິຣຕນໍ ໂຫຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວານ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ…ເປ… ເອວຣູປໍ ຫຕ຺ຖິຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕີຕິ.

ອສ຺ສຣຕນວຓ຺ຓນາ

ເອວໍ ປາຕຸຠູຕຫຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ປນ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ປຣິສາ ປກຕິມງ຺ຄລອສ຺ສຏ຺ຐານໍ ສຸຈິສມຕລໍ ກາເຣຕ຺ວາ ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ຈ ປຸຣິມນເຍເນວ ຣຎ຺ໂຎ ຕສ຺ສ ອາຄມນຈິນ຺ຕນຕ຺ຖໍ ອຸສ຺ສາຫໍ ຊເນນ຺ຕິ. ໂສ ປຸຣິມນເຍເນວ ກຕທານສກ຺ກາໂຣ ສມາທິນ຺ນສີໂລວ ປາສາທຕເລ ນິສິນ຺ໂນ ປຸຎ຺ຎສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ສມນຸສ຺ສຣຕິ, ອຖສ຺ສ ປຸຎ຺ຎານຸຠາວໂຈທິໂຕ ສິນ຺ຘວກຸລໂຕ ວິຊ຺ຊຸລ຺ລຕາວິນທ຺ຘສຣທກາລເສຕວລາຫກຣາສິສສ຺ສິຣິໂກ ຣຕ຺ຕປາໂທ ຣຕ຺ຕຕຸຓ຺ໂຑ ຈນ຺ທປ຺ປຠາປຸຎ຺ຊສທິສສຸທ຺ຘສິນິທ຺ຘຆນສງ຺ຆາຕສຣີໂຣ ກາກຄີວາ ວິຍ ອິນ຺ທນີລມຓິ ວິຍ ຈ ກາຬວຓ຺ເຓນ ສີເສນ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ກາຬສີໂສ ສຸຏ຺ຐຸ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ຐປິເຕຫິ ວິຍ ມຸຎ຺ຊສທິເສຫິ ສຓ຺ຫວຏ຺ຏອຸຊຸຄຕິຄເຕຫິ ເກເສຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ມຸຎ຺ຊເກໂສ ເວຫາສງ຺ຄໂມ ວລາຫໂກ ນາມ ອສ຺ສຣາຊາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ປຕິຏ຺ຐາຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພໍ ຫຕ຺ຖິຣຕເນ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວຣູປໍ ອສ຺ສຣຕນໍ ສນ຺ຘາຍ ຠຄວາ ປຸນ ຈປຣນ຺ຕິອາທິມາຫ.

ມຓິຣຕນວຓ຺ຓນາ

ເອວໍ ປາຕຸຠູຕອສ຺ສຣຕນສ຺ສ ປນ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ຈຕຸຫຕ຺ຖາຍາມໍ ສກຏນາຠິສມປ຺ປມາຓໍ ອຸໂຠສຸ ອນ຺ເຕສຸ ກຓ຺ຓິກປຣິຍນ຺ຕໂຕ ວິນິຄ຺ຄຕສຸປຣິສຸທ຺ຘມຸຕ຺ຕາກລາເປຫິ ທ຺ວີຫິ ກຎ຺ຈນປທຸເມຫິ ອລງ຺ກຕໍ ຈຕຸຣາສີຕິມຓິສຫສ຺ສປຣິວາຣໍ ຕາຣາຄຓປຣິວຸຕສ຺ສ ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທສ຺ສ ສິຣິໍ ປຏິປ຺ຜຣມານໍ ວິຍ ເວປຸລ຺ລປພ຺ພຕໂຕ ມຓິຣຕນໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ຕສ຺ເສວໍ ອາຄຕສ຺ສ ມຸຕ຺ຕາຊາລເກ ຐເປຕ຺ວາ ເວຬຸປຣມ຺ປຣາຍ ສຏ຺ຐິຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ ອາກາສໍ ອາໂຣປິຕສ຺ສ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ສມນ຺ຕາ ໂຍຊນປ຺ປມາຓໍ ໂອກາສໍ ອາຠາ ຜຣຕິ, ຍາຍ ສພ຺ໂພ ໂສ ໂອກາໂສ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນເວລາ ວິຍ ສຎ຺ຊາຕາໂລໂກ ໂຫຕິ. ຕໂຕ ກສ຺ສກາ ກສິກມ຺ມໍ, ວາຓິຊາ ອາປຓຸຄ຺ຆາຏນໍ, ເຕ ເຕ ຈ ສິປ຺ປິໂນ ຕໍ ຕໍ ກມ຺ມນ຺ຕໍ ປໂຍເຊນ຺ຕິ ທິວາຕິ ມຎ຺ຎມານາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ມຓິຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕີຕິ.

