໑໙. ປຎ຺ຎາສນິປາໂຕ

໑. ຕາລປຸຏຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ປຎ຺ຎາສນິປາເຕ ກທາ ນຸຫນ຺ຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ຕາລປຸຏຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄເຫ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ນຏກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ກຸລານຸຣູເປສຸ ນຈ຺ຈຏ຺ຐາເນສຸ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສກລຊມ຺ພຸທີເປ ປາກໂຏ ນຏຄາມຓິ ອໂຫສິ. ໂສ ປຎ຺ຈສຕມາຕຸຄາມປຣິວາໂຣ ມຫຕາ ນຏວິຠເວນ ຄາມນິຄມຣາຊຘານີສຸ ສມຊ຺ຊໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ, ມຫນ຺ຕໍ ປູຊາສກ຺ກາຣໍ ລຠິຕ຺ວາ, ວິຈຣນ຺ໂຕ ຣາຊຄຫໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ, ນຄຣວາສີນໍ ສມຊ຺ຊໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ, ລທ຺ຘສມ຺ມານສກ຺ກາໂຣ ຎາຓສ຺ສ ປຣິປາກໍ ຄຕຕ຺ຕາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຸຕເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸພ຺ພການໍ ອາຈຣິຍປາຈຣິຍານໍ ນຏານໍ ຠາສມານານໍ ‘ໂຍ ໂສ ນໂຏ ຣງ຺ຄມຊ຺ເຌ ສມຊ຺ຊມຊ຺ເຌ ສຈ຺ຈາລິເກນ ຊນໍ ຫາເສຕິ ຣເມຕິ, ໂສ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ປຫາສານໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’ຕິ, ອິຘ ຠຄວາ ກິມາຫາ’’ຕິ. ອຖ ນໍ ຠຄວາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຏິກ຺ຂິປິ ‘‘ມາ ມໍ ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉີ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖວາຣໍ ປຸຏ຺ໂຐ ອາຫ – ‘‘ຄາມຓິ, ອິເມ ສຕ຺ຕາ ປກຕິຍາປິ ຣາຄພນ຺ຘນພທ຺ຘາ ໂທສພນ຺ຘນພທ຺ຘາ ໂມຫພນ຺ຘນພທ຺ຘາ ເຕສໍ ຠິຍ຺ໂຍປິ ຣຊນີເຍ ໂທສນີເຍ ໂມຫນີເຍ ຘມ຺ເມ ອຸປສໍຫຣນ຺ໂຕ ປມາເທຕ຺ວາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ນິຣເຍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ສເຈ ປນສ຺ສ ເອວໍທິຏ຺ຐິ ໂຫຕິ ‘ໂຍ ໂສ ນໂຏ ຣງ຺ຄມຊ຺ເຌ ສມຊ຺ຊມຊ຺ເຌ ສຈ຺ຈາລິເກນ ຊນໍ ຫາເສຕິ ຣເມຕິ, ໂສ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ປຫາສານໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’’ຕິ ສາສ຺ສ ໂຫຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິສ຺ສ ຈ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຄຕີນໍ ອຎ຺ຎຕຣາ ຄຕິ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພາ, ນິຣຍສ຺ສ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ ວາຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕາລປຸໂຏ ຄາມຓິ ປໂຣທິ. ນນຸ ຄາມຓິ ປເຄວ ມຍາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ‘‘ມາ ມໍ ເອຕໍ ປຸຈ຺ຉີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໔.໓໕໔)? ‘‘ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕໍ ໂຣທາມິ, ຍໍ ມໍ ຠຄວາ ນຏານໍ ອຠິສມ຺ປຣາຍໍ ເອວມາຫາ’’ຕິ. ອປິ ຈາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຸພ຺ພເກຫິ ອາຈຣິຍປາຈຣິເຍຫິ ນເຏຫິ ວຎ຺ຈິໂຕ ‘‘ນໂຏ ມຫາຊນສ຺ສ ນຏສມຊ຺ຊໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສຸຄຕິໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ໂສ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ລທ຺ຘູປສມ຺ປນ຺ໂນ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ, ອຘິຄຕາຣຫຕ຺ໂຕ ປນ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຸພ຺ເພ ເຍນາກາເຣນ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫນວເສນ ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ອຸທປາທິ, ຕໍ ອເນກຘາ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ –

໑໐໙໔. ‘‘ກທາ ນຸຫໍ ປພ຺ພຕກນ຺ທຣາສຸ, ເອກາກິໂຍ ອທ຺ທຸຕິໂຍ ວິຫສ຺ສໍ;

ອນິຈ຺ຈໂຕ ສພ຺ພຠວໍ ວິປສ຺ສໍ, ຕໍ ເມ ອິທໍ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໐໙໕. ‘‘ກທາ ນຸຫໍ ຠິນ຺ນປຏນ຺ຘໂຣ ມຸນິ, ກາສາວວຕ຺ໂຖ ອມໂມ ນິຣາໂສ;

ຣາຄຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ຕເຖວ ໂມຫໍ, ຫນ຺ຕ຺ວາ ສຸຂີ ປວນຄໂຕ ວິຫສ຺ສໍ.

໑໐໙໖. ‘‘ກທາ ອນິຈ຺ຈໍ ວຘໂຣຄນີຬໍ, ກາຍໍ ອິມໍ ມຈ຺ຈຸຊຣາຍຸປທ຺ທຸຕໍ;

ວິປສ຺ສມາໂນ ວີຕຠໂຍ ວິຫສ຺ສໍ, ເອໂກ ວເນ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໐໙໗. ‘‘ກທາ ນຸຫໍ ຠຍຊນນິໍ ທຸຂາວຫໍ, ຕຓ຺ຫາລຕໍ ພຫຸວິຘານຸວຕ຺ຕນິໍ;

ປຎ຺ຎາມຍໍ ຕິຂິຓມສິໍ ຄເຫຕ຺ວາ, ເຉຕ຺ວາ ວເສ ຕມ຺ປິ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໐໙໘. ‘‘ກທາ ນຸ ປຎ຺ຎາມຍມຸຄ຺ຄເຕຊໍ, ສຕ຺ຖໍ ອິສີນໍ ສຫສາທິຍິຕ຺ວາ;

ມາຣໍ ສເສນໍ ສຫສາ ຠຎ຺ຊິສ຺ສໍ, ສີຫາສເນ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໐໙໙. ‘‘ກທາ ນຸຫໍ ສພ຺ຠິ ສມາຄເມສຸ, ທິຏ຺ໂຐ ຠເວ ຘມ຺ມຄຣູຫິ ຕາທິຠິ;

ຍາຖາວທສ຺ສີຫິ ຊິຕິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ, ປຘານິໂຍ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑໐໐. ‘‘ກທາ ນຸ ມໍ ຕນ຺ທິ ຂຸທາ ປິປາສາ, ວາຕາຕປາ ກີຏສຣີສປາ ວາ;

ນ ພາຘຍິສ຺ສນ຺ຕິ ນ ຕໍ ຄິຣິພ຺ພເຊ, ອຕ຺ຖຕ຺ຖິຍໍ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑໐໑. ‘‘ກທາ ນຸ ໂຂ ຍໍ ວິທິຕໍ ມເຫສິນາ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ສຸທຸທ຺ທສານິ;

ສມາຫິຕຕ຺ໂຕ ສຕິມາ ອຄຈ຺ຉໍ, ປຎ຺ຎາຍ ຕໍ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑໐໒. ‘‘ກທາ ນຸ ຣູເປ ອມິເຕ ຈ ສທ຺ເທ, ຄນ຺ເຘ ຣເສ ຜຸສິຕພ຺ເພ ຈ ຘມ຺ເມ;

ອາທິຕ຺ຕໂຕຫໍ ສມເຖຫິ ຍຸຕ຺ໂຕ, ປຎ຺ຎາຍ ທຈ຺ຉໍ ຕທິທໍ ກທາ ເມ.

໑໑໐໓. ‘‘ກທາ ນຸຫໍ ທຸພ຺ພຈເນນ ວຸຕ຺ໂຕ, ຕໂຕ ນິມິຕ຺ຕໍ ວິມໂນ ນ ເຫສ຺ສໍ;

ອໂຖ ປສຕ຺ໂຖປິ ຕໂຕ ນິມິຕ຺ຕໍ, ຕຸຏ຺ໂຐ ນ ເຫສ຺ສໍ ຕທິທໍ ກທາ ເມ.

