໑໐. ວິຕກ຺ກສຓ຺ຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໒໑໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ວິຕກ຺ກສຓ຺ຐານສຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອຘິຈິຕ຺ຕມນຸຍຸຕ຺ເຕນາຕິ ທສກຸສລກມ຺ມປຖວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕເມວ, ວິປສ຺ສນາປາທກອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິຈິຕ຺ຕໍ ຕໂຕ ຈິຕ຺ຕໂຕ ອຘິກໍ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຘິຈິຕ຺ຕໍ. ອນຸຍຸຕ຺ເຕນາຕິ ຕໍ ອຘິຈິຕ຺ຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ເຕນ, ຕຕ຺ຖ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປ຺ປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ນິສີທນໍ ອາທາຍ ອສຸກສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ ວນສຓ຺ເຑ ວາ ປພ຺ພຕປາເທ ວາ ປພ຺ຠາເຣ ວາ ສມຓຘມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ນິກ຺ຂມນ຺ໂຕປິ, ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖຫິ ວາ ປາເທຫິ ວາ ນິສຊ຺ຊຏ຺ຐານໂຕ ຕິຓປຓ຺ຓານິ ອປເນນ຺ໂຕປິ ອຘິຈິຕ຺ຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕເຍວ. ນິສີທິຕ຺ວາ ປນ ຫຕ຺ຖປາເທ ໂຘວິຕ຺ວາ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ໂຕປິ ອຘິຈິຕ຺ຕໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕເຍວ.

ນິມິຕ຺ຕານີຕິ ກາຣຓານິ. ກາເລນ ກາລນ຺ຕິ ສມເຍ ສມເຍ. ນ ນຸ ຈ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ນາມ ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ ອຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ນິຣນ຺ຕຣໍ ມນສິກາຕພ຺ພໍ, ກສ຺ມາ ຠຄວາ ‘‘ກາເລນ ກາລ’’ນ຺ຕິ ອາຫາຕິ. ປາຬິຍຎ຺ຫິ ອຏ຺ຐຕິໍສ ກມ຺ມຏ຺ຐານານິ ວິຠຕ຺ຕານິ, ເຕສຸ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕຣຸຈິຕໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສິນ຺ເນນ ຍາວ ໂກຈິເທວ ອຸປກ຺ກິເລໂສ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕາວ ອິເມສໍ ນິມິຕ຺ຕານໍ ມນສິກາຣກິຈ຺ຈໍ ນຕ຺ຖິ. ຍທາ ປນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕທາ ອິມານິ ຄເຫຕ຺ວາ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອພ຺ພຸທໍ ນີຫຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອວມາຫ.

ຉນ຺ທູປສໍຫິຕາຕິ ຉນ຺ທສຫຄຕາ ຣາຄສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ອິເມສໍ ປນ ຕິຓ຺ຓໍ ວິຕກ຺ການໍ ເຂຕ຺ຕຎ຺ຈ ອາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທູປສຎ຺ຫິຕານໍ ອຏ຺ຐ ໂລຠສຫຄຕຈິຕ຺ຕານິ ເຂຕ຺ຕໍ, ໂທສູປສຎ຺ຫິຕານໍ ທ຺ເວ ໂທມນສ຺ສສຫຄຕານິ, ໂມຫູປສຎ຺ຫິຕານໍ ທ຺ວາທສປິ ອກຸສລຈິຕ຺ຕານິ. ວິຈິກິຈ຺ຉາອຸທ຺ຘຈ຺ຈສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕານິ ປນ ທ຺ເວ ເອເຕສໍ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກໍ ເຂຕ຺ຕໍ. ສພ຺ເພສມ຺ປິ ສຕ຺ຕາ ເຈວ ສງ຺ຂາຣາ ຈ ອາຣມ຺ມຓໍ, ອິຏ຺ຐານິຏ຺ຐອສມເປກ຺ຂິເຕສຸ ຫິ ສຕ຺ເຕສຸ ຈ ສງ຺ຂາເຣສຸ ຈ ເຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎມ຺ປິ ນິມິຕ຺ຕໍ ມນສິກາຕພ຺ພໍ ກຸສລູປສໍຫິຕນ຺ຕິ ຕໂຕ ນິມິຕ຺ຕໂຕ ອຎ຺ຎໍ ກຸສລນິສ຺ສິຕໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ມນສິກາຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ ຉນ຺ທູປສຎ຺ຫິເຕ ວິຕກ຺ເກ ສຕ຺ເຕສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອສຸຠຠາວນາ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ. ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອນິຈ຺ຈມນສິກາໂຣ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ. ໂທສູປສຎ຺ຫິເຕ ສຕ຺ເຕສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ເມຕ຺ຕາຠາວນາ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ. ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຘາຕຸມນສິກາໂຣ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ. ໂມຫູປສຎ຺ຫິເຕ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ປຎ຺ຈຘມ຺ມູປນິສ຺ສໂຍ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ.

