໒. ມຫາໂກຏ຺ຐິກຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອຸປສນ຺ໂຕຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂກຏ຺ຐິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ເຖໂຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ມຫາໂຠຄກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ມາຕາປິຕູນໍ ອຈ຺ຈເຍນ ກຸຏຸມ຺ພໍ ສຓ຺ຐເປຕ຺ວາ ຆຣາວາສໍ ວສນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມເທສນາກາເລ ຫໍສວຕີນຄຣວາສິເກ ຄນ຺ຘມາລາທິຫຕ຺ເຖ ເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ເຍນ ຘມ຺ໂມ ເຍນ ສງ຺ໂຆ, ຕນ຺ນິນ຺ເນ ຕປ຺ໂປເຓ ຕປ຺ປພ຺ຠາເຣ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ມຫາຊເນນ ສທ຺ຘິໍ ອຸປຄໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ກິຣ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕານໍ ອຄ຺ໂຄ, ອໂຫ ວຕາຫມ຺ປິ ເອກສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ອຍໍ ວິຍ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕານໍ ອຄ຺ໂຄ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ວຸຏ຺ຐິຕາຍ ປຣິສາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ສ຺ເວ ມຍ຺ຫໍ ຠິກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ນິມນ຺ເຕສິ. ສຕ຺ຖາ ອຘິວາເສສິ. ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ສກນິເວສນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ນິສຊ຺ຊຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຘທາມມາລາທາມາທີຫິ ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ປຓີຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ປຏິຍາທາເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ສເກ ນິເວສເນ ຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສປຣິວາຣໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ວິວິຘຍາຄຸຂຊ຺ຊກປຣິວາຣໍ ນານາຣສສູປພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ຄນ຺ຘສາລິໂຠຊນໍ ໂຠເຊຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈປຣິໂຍສາເນ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ມຫນ຺ຕໍ, ໂຂ, ອຫໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖມິ ນ ໂຂ ປນ ມຍ຺ຫໍ ຍຸຕ຺ຕໍ ເອກທິວສເມວ ທານໍ ທຕ຺ວາ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕຸໍ, ອນຸປຏິປາຏິຍາ ສຕ຺ຕ ທິວເສ ທານໍ ທຕ຺ວາ ປຕ຺ເຖສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂສ ເຕເນວ ນິຍາເມນ ສຕ຺ຕ ທິວເສ ມຫາທານານິ ທຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈປຣິໂຍສາເນ ທຸສ຺ສໂກຏ຺ຐາຄາຣໍ ວິວຣາເປຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕມໍ ຕິຈີວຣປ຺ປໂຫນກໍ ສຸຂຸມວຕ຺ຖໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ປາທມູເລ ຐເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ສສ຺ສ ຈ ຕິຈີວຣໍ ທຕ຺ວາ ຕຖາຄຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ໂຍ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕຸມ຺ເຫຫິ ອິໂຕ ສຕ຺ຕມທິວສມຕ຺ຖເກ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປິໂຕ, ອຫມ຺ປິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ວິຍ ອນາຄເຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນກພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕານໍ ອຄ຺ໂຄ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຕ຺ຖນໍ ອກາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ປຕ຺ຖນາຍ ສມິຊ຺ຌນຠາວໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອນາຄເຕ ອິໂຕ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສມຕ຺ຖເກ ໂຄຕໂມ ນາມ ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ສາສເນ ຕວ ປຕ຺ຖນາ ສມິຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກາສິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໔.໒໒໑-໒໕໐) –

‘‘ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ນາມ ຊິໂນ, ສພ຺ພໂລກວິທູ ມຸນິ;

ອິໂຕ ສຕສຫສ຺ສມ຺ຫິ, ກປ຺ເປ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ຈກ຺ຂຸມາ.

‘‘ໂອວາທໂກ ວິຎ຺ຎາປໂກ, ຕາຣໂກ ສພ຺ພປາຓິນໍ;

ເທສນາກຸສໂລ ພຸທ຺ໂຘ, ຕາເຣສິ ຊນຕໍ ພຫຸໍ.

‘‘ອນຸກມ຺ປໂກ ກາຣຸຓິໂກ, ຫິເຕສີ ສພ຺ພປາຓິນໍ;

ສມ຺ປຕ຺ເຕ ຕິຕ຺ຖິເຍ ສພ຺ເພ, ປຎ຺ຈສີເລ ປຕິຏ຺ຐປິ.

‘‘ເອວໍ ນິຣາກຸລໍ ອາສິ, ສຸຎ຺ຎຕໍ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຈ;

ວິຈິຕ຺ຕໍ ອຣຫນ຺ເຕຫິ, ວສີຠູເຕຫິ ຕາທິຠິ.

‘‘ຣຕນານຏ຺ຐປຎ຺ຎາສໍ, ອຸຄ຺ຄໂຕ ໂສ ມຫາມຸນິ;

ກຎ຺ຈນຄ຺ຆິຍສງ຺ກາໂສ, ພາຕ຺ຕິໍສວຣລກ຺ຂໂຓ.

‘‘ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສານິ, ອາຍຸ ວິຊ຺ຊຕິ ຕາວເທ;

ຕາວຕາ ຕິຏ຺ຐມາໂນ ໂສ, ຕາເຣສິ ຊນຕໍ ພຫຸໍ.

‘‘ຕທາຫໍ ຫໍສວຕິຍໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເວທປາຣຄູ;

ອຸເປຈ຺ຈ ສພ຺ພໂລກຄ຺ຄໍ, ອສ຺ໂສສິໍ ຘມ຺ມເທສນໍ.

