໙. ປິລິນ຺ທວຈ຺ຉຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ສ຺ວາຄຕນ຺ຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ປິລິນ຺ທວຈ຺ຉຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍໍ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣພຸທ຺ຘກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ມຫາໂຠຄກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເທວຕານໍ ປິຍມນາປຠາເວນ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ຍາວຊີວໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ສຸເມຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ມນຸສ຺ສໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຠຄວຕິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສຕ຺ຖຸ ຖູປສ຺ສ ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ສງ຺ເຆ ຈ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ເອວ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອນຸປ຺ປນ຺ເນ ພຸທ຺ເຘ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ມຫາຊນໍ ປຎ຺ຈສຸ ສີເລສຸ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ສຄ຺ຄປຣາຍຓໍ ອກາສິ. ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ເນເຍວ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວຕິ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ‘‘ປິລິນ຺ໂທ’’ຕິສ຺ສ ນາມໍ ອກໍສຸ. ວຈ຺ໂຉຕິ ປນ ໂຄຕ຺ຕໍ. ເຕນ ໂສ ອປຣຠາເຄ ‘‘ປິລິນ຺ທວຈ຺ໂຉ’’ຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ສໍສາເຣ ປນ ສໍເວຄພຫຸລຕາຍ ປຣິພ຺ພາຊກປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຈູຬຄນ຺ຘາຣໍ ນາມ ວິຊ຺ຊໍ ສາເຘຕ຺ວາ ຕາຍ ວິຊ຺ຊາຍ ອາກາສຈາຣີ ປຣຈິຕ຺ຕວິທູ ຈ ຫຸຕ຺ວາ ຣາຊຄເຫ ລາຠຄ຺ຄຍສຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ໂຕ ປຏິວສຕິ.

ອຖ ຍທາ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວາ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ອນຸກ຺ກເມນ ຣາຊຄຫໍ ອຸປຄໂຕ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນ ຕສ຺ສ ສາ ວິຊ຺ຊາ ນ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ກິຈ຺ຈໍ ນ ສາເຘຕິ. ໂສ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຸຕໍ ໂຂ ປນ ເມຕໍ ອາຈຣິຍປາຈຣິຍານໍ ຠາສມານານໍ ‘ຍຕ຺ຖ ມຫາຄນ຺ຘາຣວິຊ຺ຊາ ຘຣຕິ, ຕຕ຺ຖ ຈູຬຄນ຺ຘາຣວິຊ຺ຊາ ນ ສມ຺ປຊ຺ຊຕີ’ຕິ, ສມຓສ຺ສ ປນ ໂຄຕມສ຺ສ ອາຄຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນາຍໍ ມມ ວິຊ຺ຊາ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນິສ຺ສໍສຍໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມຫາຄນ຺ຘາຣວິຊ຺ຊໍ ຊານາຕິ, ຍໍນູນາຫໍ ຕໍ ປຍິຣຸປາສິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຕໍ ວິຊ຺ຊໍ ປຣິຍາປຸເຓຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຫໍ, ມຫາສມຓ, ຕວ ສນ຺ຕິເກ ເອກໍ ວິຊ຺ຊໍ ປຣິຍາປຸຓິຕຸກາໂມ, ໂອກາສໍ ເມ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ຠຄວາ ‘‘ເຕນ ຫິ ປພ຺ພຊາ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ‘‘ວິຊ຺ຊາຍ ປຣິກມ຺ມໍ ປພ຺ພຊ຺ຊາ’’ຕິ ມຎ຺ຎມາໂນ ປພ຺ພຊິ. ຕສ຺ສ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ກເຖຕ຺ວາ ຈຣິຕານຸກູລໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອທາສິ. ໂສ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ນຈິຣສ຺ເສວ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ຍາ ປນ ປຸຣິມຊາຕິຍໍ ຕສ຺ໂສວາເທ ຐຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ເທວຕາ, ຕໍ ກຕຎ຺ຎຸຕໍ ນິສ຺ສາຍ ສຎ຺ຊາຕພຫຸມານາ ສາຍໍ ປາຕໍ ເຖຣໍ ປຍິຣຸປາສິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຖໂຣ ເທວຕານໍ ປິຍມນາປຕາຍ ອຄ຺ຄຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໒.໕໕-໖໗) –

‘‘ນິພ຺ພຸເຕ ໂລກນາຖມ຺ຫິ, ສຸເມເຘ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄເລ;

ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ຖູປປູຊໍ ອກາສຫໍ.

