໒. ເສລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໓໙໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ເສລສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣາເປສູຕິອາທິ ໂປຕລິຍສຸຕ຺ເຕ ວິຕ຺ຖາຣິຕເມວ. ອຑ຺ຒເຕຬເສຫີຕິ ອຑ຺ເຒນ ເຕຬເສຫິ, ທ຺ວາທສຫິ ສເຕຫິ ປຎ຺ຎາສາຍ ຈ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕ ປນ ສາວກສນ຺ນິປາເຕ ສນ຺ນິປຕິຕາ ຠິກ຺ຂູເຍວ ສພ຺ເພ ເອຫິຠິກ຺ຂຸປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ປພ຺ພຊິຕາ ຂີຓາສວາ. ເກຓິໂຍຕິ ຕສ຺ສ ນາມໍ, ຊຏິໂລຕິ ຕາປໂສ. ໂສ ກິຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາໂລ, ຘນຣກ຺ຂຓຕ຺ຖາຍ ປນ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ສມາທາຍ ຣຎ຺ໂຎ ປຓ຺ຓາກາຣໍ ທຕ຺ວາ ຠູມິຠາຄໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອສ຺ສມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ວສຕິ ປຎ຺ຈຫິ ສກຏສເຕຫິ ວຓິຊ຺ຊໍ ປໂຍເຊຕ຺ວາ ກຸລສຫສ຺ສສ຺ສ ນິສ຺ສໂຍ ຫຸຕ຺ວາ, ອສ຺ສເມປິ ຈສ຺ສ ເອໂກ ຕາລຣຸກ຺ໂຂ ທິວເສ ທິວເສ ເອກໍ ໂສວຓ຺ຓມຍໍ ຕາລຜລໍ ມຸຎ຺ຈຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ໂສ ທິວາ ກາສາຍານິ ຘາເຣຕິ, ຊຏາ ຈ ພນ຺ຘຕິ, ຣຕ຺ຕິໍ ກາມສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວຕິ. ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍາຕິ ປານການິສໍສປຏິສໍຍຸຕ຺ຕາຍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ. ອຍຎ຺ຫິ ເກຓິໂຍ ຕຸຈ຺ຉຫຕ຺ໂຖ ຠຄວໂຕ ທສ຺ສນາຍ ຄນ຺ຕຸໍ ລຊ຺ຊາຍມາໂນ – ‘‘ວິກາລໂຠຊນາ ວິຣຕານມ຺ປິ ປານກໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສຸສງ຺ຂຕພທຣປານໍ ປຎ຺ຈຫິ ກາຊສເຕຫິ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ອຄມາສິ. ເອວໍ ຄຕຠາໂວ ຈສ຺ສ – ‘‘ອຖ ໂຂ ເກຓິຍສ຺ສ ຊຏິລສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຫຣາເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ເຠສຊ຺ຊກ຺ຂນ຺ຘເກ (ມຫາວ. ໓໐໐) ປາຬິອາຣຸຬ຺ໂຫເຍວ.

ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາຕິ ກສ຺ມາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປຏິກ຺ຂິປິ? ຕິຕ຺ຖິຍານໍ ປຏິກ຺ເຂປປສນ຺ນຕາຍ, ອກາຣຓເມຕໍ, ນຕ຺ຖິ ພຸທ຺ຘານໍ ປຈ຺ຈຍເຫຕຸ ເອວຣູປໍ ໂກຫຎ຺ຎໍ. ອຍໍ ປນ ອຑ຺ຒເຕຬສານິ ຠິກ຺ຂຸສຕານິ ທິສ຺ວາ ເອຕ຺ຕການໍເຍວ ຠິກ຺ຂໍ ປຏິຍາເທສ຺ສຕິ, ສ຺ເວວ ເສໂລ ຕີຫິ ປຸຣິສສເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ປພ຺ພຊິສ຺ສຕິ. ອຍຸຕ຺ຕໍ ໂຂ ປນ ນວເກ ອຎ຺ຎໂຕ ເປເສຕ຺ວາ ອິເມເຫວ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ຕຸໍ, ອິເມ ວາ ອຎ຺ຎໂຕ ເປເສຕ຺ວາ ນວເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ອຖາປິ ສພ຺ເພ ຄເຫຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສາມິ, ຠິກ຺ຂາຫາໂຣ ນປ຺ປໂຫສ຺ສຕິ. ຕໂຕ ຠິກ຺ຂູສຸ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ເຕສຸ ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍິສ຺ສນ຺ຕິ – ‘‘ຈິຣສ຺ສາປິ ເກຓິໂຍ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຍາປນມຕ຺ຕໍ ທາຕຸໍ ນາສກ຺ຂີ’’ຕິ, ສຍມ຺ປິ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ຠວິສ຺ສຕິ. ປຏິກ຺ເຂເປ ປນ ກເຕ ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ປຸນປ຺ປຸນໍ ‘ຕ຺ວຎ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ’ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ນາມໍ ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓປິ ນິມນ຺ເຕຕຸກາໂມ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ນິມນ຺ເຕສ຺ສຕິ, ເຕ ເຕນ ນິມນ຺ຕິຕາ ຠິກ຺ຂູ ຫຸຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ. ເອວມສ຺ສ ສທ຺ຘາ ອນຸຣກ຺ຂິຕາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປຏິກ຺ຂິປິ. ກິຎ຺ຈາປິ ໂຂ, ໂຠຕິ ອິມິນາ ອິທໍ ທີເປຕິ, – ‘‘ໂຠ ໂຄຕມ, ກິໍ ຊາຕໍ ຍທິ ອຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ, ອຘິວາເສຕຸ ຠວໍ ໂຄຕໂມ, ອຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານມ຺ປິ ທາຕຸໍ ສກ຺ໂກມິ ຕຸມ຺ຫາກມ຺ປີ’’ຕິ.

ກາຍເວຍ຺ຍາວຏິກນ຺ຕິ ກາຍເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ. ມຓ຺ຑລມາຬນ຺ຕິ ທຸສ຺ສມຓ຺ຑປໍ.

໓໙໗. ອາວາໂຫຕິ ກຎ຺ຎາຄຫຓໍ. ວິວາໂຫຕິ ກຎ຺ຎາທານໍ. ໂສ ເມ ນິມນ຺ຕິໂຕຕິ ໂສ ມຍາ ນິມນ຺ຕິໂຕ. ອຖ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຣິປກ຺ໂກປນິສ຺ສຍຕ຺ຕາ ພຸທ຺ຘສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາວ ອມເຕເນວາຠິສິຕ຺ໂຕ ປສາທໍ ອາວິກໂຣນ຺ໂຕ ພຸທ຺ໂຘຕິ, ໂຠ ເກຓິຍ, ວເທສີຕິ ອາຫ. ເກຓິໂຍ ຍຖາຠູຕໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ພຸທ຺ໂຘຕິ, ໂຠ ເສລ, ວທາມີຕິ ອາຫ. ຕໂຕ ນໍ ປຸນປິ ທຬ຺ຫີກຣຓຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິ, ອິຕໂຣປິ ຕເຖວ ອາໂຣເຈສິ.