໑໑໐໔. ‘‘ກທາ ນຸ ກຏ຺ເຐ ຈ ຕິເຓ ລຕາ ຈ, ຂນ຺ເຘ ອິເມຫໍ ອມິເຕ ຈ ຘມ຺ເມ;

ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາເນວ ຈ ພາຫິຣານິ ຈ, ສມໍ ຕຸເລຍ຺ຍໍ ຕທິທໍ ກທາ ເມ.

໑໑໐໕. ‘‘ກທາ ນຸ ມໍ ປາວຸສກາລເມໂຆ, ນເວນ ໂຕເຍນ ສຈີວຣໍ ວເນ;

ອິສິປ຺ປຍາຕມ຺ຫິ ປເຖ ວຊນ຺ຕໍ, ໂອວສ຺ສເຕ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑໐໖. ‘‘ກທາ ມຍູຣສ຺ສ ສິຂຓ຺ຑິໂນ ວເນ, ທິຊສ຺ສ ສຸຕ຺ວາ ຄິຣິຄພ຺ຠເຣ ຣຸຕໍ;

ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອມຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ, ສໍຈິນ຺ຕເຍ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑໐໗. ‘‘ກທາ ນຸ ຄງ຺ຄໍ ຍມຸນໍ ສຣສ຺ສຕິໍ, ປາຕາລຂິຕ຺ຕໍ ວຬວາມຸຂຎ຺ຈ;

ອສຊ຺ຊມາໂນ ປຕເຣຍ຺ຍມິທ຺ຘິຍາ, ວິຠິໍສນໍ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑໐໘. ‘‘ກທາ ນຸ ນາໂຄວ ອສງ຺ຄຈາຣີ, ປທາລເຍ ກາມຄຸເຓສຸ ຉນ຺ທໍ;

ນິພ຺ພຊ຺ຊຍໍ ສພ຺ພສຸຠໍ ນິມິຕ຺ຕໍ, ຌາເນ ຍຸໂຕ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑໐໙. ‘‘ກທາ ອິຓຏ຺ໂຏວ ທລິທ຺ທໂກ ນິຘິໍ, ອາຣາຘຍິຕ຺ວາ ຘນິເກຫິ ປີຬິໂຕ;

ຕຸຏ຺ໂຐ ຠວິສ຺ສໍ ອຘິຄມ຺ມ ສາສນໍ, ມເຫສິໂນ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

໑໑໑໐. ‘‘ພຫູນິ ວສ຺ສານິ ຕຍາມ຺ຫິ ຍາຈິໂຕ, ອຄາຣວາເສນ ອລໍ ນຸ ເຕ ອິທໍ;

ຕໍ ທານິ ມໍ ປພ຺ພຊິຕໍ ສມານໍ, ກິໍກາຣຓາ ຈິຕ຺ຕ ຕຸວໍ ນ ຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໑໑. ‘‘ນນຸ ອຫໍ ຈິຕ຺ຕ ຕຍາມ຺ຫິ ຍາຈິໂຕ, ຄິຣິພ຺ພເຊ ຈິຕ຺ຣຉທາ ວິຫງ຺ຄມາ;

ມຫິນ຺ທໂຆສຕ຺ຖນິຕາຠິຄຊ຺ຊິໂນ, ເຕ ຕໍ ຣເມສ຺ສນ຺ຕິ ວນມ຺ຫິ ຌາຍິນໍ.

໑໑໑໒. ‘‘ກຸລມ຺ຫິ ມິຕ຺ເຕ ຈ ປິເຍ ຈ ຎາຕເກ, ຂິຑ຺ຑາຣຕິໍ ກາມຄຸຓຎ຺ຈ ໂລເກ;

ສພ຺ພໍ ປຫາຍ ອິມມຊ຺ຌຸປາຄໂຕ, ອໂຖປິ ຕ຺ວໍ ຈິຕ຺ຕ ນ ມຍ຺ຫ ຕຸສ຺ສສິ.

໑໑໑໓. ‘‘ມເມວ ເອຕໍ ນ ຫິ ຕ຺ວໍ ປເຣສໍ, ສນ຺ນາຫກາເລ ປຣິເທວິເຕນ ກິໍ;

ສພ຺ພໍ ອິທໍ ຈລມິຕິ ເປກ຺ຂມາໂນ, ອຠິນິກ຺ຂມິໍ ອມຕປທໍ ຊິຄີສໍ.

໑໑໑໔. ‘‘ສຸຍຸຕ຺ຕວາທີ ທ຺ວິປທານມຸຕ຺ຕໂມ, ມຫາຠິສກ຺ໂກ ນຣທມ຺ມສາຣຖິ;

ຈິຕ຺ຕໍ ຈລໍ ມກ຺ກຏສນ຺ນິຠໍ ອິຕິ, ອວີຕຣາເຄນ ສຸທຸນ຺ນິວາຣຍໍ.

໑໑໑໕. ‘‘ກາມາ ຫິ ຈິຕ຺ຣາ ມຘຸຣາ ມໂນຣມາ, ອວິທ຺ທສູ ຍຕ຺ຖ ສິຕາ ປຸຖຸຊ຺ຊນາ;

ເຕ ທຸກ຺ຂມິຈ຺ຉນ຺ຕິ ປຸນພ຺ຠເວສິໂນ, ຈິຕ຺ເຕນ ນີຕາ ນິຣເຍ ນິຣາກຕາ.

໑໑໑໖. ‘‘ມຍູຣໂກຎ຺ຈາຠິຣຸຕມ຺ຫິ ການເນ, ທີປີຫິ ພ຺ຍຄ຺ເຆຫິ ປຸຣກ຺ຂໂຕ ວສໍ;

ກາເຍ ອເປກ຺ຂໍ ຊຫ ມາ ວິຣາຘຍ, ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໑໗. ‘‘ຠາເວຫິ ຌານານິ ຈ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຈ, ພລານິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄສມາຘິຠາວນາ;

ຕິສ຺ໂສ ຈ ວິຊ຺ຊາ ຜຸສ ພຸທ຺ຘສາສເນ, ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໑໘. ‘‘ຠາເວຫິ ມຄ຺ຄໍ ອມຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ, ນິຍ຺ຍານິກໍ ສພ຺ພທຸຂກ຺ຂໂຍຄຘໍ;

ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ສພ຺ພກິເລສໂສຘນໍ, ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໑໙. ‘‘ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຂນ຺ເຘ ປຏິປສ຺ສ ໂຍນິໂສ, ຍໂຕ ຈ ທຸກ຺ຂໍ ສມຸເທຕິ ຕໍ ຊຫ;

ອິເຘວ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ກໂຣຫິ ອນ຺ຕໍ, ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໒໐. ‘‘ອນິຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວິປສ຺ສ ໂຍນິໂສ, ສຸຎ຺ຎໍ ອນຕ຺ຕາຕິ ອຆໍ ວຘນ຺ຕິ ຈ;

ມໂນວິຈາເຣ ອຸປຣຸນ຺ຘ ເຈຕໂສ, ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໒໑. ‘‘ມຸຓ຺ໂຑ ວິຣູໂປ ອຠິສາປມາຄໂຕ, ກປາລຫຕ຺ໂຖວ ກຸເລສຸ ຠິກ຺ຂສຸ;

ຍຸຎ຺ຊສ຺ສຸ ສຕ຺ຖຸວຈເນ ມເຫສິໂນ, ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໒໒. ‘‘ສຸສໍວຸຕຕ຺ໂຕ ວິສິຂນ຺ຕເຣ ຈຣໍ, ກຸເລສຸ ກາເມສຸ ອສງ຺ຄມານໂສ;

ຈນ຺ໂທ ຍຖາ ໂທສິນປຸຓ຺ຓມາສິຍາ, ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໒໓. ‘‘ອາຣຎ຺ຎິໂກ ໂຫຫິ ຈ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ, ໂສສານິໂກ ໂຫຫິ ຈ ປໍສຸກູລິໂກ;

ເນສຊ຺ຊິໂກ ໂຫຫິ ສທາ ຘຸເຕ ຣໂຕ, ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໒໔. ‘‘ໂຣເປຕ຺ວ ຣຸກ຺ຂານິ ຍຖາ ຜເລສີ, ມູເລ ຕຣຸໍ ເຉຕ຺ຕຸ ຕເມວ ອິຈ຺ຉສິ;

ຕຖູປມໍ ຈິຕ຺ຕມິທໍ ກໂຣສິ, ຍໍ ມໍ ອນິຈ຺ຈມ຺ຫິ ຈເລ ນິຍຸຎ຺ຊສິ.