ອິມສ຺ສ ຫຕ຺ຖາ ວາ ໂສຠນາ ປາທາ ວາຕິອາທິນາ ນເຍນ ຫິ ສຕ຺ເຕສຸ ໂລເຠ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອສຸຠໂຕ ອຸປສໍຫຣິຕພ຺ພໍ. ກິມ຺ຫິ ສາຣຕ຺ໂຕສິ? ເກເສສຸ ສາຣຕ຺ໂຕສິ. ໂລເມສຸ…ເປ… ມຸຕ຺ເຕສຸ ສາຣຕ຺ໂຕສິ. ອຍໍ ອຕ຺ຕຠາໂວ ນາມ ຕີຫິ ອຏ຺ຐິສເຕຫິ ອຸສ຺ສາປິໂຕ, ນວຫິ ນ຺ຫາຣຸສເຕຫິ ອາພທ຺ໂຘ, ນວຫິ ມໍສເປສິສເຕຫິ ອນຸລິຕ຺ໂຕ, ອລ຺ລຈມ຺ເມນ ປຣິໂຍນທ຺ໂຘ, ຉວິຣາເຄນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນ, ນວຫິ ວຓມຸເຂຫິ ນວນວຸຕິໂລມກູປສຫສ຺ເສຫິ ຈ ອສຸຈິ ປຄ຺ຆຣຕິ, ກຸຓປປູຣິໂຕ, ທຸຄ຺ຄນ຺ໂຘ, ເຊຄຸຈ຺ໂຉ, ປຏິກູໂລ, ທ຺ວຕ຺ຕິໍສກຸຓປສຎ຺ຈໂຍ, ນຕ຺ເຖຕ຺ຖ ສາຣໍ ວາ ວຣໍ ວາຕິ ເອວໍ ອສຸຠໂຕ ອຸປສໍຫຣນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ເຕສຸ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂລໂຠ ປຫີຍຕິ, ເຕນສ຺ສ ອສຸຠໂຕ ອຸປສໍຫຣຓໍ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ.

ປຕ຺ຕຈີວຣາທີສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ໂລເຠ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ສງ຺ຂາຣມຊ຺ຌຕ຺ຕຕໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕີຕິ ສຕິປຏ຺ຐານວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອສ຺ສາມິກຕາວກາລິກຠາວວເສນ ມນສິກໂຣໂຕ ໂສ ປຫີຍຕິ. ເຕນສ຺ສ ອນິຈ຺ຈໂຕ ມນສິກາໂຣ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ສຕ຺ເຕສຸ ໂທເສ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ປນ ອາຆາຕວິນຍກກໂຈປໂມວາທາທີນໍ ວເສນ ເມຕ຺ຕາ ຠາເວຕພ຺ພາ, ຕໍ ຠາວຍໂຕ ໂທໂສ ປຫີຍຕິ, ເຕນສ຺ສ ເມຕ຺ຕາຠາວນາ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ. ຂາຓຸກຓ຺ຏກຕິຓປຓ຺ຓາທີສຸ ປນ ໂທເສ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຕ຺ວໍ ກສ຺ສ ກຸປ຺ປສິ, ກິໍ ປຖວີຘາຕຸຍາ, ອຸທາຫຸ ອາໂປຘາຕຸຍາ, ໂກ ວາ ປນາຍໍ ກຸປ຺ປຕິ ນາມ, ກິໍ ປຖວີຘາຕຸ ອຸທາຫຸ ອາໂປຘາຕູຕິອາທິນາ ນເຍນ ຘາຕຸມນສິກາຣໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ໂທໂສ ປຫີຍຕິ. ເຕນສ຺ສ ຘາຕຸມນສິກາໂຣ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ.

