໙. ນວກນິປາໂຕ

໑. ວຑ຺ຒມາຕຸເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ນວກນິປາເຕ ມາ ສຸ ເຕ ວຑ຺ຒ ໂລກມ຺ຫີຕິອາທິກາ ວຑ຺ຒມາຕາຍ ເຖຣິຍາ ຄາຖາ. ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາຣາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ຕີ, ອນຸກ຺ກເມນ ສມ຺ຠຕວິໂມກ຺ຂສມ຺ຠາຣາ ຫຸຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຠາຣຸກຈ຺ຉກນຄເຣ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວຍປ຺ປຕ຺ຕາ ປຕິກຸລໍ ຄຕາ ເອກໍ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຍິ. ຕສ຺ສ ວຑ຺ໂຒຕິ ນາມໍ ອໂຫສິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສາ ວຑ຺ຒມາຕາຕິ ໂວຫຣີຍິຕ຺ຖ. ສາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ຘາ ປຸຕ຺ຕໍ ຎາຕີນໍ ນິຍ຺ຍາເທຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິ. ອິໂຕ ປຣໍ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ວຑ຺ຒຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ (ເຖຣຄາ. ອຏ຺ຐ. ໒.ວຑ຺ຒຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ) ອາຄຕເມວ. ວຑ຺ຒຕ຺ເຖຣຎ຺ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຕ຺ຕໍ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣໍ ເອກກໍ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສເຍ ອຕ຺ຕໂນ ທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ອຸປຄຕໍ ອຍໍ ເຖຣີ ‘‘ກສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ເອກໂກ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕໂຣວ ອິຘາຄໂຕ’’ຕິ ໂຈເທຕ຺ວາ ໂອວທນ຺ຕີ –

໒໐໔. ‘‘ມາ ສຸ ເຕ ວຑ຺ຒ ໂລກມ຺ຫິ, ວນໂຖ ອຫຸ ກຸທາຈນໍ;

ມາ ປຸຕ຺ຕກ ປຸນປ຺ປຸນໍ, ອຫຸ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຠາຄິມາ.

໒໐໕. ‘‘ສຸຂຎ຺ຫິ ວຑ຺ຒ ມຸນໂຍ, ອເນຊາ ຉິນ຺ນສໍສຍາ;

ສີຕິຠູຕາ ທມປ຺ປຕ຺ຕາ, ວິຫຣນ຺ຕິ ອນາສວາ.

໒໐໖. ‘‘ເຕຫານຸຈິຓ຺ຓໍ ອິສີຫິ, ມຄ຺ຄໍ ທສ຺ສນປຕ຺ຕິຍາ;

ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກິຣິຍາຍ, ຕ຺ວໍ ວຑ຺ຒ ອນຸພ຺ຣູຫຍາ’’ຕິ. –

ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ມາ ສຸ ເຕ ວຑ຺ຒ ໂລກມ຺ຫິ, ວນໂຖ ອຫຸ ກຸທາຈນນ຺ຕິ ສູຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ວຑ຺ຒ, ປຸຕ຺ຕກ, ສພ຺ພສ຺ມິມ຺ປິ ສຕ຺ຕໂລເກ, ສງ຺ຂາຣໂລເກ ຈ ກິເລສວນໂຖ ຕຸຍ຺ຫໍ ກທາຈິປິ ມາ ອຫຸ ມາ ອໂຫສິ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ – ‘‘ມາ, ປຸຕ຺ຕກ, ປຸນປ຺ປຸນໍ, ອຫຸ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຠາຄິມາ’’ຕິ ວນຖໍ ອນຸຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ຕໍ ນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອປຣາປຣໍ ຊາຕິອາທິທຸກ຺ຂສ຺ສ ຠາຄີ ມາ ອໂຫສິ.

ເອວໍ ວນຖສ຺ສ ອສມຸຈ຺ເຉເທ ອາທີນວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ສມຸຈ຺ເຉເທ ອານິສໍສໍ ທສ຺ເສນ຺ຕີ ‘‘ສຸຂຎ຺ຫິ ວຑ຺ຒາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ປຸຕ຺ຕກ, ວຑ຺ຒ ໂມເນຍ຺ຍຘມ຺ມສມນ຺ນາຄເຕນ ມຸນໂຍ, ເອຊາສງ຺ຂາຕາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ອຠາເວນ ອເນຊາ, ທສ຺ສນມຄ຺ເຄເນວ ປຫີນວິຈິກິຈ຺ຉຕາຍ ຉິນ຺ນສໍສຍາ, ສພ຺ພກິເລສປຣິຬາຫາຠາເວນ ສີຕິຠູຕາ, ອຸຕ຺ຕມສ຺ສ ທມຖສ຺ສ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ທມປ຺ປຕ຺ຕາ ອນາສວາ ຂີຓາສວາ ສຸຂໍ ວິຫຣນ຺ຕິ, ນ ເຕສໍ ເອຕຣຫິ ເຈໂຕທຸກ຺ຂໍ ອຕ຺ຖິ, ອາຍຕິໍ ປນ ສພ຺ພມ຺ປິ ທຸກ຺ຂໍ ນ ຠວິສ຺ສເຕວ.