໑໑໒໕. ‘‘ອຣູປ ທູຣງ຺ຄມ ເອກຈາຣິ, ນ ເຕ ກຣິສ຺ສໍ ວຈນໍ ອິທານິຫໍ;

ທຸກ຺ຂາ ຫິ ກາມາ ກຏຸກາ ມຫພ຺ຠຍາ, ນິພ຺ພານເມວາຠິມໂນ ຈຣິສ຺ສໍ.

໑໑໒໖. ‘‘ນາຫໍ ອລກ຺ຂ຺ຍາ ອຫິຣິກ຺ກຕາຍ ວາ,

ນ ຈິຕ຺ຕເຫຕູ ນ ຈ ທູຣກນ຺ຕນາ;

ອາຊີວເຫຕູ ຈ ອຫໍ ນ ນິກ຺ຂມິໍ,

ກໂຕ ຈ ເຕ ຈິຕ຺ຕ ປຏິສ຺ສໂວ ມຍາ.

໑໑໒໗. ‘‘ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາ ສປ຺ປຸຣິເສຫິ ວຓ຺ຓິຕາ, ມກ຺ຂປ຺ປຫານໍ ວູປສໂມ ທຸຂສ຺ສ;

ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ຕທາ ນິຍຸຎ຺ຊສິ, ອິທານິ ຕ຺ວໍ ຄຈ຺ຉສິ ປຸພ຺ພຈິຓ຺ຓໍ.

໑໑໒໘. ‘‘ຕຓ຺ຫາ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ປິຍາປິຍຎ຺ຈ, ສຸຠານິ ຣູປານິ ສຸຂາ ຈ ເວທນາ;

ມນາປິຍາ ກາມຄຸຓາ ຈ ວນ຺ຕາ, ວນ຺ເຕ ອຫໍ ອາວມິຕຸໍ ນ ອຸສ຺ສເຫ.

໑໑໒໙. ‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ເຕ ຈິຕ຺ຕ ວໂຈ ກຕໍ ມຍາ, ພຫູສຸ ຊາຕີສຸ ນເມສິ ໂກປິໂຕ;

ອຊ຺ຌຕ຺ຕສມ຺ຠໂວ ກຕຎ຺ຎຸຕາຍ ເຕ, ທຸກ຺ເຂ ຈິຣໍ ສໍສຣິຕໍ ຕຍາ ກເຕ.

໑໑໓໐. ‘‘ຕ຺ວຎ຺ເຎວ ໂນ ຈິຕ຺ຕ ກໂຣສິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ຕ຺ວໍ ຂຕ຺ຕິໂຍ ຣາຊທສີ ກໂຣສິ;

ເວສ຺ສາ ຈ ສຸທ຺ທາ ຈ ຠວາມ ເອກທາ, ເທວຕ຺ຕນໍ ວາປິ ຕເວວ ວາຫສາ.

໑໑໓໑. ‘‘ຕເວວ ເຫຕູ ອສຸຣາ ຠວາມເສ, ຕ຺ວໍມູລກໍ ເນຣຍິກາ ຠວາມເສ;

ອໂຖ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາປິ ເອກທາ, ເປຕຕ຺ຕນໍ ວາປິ ຕເວວ ວາຫສາ.

໑໑໓໒. ‘‘ນນຸ ທຸພ຺ຠິສ຺ສສິ ມໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ, ມຸຫຸໍ ມຸຫຸໍ ຈາຣຓິກໍວ ທສ຺ສຍໍ;

ອຸມ຺ມຕ຺ຕເກເນວ ມຍາ ປໂລຠສິ, ກິຎ຺ຈາປິ ເຕ ຈິຕ຺ຕ ວິຣາຘິຕໍ ມຍາ.

໑໑໓໓. ‘‘ອິທໍ ປຸເຣ ຈິຕ຺ຕມຈາຣິ ຈາຣິກໍ, ເຍນິຈ຺ຉກໍ ຍຕ຺ຖກາມໍ ຍຖາສຸຂໍ;

ຕທຊ຺ຊຫໍ ນິຄ຺ຄເຫສ຺ສາມິ ໂຍນິໂສ, ຫຕ຺ຖິປ຺ປຠິນ຺ນໍ ວິຍ ອງ຺ຄຸສຄ຺ຄໂຫ.

໑໑໓໔. ‘‘ສຕ຺ຖາ ຈ ເມ ໂລກມິມໍ ອຘິຏ຺ຐຫິ, ອນິຈ຺ຈໂຕ ອທ຺ຘຸວໂຕ ອສາຣໂຕ;

ປກ຺ຂນ຺ທ ມໍ ຈິຕ຺ຕ ຊິນສ຺ສ ສາສເນ, ຕາເຣຫິ ໂອຆາ ມຫຕາ ສຸທຸຕ຺ຕຣາ.

໑໑໓໕. ‘‘ນ ເຕ ອິທໍ ຈິຕ຺ຕ ຍຖາ ປຸຣາຓກໍ, ນາຫໍ ອລໍ ຕຸຍ຺ຫ ວເສ ນິວຕ຺ຕິຕຸໍ;

ມເຫສິໂນ ປພ຺ພຊິໂຕມ຺ຫິ ສາສເນ, ນ ມາທິສາ ໂຫນ຺ຕິ ວິນາສຘາຣິໂນ.

໑໑໓໖. ‘‘ນຄາ ສມຸທ຺ທາ ສຣິຕາ ວສຸນ຺ຘຣາ, ທິສາ ຈຕສ຺ໂສ ວິທິສາ ອໂຘ ທິວາ;

ສພ຺ເພ ອນິຈ຺ຈາ ຕິຠວາ ອຸປທ຺ທຸຕາ, ກຸຫິໍ ຄໂຕ ຈິຕ຺ຕ ສຸຂໍ ຣມິສ຺ສສິ.

໑໑໓໗. ‘‘ຘິຕິປ຺ປຣໍ ກິໍ ມມ ຈິຕ຺ຕ ກາຫິສິ, ນ ເຕ ອລໍ ຈິຕ຺ຕ ວສານຸວຕ຺ຕໂກ;

ນ ຊາຕຸ ຠສ຺ຕໍ ອຸຠໂຕມຸຂໍ ຉຸເປ, ຘິຣຕ຺ຖຸ ປູຣໍ ນວໂສຕສນ຺ທນິໍ.

໑໑໓໘. ‘‘ວຣາຫເອເຓຍ຺ຍວິຄາຬ຺ຫເສວິເຕ, ປພ຺ຠາຣກຸຏ຺ເຏ ປກເຕວ ສຸນ຺ທເຣ;

ນວມ຺ພຸນາ ປາວຸສສິຕ຺ຕການເນ, ຕຫິໍ ຄຸຫາເຄຫຄໂຕ ຣມິສ຺ສສິ.

໑໑໓໙. ‘‘ສຸນີລຄີວາ ສຸສິຂາ ສຸເປຂຸນາ, ສຸຈິຕ຺ຕປຕ຺ຕຈ຺ຉທນາ ວິຫງ຺ຄມາ;

ສຸມຎ຺ຊຸໂຆສຕ຺ຖນິຕາຠິຄຊ຺ຊິໂນ, ເຕ ຕໍ ຣເມສ຺ສນ຺ຕິ ວນມ຺ຫິ ຌາຍິນໍ.

໑໑໔໐. ‘‘ວຸຏ຺ຐມ຺ຫິ ເທເວ ຈຕຸຣງ຺ຄຸເລ ຕິເຓ, ສໍປຸປ຺ຜິເຕ ເມຆນິຠມ຺ຫິ ການເນ;

ນຄນ຺ຕເຣ ວິຏປິສໂມ ສຍິສ຺ສໍ, ຕໍ ເມ ມຸທູ ເຫຫິຕິ ຕູລສນ຺ນິຠໍ.

໑໑໔໑. ‘‘ຕຖາ ຕຸ ກສ຺ສາມິ ຍຖາປິ ອິສ຺ສໂຣ, ຍໍ ລພ຺ຠຕິ ເຕນປິ ໂຫຕຸ ເມ ອລໍ;

ນ ຕາຫໍ ກສ຺ສາມິ ຍຖາ ອຕນ຺ທິໂຕ, ພິຬາຣຠສ຺ຕໍວ ຍຖາ ສຸມທ຺ທິຕໍ.