ໂມເຫ ປນ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອຸປ຺ປນ຺ເນ –

‘‘ຄຣູສໍວາໂສ ອຸທ຺ເທໂສ, ອຸທ຺ທິຏ຺ຐປຣິປຸຈ຺ຉນໍ;

ກາເລນ ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ, ຐານາຏ຺ຐານວິນິຈ຺ຉໂຍ;

ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມູປນິສ຺ສາຍ, ໂມຫຘາຕຸ ປຫີຍຕີ’’ຕິ. –

ອິເມ ປຎ຺ຈ ຘມ຺ມາ ອຸປນິສ຺ສິຕພ຺ພາ. ຄຣຸໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຫິ ຠິກ຺ຂຸ – ‘‘ອາຈຣິໂຍ ຄາມປ຺ປເວສນໍ ອນາປຸຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕກາເລ ວຕ຺ຕໍ ອກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ຆຏສຕອຸທກາຫຣຓາທິທຓ຺ຑກມ຺ມໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ຍຕ຺ຕປ຺ປຏິຍຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ອຖສ຺ສ ໂມໂຫ ປຫີຍຕິ. ອຸທ຺ເທສໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕປິ – ‘‘ອາຈຣິໂຍ ອຸທ຺ເທສກາເລ ອຸທ຺ເທສໍ ອຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອສາຘຸກໍ ສຊ຺ຌາຍນ຺ຕສ຺ສ ຈ ທຓ຺ຑກມ຺ມໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ຍຕ຺ຕປ຺ປຏິຍຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ເອວມ຺ປິສ຺ສ ໂມໂຫ ປຫີຍຕິ. ຄຣຸຠາວນີເຍ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສໍກມິຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ຠນ຺ເຕ ກຖໍ ອິມສ຺ສ ໂກ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ປຣິປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກໍຂໍ ວິໂນເທຕິ, ເອວມ຺ປິສ຺ສ ໂມໂຫ ປຫີຍຕິ. ກາເລນ ຘມ຺ມສວນຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ຕສ຺ສາປິ ເຕສຸ ເຕສຸ ຐາເນສຸ ອຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ໂມໂຫ ປຫີຍຕິ. ອິທມສ຺ສ ກາຣຓໍ, ອິທໍ ນ ກາຣຓນ຺ຕິ ຐານາຏ຺ຐານວິນິຈ຺ຉເຍ ເຉໂກ ໂຫຕິ, ເອວມ຺ປິສ຺ສ ໂມໂຫ ປຫີຍຕິ. ເຕນສ຺ສ ປຎ຺ຈຘມ຺ມູປນິສ຺ສໂຍ ອຎ຺ຎໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕິ.

ອປິຈ ອຏ຺ຐຕິໍສາຍ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສາປິ ອິເມ ວິຕກ຺ກາ ປຫີຍນ຺ຕິ ເອວ. ອິມານິ ປນ ນິມິຕ຺ຕານິ ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີການິ ປຏິປກ຺ຂຠູຕານິ. ອິເມຫິ ປຫີນາ ຣາຄາທໂຍ ສຸປ຺ປຫີນາ ໂຫນ຺ຕິ. ຍຖາ ຫິ ອຄ຺ຄິໍ ອລ຺ລກຏ຺ເຐຫິປິ ປໍສູຫິປິ ສາຂາທີຫິປິ ໂປເຖຕ຺ວາ ນິພ຺ພາເປນ຺ຕິເຍວ, ອຸທກໍ ປນ ອຄ຺ຄິສ຺ສ ອຸຊຸວິປຈ຺ຈນີກໍ, ເຕນ ນິພ຺ພຸໂຕ ສຸນິພ຺ພຸໂຕ ໂຫຕິ, ເອວມິເມຫິ ນິມິຕ຺ເຕຫິ ປຫີນາ ຣາຄາທໂຍ ສຸປ຺ປຫີນາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອຕານິ ກຖິຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ກຸສລູປສໍຫິຕນ຺ຕິ ກຸສລນິສ຺ສິຕໍ ກຸສລສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ. ອຊ຺ຌຕ຺ຕເມວາຕິ ໂຄຈຣຊ຺ຌຕ຺ຕໍເຍວ. ປລຄຓ຺ໂຑຕິ ວຑ຺ຒກີ. ສຸຂຸມາຍ ອາຓິຍາຕິ ຍໍ ອາຓິໍ ນີຫຣິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ສຸຂຸມຕຣາຍ ສາຣທາຣຸອາຓິຍາ. ໂອຬາຣິກໍ ອາຓິນ຺ຕິ ຈນ຺ທຜລເກ ວາ ສາຣຜລເກ ວາ ອາໂກຏິຕໍ ວິສມາຓິໍ. ອຠິນິຫເນຍ຺ຍາຕິ ມຸຄ຺ຄເຣນ ອາໂກເຏນ຺ໂຕ ຫເນຍ຺ຍ. ອຠິນີຫເຣຍ຺ຍາຕິ ເອວໍ ອຠິນິຫນນ຺ໂຕ ຜລກໂຕ ນີຫເຣຍ຺ຍ. ອຠິນິວເສຍ຺ຍາຕິ ອິທານິ ພຫຸ ນິກ຺ຂນ຺ຕາຕິ ຎຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖນ ຈາເລຕ຺ວາ ນິກ຺ກຑ຺ເຒຍ຺ຍ. ຕຕ຺ຖ ຜລກໍ ວິຍ ຈິຕ຺ຕໍ, ຜລເກ ວິສມາຓີ ວິຍ ອກຸສລວິຕກ຺ກາ, ສຸຂຸມາຓີ ວິຍ ອຎ຺ຎໍ ອສຸຠຠາວນາທິກຸສລນິມິຕ຺ຕໍ, ສຸຂຸມາຓິຍາ ໂອຬາຣິກາຓິນີຫຣຓໍ ວິຍ ອສຸຠຠາວນາທີຫິ ກຸສລນິມິຕ຺ເຕຫິ ເຕສໍ ວິຕກ຺ການໍ ນີຫຣຓໍ.