‘‘ເຍ ຈ ຂີຓາສວາ ຕຕ຺ຖ, ຉຬຠິຎ຺ຎາ ມຫິທ຺ຘິກາ;

ເຕຫໍ ຕຕ຺ຖ ສມາເນຕ຺ວາ, ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ອກາສຫໍ.

‘‘ສຸເມຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ອຸປຏ຺ຐາໂກ ຕທາ ອຫຸ;

ສຸເມໂຘ ນາມ ນາເມນ, ອນຸໂມທິຕ຺ຖ ໂສ ຕທາ.

‘‘ເຕນ ຈິຕ຺ຕປ຺ປສາເທນ, ວິມານໍ ອຸປປຊ຺ຊຫໍ;

ຉຬາສີຕິສຫສ຺ສານິ, ອຈ຺ຉຣາໂຍ ຣມິໍສຸ ເມ.

‘‘ມເມວ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ສພ຺ພກາເມຫິ ຕາ ສທາ;

ອຎ຺ເຎ ເທເວ ອຠິໂຠມິ, ປຸຎ຺ຎກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ປຎ຺ຈວີສມ຺ຫິ ກປ຺ປມ຺ຫິ, ວຣຸໂຓ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ;

ວິສຸທ຺ຘໂຠຊໂນ ອາສິໍ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ອຫໍ ຕທາ.

‘‘ນ ເຕ ພີຊໍ ປວປ຺ປນ຺ຕິ, ນປິ ນີຍນ຺ຕິ ນງ຺ຄລາ;

ອກຏ຺ຐປາກິມໍ ສາລິໍ, ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ມານຸສາ.

‘‘ຕຕ຺ຖ ຣຊ຺ຊໍ ກຣິຕ຺ວານ, ເທວຕ຺ຕໍ ປຸນ ຄຈ຺ຉຫໍ;

ຕທາປິ ເອທິສາ ມຍ຺ຫໍ, ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ໂຠຄສມ຺ປທາ.

‘‘ນ ມໍ ມິຕ຺ຕາ ອມິຕ຺ຕາ ວາ, ຫິໍສນ຺ຕິ ສພ຺ພປາຓິໂນ;

ສພ຺ເພສມ຺ປິ ປິໂຍ ໂຫມິ, ປຸຎ຺ຎກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ຕິໍສກປ຺ປສຫສ຺ສມ຺ຫິ, ຍໍ ທານມທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຄນ຺ຘາເລປສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ອິມສ຺ມິໍ ຠທ຺ທເກ ກປ຺ເປ, ເອໂກ ອາສິໍ ຊນາຘິໂປ;

ມຫານຸຠາໂວ ຣາຊາຫໍ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ມຫພ຺ພໂລ.

‘‘ໂສຫໍ ປຎ຺ຈສຸ ສີເລສຸ, ຐເປຕ຺ວາ ຊນຕໍ ພຫຸໍ;