໑໑໔໒. ‘‘ຕຖາ ຕຸ ກສ຺ສາມິ ຍຖາປິ ອິສ຺ສໂຣ, ຍໍ ລພ຺ຠຕິ ເຕນປິ ໂຫຕຸ ເມ ອລໍ;

ວິຣິເຍນ ຕໍ ມຍ຺ຫ ວສານຍິສ຺ສໍ, ຄຊໍວ ມຕ຺ຕໍ ກຸສລງ຺ກຸສຄ຺ຄໂຫ.

໑໑໔໓. ‘‘ຕຍາ ສຸທນ຺ເຕນ ອວຏ຺ຐິເຕນ ຫິ, ຫເຍນ ໂຍຄ຺ຄາຈຣິໂຍວ ອຸຊ຺ຊຸນາ;

ປໂຫມິ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ ສິວໍ, ຈິຕ຺ຕານຸຣກ຺ຂີຫິ ສທາ ນິເສວິຕໍ.

໑໑໔໔. ‘‘ອາຣມ຺ມເຓ ຕໍ ພລສາ ນິພນ຺ຘິສໍ, ນາຄໍວ ຖມ຺ຠມ຺ຫິ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ;

ຕໍ ເມ ສຸຄຸຕ຺ຕໍ ສຕິຍາ ສຸຠາວິຕໍ, ອນິສ຺ສິຕໍ ສພ຺ພຠເວສຸ ເຫຫິສິ.

໑໑໔໕. ‘‘ປຎ຺ຎາຍ ເຉຕ຺ວາ ວິປຖານຸສາຣິນໍ, ໂຍເຄນ ນິຄ຺ຄຍ຺ຫ ປເຖ ນິເວສິຍ;

ທິສ຺ວາ ສມຸທຍໍ ວິຠວຎ຺ຈ ສມ຺ຠວໍ, ທາຍາທໂກ ເຫຫິສິ ອຄ຺ຄວາທິໂນ.

໑໑໔໖. ‘‘ຈຕຸພ຺ພິປລ຺ລາສວສໍ ອຘິຏ຺ຐິຕໍ, ຄາມຓ຺ຑລໍວ ປຣິເນສິ ຈິຕ຺ຕ ມໍ;

ນນຸ ສໍໂຍຊນພນ຺ຘນຈ຺ຉິທໍ, ສໍເສວເສ ກາຣຸຓິກໍ ມຫາມຸນິໍ.

໑໑໔໗. ‘‘ມິໂຄ ຍຖາ ເສຣິ ສຸຈິຕ຺ຕການເນ, ຣມ຺ມໍ ຄິຣິໍ ປາວຸສອພ຺ຠມາລິນິໍ;

ອນາກຸເລ ຕຕ຺ຖ ນເຄ ຣມິສ຺ສໍ, ອສໍສຍໍ ຈິຕ຺ຕ ປຣາ ຠວິສ຺ສສິ.

໑໑໔໘. ‘‘ເຍ ຕຸຍ຺ຫ ຉນ຺ເທນ ວເສນ ວຕ຺ຕິໂນ,

ນຣາ ຈ ນາຣີ ຈ ອນຸໂຠນ຺ຕິ ຍໍ ສຸຂໍ;

ອວິທ຺ທສູ ມາຣວສານຸວຕ຺ຕິໂນ,

ຠວາຠິນນ຺ທີ ຕວ ຈິຕ຺ຕ ສາວກາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ກທາ ນຸຫນ຺ຕິ ກທາ ນຸ ອຫໍ. ປພ຺ພຕກນ຺ທຣາສູຕິ ປພ຺ພເຕສຸ ຈ ກນ຺ທເຣສຸ ຈ, ປພ຺ພຕສ຺ສ ວາ ກນ຺ທຣາສຸ. ເອກາກິໂຍຕິ ເອກໂກ. ອທ຺ທຸຕິໂຍຕິ ນິຕ຺ຕຓ຺ໂຫ. ຕຓ຺ຫາ ຫິ ປຸຣິສສ຺ສ ທຸຕິຍາ ນາມ. ວິຫສ຺ສນ຺ຕິ ວິຫຣິສ຺ສາມິ. ອນິຈ຺ຈໂຕ ສພ຺ພຠວໍ ວິປສ຺ສນ຺ຕິ ກາມຠວາທິເຠທໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ຠວໍ ‘‘ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວຏ຺ເຐນ ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນ຺ໂຕ ກທາ ນຸ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ນິທສ຺ສນມຕ຺ຕຎ຺ເຈຕໍ, ‘‘ຍທນິຈ຺ຈໍ ຕໍ ທຸກ຺ຂໍ, ຍໍ ທຸກ຺ຂໍ ຕທນຕ຺ຕາ’’ຕິ ວຈນໂຕ (ສໍ. ນິ. ໓.໑໕) ອິຕຣມ຺ປິ ລກ຺ຂຓທ຺ວຍໍ ວຸຕ຺ຕເມວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕໍ ເມ ອິທໍ ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ຕໍ ອິທໍ ເມ ປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ ກທາ ນຸ ຠວິສ຺ສຕິ, ກທາ ນຸ ໂຂ ມຕ຺ຖກໍ ປາປຸຓິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ນູຕິ ເຈຕ຺ຖ ຕນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ກທາ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ມຫາຄໂຊ ວິຍ ສງ຺ຂລິກພນ຺ຘນໍ, ຄິຫິພນ຺ຘນໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກາຍວິເວກໍ ປຣິພ຺ຣູຫຍນ຺ໂຕ ເອກາກີ ປພ຺ພຕກນ຺ທຣາສຸ ອທຸຕິໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ນິຣເປກ຺ໂຂ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣຄຕໍ ອນິຈ຺ຈາທິໂຕ ວິປສ຺ສນ຺ໂຕ ວິຫຣິສ຺ສາມີຕິ.

ຠິນ຺ນປຏນ຺ຘໂຣຕິ ຠິນ຺ນວຕ຺ຖຘໂຣ, ຄາຖາສຸຂຕ຺ຖໍ ນກາຣາຄມໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕ຺ຖກຈ຺ຉິນ຺ນອຄ຺ຆຜສ຺ສວຓ຺ຓຠິນ຺ນໍ ປຏຈີວຣໍ ຘາເຣນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຸນີຕິ ປພ຺ພຊິໂຕ. ອມໂມຕິ ກຸເລ ວາ ຄເຓ ວາ ມມຕ຺ຕາຠາເວນ ອມໂມ. ກຕ຺ຖຈິປິ ອາຣມ຺ມເຓ ອາສີສນາຍ ອຠາເວນ ນິຣາໂສ. ຫນ຺ຕ຺ວາ ສຸຂີ ປວນຄໂຕ ວິຫສ຺ສນ຺ຕິ ຣາຄາທິເກ ກິເລເສ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ມຄ຺ຄສຸເຂນ ຜລສຸເຂນ ສຸຂີ ມຫາວນຄໂຕ ກທາ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ວິຫຣິສ຺ສາມິ.

ວຘໂຣຄນີຬນ຺ຕິ ມຣຓສ຺ສ ຈ ໂຣຄສ຺ສ ຈ ກຸລາວກຠູຕໍ. ກາຍໍ ອິມນ຺ຕິ ອິມໍ ຂນ຺ຘປຎ຺ຈກສງ຺ຂາຕໍ ກາຍໍ. ຂນ຺ຘປຎ຺ຈໂກປິ ຫິ ‘‘ອວິຊ຺ຊາຄຕສ຺ສ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕຓ຺ຫານຸຄຕສ຺ສ ອຍເມວ ກາໂຍ ພຫິທ຺ຘາ ນາມຣູປ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ກາໂຍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ມຈ຺ຈຸຊຣາຍຸປທ຺ທຸຕນ຺ຕິ ມຣເຓນ ເຈວ ຊຣາຍ ຈ ປີຬິຕໍ, ວິປສ຺ສມາໂນ ອຫໍ ຠຍເຫຕຸປຫາເນນ ວີຕຠໂຍ, ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຠຍຊນນິນ຺ຕິ ປຎ຺ຈວີສຕິຍາ ມຫາຠຍານໍ ອຸປ຺ປາທກາຣຓຠູຕໍ ກາຍິກສ຺ສ ຈ ເຈຕສິກສ຺ສ ຈ ສກລສ຺ສປິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂສ຺ສ ອາວຫນໂຕ ທຸຂາວຫໍ. ຕຓ຺ຫາລຕໍ ພຫຸວິຘານຸວຕ຺ຕນິນ຺ຕິ ພຫຸວິຘຎ຺ຈ ອາຣມ຺ມຓໍ ຠວເມວ ວາ ອນຸວຕ຺ຕຕິ ສນ຺ຕໂນຕີຕິ ພຫຸວິຘານຸວຕ຺ຕນິໍ, ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂາຕລຕໍ. ປຎ຺ຎາມຍນ຺ຕິ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາມຍໍ ສຸນິສິຕໍ ອສິຂຄ຺ຄໍ ວີຣິຍປຄ຺ຄຫິເຕນ ສທ຺ຘາຫຕ຺ເຖນ ຄເຫຕ຺ວາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ກທາ ນຸຫໍ ວເສ’’ຕິ ຍໍ ປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ, ຕມ຺ປິ ກທາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ໂຍຊນາ.