໒໑໗. ອຫິກຸຓເປນາຕິອາທິ ອຕິເຊຄຸຈ຺ຉປຏິກູລກຸຓປທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຓ຺ເຐ ອາສຕ຺ເຕນາຕິ ເກນຈິເທວ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ອາເນຕ຺ວາ ກຓ຺ເຐ ພທ຺ເຘນ ປຏິມຸກ຺ເກນ. ອຏ຺ຏິເຍຍ຺ຍາຕິ ອຏ຺ໂຏ ທຸກ຺ຂິໂຕ ຠເວຍ຺ຍ. ຫຣາເຍຍ຺ຍາຕິ ລຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຊິຄຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ສຎ຺ຊາຕຊິຄຸຈ຺ໂຉ ຠເວຍ຺ຍ.

ປຫີຍນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ອິມິນາປິ ກາຣເຓນ ເອເຕ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສາວຊ຺ຊາ ທຸກ຺ຂວິປາກາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປຎ຺ຎາພເລນ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ອຫິກຸຓປາທີນິ ວິຍ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ປຫີຍນ຺ຕິ. ໂຍ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ປຎ຺ຎາພເລນ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ເຕນ ອາຈຣິຍໍ ວາ ອຸປຊ຺ຌາຍໍ ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ຄຣຸຏ຺ຐານິຍໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໍ ສງ຺ຆຕ຺ເຖຣໍ ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຆຓ຺ຑິໍ ປຫຣິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆເມວ ວາ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ພຫຸນຎ຺ຫິ ສນ຺ນິປາເຕ ຠວິສ຺ສເຕວ ເອໂກ ປຓ຺ຑິຕມນຸສ຺ໂສ, ສ຺ວາຍໍ ເອວໍ ເອເຕສຸ ອາທີນໂວ ທຏ຺ຐພ຺ໂພຕິ ກເຖສ຺ສຕິ, ກາຍວິຈ຺ຉິນ຺ທນີຍກຖາທີຫິ ວາ ປນ ເຕ ວິຕກ຺ເກ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສຕີຕິ.

໒໑໘. ອສຕິອມນສິກາໂຣ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ໂພຕິ ເນວ ໂສ ວິຕກ຺ໂກ ສຣິຕພ຺ໂພ ນ ມນສິກາຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ຍຖາ ຫິ ຣູປໍ ອປສ຺ສິຕຸກາໂມ ປຸຣິໂສ ອກ຺ຂີນິ ນິມີເລຍ຺ຍ, ເອວເມວ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສິນ຺ເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຈິຕ຺ຕມ຺ຫິ ວິຕກ຺ເກ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ເອວມສ຺ສ ໂສ ວິຕກ຺ໂກ ປຫີຍຕິ, ຕສ຺ມິໍ ປຫີເນ ປຸນ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

