໘. ມຘຸປິຓ຺ຑິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໑໙໙. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ມຘຸປິຓ຺ຑິກສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ມຫາວນນ຺ຕິ ຫິມວນ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ເອກາພທ຺ຘໍ ອໂຣປິມໍ ຊາຕິວນໍ, ນ ຍຖາ ເວສາລິຍໍ ໂຣປິຕາໂຣປິຕມິສ຺ສກໍ. ທິວາວິຫາຣາຍາຕິ ທິວາ ປຏິສລ຺ລານຕ຺ຖາຍ. ເພລຸວລຏ຺ຐິກາຍາຕິ ຕຣຸຓເພລຸວຣຸກ຺ຂສ຺ສ. ທຓ຺ຑປາຓີຕິ ນ ຊຣາທຸພ຺ພລຕາຍ ທຓ຺ຑຫຕ຺ໂຖ. ອຍຎ຺ຫິ ຕຣຸໂຓ ປຐມວເຍ ຐິໂຕ, ທຓ຺ຑຈິຕ຺ຕຕາຍ ປນ ສຸວຓ຺ຓທຓ຺ຑໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຈຣຕິ, ຕສ຺ມາ ທຓ຺ຑປາຓີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຊງ຺ຆາວິຫາຣນ຺ຕິ ຊງ຺ຆາກິລມຖວິໂນທນຕ຺ຖໍ ຊງ຺ຆາຈາຣໍ. ອນຸຈງ຺ກມມາໂນ ອນຸວິຈຣມາໂນຕິ ອາຣາມທສ຺ສນ-ວນທສ຺ສນ-ປພ຺ພຕທສ຺ສນາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ວິຈຣມາໂນ. ອຘິຈ຺ຈນິກ຺ຂມໂນ ກິເຣສ ກທາຈິ ເທວ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວິຈຣຕິ. ທຓ຺ຑໂມລຸພ຺ຠາຕິ ທຓ຺ຑໍ ໂອລຸມ຺ຠິຕ຺ວາ ໂຄປາລກທາຣໂກ ວິຍ ທຓ຺ຑໍ ປຸຣໂຕ ຐເປຕ຺ວາ ທຓ຺ຑມຕ຺ຖເກ ທ຺ເວ ຫຕ຺ເຖ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ປິຏ຺ຐິປາຓິໍ ຫນຸເກນ ອຸປ຺ປີເຬຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ.

໒໐໐. ກິໍວາທີຕິ ກິໍທິຏ຺ຐິໂກ. ກິມກ຺ຂາຍີຕິ ກິໍ ກເຖຕິ. ອຍໍ ຣາຊາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຏິສນ຺ຖາຣມຕ຺ຕກເມວ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ. ຕມ຺ປິ ນ ອຎ຺ຎາຕຸກາມຕາຍ, ອຈິຕ຺ຕີກາເຣນ ປຸຈ຺ຉຕິ. ກສ຺ມາ? ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ປກ຺ຂິໂກ ກິເຣສ. ເທວທຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຈ຺ຉມາເນ ຕຖາຄເຕ ຠິນ຺ທຕິ. ໂສ ກິຣ ເອວໍ ວເທຕິ ‘‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອມ຺ຫາກໍ ກຸເລນ ສທ຺ຘິໍ ເວຣີ, ນ ໂນ ກຸລສ຺ສ ວຸທ຺ຘິໍ ອິຈ຺ຉຕິ. ຠຄິນີປິ ເມ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິປຣິໂຠຄາ, ຕໍ ປຫາຍ ‘ນສ຺ສເຕສາ’ຕິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິ. ຠາຄິເນຍ຺ໂຍປິ ເມ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິພີຊນ຺ຕິ ຎຕ຺ວາ ອມ຺ຫາກໍ ກຸລສ຺ສ ວຑ຺ຒິຍາ ອຕຸສ຺ສນ຺ໂຕ ‘ນສ຺ສເຕຕ’ນ຺ຕິ ຕມ຺ປິ ທຫຣກາເລເຍວ ປພ຺ພາເຊສິ. ອຫໍ ປນ ເຕນ ວິນາ ວຕ຺ຕິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອນຸປພ຺ພຊິໂຕ. ເອວໍ ປພ຺ພຊິຕມ຺ປິ ມໍ ປພ຺ພຊິຕທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນ ອຸຊຸເກຫິ ອກ຺ຂີຫິ ໂອໂລເກຕິ. ປຣິສມຊ຺ເຌ ຠາສນ຺ໂຕປິ ມຫາຜຣສຸນາ ປຫຣນ຺ໂຕ ວິຍ ອາປາຍິໂກ ເທວທຕ຺ໂຕຕິອາທີນິ ຠາສຕີ’’ຕິ. ເອວໍ ອຍມ຺ປິ ຣາຊາ ເທວທຕ຺ເຕນ ຠິນ຺ໂນ, ຕສ຺ມາ ເອວມກາສິ.