ອຸຄ຺ຄເຕຊນ຺ຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາວເສນ ນິສິຕຕາຍ ຕິກ຺ຂເຕຊໍ. ສຕ຺ຖໍ ອິສີນນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘອຣິຍສາວກອິສີນໍ ສຕ຺ຖຠູຕໍ. ມາຣໍ ສເສນໍ ສຫສາ ຠຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ ກິເລສເສນາຍ ສເສນໍ ອຠິສງ຺ຂາຣາທິມາຣໍ ສຫສາ ສີຆເມວ ຠຎ຺ຊິສ຺ສາມິ. ສີຫາສເນຕິ ຖິຣາສເນ, ອປຣາຊິຕປລ຺ລງ຺ເກຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສພ຺ຠິ ສມາຄເມສຸ ທິຏ຺ໂຐ ຠເວຕິ ຘມ຺ມຄາຣວຍຸຕ຺ຕຕາຍ ຘມ຺ມຄຣູຫິ ຕາທິລກ຺ຂຓປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຕາທີຫິ ອວິປຣີຕທສ຺ສິຕາຍ ຍາຖາວທສ຺ສີຫິ ອຣິຍມຄ຺ເຄເນວ ປາປຊິຕິນ຺ທ຺ຣິຍຕາຍ ຊິຕິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ພຸທ຺ຘາທີຫິ ສາຘູຫິ ສມາຄເມສຸ ‘‘ກທາ ນຸ ອຫໍ ປຘານິໂຍຕິ ທິຏ຺ໂຐ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຍໍ ເມ ປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ, ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປທໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ, ປທຕ຺ຖມຕ຺ຕເມວ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ.

ຕນ຺ທີຕິ ອາລສິຍໍ. ຂຸທາຕິ ຊິຆຈ຺ຉາ. ກີຏສຣີສປາຕິ ກີຏຎ຺ເຈວ ສຣີສປາ ຈ. ນ ພາຘຍິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ມໍ ນ ພ຺ຍາຘຍິສ຺ສນ຺ຕິ ສຸຂທຸກ຺ຂໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ຌາເນຫິ ປຏິພາຫິຕຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຄິຣິພ຺ພເຊຕິ ປພ຺ພຕກນ຺ທຣາຍ. ອຕ຺ຖຕ຺ຖິຍນ຺ຕິ ສທຕ຺ຖສງ຺ຂາເຕນ ອຕ຺ເຖນ ອຕ຺ຖິກໍ.

ຍໍ ວິທິຕໍ ມເຫສິນາຕິ ຍໍ ຈຕຸສຈ຺ຈໍ ມເຫສິນາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສຍມ຺ຠູຎາເຓນ ຎາຕໍ ປຏິວິທ຺ຘໍ, ຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ອນຸປຈິຕກຸສລສມ຺ຠາເຣຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ທຸທ຺ທສານິ ມຄ຺ຄສມາຘິນາ ສມາຫິຕຕ຺ໂຕ, ສມ຺ມາສຕິຍາ ສຕິມາ, ອຣິຍມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ອຫໍ ອຄຈ຺ຉໍ ປຏິວິຊ຺ຌິສ຺ສໍ ອຘິຄມິສ຺ສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຣູເປຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຣູເປ. ອມິເຕຕິ ຎາເຓນ ອມິເຕ, ອປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນ ອປຣິຎ຺ຎາເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຜຸສິຕພ຺ເພຕິ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ. ຘມ຺ເມຕິ ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຘມ຺ເມ. ອມິເຕຕິ ວາ ອປຣິມາເຓ ນີລາທິວເສນ ອເນກເຠທຠິນ຺ເນ ຣູເປ ເຠຣິສທ຺ທາທິວເສນ, ມູລຣສາທິວເສນ, ກກ຺ຂຬມຸທຸຕາທິວເສນ, ສຸຂທຸກ຺ຂາທິວເສນ ຈ, ອເນກເຠທສທ຺ທາທິເກ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາທິຕ຺ຕໂຕຕິ ເອກາທສຫິ ອຄ຺ຄີຫິ ອາທິຕ຺ຕຠາວໂຕ. ສມເຖຫິ ຍຸຕ຺ໂຕຕິ ຌານວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄສມາຘີຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ປຎ຺ຎາຍ ທຈ຺ຉນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາສຫິຕາຍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ທກ຺ຂິສ຺ສໍ.

ທຸພ຺ພຈເນນ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ທຸຣຸຕ຺ຕວຈເນນ ຆຏ຺ຏິໂຕ. ຕໂຕ ນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິ ຜຣຸສວາຈາເຫຕຸ. ວິມໂນ ນ ເຫສ຺ສນ຺ຕິ ໂທມນສ຺ສິໂຕ ນ ຠເວຍ຺ຍໍ. ອໂຖຕິ ອຖ. ປສຕ຺ໂຖຕິ ເກນຈິ ປສໍສິໂຕ.

ກຏ຺ເຐຕິ ທາຣຸກ຺ຂນ຺ເຘ. ຕິເຓຕິ ຕິຓານໍ ຂນ຺ເຘ. ອິເມຕິ ອິເມ ມມ ສນ຺ຕຕິປຣິຍາປນ຺ເນ ປຎ຺ຈ ຂນ຺ເຘ. ອມິເຕ ຈ ຘມ຺ເມຕິ ຕໂຕ ອຎ຺ເຎນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍກ຺ຂນ຺ເຘນ ອມິເຕ ຣູປຘມ຺ເມ. ເຕນາຫ – ‘‘ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາເນວ ຈ ພາຫິຣານິ ຈາ’’ຕິ. ສມໍ ຕຸເລຍ຺ຍນ຺ຕິ ອນິຈ຺ຈາທິວເສນ ເຈວ ອສາຣາທິອຸປມາວເສນ ຈ ສພ຺ພໍ ສມເມວ ກຕ຺ວາ ຕີເຣຍ຺ຍໍ.

ອິສິປ຺ປຍາຕມ຺ຫິ ປເຖ ວຊນ຺ຕນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາທີຫິ ມເຫສີຫິ ສມ຺ມເທວ ປຍາເຕ ສມຖວິປສ຺ສນາມຄ຺ເຄ ວຊນ຺ຕໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕໍ. ປາວຸສສມເຍ ກາລເມໂຆ ນເວນ ໂຕເຍນ ວສ຺ໂສທເກນ ສຈີວຣໍ ປວເນ ກທາ ນຸ ໂອວສ຺ສຕິ, ເຕເມຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອພ຺ໂຠກາສິກຠາວປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ ທສ຺ເສຕິ.