ສເຈ ນ ປຫີຍຕິ, ອຸຄ຺ຄຫິໂຕ ຘມ຺ມກຖາປພນ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ໂສ ມຫາສທ຺ເທນ ສຊ຺ຌາຍິຕພ຺ໂພ. ເອວມ຺ປິ ເຈ ອຎ຺ຎວິຫິຕກສ຺ສ ສໂຕ ໂສ ນ ປຫີຍຕິ. ຖວິກາຍ ມຸຏ຺ຐິໂປຕ຺ຖໂກ ໂຫຕິ, ຍຕ຺ຖ ຈ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓາປິ ຘມ຺ມວຓ຺ຓາປິ ລິຂິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ວາເຈນ຺ເຕນ ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ເອວມ຺ປິ ເຈ ນ ປຫີຍຕິ, ຖວິກໂຕ ອຣຓິສຫິຕານິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ອຸຕ຺ຕຣາຣຓີ ອຍໍ ອຘຣາຣຓີ’’ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ເຕນ ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ເອວມ຺ປິ ເຈ ນ ປຫີຍຕິ, ສິປາຏິກໍ ນີຫຣິຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ອາຣກຓ຺ຏກໍ ນາມ, ອຍໍ ປິປ຺ຜລໂກ ນາມ, ອິທໍ ນຂຈ຺ເຉທນໍ ນາມ, ອຍໍ ສູຈິ ນາມາ’’ຕິ ປຣິກ຺ຂາຣໍ ສມນ຺ນາເນນ຺ເຕນ ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ເອວມ຺ປິ ເຈ ນ ປຫີຍຕິ, ສູຈິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈີວເຣ ຊິຓ຺ຓຏ຺ຐານໍ ສິພ຺ພນ຺ເຕນ ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ຍາວ ນ ປຫີຍຕິ, ຕາວ ຕໍ ຕໍ ກຸສລກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ອຎ຺ຎວິຫິຕເກນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ປຫີເນ ປຸນ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນວກມ຺ມໍ ປນ ນ ປຏ຺ຐເປຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ? ວິຕກ຺ເກ ປຈ຺ຉິນ຺ເນ ກມ຺ມຏ຺ຐານມນສິກາຣສ຺ສ ໂອກາໂສ ນ ໂຫຕິ.

ໂປຣາຓກປຓ຺ຑິຕາ ປນ ນວກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາປິ ວິຕກ຺ກໍ ປຈ຺ຉິນ຺ທິໍສຸ. ຕຕ຺ຣິທໍ ວຕ຺ຖຸ – ຕິສ຺ສສາມເຓຣສ຺ສ ກິຣ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ຕິສ຺ສມຫາວິຫາເຣ ວສຕິ. ຕິສ຺ສສາມເຓໂຣ ‘‘ຠນ຺ເຕ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕມ຺ຫີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ນໍ ເຖໂຣ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ນ຺ຫານອຸທກໍ ທຸລ຺ລຠໍ, ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕລປພ຺ພຕໍ ຄຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ຕຖາ ອກາສິ. ຕຕ຺ຖ ນໍ ເຖໂຣ ອາຫ ‘‘ອຍໍ ວິຫາໂຣ ອຈ຺ຈນ຺ຕສງ຺ຆິໂກ, ເອກໍ ປຸຄ຺ຄລິກຏ຺ຐານໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ໂສ ສາຘຸ ຠນ຺ເຕຕິ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາຍໍ ປພ຺ຠາຣໂສຘນໍ ເຕໂຊຘາຕຸກສິຓປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ ຕີຓີປິ ເອກໂຕ ອາຣຠິຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອປ຺ປນໍ ປາເປສິ, ສໍຍຸຕ຺ຕນິກາຍໍ ປຣິໂຍສາເປສິ, ເລຓກມ຺ມໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ, ສພ຺ພໍ ກຕ຺ວາ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ສຎ຺ຎໍ ອທາສິ. ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ‘‘ທຸກ຺ເຂນ ເຕ ສາມເຓຣ ກຕໍ, ອຊ຺ຊ ຕາວ ຕ຺ວໍເຍວ ວສາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ຕໍ ຣຕ຺ຕິໍ ເລເຓ ວສນ຺ໂຕ ອຸຕຸສປ຺ປາຍໍ ລຠິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ຕສ຺ສ ຘາຕຸໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຈຕິຍໍ ອກໍສຸ. ອຊ຺ຊາປິ ຕິສ຺ສຕ຺ເຖຣເຈຕິຍນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອິທໍ ປພ຺ພໍ ອສຕິປພ຺ພໍ ນາມ.