ອິຕ຺ຖິຣຕນວຓ຺ຓນາ

ເອວໍ ປາຕຸຠູຕມຓິຣຕນສ຺ສ ປນ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ວິສຍສຸຂວິເສສກາຣຓໍ ອິຕ຺ຖິຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕິ. ມທ຺ທຣາຊກຸລໂຕ ວາ ຫິສ຺ສ ອຄ຺ຄມເຫສິໍ ອາເນນ຺ຕິ, ອຸຕ຺ຕຣກຸຣຸໂຕ ວາ ປຸຎ຺ຎານຸຠາເວນ ສຍໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ອວເສສາ ປນສ຺ສາ ສມ຺ປຕ຺ຕິ ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ອິຕ຺ຖິຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕິ ອຠິຣູປາ ທສ຺ສນີຍາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປາຬິຍໍເຍວ ອາຄຕາ.

ຕຕ຺ຖ ສຓ຺ຐານປາຣິປູຣິຍາ ອຘິກໍ ຣູປໍ ອສ຺ສາຕິ ອຠິຣູປາ. ທິສ຺ສມານາ ຈ ຈກ຺ຂູນິ ປີຓຍຕິ, ຕສ຺ມາ ອຎ຺ຎໍ ກິຈ຺ຈວິກ຺ເຂປໍ ຫິຕ຺ວາປິ ທຏ຺ຐພ຺ພາຕິ ທສ຺ສນີຍາ. ທິສ຺ສມານາ ຈ ໂສມນສ຺ສວເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕີຕິ ປາສາທິກາ. ປຣມາຍາຕິ ເອວໍ ປສາທາວຫຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕມາຍ. ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍາຕິ ວຓ຺ຓສຸນ຺ທຣຕາຍ. ສມນ຺ນາຄຕາຕິ ອຸເປຕາ. ອຠິຣູປາ ວາ ຍສ຺ມາ ນາຕິທີຆາ ນາຕິຣສ຺ສາ ທສ຺ສນີຍາ ຍສ຺ມາ ນາຕິກິສາ ນາຕິຖູລາ, ປາສາທິກາ ຍສ຺ມາ ນາຕິກາຬິກາ ນຈ຺ໂຈທາຕາ. ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ ຍສ຺ມາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ ມານຸສໍ ວຓ຺ຓໍ ອປ຺ປຕ຺ຕາ ທິພ຺ພວຓ຺ຓໍ. ມນຸສ຺ສານຎ຺ຫິ ວຓ຺ຓາຠາ ພຫິ ນ ນິຈ຺ຉຣຕິ, ເທວານໍ ອຕິທູຣໍ ນິຈ຺ຉຣຕິ, ຕສ຺ສາ ປນ ທ຺ວາທສຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ ປເທສໍ ສຣີຣາຠາ ໂອຠາເສຕິ.

ນາຕິທີຆາທີສຸ ຈສ຺ສາ ປຐມຍຸຄເຬນ ອາໂຣຫສມ຺ປຕ຺ຕິ, ທຸຕິຍຍຸຄເຬນ ປຣິຓາຫສມ຺ປຕ຺ຕິ, ຕຕິຍຍຸຄເຬນ ວຓ຺ຓສມ຺ປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຉຫິ ວາປິ ເອເຕຫິ ກາຍວິປຕ຺ຕິຍາ ອຠາໂວ, ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ ມານຸສໍ ວຓ຺ຓນ຺ຕິ ອິມິນາ ກາຍສມ຺ປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ຕູລປິຈຸໂນ ວາ ກປ຺ປາສປິຈຸໂນ ວາຕິ ສປ຺ປິມຓ຺ເຑ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຐປິຕສ຺ສ ສຕວິຫຕສ຺ສ ຕູລປິຈຸໂນ ວາ ສຕວິຫຕສ຺ສ ກປ຺ປາສປິຈຸໂນ ວາ ກາຍສມ຺ຜສ຺ໂສ ໂຫຕິ. ສີເຕຕິ ຣຎ຺ໂຎ ສີຕກາເລ. ອຸຓ຺ເຫຕິ ຣຎ຺ໂຎ ອຸຓ຺ຫກາເລ. ຈນ຺ທນຄນ຺ໂຘຕິ ນິຈ຺ຈກາລເມວ ສຸປິສິຕສ຺ສ ອຠິນວສ຺ສ ຈຕຸຊ຺ຊາຕິສມາໂຍຊິຕສ຺ສ ຫຣິຈນ຺ທນສ຺ສ ຄນ຺ໂຘ ກາຍໂຕ ວາຍຕິ. ອຸປ຺ປລຄນ຺ໂຘຕິ ຫສິຕກຖິຕກາເລສຸ ມຸຂໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ຕງ຺ຂຓໍ ວິກສິຕສ຺ເສວ ນີລຸປ຺ປລສ຺ສ ອຕິສຸຣຠິຄນ຺ໂຘ ວາຍຕິ.

ເອວໍ ຣູປສມ຺ຜສ຺ສຄນ຺ຘສມ຺ປຕ຺ຕິຍຸຕ຺ຕາຍ ປນສ຺ສາ ສຣີຣສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຣູປໍ ອາຈາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຕໍ ໂຂ ປນາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຣາຊານໍ ທິສ຺ວາ ນິສິນ຺ນາສນໂຕ ອຄ຺ຄິທຑ຺ຒາ ວິຍ ປຐມເມວ ອຸຏ຺ຐາຕີຕິ ປຸພ຺ພຸຏ຺ຐາຍິນີ. ຕສ຺ມິໍ ນິສິນ຺ເນ ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ຕາລວຓ຺ເຏນ ພີຊນາທິກິຈ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ນິປຕຕິ ນິສີທຕີຕິ ປຈ຺ຉານິປາຕິນີ. ກິໍ ກໂຣມິ ເທວາຕິ ຕສ຺ສ ກິໍກາຣໍ ປຏິສ຺ສາເວຕີຕິ ກິໍກາຣປຏິສ຺ສາວິນີ. ຣຎ຺ໂຎ ມນາປເມວ ຈຣຕິ ກໂຣຕີຕິ ມນາປຈາຣິນີ. ຍໍ ຣຎ຺ໂຎ ປິຍໍ, ຕເທວ ວທຕີຕິ ປິຍວາທິນີ.

ອິທານິ ສ຺ວາສ຺ສາ ອາຈາໂຣ ຠາວສຸທ຺ຘິຍາ ເອວ, ນ ສາເຐຍ຺ເຍນາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ຕໍ ໂຂ ປນາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂນ ອຕິຈຣຕີຕິ ນ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຈຣຕິ, ອຎ຺ຎໍ ປຸຣິສໍ ຈິຕ຺ເຕນປິ ນ ປຕ຺ເຖຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ຕສ຺ສາ ອາທິມ຺ຫິ ‘‘ອຠິຣູປາ’’ຕິອາທໂຍ ອນ຺ເຕ ‘‘ປຸພ຺ພຸຏ຺ຐາຍິນີ’’ຕິອາທໂຍ ຄຸຓາ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕ ປກຕິຄຸຓາ ເອວ ‘‘ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ ມານຸສໍ ວຓ຺ຓ’’ນ຺ຕິອາທໂຍ ປນ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິໂນ ປຸຎ຺ຎໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຈກ຺ກຣຕນປາຕຸຠາວໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຸຣິມກມ຺ມານຸຠາເວນ ນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຠິຣູປຕາທິກາປິ ວາ ຈກ຺ກຣຕນປາຕຸຠາວໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສພ຺ພາກາຣປາຣິປູຣາ ຊາຕາ. ເຕນາຫ ເອວຣູປໍ ອິຕ຺ຖິຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕີຕິ.