ປາເປຕ຺ວາ ສຸຄຕິໍເຍວ, ເທວຕານໍ ປິໂຍ ອຫຸໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ຕຖາ ເທວຕາຫິ ອຕິວິຍ ປິຍາຍິຕພ຺ພຠາວໂຕ ອິມໍ ເຖຣໍ ຠຄວາ ເທວຕານໍ ປິຍມນາປຠາເວນ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ – ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເທວຕານໍ ປິຍມນາປານໍ ຍທິທໍ ປິລິນ຺ທວຈ຺ໂຉ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໐໙, ໒໑໕) ໂສ ເອກທິວສໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ນິສິນ຺ໂນ ອຕ຺ຕໂນ ຄຸເຓ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ເຕສໍ ກາຣຓຠູຕໍ ວິຊ຺ຊານິມິຕ຺ຕໍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອາຄມນໍ ປສໍສນ຺ໂຕ ‘‘ສ຺ວາຄຕໍ ນາປຄຕ’’ນ຺ຕິ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

໙. ຕຕ຺ຖ ສ຺ວາຄຕນ຺ຕິ ສຸນ຺ທຣໍ ອາຄມນໍ, ອິທໍ ມມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອຖ ວາ ສ຺ວາຄຕນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ອາຄຕໍ, ມຍາຕິ ວິຠຕ຺ຕິ ວິປຣິຓາເມຕພ຺ພາ. ນາປຄຕນ຺ຕິ ນ ອປຄຕໍ ຫິຕາຠິວຸທ຺ຘິໂຕ ນ ອເປຕໍ. ນຍິທໍ ທຸມນ຺ຕິຕໍ ມມາຕິ ອິທໍ ມມ ທຸຏ຺ຐຸ ກຖິຕໍ, ທຸຏ຺ຐຸ ວາ ວີມໍສິຕໍ ນ ໂຫຕິ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍໍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ມມາຄມນໍ, ຍໍ ວາ ມຍາ ຕຕ຺ຖ ອາຄຕໍ, ຕໍ ສ຺ວາຄຕໍ, ສ຺ວາຄຕຕ຺ຕາເຍວ ນ ທຸຣາຄຕໍ. ຍໍ ‘‘ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມມ ມນ຺ຕິຕໍ ຄທິຕໍ ກຖິຕໍ, ຈິຕ຺ເຕນ ວາ ວີມໍສິຕໍ ອິທມ຺ປິ ນ ທຸມ຺ມນ຺ຕິນ຺ຕິ. ອິທານິ ຕຕ຺ຖ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສໍວິຠຕ຺ເຕສູ’’ຕິອາທິມາຫ. ສໍວິຠຕ຺ເຕສູຕິ ປກາຣໂຕ ວິຠຕ຺ເຕສຸ. ຘມ຺ເມສູຕິ ເຎຍ຺ຍຘມ຺ເມສຸ ສມຖຘມ຺ເມສຸ ວາ, ນານາຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ປກຕິອາທິວເສນ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ທຸກ຺ຂາທິວເສນ ສໍວິຠຊິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຘມ຺ເມສຸ. ຍໍ ເສຏ຺ຐໍ ຕທຸປາຄມິນ຺ຕິ ຍໍ ຕຕ຺ຖ ເສຏ຺ຐໍ, ຕໍ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມໍ, ຕສ຺ສ ວາ ໂພຘກໍ ສາສນຘມ຺ມໍ ອຸປາຄມິໍ, ‘‘ອຍໍ ຘມ຺ໂມ ອຍໍ ວິນໂຍ’’ຕິ ອຸປຄຈ຺ຉິໍ. ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ເອວ ວາ ກຸສລາທິວເສນ ຂນ຺ຘາທິວເສນ ຍຖາສຠາວໂຕ ສໍວິຠຕ຺ເຕສຸ ສຠາວຘມ຺ເມສຸ ຍໍ ຕຕ຺ຖ ເສຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປວຣໍ, ຕໍ ມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານຘມ຺ມໍ ອຸປາຄມິໍ, ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ອຸປຄຈ຺ຉິໍ ສຈ຺ຉາກາສິໍ, ຕສ຺ມາ ສ຺ວາຄຕໍ ມມ ນ ອປຄຕໍ ສຸມນ຺ຕິຕໍ ນ ທຸມ຺ມນ຺ຕິຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ປິລິນ຺ທວຈ຺ຉຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.