໒໑໙. ອິມສ຺ມິໍ ຐຕ຺ວາ ວິຕກ຺ເກ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອິຘ ຐຕ຺ວາ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສຕີຕິ ວິຕກ຺ກມູລເຠທໍ ປພ຺ພໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປຸນ ຕສ຺ສ ເຈ ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິຕກ຺ກສງ຺ຂາຣສຓ຺ຐານໍ ມນສິກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ສງ຺ຂໂຣຕີຕິ ສງ຺ຂາໂຣ, ປຈ຺ຈໂຍ, ກາຣຓໍ ມູລນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສຓ຺ຐານໍ, ວິຕກ຺ກສງ຺ຂາຣສ຺ສ ສຓ຺ຐານໍ ວິຕກ຺ກສງ຺ຂາຣສຓ຺ຐານໍ, ຕໍ ມນສິກາຕພ຺ພນ຺ຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອຍໍ ວິຕກ຺ໂກ ກິໍ ເຫຕຸ ກິໍ ປຈ຺ຈຍາ ກິໍ ກາຣຓາ ອຸປ຺ປນ຺ໂນຕິ ວິຕກ຺ການໍ ມູລຎ຺ຈ ມູລມູລຎ຺ຈ ມນສິກາຕພ຺ພນ຺ຕິ. ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ສີຆໍ ຄຈ຺ຉາມີຕິ ເກນ ນຸ ໂຂ ກາຣເຓນ ອຫໍ ສີຆໍ ຄຈ຺ຉາມິ? ຍໍນູນາຫໍ ສຓິກໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍນ຺ຕິ ກິໍ ເມ ອິມິນາ ສີຆຄມເນນ, ສຓິກໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ໂສ ສຓິກໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ໂສ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສຓິກໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ.

ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ສີຆຄມນກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິຕກ຺ກສມາຣຸຬ຺ຫກາໂລ. ຕສ຺ສ ສຓິກຄມນກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ວິຕກ຺ກຈາຣປຈ຺ເຉທນກາໂລ. ຕສ຺ສ ຐິຕກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ວິຕກ຺ກຈາເຣ ປຈ຺ຉິນ຺ເນ ມູລກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຈິຕ຺ໂຕຕຣຓກາໂລ. ຕສ຺ສ ນິສິນ຺ນກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕກາໂລ. ຕສ຺ສ ນິປນ຺ນກາໂລ ວິຍ ອິມສ຺ສ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓາຍ ຜລສມາປຕ຺ຕິຍາ ທິວສໍ ວີຕິວຕ຺ຕນກາໂລ. ຕຕ຺ຖ ອິເມ ວິຕກ຺ກາ ກິໍ ເຫຕຸກາ ກິໍ ປຈ຺ຈຍາຕິ ວິຕກ຺ການໍ ມູລມູລໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ວິຕກ຺ກຈາໂຣ ສິຖິໂລ ໂຫຕິ. ຕສ຺ມິໍ ສິຖິລີຠູເຕ ມຕ຺ຖກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ວິຕກ຺ກາ ສພ຺ພໂສ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ອຍມຕ຺ໂຖ ທຸທ຺ທຸຠຊາຕເກນປິ ທີເປຕພ຺ໂພ –

ສສກສ຺ສ ກິຣ ເພລຸວຣຸກ຺ຂມູເລ ນິທ຺ທາຍນ຺ຕສ຺ສ ເພລຸວປກ຺ກໍ ວຓ຺ຏໂຕ ຉິຊ຺ຊິຕ຺ວາ ກຓ຺ຓມູເລ ປຕິຕໍ. ໂສ ຕສ຺ສ ສທ຺ເທນ ‘‘ປຖວີ ຠິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ເວເຄນ ປລາຍິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ປຸຣໂຕ ອຎ຺ເຎປິ ຈຕຸປ຺ປທາ ປລາຍິໍສຸ. ຕທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ສີໂຫ ໂຫຕິ. ໂສ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ປຖວີ ນາມ ກປ຺ປວິນາເສ ຠິຊ຺ຊຕິ, ອນ຺ຕຣາ ປຖວີເຠໂທ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ຍໍນູນາຫໍ ມູລມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອນຸວິຊ຺ເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ຫຕ຺ຖິນາຄໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ສສກໍ ປຸຈ຺ຉິ ‘‘ຕຍາ, ຕາຕ, ປຖວີ ຠິຊ຺ຊມານາ ທິຏ຺ຐາ’’ຕິ. ສໂສ ‘‘ອາມ ເທວາ’’ຕິ ອາຫ. ສີໂຫ ‘‘ເອຫິ, ໂຠ, ທສ຺ເສຫີ’’ຕິ. ສໂສ ‘‘ນ ສກ຺ໂກມິ ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອຫິ, ເຣ, ມາ ຠາຍີ’’ຕິ ສຓ຺ຫມຸທຸເກນ ຄເຫຕ຺ວາ ຄໂຕ ສໂສ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ອວິທູເຣ ຐຕ຺ວາ –