໓໙໘. ອຖສ຺ສ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ເສຫິປິ ພຸທ຺ຘສທ຺ທສ຺ເສວ ທຸລ຺ລຠຠາວໍ ສມ຺ປສ຺ສໂຕ. ເອຕທໂຫສີຕິ. ເອຕໍ ‘‘ໂຆໂສປິ ໂຂ’’ຕິອາທິ ອໂຫສິ. ນີລວນຣາຊີຕິ ນີລວຓ຺ຓຣຸກ຺ຂປນ຺ຕິ. ປເທ ປທນ຺ຕິ ປທປ຺ປມາເຓ ປທໍ. ອຈ຺ຈາສນ຺ເນ ຫິ ອຕິທູເຣ ວາ ປາເທ ນິກ຺ຂິປມາເນ ສທ຺ໂທ ອຸຏ຺ຐາຕິ, ຕໍ ປຏິເສເຘນ຺ໂຕ ເອວມາຫ. ສີຫາວ ເອກຈຣາຕິ ຄຓວາສີ ສີໂຫ ສີຫໂປຕກາທີຫິ ສທ຺ຘິໍ ປມາທໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ເອກຈໂຣ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ອິຕິ ອປ຺ປມາທວິຫາຣໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອກຈຣສີເຫນ ໂອປມ຺ມໍ ກໂຣຕິ. ມາ ເມ ໂຠນ຺ໂຕຕິ ອາຈາຣໍ ສິກ຺ຂາເປນ຺ໂຕ ອາຫ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ສເຈ ຕຸມ຺ເຫ ກຖາວາຣໍ ອລຠິຕ຺ວາ ມມ ກຖາຍ ອນ຺ຕເຣ ກຖໍ ປເວເສສ຺ສຖ, ‘‘ອນ຺ເຕວາສິເກ ສິກ຺ຂາເປຕຸໍ ນາສກ຺ຂີ’’ຕິ ມຍ຺ຫໍ ຄຣຫາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ໂອກາສໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ມນ຺ເຕຍ຺ຍາຖາຕິ. ໂນ ຈ ໂຂ ນໍ ຊານາມີຕິ ວິປສ຺ສີປິ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຈຕຸຣາສີຕິສຫສ຺ສຕ຺ເຖຣປພ຺ພຊິຕປຣິວາໂຣ ສຕ຺ຕ ມາສານິ ໂພຘິສຕ຺ຕຈາຣິກໍ ຈຣິ, ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທກາໂລ ວິຍ ອໂຫສິ. ອມ຺ຫາກມ຺ປິ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຉພ຺ພສ຺ສານິ ໂພຘິສຕ຺ຕຈາຣິກໍ ຈຣິ. ເອວໍ ປຣິປຸຓ຺ຓສຣີຣລກ຺ຂເຓຫິ ສມນ຺ນາຄຕາປິ ພຸທ຺ຘາ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ໂນ ຈ ໂຂ ນໍ ຊານາມີ’’ຕິ ອາຫ.

໓໙໙. ປຣິປຸຓ຺ຓກາໂຍຕິ ລກ຺ຂເຓຫິ ປຣິປຸຓ຺ຓຕາຍ ອຫີນງ຺ຄຕາຍ ຈ ປຣິປຸຓ຺ຓສຣີໂຣ. ສຸຣຸຈີຕິ ສຸນ຺ທຣສຣີຣປ຺ປໂຠ. ສຸຊາໂຕຕິ ອາໂຣຫປຣິຓາຫສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສຓ຺ຐານສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຈ ສຸນິພ຺ພຕ຺ໂຕ. ຈາຣຸທສ຺ສໂນຕິ ສຸຈິຣມ຺ປິ ປສ຺ສນ຺ຕານໍ ອຕິຕ຺ຕິຊນໂກ ມໂນຫຣທສ຺ສໂນ. ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓຕິ ສຸວຓ຺ຓສທິສວຓ຺ໂຓ. ສຸສຸກ຺ກທາໂຐຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ສຸກ຺ກທາໂຐ. ມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓາຕິ ປຐມໍ ວຸຕ຺ຕພ຺ຍຎ຺ຊນາເນວ ວຈນນ຺ຕເຣນ ນິຄເມນ຺ໂຕ ອາຫ.