ອຖ ຠຄວາ ຍຖາ ອຍໍ ຣາຊາ ມຍາ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ຉິເຕ ນ ກເຖຕີຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ລຠຕິ, ຍຖາ ຈ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ, ເອວມສ຺ສ ກເຖສ຺ສາມີຕິ ຕສ຺ສານຸຈ຺ຉວິກໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຍຖາວາທີ ໂຂຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ນ ເກນຈິ ໂລເກ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ຕິຏ຺ຐຕີຕິ ໂລເກ ເກນຈິ ສທ຺ຘິໍ ວິຄ຺ຄາຫິກກຖໍ ນ ກໂຣຕິ ນ ວິວທຕິ. ຕຖາຄໂຕ ຫິ ໂລເກນ ສທ຺ຘິໍ ນ ວິວທຕິ; ໂລໂກ ປນ ຕຖາຄເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວທມາໂນ, ທຸກ຺ຂໍ, ອນຕ຺ຕາ, ອສຸຠນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສຸຠນ຺ຕິ ວທມາໂນ ວິວທຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລເກນ ວິວທາມິ, ໂລໂກວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ວິວທຕິ, ຕຖາ ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມວາທີ ເກນຈິ ໂລກສ຺ມິໍ ວິວທຕິ, ອຘມ຺ມວາທີວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິວທຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໙໔). ຍຖາຕິ ເຍນ ກາຣເຓນ. ກາເມຫີຕິ ວຕ຺ຖຸກາເມຫິປິ ກິເລສກາເມຫິປິ. ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓນ຺ຕິ ຕໍ ຂີຓາສວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ. ອກຖໍກຖິນ຺ຕິ ນິພ຺ພິຈິກິຈ຺ຉໍ. ຉິນ຺ນກຸກ຺ກຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ວິປ຺ປຏິສາຣກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ເຈວ ຫຕ຺ຖປາທກຸກ຺ກຸຈ຺ຈສ຺ສ ຈ ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ຉິນ຺ນກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ. ຠວາຠເວຕິ ປຸນປ຺ປຸນພ຺ຠເວ, ຫີນປຓີເຕ ວາ ຠເວ, ປຓີໂຕ ຫິ ຠໂວ ວຸທ຺ຘິປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຠໂວຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສຎ຺ຎາຕິ ກິເລສສຎ຺ຎາ. ກິເລສາເຍວ ວາ ອິຘ ສຎ຺ຎານາເມນ ວຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ເຍນ ກາຣເຓນ ກາເມຫິ ວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ຕໍ ໂລເກ ນິນ຺ນາວາທິໍ ຂີຓາສວພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ກິເລສສຎ຺ຎາ ນານຸເສນ຺ຕິ, ຕຎ຺ຈ ກາຣຓໍ ອຫໍ ວທາມີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ອິຕິ ຠຄວາ ອຕ຺ຕໂນ ຂີຓາສວຠາວໍ ທີເປຕິ. ນິລ຺ລາເຬຕ຺ວາຕິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ກີຬາເປຕ຺ວາ. ຕິວິສາຂນ຺ຕິ ຕິສາຂໍ. ນລາຏິກນ຺ຕິ ວລິຠງ຺ຄໍ ນລາເຏ ຕິສ຺ໂສ ຣາຊິໂຍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ວລິຠງ຺ຄໍ ວຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທຓ຺ຑໂມລຸພ຺ຠາຕິ ທຓ຺ຑໍ ອຸປ຺ປີເຬຕ຺ວາ. ‘‘ທຓ຺ຑມາລຸພ຺ຠາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ຄເຫຕ຺ວາ ປກ຺ກາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໐໑. ອຎ຺ຎຕໂຣຕິ ນາເມນ ອປາກໂຏ ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ. ໂສ ກິຣ ອນຸສນ຺ຘິກຸສໂລ, ຠຄວຕາ ຍຖາ ທຓ຺ຑປາຓີ ນ ຊານາຕິ, ຕຖາ ມຍາ ກຖິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ກິນ຺ຕິ ນຸ ໂຂ ຠຄວຕາ ອວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ກຕ຺ວາ ປຎ຺ໂຫ ກຖິໂຕຕິ ອນຸສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທສພລໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ອິມໍ ປຎ຺ຫໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ປາກຏໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ທສນຂສມຸຊ຺ຊລໍ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ກິໍວາທີ ປນ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາຕິອາທິມາຫ.

ຍໂຕນິທານນ຺ຕິ ຠາວນປຸໍສກໍ ເອຕໍ, ເຍນ ກາຣເຓນ ຍສ຺ມິໍ ກາຣເຓ ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຕິ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຂາຕິ ໂກຏ຺ຐາໂສ. ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາຕິ ຕຓ຺ຫາມານທິຏ຺ຐິປປຎ຺ຈສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ສຎ຺ຎາ, ສຎ຺ຎານາເມນ ວາ ປປຎ຺ຈາເຍວ ວຸຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ປປຎ຺ຈໂກຏ຺ຐາສາຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ສມຸທາຈຣນ຺ຕີຕິ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ຍສ຺ມິໍ ທ຺ວາທສາຍຕນສງ຺ຂາເຕ ກາຣເຓ ສຕິ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ, ເອຕ຺ຖ ເອກາຍຕນມ຺ປິ ເຈ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ອຠິນິນ຺ທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຫໍ ມມນ຺ຕິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ. ອຠິວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຫໍ ມມາຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຊ຺ໂຌສິຕ຺ວາ ຄິລິຕ຺ວາ ປຣິນິຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ຄເຫຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕໍ. ເອເຕເນຕ຺ຖ ຕຓ຺ຫາທີນໍເຍວ ອປ຺ປວຕ຺ຕິໍ ກເຖຕິ. ເອເສວນ຺ໂຕຕິ ອຍໍ ອຠິນນ຺ທນາທີນໍ ນຕ຺ຖິຠາໂວວ ຣາຄານຸສຍາທີນໍ ອນ຺ໂຕ. ເອເສວ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ.

ທຓ຺ຑາທານາທີສຸ ປນ ຍາຍ ເຈຕນາຍ ທຓ຺ຑໍ ອາທິຍຕິ, ສາ ທຓ຺ຑາທານໍ. ຍາຍ ສຕ຺ຖໍ ອາທິຍຕິ ປຣາມສຕິ, ສາ ສຕ຺ຖາທານໍ. ມຕ຺ຖກປ຺ປຕ຺ຕໍ ກລຫໍ. ນານາຄາຫມຕ຺ຕໍ ວິຄ຺ຄຫໍ. ນານາວາທມຕ຺ຕໍ ວິວາທໍ. ຕຸວໍ ຕຸວນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ຕຸວໍ ຕຸວໍ. ປິຍສຸຎ຺ຎກຣຓໍ ເປສຸຎ຺ຎໍ. ອຍຖາສຠາວໍ ມຸສາວາທໍ ກໂຣຕິ, ສາ ມຸສາວາໂທຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ເອຕ຺ເຖເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ວາທສສຸ ອາຍຕເນສຸ ເອເຕ ກິເລສາ. ກິເລສາ ຫິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາປິ ທ຺ວາທສາຍຕນານິ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ນິຣຸຊ຺ຌມານາປິ ທ຺ວາທສສຸ ອາຍຕເນສຸເຍວ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວໍ ຍຕ຺ຖຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕຕ຺ເຖວ ນິຣຸທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕິ. ສ຺ວາຍມຕ຺ໂຖ ສມຸທຍສຈ຺ຈປຎ຺ເຫນ ທີເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສາ ໂຂ ປເນສາ ຕຓ຺ຫາ ກຕ຺ຖ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ກຕ຺ຖ ນິວິສມານາ ນິວິສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ – ‘‘ຍໍ ໂລເກ ປິຍຣູປໍ ສາຕຣູປໍ, ເອຕ຺ເຖສາ ຕຓ຺ຫາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອຕ຺ຖ ນິວິສມານາ ນິວິສຕິ. ກິຎ຺ຈ ໂລເກ ປິຍຣູປໍ ສາຕຣູປໍ? ຈກ຺ຂຸ ໂລເກ ປິຍຣູປໍ ສາຕຣູປ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ວິຠ. ໒໐໓) ນເຍນ ທ຺ວາທສສຸເຍວ ອາຍຕເນສຸ ຕສ຺ສາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ ຈ ນິໂຣໂຘ ຈ ວຸຕ຺ໂຕ. ຍເຖວ ຈ ຕຓ຺ຫາ ທ຺ວາທສສຸ ອາຍຕເນສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ນິພ຺ພານໍ ອາຄມ຺ມ ນິຣຸທ຺ຘາປິ ອາຍຕເນສຸ ປຸນ ສມຸທາຈາຣສ຺ສ ອຠາວໂຕ ອາຍຕເນສຸເຍວ ນິຣຸທ຺ຘາຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ເອວມິເມປິ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອາຍຕເນສຸ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຖ ວາ ຍ຺ວາຍໍ ອຠິນນ຺ທນາທີນໍ ອຠາໂວວ ຣາຄານຸສຍາທີນໍ ອນ຺ໂຕຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອຕ຺ເຖເຕ ຣາຄານຸສຍາທີນໍ ອນ຺ໂຕຕິ ລທ຺ຘໂວຫາເຣ ນິພ຺ພາເນ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ຍຎ຺ຫິ ຍຕ຺ຖ ນຕ຺ຖິ, ຕໍ ຕຕ຺ຖ ນິຣຸທ຺ຘໍ ນາມ ໂຫຕິ, ສ຺ວາຍມຕ຺ໂຖ ນິໂຣຘປຎ຺ເຫນ ທີເປຕພ຺ໂພ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ‘‘ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ວິຕກ຺ກວິຈາຣາ ວຈີສງ຺ຂາຣາ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ (ປຏິ. ມ. ໑.໘໓).

໒໐໒. ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕຕິ ສຕ຺ຖາຣາ ຈ ປສໍສິໂຕ. ວິຎ຺ຎູນນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ກຣຓຕ຺ເຖ ສາມິວຈນໍ, ປຓ຺ຑິເຕຫິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ຈ ສມ຺ຠາວິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປໂຫຕີຕິ ສກ຺ໂກຕິ.

໒໐໓. ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ມູລໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຂນ຺ຘນ຺ຕິ ສາໂຣ ນາມ ມູເລ ວາ ຂນ຺ເຘ ວາ ຠເວຍ຺ຍ, ຕມ຺ປິ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍສມ຺ປທນ຺ຕິ ເອວໍສມ຺ປຕ຺ຕິກໍ, ອີທິສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕິສິຕ຺ວາຕິ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ. ຊານໍ ຊານາຕີຕິ ຊານິຕພ຺ພເມວ ຊານາຕິ. ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕີຕິ ປສ຺ສິຕພ຺ພເມວ ປສ຺ສຕິ. ຍຖາ ວາ ເອກຈ຺ໂຈ ວິປຣີຕໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຊານນ຺ໂຕປິ ນ ຊານາຕິ, ປສ຺ສນ຺ໂຕປິ ນ ປສ຺ສຕິ, ນ ເອວໍ ຠຄວາ. ຠຄວາ ປນ ຊານນ຺ໂຕ ຊານາຕິເຍວ, ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປສ຺ສຕິເຍວ. ສ຺ວາຍໍ ທສ຺ສນປຣິຓາຍກຏ຺ເຐນ ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ. ວິທິຕກຣຓຏ຺ເຐນ ຎາຓຠູໂຕ. ອວິປຣີຕສຠາວຏ຺ເຐນ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ມປ຺ປວຕ຺ຕນໂຕ ວາ ຫທເຍນ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ວາຈາຍ ນິຈ຺ຉາຣິຕຘມ຺ມມໂຍຕິ ຘມ຺ມຠູໂຕ. ເສຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ. ອຖ ວາ ຈກ຺ຂຸ ວິຍ ຠູໂຕຕິ ຈກ຺ຂຸຠູໂຕຕິ ເອວເມເຕສຸ ປເທສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສ຺ວາຍໍ ຘມ຺ມສ຺ສ ວຕ຺ຕນໂຕ ວຕ຺ຕາ. ປວຕ຺ຕາປນໂຕ ປວຕ຺ຕາ. ອຕ຺ຖໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ທສ຺ສນສມຕ຺ຖຕາຍ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິນ຺ເນຕາ. ອມຕາຘິຄມາຍ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ທທາຕີຕິ ອມຕສ຺ສ ທາຕາ. ອຄຣຸໍ ກຕ຺ວາຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອາຍາຈາເປນ຺ໂຕປິ ຫິ ຄຣຸໍ ກໂຣຕິ ນາມ, ອຕ຺ຕໂນ ສາວກປາຣມີຎາເຓ ຐຕ຺ວາ ສິເນຣູປາທໂຕ ວາລຸກໍ ອຸທ຺ຘຣມາໂນ ວິຍ ທຸພ຺ພິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ກຕ຺ວາ ກເຖນ຺ໂຕປິ ຄຣຸໍ ກໂຣຕິເຍວ ນາມ. ເອວໍ ອກຕ຺ວາ ອມ຺ເຫ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຍາຈາເປຕ຺ວາ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍມ຺ປິ ໂນ ກຕ຺ວາ ກເຖຫີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໒໐໔. ຍໍ ໂຂ ໂນ ອາວຸໂສຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ‘‘ຍໍ ໂຂ ໂວ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ, ເຕ ປນ ຠິກ຺ຂູ ອຕ຺ຕນາ ສທ຺ຘິໍ ສງ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ‘‘ຍໍ ໂຂ ໂນ’’ຕິ ອາຫ. ຍສ຺ມາ ວາ ອຸທ຺ເທໂສວ ເຕສໍ ອຸທ຺ທິຏ຺ໂຐວ. ຠຄວາ ປນ ເຖຣສ຺ສາປິ ເຕສມ຺ປິ ຠຄວາວ. ຕສ຺ມາ ຠຄວາຕິ ປທໍ ສນ຺ຘາຍປິ ເອວມາຫ, ຍໍ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈາວຸໂສຕິອາທີສຸ ອຍມຕ຺ໂຖ, ອາວຸໂສ, ນິສ຺ສຍຠາເວນ ຈກ຺ຂຸປສາທຎ຺ຈ ອາຣມ຺ມຓຠາເວນ ຈຕຸສມຸຏ຺ຐານິກຣູເປ ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສຕິ ເຕສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິຍາ ຜສ຺ໂສ ນາມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕໍ ຜສ຺ສໍ ປຏິຈ຺ຈ ສຫຊາຕາທິວເສນ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕາຍ ເວທນາຍ ຍໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ເວເທຕິ, ຕເທວ ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຊານາຕິ, ຍໍ ສຎ຺ຎາ ສຎ຺ຊານາຕິ, ຕເທວ ອາຣມ຺ມຓໍ ວິຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ເກຕິ. ຍໍ ວິຕກ຺ໂກ ວິຕກ຺ເກຕິ, ຕເທວາຣມ຺ມຓໍ ປປຎ຺ໂຈ ປປຎ຺ເຈຕິ. ຕໂຕນິທານນ຺ຕິ ເອເຕຫິ ຈກ຺ຂຸຣູປາທີຫິ ກາຣເຓຫິ. ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕີຕິ ຕໍ ອປຣິຎ຺ຎາຕກາຣຓໍ ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈໂກຏ຺ຐາສາ ອຠິຠວນ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຕ຺ຖ ຜສ຺ສເວທນາສຎ຺ຎາ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓນ ສຫຊາຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ວິຕກ຺ໂກ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓານນ຺ຕຣາທີສຸ ສວິຕກ຺ກຈິຕ຺ເຕສຸ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ປປຎ຺ຈສງ຺ຂາ ຊວເນນ ສຫຊາຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຍທິ ເອວໍ ກສ຺ມາ ອຕີຕານາຄຕຄ຺ຄຫຓໍ ກຕນ຺ຕິ? ຕຖາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ. ຍເຖວ ຫິ ເອຕຣຫິ ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣິໂກ ປປຎ຺ໂຈ ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ຣູເປ ຈ ຜສ຺ສເວທນາສຎ຺ຎາວິຕກ຺ເກ ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ເອວເມວໍ ອຕີຕານາຄເຕສຸປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍສຸ ຣູເປສຸ ຕສ຺ສຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ໂສຕຎ຺ຈາວຸໂສຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຉຏ຺ຐທ຺ວາເຣ ປນ ມນນ຺ຕິ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ. ຘມ຺ເມຕິ ເຕຠູມກຘມ຺ມາຣມ຺ມຓໍ. ມໂນວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ອາວຊ຺ຊນໍ ວາ ຊວນໍ ວາ. ອາວຊ຺ຊເນ ຄຫິເຕ ຜສ຺ສເວທນາສຎ຺ຎາວິຕກ຺ກາ ອາວຊ຺ຊນສຫຊາຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ປປຎ຺ໂຈ ຊວນສຫຊາໂຕ. ຊວເນ ຄຫິເຕ ສຫາວຊ຺ຊນກໍ ຠວງ຺ຄ ມໂນ ນາມ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ຜສ຺ສາທໂຍ ສພ຺ເພປິ ຊວເນນ ສຫຊາຕາວ. ມໂນທ຺ວາເຣ ປນ ຍສ຺ມາ ອຕີຕາທິເຠທໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ອາຣມ຺ມຓໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນສູຕິ ອິທໍ ຍຸຕ຺ຕເມວ.