‘‘ທຸທ຺ທຸຠາຍຕິ ຠທ຺ທນ຺ເຕ, ຍສ຺ມິໍ ເທເສ ວສາມຫໍ;

ອຫມ຺ເປຕໍ ນ ຊານາມິ, ກິເມຕໍ ທຸທ຺ທຸຠາຍຕີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໔.໘໕) –

ຄາຖມາຫ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ‘‘ຕ຺ວໍ ເອຕ຺ເຖວ ຕິຏ຺ຐາ’’ຕິ ຣຸກ຺ຂມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສສກສ຺ສ ນິປນ຺ນຏ຺ຐານໍ ອທ຺ທສ, ເພລຸວປກ຺ກໍ ອທ຺ທສ, ອຸທ຺ຘໍ ໂອເລເກຕ຺ວາ ວຓ຺ຏໍ ອທ຺ທສ, ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ສໂສ ເອຕ຺ຖ ນິປນ຺ໂນ, ນິທ຺ທາຍມາໂນ ອິມສ຺ສ ກຓ຺ຓມູເລ ປຕິຕສ຺ສ ສທ຺ເທນ ‘ປຖວີ ຠິຊ຺ຊຕີ’ຕິ ເອວໍສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ປລາຍີ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ຕໍ ກາຣຓໍ ສສໍ ປຸຈ຺ຉິ. ສໂສ ‘‘ອາມ, ເທວາ’’ຕິ ອາຫ. ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ອິມໍ ຄາຖມາຫ –

‘‘ເພລຸວ ປຕິຕໍ ສຸຕ຺ວາ, ທຸທ຺ທຸຠນ຺ຕິ ສໂສ ຊວິ;

ສສສ຺ສ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ, ສນ຺ຕຕ຺ຕາ ມິຄວາຫິນີ’’ຕິ. (ຊາ. ໑.໔.໘໖);

ຕໂຕ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ‘‘ມາ ຠາຍຖາ’’ຕິ ມິຄຄເຓ ອສ຺ສາເສສິ. ເອວໍ ວິຕກ຺ການໍ ມູລມູລໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ວິຕກ຺ກາ ປຫີຍນ຺ຕິ.

໒໒໐. ອິມສ຺ມິໍ ວິຕກ຺ກມູລເຠທປພ຺ເພ ຐຕ຺ວາ ວິຕກ຺ເກ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ເຕນ ປນ ເອວໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພາຕິ ອປຣມ຺ປິ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປຸນ ຕສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວຕິອາທິມາຫ.

ທນ຺ເຕຠິທນ຺ຕມາຘາຍາຕິ ເຫຏ຺ຐາທນ຺ເຕ ອຸປຣິທນ຺ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ. ເຈຕສາ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ກຸສລຈິຕ຺ເຕນ ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພໍ. ພລວາ ປຸຣິໂສຕິ ຍຖາ ຖາມສມ຺ປນ຺ໂນ ມຫາພໂລ ປຸຣິໂສ ທຸພ຺ພລໍ ປຸຣິສໍ ສີເສ ວາ ຄເລ ວາ ຂນ຺ເຘ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ອຠິນິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ ອຠິນິປ຺ປີເຬຍ຺ຍ ອຠິສນ຺ຕາເປຍ຺ຍ ສນ຺ຕຕ຺ຕໍ ກິລນ຺ຕໍ ມຸຈ຺ຉາປເຣຕໍ ວິຍ ກເຣຍ຺ຍ, ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸນາ ວິຕກ຺ເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຏິມລ຺ເລນ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ເກ ຈ ຕຸມ຺ເຫ ໂກ ຈາຫ’’ນ຺ຕິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ – ‘‘ກາມໍ ຕໂຈ ຈ ນ຺ຫາຣຸ ຈ ອຏ຺ຐິ ຈ ອວສິສ຺ສຕຸ ສຣີເຣ ອຸປສຸສ຺ສຕຸ ມໍສໂລຫິຕ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໒.໕) ເອວໍ ມຫາວີຣິຍໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ວິຕກ຺ກາ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອິມ ອຕ຺ຖທີປິກໍ ອຸປມໍ ອາຫຣິ.