ອິທານິ ເຕສຸ ລກ຺ຂເຓສຸ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕຣຸຈິຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຖເມນ຺ໂຕ ປສນ຺ນເນຕ຺ໂຕຕິອາທິມາຫ. ຠຄວາ ຫິ ປຎ຺ຈວຓ຺ຓປສາທສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປສນ຺ນເນຕ຺ໂຕ, ປຸຓ຺ຓຈນ຺ທສທິສມຸຂຕາຍ ສຸມຸໂຂ, ອາໂຣຫປຣິຓາຫສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ພ຺ຣຫາ, ພ຺ຣຫ຺ມຸຊຸຄຕ຺ຕຕາຍ ອຸຊຸ, ຊຸຕິມນ຺ຕຕາຍ ປຕາປວາ. ຍມ຺ປິ ເຈຕ຺ຖ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ‘‘ມຊ຺ເຌ ສມຓສງ຺ຆສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຣິຍາເຍນ ໂຖມຍຕາ ປຸນ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອທິໂສ ຫິ ເອວໍ ວິໂຣຈຕິ. ອຸຕ຺ຕຣຄາຖາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຸຕ຺ຕມວຓ຺ຓີໂນຕິ ອຸຕ຺ຕມວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ. ຣເຖສໂຠຕິ ອຸຕ຺ຕມສາຣຖິ. ຊມ຺ພຸສຓ຺ຑສ຺ສາຕິ ຊມ຺ພຸທີປສ຺ສ. ປາກເຏນ ອິສ຺ສຣິຍໍ ອິສ຺ສໂຣ ໂຫຕິ.

ຂຕ຺ຕິຍາຕິ ຊາຕິຂຕ຺ຕິຍາ. ໂຠຄີຕິ ໂຠຄິຍາ. ຣາຊາໂນຕິ ເຍ ເກຈິ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣນ຺ຕາ. ຣາຊາຠິຣາຊາຕິ ຣາຊູນໍ ປູຊນີໂຍ, ອຘິຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ມນຸຊິນ຺ໂທຕິ ມນຸສ຺ສາຘິປຕິ ປຣມິສ຺ສໂຣ ຫຸຕ຺ວາ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຠຄວາ – ‘‘ເຍ ເຕ ຠວນ຺ຕິ ອຣຫນ຺ໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ, ເຕ ສກວຓ຺ເຓ ຠຎ຺ຎມາເນ ອຕ຺ຕານໍ ປາຕຸກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມໍ ເສລສ຺ສ ມໂນຣຖໍ ປູເຣນ຺ໂຕ ຣາຊາຫມສ຺ມີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາຍມຘິປ຺ປາໂຍ – ຍໍ ມໍ ຕ຺ວໍ ເສລ ‘‘ຣາຊາ ອຣຫສິ ຠວິຕຸ’’ນ຺ຕິ ຍາຈສິ, ເອຕ຺ຖ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ໂກ ໂຫຕິ ຣາຊາຫມສ຺ມິ. ສຕິ ຈ ຣາຊຕ຺ເຕ ຍຖາ ອຎ຺ໂຎ ຣາຊາ ໂຍຊນສຕໍ ວາ ອນຸສາສຕິ ໂຍຊນສຫສ຺ສໍ ວາ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຫຸຕ຺ວາປິ ຈຕຸທີປປຣິຍນ຺ຕມຕ຺ຕໍ ວາ, ນາຫເມວໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນວິສໂຍ, ອຫຎ຺ຫິ ຘມ຺ມຣາຊາ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ຠວຄ຺ຄໂຕ ອວີຈິປຣິຍນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ຕິຣິຍໍ ອປ຺ປມາຓໂລກຘາຕຸໂຍ ອນຸສາສາມິ. ຍາວຕາ ຫິ ອປທທ຺ວິປທາທິເຠທາ ສຕ຺ຕາ, ອຫໍ ເຕສໍ ອຄ຺ໂຄ. ນ ຫິ ເມ ໂກຈິ ສີເລນ ວາ…ເປ… ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສເນນ ວາ ປຏິຠາໂຄ ອຕ຺ຖິ, ສ຺ວາຫໍ ເອວໍ ຘມ຺ມຣາຊາ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ອນຸຕ຺ຕເຣເນວ ຈຕຸສຕິປຏ຺ຐານາທິເຠເທນ ຘມ຺ເມນ ຈກ຺ກໍ ວຕ຺ເຕມິ. ອິທໍ ປຊຫຖ, ອິທໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຖາຕິ ອາຓາຈກ຺ກໍ, ອິທໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈນ຺ຕິອາທິນາ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ເມນ ຘມ຺ມຈກ຺ກເມວ ວາ. ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ຍໍ ຈກ຺ກໍ ອປ຺ປຏິວຕ຺ຕິຍໍ ໂຫຕິ ສມເຓນ ວາ…ເປ… ເກນຈິ ວາ ໂລກສ຺ມິນ຺ຕິ.