ອິທານິ ວຏ຺ຏໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ໂສ ວຕາວຸໂສຕິ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສຕີຕິ ຜສ຺ໂສ ນາມ ເອໂກ ຘມ຺ໂມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ເອວໍ ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສຕິ, ທສ຺ເສສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ເອວໍ ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕີຕິ ທ຺ວາທສາຍຕນວເສນ ສກລໍ ວຏ຺ຏໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ທ຺ວາທສາຍຕນປຏິກ຺ເຂປວເສນ ວິວຏ຺ຏໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ໂສ ວຕາວຸໂສ ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ອສຕີຕິ ເທສນໍ ອາຣຠິ. ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເອວໍ ປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອິທານິ ສາວເກນ ປຎ຺ໂຫ ກຖິໂຕຕິ ມາ ນິກ຺ກງ຺ຂາ ອຫຸວຕ຺ຖ, ອຍໍ ຠຄວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓຕຸລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ, ອິຈ຺ຉມານາ ຕເມວ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ນິກ຺ກງ຺ຂາ ໂຫຖາຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊນ຺ໂຕ ອາກງ຺ຂມານາ ຈ ປນາຕິອາທິມາຫ.

໒໐໕. ອິເມຫິ ອາກາເຣຫີຕິ ອິເມຫິ ກາຣເຓຫິ ປປຎ຺ຈຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປາຏິເຍກ຺ກກາຣເຓຫິ ເຈວ ວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏກາຣເຓຫິ ຈ. ອິເມຫິ ປເທຫີຕິ ອິເມຫິ ອກ຺ຂຣສມ຺ປິຓ຺ຑເນຫິ. ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫີຕິ ປາຏິເຍກ຺ກອກ຺ຂເຣຫິ. ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ປຓ຺ຑິຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຈຕູຫິ ວາ ກາຣເຓຫິ ປຓ຺ຑິໂຕ ຘາຕຸກຸສໂລ ອາຍຕນກຸສໂລ ປຈ຺ຈຍາກາຣກຸສໂລ ກາຣຓາກາຣຓກຸສໂລຕິ. ມຫາປຎ຺ໂຎຕິ ມຫນ຺ເຕ ອຕ຺ເຖ ມຫນ຺ເຕ ຘມ຺ເມ ມຫນ຺ຕາ ນິຣຸຕ຺ຕິໂຍ ມຫນ຺ຕານິ ປຏິຠານານິ ປຣິຄ຺ຄຫຓສມຕ຺ຖາຍ ມຫາປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ຍຖາ ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈາເນນາຕິ ຍຖາ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ພ຺ຍາກຕໍ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ພ຺ຍາກຕໍ, ອຫມ຺ປິ ຕໍ ເອວເມວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ເຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ມຘຸປິຓ຺ຑິກນ຺ຕິ ມຫນ຺ຕໍ ຄຸຬປູວໍ ພທ຺ຘສຕ຺ຕຸຄຸຬກໍ ວາ. ອເສຈນກນ຺ຕິ ອເສຈິຕພ຺ພກໍ. ສປ຺ປິຜາຓິຕມຘຸສກ຺ກຣາທີສຸ ອິທໍ ນາເມຕ຺ຖ ມນ຺ທໍ ອິທໍ ພຫຸກນ຺ຕິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສມໂຍຊິຕຣສໍ. ເຈຕໂສຕິ ຈິນ຺ຕກຊາຕິໂກ. ທພ຺ພຊາຕິໂກຕິ ປຓ຺ຑິຕສຠາໂວ. ໂກ ນາໂມ ອຍນ຺ຕິ ອິທໍ ເຖໂຣ ອຕິຠທ຺ທໂກ ອຍໍ ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ, ທສພລສ຺ສ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາເຓເນວສ຺ສ ນາມໍ ຄຓ຺ຫາເປສ຺ສາມີຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອາຫ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ມຘຸປິຓ຺ຑິໂກ ວິຍ ມຘຸໂຣ, ຕສ຺ມາ ມຘຸປິຓ຺ຑິກປຣິຍາໂຍຕ຺ເວວ ນໍ ຘາເຣຫີຕິ ວທຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ມຘຸປິຓ຺ຑິກສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.