໒໒໑. ຍໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວຕິ ອິທໍ ປຣິຍາທານຠາຊນິຍໍ ນາມ, ຕໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ. ຍຖາ ປນ ສຕ຺ຖາຈຣິໂຍ ຕິໂຣຣຏ຺ຐາ ອາຄຕໍ ຣາຊປຸຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຈາວຸຘສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉ, ອຕ຺ຕໂນ ຣຏ຺ເຐ ຣຊ຺ຊໍ ຄຓ຺ຫ. ສເຈ ເຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ໂຈຣາ ອຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ຘນຸນາ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉ. ສເຈ ເຕ ຘນຸ ນສ຺ສຕິ ວາ ຠິຊ຺ຊຕິ ວາ ສຕ຺ຕິຍາ ອສິນາ’’ຕິ ເອວໍ ປຎ຺ຈຫິປິ ອາວຸເຘຫິ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ. ໂສ ຕຖາ ກຕ຺ວາ ສກຣຏ຺ຐໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊສິຣິໍ ອນຸໂຠຕິ. ເອວເມວໍ ຠຄວາ ອຘິຈິຕ຺ຕມນຸຍຸຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຣຫຕ຺ຕຄຫຓຕ຺ຖາຍ ອຸຍ຺ໂຍເຊນ຺ໂຕ – ‘‘ສຈສ຺ສ ອນ຺ຕຣາ ອກຸສລວິຕກ຺ກາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎນິມິຕ຺ຕປພ຺ເພ ຐຕ຺ວາ ເຕ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອາທີນວປພ຺ເພ ຐຕ຺ວາ, ຕຕ຺ຣາປິ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອສຕິປພ຺ເພ ຐຕ຺ວາ, ຕຕ຺ຣາປິ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ວິຕກ຺ກມູລເຠທປພ຺ເພ ຐຕ຺ວາ, ຕຕ຺ຣາປິ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອຠິນິຄ຺ຄຓ຺ຫນປພ຺ເພ ຐຕ຺ວາ ວິຕກ຺ເກ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ປພ຺ພານິ ເທເສສິ.

ວສີ ວິຕກ຺ກປຣິຍາຍປເຖສູຕິ ວິຕກ຺ກຈາຣປເຖສຸ ຈິຓ຺ຓວສີ ປຄຸຓວສີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ອາກງ຺ຂິສ຺ສຕີຕິ ອິທໍ ອສ຺ສ ວສີຠາວາກາຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ຫິ ປຸພ຺ເພ ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕໍ ນ ວິຕກ຺ເກຕິ. ຍໍ ນ ວິຕກ຺ເກຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕໍ ວິຕກ຺ເກຕິ. ອິທານິ ປນ ວສີຠູຕຕ຺ຕາ ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ຕໍເຍວ ວິຕກ຺ເກຕິ. ຍໍ ນ ວິຕກ຺ເກຕຸກາໂມ, ນ ຕໍ ວິຕກ຺ເກຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ອາກງ຺ຂິສ຺ສຕິ, ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເກສ຺ສຕິ. ຍໍ ວິຕກ຺ກໍ ນາກງ຺ຂິສ຺ສຕິ, ນ ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ວິຕກ຺ເຂສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຈ຺ເຉຈ຺ຉິ ຕຓ຺ຫນ຺ຕິອາທິ ສພ຺ພາສວສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕເມວາຕິ.

ປປຎ຺ຈສູທນິຍາ ມຊ຺ຌິມນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ

ວິຕກ຺ກສຓ຺ຐານສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ທຸຕິຍວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ມູລປຓ຺ຓາສຏ຺ຐກຖາຍ ປຐໂມ ຠາໂຄ ນິຏ຺ຐິໂຕ.