ເອວໍ ອຕ຺ຕານໍ ອາວິກໂຣນ຺ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ເສໂລ ປຸນ ທຬ຺ຫີກຣຓຕ຺ຖໍ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຏິຊານາສີຕິ ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂກ ນຸ ເສນາປຕີຕິ ຣຎ຺ໂຎ ໂຠໂຕ ຘມ຺ເມນ ປວຕ຺ຕິຕສ຺ສ ຈກ຺ກສ຺ສ ອນຸປວຕ຺ຕໂກ ເສນາປຕິ ໂກ ນູຕິ ປຸຈ຺ຉິ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຠຄວໂຕ ທກ຺ຂິຓປສ຺ເສ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ສຸວຓ຺ຓປຸຎ຺ໂຊ ວິຍ ສິຣິຍາ ໂສຠມາໂນ, ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຠຄວາ ມຍາ ປວຕ຺ຕິຕນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອນຸຊາໂຕ ຕຖາຄຕນ຺ຕິ ຕຖາຄຕໍ ເຫຕຸໍ ອນຸຊາໂຕ, ຕຖາຄເຕນ ເຫຕຸນາ ຊາໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປິຈ ອວຊາໂຕ ອນຸຊາໂຕ ອຕິຊາໂຕຕິ ຕໂຍ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕສຸ ອວຊາໂຕ ທຸສ຺ສີໂລ, ໂສ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ອຕິຊາໂຕ ນາມ ປິຕຣາ ອຸຕ຺ຕຣິຕໂຣ, ຕາທິໂສປິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ນຕ຺ຖິ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ປນ ເອໂກ ອນຸຊາໂຕວ ປຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ເອວໍ ‘‘ໂກ ນຸ ເສນາປຕີ’’ຕິ ປຎ຺ຫໍ ພ຺ຍາກຣິຕ຺ວາ ຍໍ ເສໂລ ອາຫ ‘‘ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຏິຊານາສີ’’ຕິ, ຕຕ຺ຣ ນໍ ນິກ຺ກງ຺ຂໍ ກາຕຸກາໂມ ‘‘ນາຫໍ ປຏິຎ຺ຎາມຕ຺ເຕເນວ ປຏິຊານາມິ, ອປິຈາຫໍ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ຎາເປຕຸໍ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຣ ອຠິຎ຺ເຎຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິຊ຺ຊາ ຈ ວິມຸຕ຺ຕິ ຈ. ຠາເວຕພ຺ພໍ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ. ປຫາຕພ຺ພໍ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ. ເຫຕຸວຈເນນ ປນ ຜລສິທ຺ຘິໂຕ ເຕສໍ ຜລານິ ນິໂຣຘສຈ຺ຈທຸກ຺ຂສຈ຺ຈານິປິ ວຸຕ຺ຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ສຈ຺ຉິກາຕພ຺ພໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ ປຣິຎ຺ຎາຕພ຺ພໍ ປຣິຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ອິທມ຺ເປຕ຺ຖ ສງ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ຈຕຸສຈ຺ຈຠາວນາຜລຎ຺ຈ ວິມຸຕ຺ຕິຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ພຸຊ຺ຌິຕພ຺ພໍ ພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ພຸທ຺ໂຘ ຊາໂຕສ຺ມີ’’ຕິ ຍຸຕ຺ຕເຫຕຸນາ ພຸທ຺ຘຠາວໍ ສາເຘຕິ.

