໑໐. ສງ຺ຄາຣວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໔໗໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ສງ຺ຄາຣວສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຈຎ຺ຈລິກປ຺ເປຕິ ເອວໍນາມເກ ຄາເມ. ອຠິປ຺ປສນ຺ນາຕິ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາທວເສນ ປສນ຺ນາ. ສາ ກິຣ ໂສຕາປນ຺ນາ ອຣິຍສາວິກາ ຠາຣທ຺ວາຊໂຄຕ຺ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຠຣິຍາ. ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຸພ຺ເພ ກາເລນ ກາລໍ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ເຕສໍ ສກ຺ກາຣໍ ກໂຣຕິ. ອິມໍ ປນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ຆຣໍ ອາເນຕ຺ວາ ອຠິຣູປາຍ ມຫາກຸລາຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ໂກເປຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສກ຺ກາຣໍ ກາຕຸໍ ນາສກ຺ຂິ. ອຖ ນໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ທິຏ຺ຐທິຏ຺ຐຏ຺ຐາເນ – ‘‘ນຍິທານິ ຕ຺ວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓລທ຺ຘິໂກ, ເອກາຫມ຺ປິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສກ຺ກາຣໍ ນ ກໂຣສີ’’ຕິ ນິປ຺ປີເຬນ຺ຕິ. ໂສ ຆຣໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ – ‘‘ສເຈ, ໂຠຕິ ເອກທິວສໍ ມຸຂໍ ຣກ຺ຂິຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍາສິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ເອກທິວສໍ ຠິກ຺ຂໍ ທເທຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕຸຍ຺ຫໍ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ຣຸຈ຺ຈນກຏ຺ຐາເນ ເທຫິ, ກິໍ ມຍ຺ຫໍ ເອຕ຺ຖາຕິ. ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ອປ຺ໂປທກໍ ປາຍາສໍ ປຈາເປຕ຺ວາ ຆຣຎ຺ຈ ສຸຊ຺ຌາເປຕ຺ວາ ອາສນານິ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ນິສີທາເປສິ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ມຫາສາຏກໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ກຏຈ຺ຉຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິວິສນ຺ຕີ ທຸສ຺ສກຓ຺ຓເກ ປກ຺ຂລິຕ຺ວາ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ປຣິວິສາມີ’’ຕິ ສຎ຺ຎມ຺ປິ ອກຕ຺ວາ ອາເສວນວເສນ ສຫສາ ສຕ຺ຖາຣເມວ ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ.

ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອຸທານໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອຸຠໂຕປກ຺ຂິໂກ ເອສ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສຫາໂຍ, ນາສ຺ສ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມາ’’ຕິ ກຸປິຕາ ໂຠຊນານິ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມິໍສຸ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ – ‘‘ນນຸ ປຐມໍເຍວ ຕໍ ອວຈໍ ‘ອຊ຺ເຊກທິວສໍ ມຸຂໍ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍາສີ’ຕິ, ເອຕ຺ຕກໍ ເຕ ຂີຣຎ຺ຈ ຕຓ຺ຑຸລາທີນິ ຈ ນາສິຕານີ’’ຕິ ອຕິວິຍ ໂກປວສໍ ອຸປຄໂຕ – ‘‘ເອວເມວ ປນາຍໍ ວສລີ ຍສ຺ມິໍ ວາ ຕສ຺ມິໍ ວາ ຕສ຺ສ ມຸຓ຺ຑກສ຺ສ ສມຓສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອິທານິ ຕ຺ຍາຫໍ ວສລິ ຕສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ ວາທໍ ອາໂຣເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ນໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ‘‘ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຊານິສ຺ສສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ນ ຂ຺ວາຫໍ ຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປສ຺ສາມິ ສເທວເກ ໂລເກ…ເປ… ວາທໍ ອາໂຣເປຍ຺ຍາ’’ຕິອາທິມາຫ. ໂສ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ –

‘‘ກິໍສຸ ເຉຕ຺ວາ ສຸຂໍ ເສຕິ, ກິໍສຸ ເຉຕ຺ວາ ນ ໂສຈຕິ;

ກິສ຺ສສ຺ສຸ ເອກຘມ຺ມສ຺ສ, ວຘໍ ໂຣເຈສິ ໂຄຕມາ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໗) –

ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິ. ສຕ຺ຖາ ອາຫ –

‘‘ໂກຘໍ ເຉຕ຺ວາ ສຸຂໍ ເສຕິ, ໂກຘໍ ເຉຕ຺ວາ ນ ໂສຈຕິ;

ໂກຘສ຺ສ ວິສມູລສ຺ສ, ມຘຸຣຄ຺ຄສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ;

ວຘໍ ອຣິຍາ ປສໍສນ຺ຕິ, ຕຎ຺ຫິ ເຉຕ຺ວາ ນ ໂສຈຕີ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໘໗) –