ຍສ຺ມາ ເຈເຕວໍ, ຕສ຺ມາ ເຕຫານຸຈິຓ຺ຓໍ ອິສີຫິ…ເປ… ອນຸພ຺ຣູຫຍາຕິ ເຕຫິ ຂີຓາສເວຫິ ອິສີຫິ ອນຸຈິຓ຺ຓໍ ປຏິປນ຺ນໍ ສມຖວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄໍ ຎາຓທສ຺ສນສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ສກລສ຺ສາປິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ ວຑ຺ຒ, ຕ຺ວໍ ອນຸພ຺ຣູຫຍ ວຑ຺ເຒຍ຺ຍາສີຕິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ວຑ຺ຒຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ອທ຺ຘາ ມມ ມາຕາ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ປເວເທນ຺ໂຕ –

໒໐໗. ‘‘ວິສາຣທາວ ຠຓສິ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ຊເນຕ຺ຕິ ເມ;

ມຎ຺ຎາມິ ນູນ ມາມິເກ, ວນໂຖ ເຕ ນ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. – ຄາຖມາຫ;

ຕຕ຺ຖ ວິສາຣທາວ ຠຓສິ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ຊເນຕ຺ຕິ ເມຕິ ‘‘ມາ ສຸ ເຕ ວຑ຺ຒ ໂລກມ຺ຫິ, ວນໂຖ ອຫຸ ກຸທາຈນ’’ນ຺ຕິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ເອຕໍ ໂອວາທໍ, ອມ຺ມ, ວິຄຕສາຣຊ຺ຊາ ກຕ຺ຖຈິ ອລຄ຺ຄາ ອນລ຺ລີນາວ ຫຸຕ຺ວາ ມຍ຺ຫໍ ວທສິ. ຕສ຺ມາ ມຎ຺ຎາມິ ນູນ ມາມິເກ, ວນໂຖ ເຕ ນ ວິຊ຺ຊຕີຕິ, ນູນ ມາມິເກ ມຍ຺ຫໍ, ອມ຺ມ, ເຄຫສິຕເປມມຕ຺ໂຕປິ ວນໂຖ ຕຸຍ຺ຫໍ ມຍິ ນ ວິຊ຺ຊຕີຕິ ມຎ຺ຎາມິ, ນ ມາມິກາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖຣີ ‘‘ອຓຸມຕ຺ໂຕປິ ກິເລໂສ ກຕ຺ຖຈິປິ ວິສເຍ ມມ ນ ວິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ກຕກິຈ຺ຈຕໍ ປກາເສນ຺ຕີ –

໒໐໘. ‘‘ເຍ ເກຈິ ວຑ຺ຒ ສງ຺ຂາຣາ, ຫີນາ ອຸກ຺ກຏ຺ຐມຊ຺ຌິມາ;

ອຓູປິ ອຓຸມຕ຺ໂຕປິ, ວນໂຖ ເມ ນ ວິຊ຺ຊຕິ.

໒໐໙. ‘‘ສພ຺ເພ ເມ ອາສວາ ຂີຓາ, ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ຌາຍໂຕ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມໍ ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ເຍ ເກຈີຕິ ອນິຍມວຈນໍ. ສງ຺ຂາຣາຕິ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມາ. ຫີນາຕິ ລາມກາ ປຕິກຸຏ຺ຐາ. ອຸກ຺ກຏ຺ຐມຊ຺ຌິມາຕິ ປຓີຕາ ເຈວ ມຊ຺ຌິມາ ຈ. ເຕສຸ ວາ ອສງ຺ຂຕາ ຫີນາ ຊາຕິສງ຺ຂຕາ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາ, ອຸຠຍວິມິສ຺ສິຕາ ມຊ຺ຌິມາ. ຫີເນຫິ ວາ ຉນ຺ທາທີຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕາ ຫີນາ, ມຊ຺ຌິເມຫິ ມຊ຺ຌິມາ, ປຓີເຕຫິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາ. ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ວາ ຫີນາ, ໂລກຸຕ຺ຕຣາ ຘມ຺ມາ ອຸກ຺ກຏ຺ຐາ, ອິຕຣາ ມຊ຺ຌິມາ. ອຓູປິ ອຓຸມຕ຺ໂຕປີຕິ ນ ເກວລໍ ຕຍິ ເອວ, ອຖ ໂຂ ເຍ ເກຈິ ຫີນາທິເຠທຠິນ຺ນາ ສງ຺ຂາຣາ. ເຕສຸ ສພ຺ເພສຸ ອຓູປິ ອຓຸມຕ຺ໂຕປິ ອຕິປຣິຕ຺ຕໂກປິ ວນໂຖ ມຍ຺ຫໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ.

ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ – ‘‘ສພ຺ເພ ເມ ອາສວາ ຂີຓາ, ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ຌາຍໂຕ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ຌາຍໂຕຕິ ອປ຺ປມຕ຺ຕາຍ ຌາຍນ຺ຕິຍາ, ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາເສນ ເຫຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍສ຺ມາ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ. ຍສ຺ມາ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ຌາຍິນີ, ຕສ຺ມາ ສພ຺ເພ ເມ ອາສວາ ຂີຓາ, ອຓູປິ ອຓຸມຕ຺ໂຕປິ ວນໂຖ ເມ ນ ວິຊ຺ຊຕີຕິ ໂຍຊນາ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໂອວາທໍ ອງ຺ກຸສໍ ກຕ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕສໍເວໂຄ ເຖໂຣ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທິວາຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ໂນ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕໂສມນສ຺ໂສ ມາຕຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ –

໒໑໐. ‘‘ອຸຬາຣໍ ວຕ ເມ ມາຕາ, ປໂຕທໍ ສມວສ຺ສຣິ;

ປຣມຕ຺ຖສຎ຺ຫິຕາ ຄາຖາ, ຍຖາປິ ອນຸກມ຺ປິກາ.

໒໑໑. ‘‘ຕສ຺ສາຫໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ, ອນຸສິຏ຺ຐິໍ ຊເນຕ຺ຕິຍາ;

ຘມ຺ມສໍເວຄມາປາທິໍ, ໂຍຄກ຺ເຂມສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ.

໒໑໒. ‘‘ໂສຫໍ ປຘານປຫິຕຕ຺ໂຕ, ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວມຕນ຺ທິໂຕ;

ມາຕຣາ ໂຈທິໂຕ ສນ຺ເຕ, ອຜຸສິໍ ສນ຺ຕິມຸຕ຺ຕມ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ອຖ ເຖຣີ ອຕ຺ຕໂນ ວຈນໍ ອງ຺ກຸສໍ ກຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອາຣາຘິຕຈິຕ຺ຕາ ເຕນ ຠາສິຕຄາຖາ ສຍໍ ປຈ຺ຈນຸຠາສິ. ເອວໍ ຕາປິ ເຖຣິຍາ ຄາຖາ ນາມ ຊາຕາ.

ຕຕ຺ຖ ອຸຬາຣນ຺ຕິ ວິປຸລໍ ມຫນ຺ຕໍ. ປໂຕທນ຺ຕິ ໂອວາທປໂຕທໍ. ສມວສ຺ສຣີຕິ ສມ຺ມາ ປວຕ຺ເຕສິ ວຕາຕິ ໂຍຊນາ. ໂກ ປນ ໂສ ປໂຕໂທຕິ ອາຫ ‘‘ປຣມຕ຺ຖສຎ຺ຫິຕາ ຄາຖາ’’ຕິ. ຕໍ ‘‘ມາ ສຸ ເຕ, ວຑ຺ຒ, ໂລກມ຺ຫີ’’ຕິອາທິກາ ຄາຖາ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຍຖາປິ ອນຸກມ຺ປິກາຕິ ຍຖາ ອຎ຺ຎາປິ ອນຸຄ຺ຄາຫິກາ, ເອວໍ ມຍ຺ຫໍ ມາຕາ ປວຕ຺ຕິນິວຕ຺ຕິວິຠາວນຄາຖາສງ຺ຂາຕໍ ອຸຬາຣໍ ປໂຕທໍ ປາຊນທຓ຺ຑກໍ ມມ ຎາຓເວຄສມຸຕ຺ເຕຊໍ ປວຕ຺ເຕສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຘມ຺ມສໍເວຄມາປາທິນ຺ຕິ ຎາຓຠຍາວຫຕ຺ຕາ ອຕິວິຍ ມຫນ຺ຕໍ ຠິໍສນໍ ສໍເວຄໍ ອາປຊ຺ຊິໍ.

ປຘານປຫິຕຕ຺ໂຕຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານໂຍເຄນ ທິພ຺ພານໍ ປຏິເປສິຕຈິຕ຺ໂຕ. ອຜຸສິໍ ສນ຺ຕິມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສນ຺ຕິໍ ນິພ຺ພານໍ ຜຸສິໍ ອຘິຄຈ຺ຉິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ວຑ຺ຒມາຕຸເຖຣີຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນວກນິປາຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.