ເອວໍ ນິປ຺ປຣິຍາເຍນ ອຕ຺ຕານໍ ອາວິກຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນິ ກງ຺ຂາວິຕຣຓຕ຺ຖໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອຕິຈາຣິຍມາໂນ ວິນຍສ຺ສູຕິ ຄາຖຕ຺ຕຍມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສລ຺ລກຕ຺ໂຕຕິ ຣາຄາທິສລ຺ລກນ຺ຕໂນ. ອນຸຕ຺ຕໂຣຕິ ຍຖາ ພາຫິຣເວຊ຺ເຊນ ວູປສມິຕໂຣໂຄ ອິມສ຺ມິຎ຺ເຎວຕ຺ຕຠາເວ ກຸປ຺ປຕິ, ນ ເອວໍ. ມຍາ ວູປສມິຕສ຺ສ ປນ ໂຣຄສ຺ສ ຠວນ຺ຕເຣປິ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ອຫໍ ອນຸຕ຺ຕໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕຕິ ເສຏ຺ຐຠູໂຕ. ອຕິຕຸໂລຕິ ຕຸລໍ ອຕີໂຕ, ນິຣຸປໂມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມາຣເສນປ຺ປມທ຺ທໂນຕິ ກາມາ ເຕ ປຐມາ ເສນາຕິ ເອວໍ ອາຄຕາຍ ມາຣເສນາຍ ປມທ຺ທໂນ. ສພ຺ພາມິຕ຺ເຕຕິ ຂນ຺ຘກິເລສາຠິສງ຺ຂາຣມຈ຺ຈຸເທວປຸຕ຺ຕມາຣສງ຺ຂາເຕ ສພ຺ພປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກ. ວສີກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ວເສ ວຕ຺ເຕຕ຺ວາ. ອກຸໂຕຠໂຍຕິ ກຸໂຕຈິ ອຠໂຍ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ເສໂລ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຕາວເທວ ຠຄວຕິ ສຎ຺ຊາຕປສາໂທ ປພ຺ພຊ຺ຊາເປກ຺ໂຂ ຫຸຕ຺ວາ ອິມໍ ໂຠນ຺ໂຕຕິ ຄາຖຕ຺ຕຍມາຫ. ຕຕ຺ຖ ກຓ຺ຫາຠິຊາຕິໂກຕິ ຈຓ຺ຑາລາທິນີຈກຸເລ ຊາໂຕ. ຕໂຕ ເຕປິ ມາຓວກາ ປພ຺ພຊ຺ຊາເປກ຺ຂາ ຫຸຕ຺ວາ ເອວຎ຺ເຈ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ໂຠໂຕຕິ ຄາຖມາຫໍສຸ. ອຖ ເສໂລ ເຕສຸ ມາຓວເກສຸ ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ເຕ ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈນ຺ໂຕ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ’’ຕິ ຄາຖມາຫ.

ຕໂຕ ຠຄວາ ຍສ຺ມາ ເສໂລ ອຕີເຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ເຕສໍເຍວ ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຣິສສຕານໍ ຄຓເສຏ຺ໂຐ ຫຸຕ຺ວາ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຣິເວຓໍ ກາເຣຕ຺ວາ ທານາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ເຕນ ກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ສສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວມາໂນ ປຈ຺ຉິເມ ຠເວ ເຕສໍເຍວ ອາຈຣິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ຕຎ຺ຈ ເຕສໍ ກມ຺ມໍ ວິມຸຕ຺ຕິປຣິປາກາຍ ປຣິປກ຺ກໍ ເອຫິຠິກ຺ຂຸຠາວສ຺ສ ຈ ອຸປນິສ຺ສຍຠູຕໍ, ຕສ຺ມາ ເຕ ສພ຺ເພວ ເອຫິຠິກ຺ຂຸປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພາເຊນ຺ໂຕ ສ຺ວາກ຺ຂາຕນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສນ຺ທິຏ຺ຐິກນ຺ຕິ ສຍເມວ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ. ອກາລິກນ຺ຕິ ມຄ຺ຄານນ຺ຕຣຜລຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ນ ກາລນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ຕພ຺ພຜລໍ. ຍຕ຺ຖ ອໂມຆາຕິ ຍສ຺ມິໍ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິເຍ ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍປູຣເຓນ ສິກ຺ຂໂຕ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ອໂມຆາ ໂຫຕິ, ສຜລາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວຎ຺ຈ ວຕ຺ວາ ‘‘ເອຖ ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ. ເຕ ສພ຺ເພ ປຕ຺ຕຈີວຣຘຣາ ຫຸຕ຺ວາ ອາກາເສນາຄນ຺ຕ຺ວາ ວສ຺ສສຕິກຕ຺ເຖຣາ ວິຍ ສຸວິນີຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາທຍິໍສຸ. ເອວມິມໍ ເຕສໍ ເອຫິຠິກ຺ຂຸຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອລຕ຺ຖ ໂຂ ເສໂລ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໐໐. ອິມາຫີຕິ ອິມາຫິ ເກຓິຍສ຺ສ ຈິຕ຺ຕານຸກູລາຫິ ຄາຖາຫິ. ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄິປຣິຈຣິຍໍ ວິນາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ຍຎ຺ຎາຠາວໂຕ ‘‘ອຄ຺ຄິຫຸຕ຺ຕມຸຂາ ຍຎ຺ຎາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຄ຺ຄິຫຸຕ຺ຕເສຏ຺ຐາ ອຄ຺ຄິຊຸຫນປ຺ປຘານາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເວເທ ສຊ຺ຌາຍນ຺ເຕຫິ ປຐມໍ ສຊ຺ຌາຍິຕພ຺ພໂຕ, ສາວິຕ຺ຕີ, ‘‘ຉນ຺ທໂສ ມຸຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ມນຸສ຺ສານໍ ເສຏ຺ຐໂຕ ຣາຊາ ‘‘ມຸຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ນທີນໍ ອາຘາຣໂຕ ປຏິສຣຓໂຕ ຈ ສາຄໂຣ ‘‘ມຸຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຈນ຺ທໂຍຄວເສນ ‘‘ອຊ຺ຊ ກຕ຺ຕິກາ ອຊ຺ຊ ໂຣຫິຓີ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຓໂຕ ອາໂລກກຣຓໂຕ ໂສມ຺ມຠາວໂຕ ຈ ‘‘ນກ຺ຂຕ຺ຕານໍ ມຸຂໍ ຈນ຺ໂທ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕປນ຺ຕານໍ ອຄ຺ຄຕ຺ຕາ ອາທິຈ຺ໂຈ ‘‘ຕປຕໍ ມຸຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍານໍ ປນ ອຄ຺ຄຕ຺ຕາ ວິເສເສນ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ສງ຺ຆໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ປຸຎ຺ຎໍ ອາກງ຺ຂມານານໍ, ສງ຺ໂຆ ເອວ ຍຊຕໍ ມຸຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ສງ຺ໂຆ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ອາຍມຸຂນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ຍໍ ຕໍ ສຣຓນ຺ຕິ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກຣຓຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ຈກ຺ຂຸມາ ຠຄວາ ຍສ຺ມາ ມຍໍ ອິໂຕ ອຏ຺ຐເມ ທິວເສ ຕໍ ສຣຓໍ ອາຄຕມ຺ຫາ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕນາ ຕວ ສາສເນ ອນຸຕ຺ຕເຣນ ທມເຖນ ທນ຺ຕາມ຺ຫາ, ອໂຫ ເຕ ສຣຓສ຺ສ ອານຸຠາໂວຕິ.

ຕໂຕ ປຣໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທ຺ວີຫິ ຄາຖາຫິ ໂຖເມຕ຺ວາ ຕຕິຍາຍ ວນ຺ທນໍ ຍາຈນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂໂວ ຕິສຕາ ອິເມຕິອາທິມາຫາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ເສລສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.