ປຎ຺ຫໍ ກເຖສິ. ໂສ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ຕສ຺ເສວ ກນິຏ຺ຐຠາຕາ ອກ຺ໂກສກຠາຣທ຺ວາໂຊ ນາມ ‘‘ຠາຕາ ເມ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ວິນີໂຕ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ອປໂຣ ຕສ຺ສ ກນິຏ຺ໂຐ ສຸນ຺ທຣິກຠາຣທ຺ວາໂຊ ນາມ. ໂສປິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ອປໂຣ ຕສ຺ສ ກນິຏ຺ໂຐ ປິງ຺ຄລຠາຣທ຺ວາໂຊ ນາມ. ໂສ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫພ຺ຍາກຣຓປຣິໂຍສາເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ສງ຺ຄາຣໂວ ມາຓໂວຕິ ອຍໍ ເຕສໍ ສພ຺ພກນິຏ຺ໂຐ ຕສ຺ມິໍ ທິວເສ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ນິສິນ຺ໂນ. ອວຠູຕາວາຕິ ອວຑ຺ຒິຠູຕາ ອວມງ຺ຄລຠູຕາເຍວ. ປຣຠູຕາວາຕິ ວິນາສໍ ປຕ຺ຕາເຍວ. ວິຊ຺ຊມານານນ຺ຕິ ວິຊ຺ຊມາເນສຸ. ສີລປຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ສີລຎ຺ຈ ຎາຓຎ຺ຈ ນ ຊານາສິ.

໔໗໔. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມາຠິຎ຺ຎາໂວສານປາຣມິປ຺ປຕ຺ຕາຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ເມ ອຠິຎ຺ຎາເຕ ອິມສ຺ມິຎ຺ເຎວ ອຕ຺ຕຠາເວ ອຠິຊານິຕ຺ວາ ໂວສິຕໂວສານາ ຫຸຕ຺ວາ ປາຣມີສງ຺ຂາຕໍ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ປາຣຠູຕໍ ນິພ຺ພານໍ ປຕ຺ຕາ ມຍນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຏິຊານນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ອາທິຠູຕາ ອຸປ຺ປາທກາ ຊນກາຕິ ເອວໍ ປຏິຊານນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຕກ຺ກີຕິ ຕກ຺ກຄາຫີ. ວີມໍສີຕິ ວີມໍສໂກ, ປຎ຺ຎາຈາຣໍ ຈຣາເປຕ຺ວາ ເອວໍວາທີ. ເຕສາຫມສ຺ມີຕິ ເຕສໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘານໍ ອຫມສ຺ມິ ອຎ຺ຎຕໂຣ.

໔໘໕. ອຏ຺ຐິຕວຕນ຺ຕິ ອຏ຺ຐິຕຕປໍ, ອສ຺ສ ປຘານປເທນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ພນ຺ໂຘ, ຕຖາ ສປ຺ປຸຣິສປທສ຺ສ. ອິທຎ຺ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ອຏ຺ຐິຕປຘານວຕໍ ອໂຫສິ, ສປ຺ປຸຣິສປຘານວຕໍ ອໂຫສີຕິ. ອຕ຺ຖິ ເທວາຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສມາໂນຕິ ອິທໍ ມາຓໂວ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອຊານນ຺ໂຕວ ປກາເສສີ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ອາຫ. ເອວໍ ສນ຺ເຕຕິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ອຊານນຠາເວ ສນ຺ເຕ. ຕຸຈ຺ຉໍ ມຸສາ ໂຫຕີຕິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ກຖາ ອຜລາ ນິປ຺ຜລາ ໂຫຕິ. ເອວໍ ມາຓໂວ ຠຄວນ຺ຕໍ ມຸສາວາເທນ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ນາມ. ວິຎ຺ຎຸນາ ປຸຣິເສນາຕິ ປຓ຺ຑິເຕນ ມນຸສ຺ເສນ. ຕ຺ວໍ ປນ ອວິຎ຺ຎຸຕາຍ ມຍາ ພ຺ຍາກຕມ຺ປິ ນ ຊານາສີຕິ ທີເປຕິ. ອຸຈ຺ເຈນ ສມ຺ມຕນ຺ຕິ ອຸຈ຺ເຈນ ສທ຺ເທນ ສມ຺ມຕໍ ປາກຏໍ ໂລກສ຺ມິໍ. ອຘິເທວາຕິ ສຸສຸທາຣກາປິ ຫິ ເທວາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ເທວິໂຍ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ ເທວາ ປນ ອຘິເທວາ ນາມ, ໂລເກ ເທໂວ ເທວີຕິ ລທ຺ຘນາເມຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ອຘິກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ສງ຺ຄາຣວສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຎ຺ຈມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.