ຄຫປຕິຣຕນວຓ຺ຓນາ

ເອວໍ ປາຕຸຠູຕອິຕ຺ຖິຣຕນສ຺ສ ປນ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ຘນກຣຓີຍານໍ ກິຈ຺ຈານໍ ຍຖາສຸຂປ຺ປວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ຄຫປຕິຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕິ. ໂສ ປກຕິຍາວ ມຫາໂຠໂຄ ມຫາໂຠຄກຸເລ ຊາໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ຘນຣາສິວຑ຺ຒໂກ ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ ໂຫຕິ, ຈກ຺ກຣຕນານຸຠາວສຫິຕໍ ປນສ຺ສ ກມ຺ມວິປາກຊໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ປາຕຸຠວຕິ, ເຍນ ອນ຺ໂຕປຖວິຍໍ ໂຍຊນພ຺ຠນ຺ຕເຣ ນິຘິໍ ປສ຺ສຕິ. ໂສ ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ຕຸຏ຺ຐຫທໂຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ຘເນນ ປວາເຣຕ຺ວາ ສພ຺ພານິ ຘນກຣຓີຍານິ ສມ຺ປາເທຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ເອວຣູປໍ ຄຫປຕິຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕີຕິ.

ປຣິຓາຍກຣຕນວຓ຺ຓນາ

ເອວໍ ປາຕຸຠູຕຄຫປຕິຣຕນສ຺ສ ປນ ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ສພ຺ພກິຈ຺ຈສໍວິຘານສມຕ຺ຖໍ ປຣິຓາຍກຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕິ. ໂສ ຣຎ຺ໂຎ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ໂຕວ ໂຫຕິ. ປກຕິຍາ ເອວ ປຓ຺ຑິໂຕ ພ຺ຍຕ຺ໂຕ ເມຘາວີ, ຣຎ຺ໂຎ ປຸຎ຺ຎານຸຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ປນສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ກມ຺ມານຸຠາເວນ ປຣຈິຕ຺ຕຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ເຍນ ທ຺ວາທສໂຍຊນາຍ ຣາຊປຣິສາຍ ຈິຕ຺ຕາຈາຣໍ ຎຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ອຫິເຕ ຫິເຕ ຈ ວວຕ຺ຖເປຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ. ໂສປິ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາວໍ ທິສ຺ວາ ຕຸຏ຺ຐຫທໂຍ ຣາຊານໍ ສພ຺ພກິຈ຺ຈານຸສາສເນນ ປວາເຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ປຸນ ຈປຣໍ…ເປ… ປຣິຓາຍກຣຕນໍ ປາຕຸຠວຕີຕິ. ຕຕ຺ຖ ຐເປຕພ຺ພໍ ຐເປຕຸນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ຐານນ຺ຕເຣ ຐເປຕພ຺ພໍ ຐເປຕຸໍ.

໒໕໙. ສມເວປາກິນິຍາຕິອາທິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕເມວ.

໒໖໐. ກຏຄ຺ຄເຫນາຕິ ຊຍຄ຺ຄາເຫນ. ມຫນ຺ຕໍ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘນ຺ຕິ ເອກປ຺ປຫາເຣເນວ ທ຺ເວ ວາ ຕີຓິ ວາ ສຕສຫສ຺ສານິ. ເກວລາ ປຣິປູຣາ ປຓ຺ຑິຕຠູມີຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ ຕີຓິ ສຸຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ຕໂຕ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກຸລຣູປໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ, ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ຕີຓິ ຈ ສຸຈຣິຕານິ ປູເຣຕ຺ວາ ປຸນ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕີຕິ ອຍໍ ສກລາ ປຣິປຸຓ຺ຓາ ປຓ຺ຑິຕຠູມິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ພາລປຓ຺ຑິຕສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.