ມຍູຣສ຺ສ ສິຂຓ຺ຑິໂນ ວເນ ທິຊສ຺ສາຕິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໂຕ ອຓ຺ຑໂກສໂຕ ຈາຕິ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຊາຍນວເສນ ທິຊສ຺ສ, ສິຂາສມ຺ຠເວນ ສິຂຓ຺ຑິໂນ ຈ ມຍູຣສ຺ສ ວເນ ກທາ ປນ ຄິຣິຄພ຺ຠເຣ ຣຸຕໍ ເກກາຣວໍ ສຸຕ຺ວາ ເວລໍ ສລ຺ລກ຺ຂິຕ຺ວາ ສຍນໂຕ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອມຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ນິພ຺ພານາຘິຄມາຍ. ສໍຈິນ຺ຕເຍຕິ ວຸຈ຺ຈມາເນ ຠເວ ອນິຈ຺ຈາທິໂຕ ມນສິ ກເຣຍ຺ຍໍ ວິປສ຺ເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຄງ຺ຄໍ ຍມຸນໍ ສຣສ຺ສຕິນ຺ຕິ ເອຕາ ມຫານທິໂຍ ອສຊ຺ຊມາໂນ ຠາວນາມຍາຍ ອິທ຺ຘິຍາ ກທາ ນຸ ປຕເຣຍ຺ຍນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ປາຕາລຂິຕ຺ຕໍ ພຬວາມຸຂຎ຺ຈາຕິ ປາຕາຍ ອລໍ ປຣິຍຕ຺ຕນ຺ຕິ ປາຕາລໍ, ຕເທວ ຂິຕ຺ຕໍ, ປຖວິຍາ ສຓ຺ຐຫນກາເລ ຕຖາ ຐິຕນ຺ຕິ ປາຕາລຂິຕ຺ຕໍ. ໂຍຊນສຕິກາທິເຠທານິ ສມຸທ຺ທສ຺ສ ອນ຺ໂຕປຖວິຍາ ຕີຣຏ຺ຐານານິ, ເຍສຸ ການິຈິ ນາຄາທີນໍ ວສນຏ຺ຐານານິ ໂຫນ຺ຕິ, ການິຈິ ສຸຎ຺ຎານິເຍວ ຫຸຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ພຬວາມຸຂນ຺ຕິ ມຫາສມຸທ຺ເທ ມຫນ຺ຕໍ ອາວຏ຺ຏມຸຂໍ. ມຫານິຣຍທ຺ວາຣສ຺ສ ຫິ ວິວຏກາເລ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ຕໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ ຕທຠິມຸຂໍ ອເນກໂຍຊນສຕາຍາມວິຕ຺ຖາຣໍ ເຫຏ຺ຐາ ສມຸທ຺ທປເທສໍ ຑຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ທຑ຺ເຒ ອຸປຣິ ອຸທກໍ ອາວຏ຺ຏາກາເຣນ ປຣິພ຺ຠມນ຺ຕໍ ມຫຕາ ສທ຺ເທນ ເຫຏ຺ຐາ ນິປຕຕິ. ຕຕ຺ຖ ພຬວາມຸຂສມຎ຺ຎາ, ອິຕິ ຕຎ຺ຈ ປາຕາລຂິຕ຺ຕໍ ພຬວາມຸຂຎ຺ຈ ວິຠິໍສນໍ ຠຍານກໍ ອສຊ຺ຊມາໂນ ອິທ຺ຘິຍາ ກທາ ນຸ ປຕເຣຍ຺ຍນ຺ຕິ ຍໍ ປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ, ຕໍ ກທາ ນຸ ຠວິສ຺ສຕິ, ຠາວນາມຍໍ ອິທ຺ຘິໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕ຺ວາ ກທາ ນຸ ເອວໍ ອິທ຺ຘິໍ ວຬຎ຺ຊິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ນາໂຄວ ອສງ຺ຄຈາຣີ ປທາລເຍຕິ ຍຖາ ມຕ຺ຕວາຣໂຓ ທຬ຺ຫຖມ຺ຠໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຍສງ຺ຂລິກໍ ວິທ຺ຘໍເສຕ຺ວາ ອສງ຺ຄຈາຣີ ວນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ເອໂກ ອທຸຕິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິວເສນ ຈຣຕິ, ເອວມຫໍ ກທາ ນຸ ສພ຺ພສຸຠໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພຊ຺ຊຍໍ ນິຣວເສສໂຕ ວຊ຺ຊຍນ຺ໂຕ ກາມຈ຺ຉນ຺ທວໂສ ອຫຸຕ຺ວາ ຌາເນ ຍຸໂຕ ປຍຸຕ຺ໂຕ ກາມຄຸເຓສຸ ຉນ຺ທໍ ສມ຺ມເທວ ປທາເລຍ຺ຍໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍໍ ປຊເຫຍ຺ຍນ຺ຕິ ຍໍ ປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ, ຕໍ ນຸ ກທາ ຠວິສ຺ສຕິ.

ອິຓຏ຺ໂຏວ ທລິທ຺ທໂກ ນິຘິໍ ອາຣາຘຍິຕ຺ວາຕິ ຍຖາ ໂກຈິ ທລິທ຺ໂທ ຊີວິກປກໂຕ ອິຓໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕໍ ໂສເຘຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ອິຓຏ຺ໂຏ ອິເຓນ ອຏ຺ຏິໂຕ ຘນິເກຫິ ປີຬິໂຕ ນິຘິໍ ອາຣາຘຍິຕ຺ວາ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ອິຓຎ຺ຈ ໂສເຘຕ຺ວາ ສຸເຂນ ຈ ຊີວນ຺ໂຕ ຕຸຏ຺ໂຐ ຠເວຍ຺ຍ, ເອວໍ ອຫມ຺ປິ ກທາ ນຸ ອິຓສທິສໍ ກາມຈ຺ຉນ຺ທໍ ປຫາຍ ມເຫສິໂນ ອຣິຍຘນສມ຺ປຸຓ຺ຓຕາຍ ມຓິກນກາທິຣຕນສມ຺ປຸຓ຺ຓນິຘິສທິສໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຸຏ຺ໂຐ ຠເວຍ຺ຍນ຺ຕິ ຍໍ ປຣິວິຕກ຺ກິຕໍ, ຕໍ ກທາ ນຸ ຠວິສ຺ສຕີຕິ.

ເອວໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໂຕ ປຸພ຺ເພ ເນກ຺ຂມ຺ມວິຕກ຺ກວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວິຕກ຺ກປວຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ເຍຫາກາເຣຫິ ອຕ຺ຕານໍ ໂອວທິຕ຺ວາ ອຘິຄຈ຺ຉິ, ເຕ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ພຫູນິ ວສ຺ສານີ’’ຕິອາທິກາ ຄາຖາ ອຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ພຫູນິ ວສ຺ສານິ ຕຍາມ຺ຫິ ຍາຈິໂຕ, ອຄາຣວາເສນ ອລໍ ນຸ ເຕ ອິທນ຺ຕິ ອເນກສໍວຈ຺ຉຣານິ ວິວິຘທຸກ຺ຂານຸພນ຺ເຘນ ອຄາຣມຊ຺ເຌ ວາເສນ ອລໍ ປຣິຍຕ຺ຕເມວ ເຕຕິ, ອມ຺ໂຠ ຈິຕ຺ຕ, ອິທໍ ຕຍາ ອເນການິ ສໍວຈ຺ຉຣານິ ອຫໍ ອມ຺ຫິ ນນຸ ຍາຈິໂຕ. ຕໍ ທານິ ມໍ ປພ຺ພຊິຕໍ ສມານນ຺ຕິ ຕໍ ມໍ ຕຍາ ຕຖາ ອຸສ຺ສາຫເນນ ປພ຺ພຊິຕໍ ສມານໍ ເກນ ກາຣເຓນ ຈິຕ຺ຕ ຕຸວໍ ນ ຍຸຎ຺ຊສິ, ສມຖວິປສ຺ສນໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ນິຫີເນ ອາລສິເຍ ນິໂຍເຊສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ນນຸ ອຫໍ, ຈິຕ຺ຕ, ຕຍາມ຺ຫິ ຍາຈິໂຕຕິ, ອມ຺ໂຠ ຈິຕ຺ຕ, ອຫໍ ຕຍາ ນນຸ ຍາຈິໂຕ ອມ຺ຫິ ອາຍາຈິໂຕ ມຎ຺ເຎ. ຍທິ ຍາຈິໂຕ, ກສ຺ມາ ອິທານິ ຕທນຸຣູປໍ ນ ປຏິປຊ຺ຊສີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ຄິຣິພ຺ພເຊ’’ຕິອາທິນາ ຍາຈິຕາກາຣໍ ທສ຺ເສຕິ. ຈິຕ຺ຣຉທາ ວິຫງ຺ຄມາ ວິຈິຕ຺ຣເປຂຸຓປກ຺ຂິໂນ, ມຍູຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຫິນ຺ທໂຆສຕ຺ຖນິຕາຠິຄຊ຺ຊິໂນຕິ ຊລໂຆສຕ຺ຖນິເຕນ ເຫຕຸນາ ສຸຏ຺ຐຸ ຄຊ຺ຊນສີລາ. ເຕ ຕໍ ຣເມສ຺ສນ຺ຕິ ວນມ຺ຫິ ຌາຍິນນ຺ຕິ ເຕ ມຍູຣາ ຕໍ ວເນ ຌານປສຸຕໍ ຣເມສ຺ສນ຺ຕີຕິ ນນຸ ຕຍາ ຍາຈິໂຕຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ກຸລມ຺ຫີຕິ ກຸລປຣິວຏ຺ເຏ. ອິມມຊ຺ຌຸປາຄໂຕຕິ ອິມໍ ອຣຎ຺ຎຏ຺ຐານໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ວາ ອຊ຺ຌຸປາຄໂຕ. ອໂຖປິ ຕ຺ວໍ, ຈິຕ຺ຕ, ນ ມຍ຺ຫ ຕຸສ຺ສສີຕິ ຕ຺ວໍ ອນຸວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຐິຕມ຺ປິ ມໍ ນາຣາເຘສ຺ສສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ມເມວ ເອຕໍ ນ ຫິ ຕ຺ວໍ ປເຣສນ຺ຕິ ເອຕໍ, ຈິຕ຺ຕ, ມເມວ ຕສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ປເຣສໍ ນ ໂຫສິ. ຕ຺ວໍ ປນ ອຎ຺ເຎສໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ສນ຺ນາຫກາເລ ກິເລສມາເຣ ຍຸຊ຺ຌິຕຸໍ ຠາວນາສນ຺ນາຫກາເລ ນຕິ ວຕ຺ວາ ປຣິເທວິເຕນ ກິໍ ປໂຍຊນໍ, ອິທານິ ຕໍ ອຎ຺ຎຖາ ວຕ຺ຕິຕຸໍ ນ ທສ຺ສາມີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສພ຺ພໍ ອິທໍ ຈລມິຕິ ເປກ຺ຂມາໂນຕິ ຍສ຺ມາ ‘‘ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ສພ຺ພໍ ເຕຠູມກສງ຺ຂາຣໍ ຈລໍ ອນວຏ຺ຐິຕ’’ນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ເຄຫໂຕ ກາເມຫິ ຈ ອຠິນິກ຺ຂມິໍ ອມຕປທໍ ນິພ຺ພານໍ ຊິຄີສໍ ປຣິເຍສນ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ, ຈິຕ຺ຕ, ອນນຸວຕ຺ຕນ຺ໂຕ ນິພ຺ພານໍ ປຣິເຍສນເມວ ກໂຣມີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອວີຕຣາເຄນ ສຸທຸນ຺ນິວາຣຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຈລໍ ມກ຺ກຏສນ຺ນິຠໍ ວນມກ຺ກຏສທິສໍ ອິຕິ ສຸຍຸຕ຺ຕວາທີ ສຸຠາສິຕວາທີ ທ຺ວິປທານມຸຕ຺ຕໂມ ມຫາຠິສກ຺ໂກ ນຣທມ຺ມສາຣຖີຕິ ໂຍຊນາ.

ອວິທ຺ທສູ ຍຕ຺ຖ ສິຕາ ປຸຖຸຊ຺ຊນາຕິ ຍຕ຺ຖ ເຍສຸ ວຕ຺ຖຸກາເມສຸ ກິເລສກາເມສຸ ຈ ສິຕາ ປຏິພທ຺ຘາ ເຕ ອນ຺ຘປຸຖຸຊ຺ຊນາ ເຕນ ກາມຣາເຄນ ປຸນພ຺ຠເວສິໂນ ເອກນ຺ເຕເນວ ທຸກ຺ຂມິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອິຈ຺ຉນ຺ຕາ ຈ ຈິຕ຺ເຕນ ນີຕາ ນິຣເຍ ນິຣາກຕາຕິ ຈິຕ຺ຕວສິກາ ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິກໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຫິຕສຸຂໂຕ ນິຣາກຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ເຕເນວ ນິຣເຍ ນີຕາ ນ ອຎ຺ຎຖາຕິ ຈິຕ຺ຕສ຺ເສວ ນິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພຕໍ ທສ຺ເສຕິ.

ປຸນປິ ຈິຕ຺ຕໍເຍວ ນິຄ຺ຄເຫຕຸໍ ມນ຺ເຕນ຺ໂຕ ‘‘ມຍູຣໂກຎ຺ຈາຠິຣຸຕມ຺ຫີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມຍູຣໂກຎ຺ຈາຠິຣຸຕມ຺ຫີຕິ ສິຂີຫິ ສາຣເສຫິ ຈ ອຠິກູຊິເຕ. ທີປີຫິ ພ຺ຍຄ຺ເຆຫິ ປຸຣກ຺ຂໂຕ ວສນ຺ຕິ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣິຕາຍ ເອວຣູເປຫິ ຕິຣຈ຺ຉານຄເຕຫິ ປຸຣກ຺ຂໂຕ ປຣິວາຣິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ວເນ ວສນ຺ໂຕ, ເອເຕນ ສຸຎ຺ຎຠາວປຣິພ຺ຣູຫນມາຫ. ກາເຍ ອເປກ຺ຂໍ ຊຫາຕິ ສພ຺ພໂສ ກາເຍ ນິຣເປກ຺ໂຂ ຊຫ, ເອເຕນ ປຫິຕຕ຺ຕຕໍ ວທຕິ. ມາ ວິຣາຘຍາຕິ ອິມໍ ສຸທຸລ຺ລຠໍ ນວມໍ ຂຓໍ ມາ ວິຣາເຘຫິ. ອິຕິສ຺ສຸ ມໍ, ຈິຕ຺ຕ, ປຸເຣ ນິຍຸຎ຺ຊສີຕິ ເອວຎ຺ຫິ ຕ຺ວໍ, ຈິຕ຺ຕ, ມໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໂຕ ປຸພ຺ເພ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ອຸຍ຺ໂຍເຊສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຠາເວຫີຕິ ອຸປ຺ປາເທຫິ ວຑ຺ເຒຫິ ຈ. ຌານານີຕິ ປຐມາທີນິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານິ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີຕິ ສທ຺ຘາທີນິ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ. ພລານີຕິ ຕານິເຍວ ປຎ຺ຈ ພລານິ. ໂພຊ຺ຌງ຺ຄສມາຘິຠາວນາຕິ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ຈຕສ຺ໂສ ສມາຘິຠາວນາ ຈ. ຕິສ຺ໂສ ຈ ວິຊ຺ຊາຕິ ປຸພ຺ເພນິວາສຎາຓາທິກາ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ຈ. ຜຸສ ປາປຸຓາຫິ ພຸທ຺ຘສາສເນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໂອວາເທ ຐິໂຕ.

ນິຍ຺ຍານິກນ຺ຕິ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໂຕ ນິຍ຺ຫານວຫໍ. ສພ຺ພທຸກ຺ຂກ຺ຂໂຍຄຘນ຺ຕິ ອມໂຕຄຘໍ ນິພ຺ພານປຕິຏ຺ຐໍ ນິພ຺ພານາຣມ຺ມຓໍ. ສພ຺ພກິເລສໂສຘນນ຺ຕິ ອນວເສສກິເລສມລວິໂສຘນໍ.

ຂນ຺ເຘຕິ ອຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ. ປຏິປສ຺ສ ໂຍນິໂສຕິ ໂຣຄໂຕ ຄຓ຺ຑໂຕ ສລ຺ລໂຕ ອຆໂຕ ອາພາຘໂຕຕິ ເອວມາທີຫິ ວິວິເຘຫິ ປກາເຣຫິ ວິປສ຺ສນາຎາເຓນ ສມ຺ມາ ອຸປາເຍນ ນເຍນ ປສ຺ສ. ຕໍ ຊຫາຕິ ຕໍ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມຸທຍໍ ຕຓ຺ຫໍ ປຊຫ, ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທ. ອິເຘວາຕິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ອຕ຺ຕຠາເວ.

ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິອາທິ ອນ຺ຕວນ຺ຕໂຕ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິກໂຕ ຕາວກາລິກໂຕ ນິຈ຺ຈປຏິກ຺ເຂປໂຕ ຈ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວາ ປສ຺ສ. ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ເຕ ອຸທຍພ຺ພຍປຏິປີຬນໂຕ ສປ຺ປຏິຠຍໂຕ ທຸກ຺ຂມໂຕ ສຸຂປຏິກ຺ເຂປໂຕ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ວາ ປສ຺ສ. ສຸຎ຺ຎນ຺ຕິ ອວສວຕ຺ຕນໂຕ ອສາມິກໂຕ ອສາຣໂຕ ອຕ຺ຕປຏິກ຺ເຂປໂຕ ຈ ສຸຎ຺ຎໍ, ຕໂຕ ເອວ ອນຕ຺ຕາຕິ. ວິຄຣຫິຕພ຺ພໂຕ ອວຑ຺ຒິອາພາຘນໂຕ ຈ ອຆນ຺ຕິ ຈ ວຘນ຺ຕິ ຈ ວິປສ຺ສ ໂຍນິໂສຕິ ໂຍຊນາ. ມໂນວິຈາເຣ ອຸປຣຸນ຺ຘ ເຈຕໂສຕິ ມໂນວິຈາຣສຎ຺ຎິໂນ ເຄຫສິຕໂສມນສ຺ສຸປວິຈາຣາທິເກ ອຏ຺ຐາຣສ ເຈຕໂສ ອຸປຣຸນ຺ຘ ວາເຣຫິ ນິໂຣເຘຫິ.

ມຸຓ຺ໂຑຕິ ມຸຓ຺ຑຠາວໍ ອຸປຄໂຕ, ໂອຫາຣິຕເກສມສ຺ສຸໂກ. ວິຣູໂປຕິ ເຕນ ມຸຓ຺ຑຠາເວນ ປຣູຬ຺ຫໂລມຕາຍ ຉິນ຺ນຠິນ຺ນກາສາຍ ວຕ຺ຖຕາຍ ວິຣູໂປ ເວວຓ຺ຓິຍໍ ອຸປຄໂຕ. ອຠິສາປມາຄໂຕຕິ ‘‘ປິຓ຺ໂຑໂລ ວິຈຣຕິ ປຕ຺ຕປາຓີ’’ຕິ ອຣິເຍຫິ ກາຕພ຺ພໍ ອຠິສາປໍ ອຸປຄໂຕ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ – ‘‘ອຠິສາໂປຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂລກສ຺ມິໍ ປິຓ຺ໂຑໂລ ວິຈຣສິ ປຕ຺ຕປາຓີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໘໐). ເຕນາຫ ‘‘ກປາລຫຕ຺ໂຖວ ກຸເລສຸ ຠິກ຺ຂສູ’’ຕິ. ຍຸຎ຺ຊສ຺ສຸ ສຕ຺ຖຸວຈເນຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂອວາເທ ໂຍຄໍ ກໂຣຫິ ອນຸຍຸຎ຺ຊສ຺ສຸ.

ສຸສໍວຸຕຕ຺ໂຕຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ກາຍວາຈາຈິຕ຺ເຕຫິ ສມ຺ມເທວ ສໍວຸໂຕ. ວິສິຂນ຺ຕເຣ ຈຣນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍ ອິຈ຺ຉາວິເສເສສຸ ຈຣນ຺ໂຕ. ຈນ຺ໂທ ຍຖາ ໂທສິນປຸຓ຺ຓມາສິຍາຕິ ວິຄຕໂທສາຍ ປຸຓ຺ຓມາຍ ກຸເລສຸ ນິຈ຺ຈນວສາຍ ປາສາທິກຕາຍ ຈນ຺ທິມາ ວິຍ ຈຣາຕິ ໂຍຊນາ.

ສທາ ຘຸເຕ ຣໂຕຕິ ສພ຺ພກາລຎ຺ຈ ຘຸຕຄຸເຓ ອຠິຣໂຕ. ຕຖູປມໍ ຈິຕ຺ຕມິທໍ ກໂຣສີຕິ ຍຖາ ໂກຈິ ປຸຣິໂສ ຜລານິ ອິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ຜລຣຸກ຺ເຂ ໂຣເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ອລທ຺ຘຜໂລວ ເຕ ມູລໂຕ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຈິຕ຺ຕ, ຕ຺ວໍ ຕຖູປມໍ ຕປ຺ປຏິຠາຄໍ ອິທໍ ກໂຣສິ. ຍໍ ມໍ ອນິຈ຺ຈມ຺ຫິ ຈເລ ນິຍຸຎ຺ຊສີຕິ ຍໍ ມໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ນິໂຍເຊຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອທ຺ຘາຄຕໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາຜລໍ ອນິຈ຺ຈມ຺ຫິ ຈເລ ສໍສາຣມຸເຂ ນິຍຸຎ຺ຊສິ ນິໂຍຊນວເສນ ປວຕ຺ເຕສິ.

ຣູປາຠາວໂຕ ອຣູປາ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຫິ ຕາທິສໍ ສຓ຺ຐານໍ ນີລາທິວຓ຺ຓເຠໂທ ວາ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ອຣູປາຕິ. ທູຣຏ຺ຐານປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ທູຣງ຺ຄມ. ຍທິປິ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ມກ຺ກຏສຸຕ຺ຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ປຸຣຕ຺ຖິມາທິທິສາຠາເຄນ ຄມນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ທູເຣ ສນ຺ຕໍ ປນ ອາຣມ຺ມຓໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕີຕິ ທູຣງ຺ຄມ. ເອໂກເຍວ ຫຸຕ຺ວາ ຈຣຓວເສນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ເອກຈາຣິ, ອນ຺ຕມໂສ ທ຺ເວ ຕີຓິປິ ຈິຕ຺ຕານິ ເອກໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕຸໍ ສມຕ຺ຖານິ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ເອກເມວ ປນ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກສ຺ມິໍ ສນ຺ຕາເນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ມິໍ ນິຣຸທ຺ເຘ ອປຣມ຺ປິ ເອກເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ເອກຈາຣິ. ນ ເຕ ກຣິສ຺ສໍ ວຈນໍ ອິທານິຫນ຺ຕິ ຍທິປິ ປຸພ຺ເພ ຕວ ວເສ ອນຸວຕ຺ຕິໍ, ອິທານິ ປນ ສຕ຺ຖຸ ໂອວາທໍ ລທ຺ຘກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈິຕ຺ຕວສິໂກ ນ ຠວິສ຺ສາມິ. ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ທຸກ຺ຂາ ຫິ ກາມາ ກຏຸກາ ມຫພ຺ຠຍາ ກາມາ ນາເມເຕ ອຕີເຕປິ ທຸກ຺ຂາ, ອາຍຕິມ຺ປິ ກຏຸກຜລາ, ອຕ຺ຕານຸວາທາທິເຠເທນ ມຫຕາ ຠເຍນ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕາ ມຫພ຺ຠຍາ. ນິພ຺ພານເມວາຠິມໂນ ຈຣິສ຺ສໍ ຕສ຺ມາ ນິພ຺ພານເມວ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອຠິມຸຂຈິຕ຺ໂຕ ວິຫຣິສ຺ສໍ.

ຕເມວ ນິພ຺ພານາຠິມຸຂຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ນາຫໍ ອລກ຺ຂ຺ຍາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ນາຫໍ ອລກ຺ຂ຺ຍາຕິ ອລກ຺ຂິກຕາຍ ນິສ຺ສິຣີກຕາຍ ນາຫໍ ເຄຫໂຕ ນິກ຺ຂມິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ອຫິຣິກ຺ກຕາຍາຕິ ຍຖາວຊ຺ຊໍ ເກຬິໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຍ ນິລ຺ລຊ຺ຊຕາຍ. ຈິຕ຺ຕເຫຕູຕິ ເອກທາ ນິຄຓ຺ໂຐ, ເອກທາ ປຣິພ຺ພາຊກາທິໂກ ໂຫນ຺ໂຕ ອນວຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ວິຍ ຈິຕ຺ຕວສິໂກ ຫຸຕ຺ວາ. ທູຣກນ຺ຕນາຕິ ຣາຊາທີຫິ ເມຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ເຕສຸ ທຸພ຺ຠິຕ຺ວາ ທຸພ຺ຠິຠາເວນ. ອາຊີວເຫຕູຕິ ອາຊີວກາຣຓາ ຊີວິກາປກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອາຊີວິກາຠເຍນ ອຫໍ ນ ນິກ຺ຂມິໍ ນ ປພ຺ພຊິໍ. ກໂຕ ຈ ເຕ, ຈິຕ຺ຕ, ປຏິສ຺ສໂວ ມຍາຕິ, ‘‘ປພ຺ພຊິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນ ຕວ ວເສ ວຕ຺ຕາມິ, ມເມວ ປນ ວເສ ວຕ຺ຕາມີ’’ຕິ, ຈິຕ຺ຕ, ມຍາ ນນຸ ປຏິຎ຺ຎາ ກຕາຕິ ທສ຺ເສຕິ.