‘‘ຕທາ ໂສ ສາວກໍ ວີໂຣ, ປຠິນ຺ນມຕິໂຄຈຣໍ;

ອຕ຺ເຖ ຘມ຺ເມ ນິຣຸຕ຺ເຕ ຈ, ປຏິຠາເນ ຈ ໂກວິທໍ.

‘‘ຐເປສິ ເອຕທຄ຺ຄມ຺ຫິ, ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມຸທິໂຕ ອຫໍ;

ສສາວກໍ ຊິນວຣໍ, ສຕ຺ຕາຫໍ ໂຠຊຍິໍ ຕທາ.

‘‘ທຸສ຺ເສຫຈ຺ຉາທຍິຕ຺ວານ, ສສິສ຺ສໍ ພຸທ຺ຘິສາຄຣໍ;

ນິປຈ຺ຈ ປາທມູລມ຺ຫິ, ຕໍ ຐານໍ ປຕ຺ຖຍິໍ ອຫໍ.

‘‘ຕໂຕ ອໂວຈ ໂລກຄ຺ໂຄ, ປສ຺ສເຖຕໍ ທິຊຸຕ຺ຕມໍ;

ວິນຕໍ ປາທມູເລ ເມ, ກມໂລທຣສປ຺ປຠໍ.

‘‘ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ, ຐານໍ ປຕ຺ຖຍເຕ ອຍໍ;

ຕາຍ ສທ຺ຘາຍ ຈາເຄນ, ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວເນນ ຈ.

‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ສຸຂິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ, ສໍສຣິຕ຺ວາ ຠວາຠເວ;

ອນາຄຕມ຺ຫິ ອທ຺ຘາເນ, ລຈ຺ຉເສຕໍ ມໂນຣຖໍ.

‘‘ສຕສຫສ຺ສິໂຕ ກປ຺ເປ, ໂອກ຺ກາກກຸລສມ຺ຠໂວ;

ໂຄຕໂມ ນາມ ໂຄຕ຺ເຕນ, ສຕ຺ຖາ ໂລເກ ຠວິສ຺ສຕິ.

‘‘ຕສ຺ສ ຘມ຺ເມສຸ ທາຍາໂທ, ໂອຣໂສ ຘມ຺ມນິມ຺ມິໂຕ;

ໂກຏ຺ຐິໂກ ນາມ ນາເມນ, ເຫສ຺ສຕິ ສຕ຺ຖຸ ສາວໂກ.

‘‘ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມຸທິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ, ຍາວຊີວໍ ຕທາ ຊິນໍ;

ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ປຣິຈຣິໍ, ສໂຕ ປຎ຺ຎາ ສມາຫິໂຕ.

‘‘ເຕນ ກມ຺ມວິປາເກນ, ເຈຕນາປຓິຘີຫິ ຈ;

ຊຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ຕາວຕິໍສມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ສຕານໍ ຕີຓິກ຺ຂຕ຺ຕຸຎ຺ຈ, ເທວຣຊ຺ຊມກາຣຍິໍ;

ສຕານໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂຕ຺ຕຸຎ຺ຈ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ອໂຫສຫໍ.

‘‘ປເທສຣຊ຺ຊໍ ວິປຸລໍ, ຄຓນາໂຕ ອສງ຺ຂິຍໍ;

ສພ຺ພຕ຺ຖ ສຸຂິໂຕ ອາສິໍ, ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວາຫສາ.

‘‘ທຸເວ ຠເວ ສໍສຣາມິ, ເທວຕ຺ເຕ ອຖ ມານຸເສ;

ອຎ຺ຎໍ ຄຕິໍ ນ ຄຈ຺ຉາມິ, ສຸຈິຓ຺ຓສ຺ສ ອິທໍ ຜລໍ.

‘‘ທຸເວ ກຸເລ ປຊາຍາມິ, ຂຕ຺ຕິເຍ ອຖ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ;

ນີເຈ ກຸເລ ນ ຊາຍາມິ, ສຸຈິຓ຺ຓສ຺ສ ອິທໍ ຜລໍ.

‘‘ປຈ຺ຉິເມ ຠເວ ສມ຺ປຕ຺ເຕ, ພ຺ຣຫ຺ມພນ຺ຘຸ ອໂຫສຫໍ;

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິປ຺ປກຸເລ, ປຈ຺ຈາຊາໂຕ ມຫທ຺ຘເນ.

‘‘ມາຕາ ຈນ຺ທວຕີ ນາມ, ປິຕາ ເມ ອສ຺ສລາຍໂນ;

ຍທາ ເມ ປິຕຣໍ ພຸທ຺ໂຘ, ວິນຍີ ສພ຺ພສຸທ຺ຘິຍາ.

‘‘ຕທາ ປສນ຺ໂນ ສຸຄເຕ, ປພ຺ພຊິໍ ອນຄາຣິຍໍ;

ໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຈຣິໂຍ, ອຸປຊ຺ຌາ ສາຣິສມ຺ຠໂວ.

‘‘ເກເສສຸ ຉິຊ຺ຊມາເນສຸ, ທິຏ຺ຐິ ຉິນ຺ນາ ສມູລິກາ;

ນິວາເສນ຺ໂຕ ຈ ກາສາວໍ, ອຣຫຕ຺ຕມປາປຸຓິໍ.

‘‘ອຕ຺ຖຘມ຺ມນິຣຸຕ຺ຕີສຸ, ປຏິຠາເນ ຈ ເມ ມຕິ;

ປຠິນ຺ນາ ເຕນ ໂລກຄ຺ໂຄ, ເອຕທຄ຺ເຄ ຐເປສິ ມໍ.

‘‘ອສນ຺ທິຏ຺ຐໍ ວິຍາກາສິໍ, ອຸປຕິສ຺ເສນ ປຸຈ຺ຉິໂຕ;

ປຏິສມ຺ຠິທາສຸ ເຕນາຫໍ, ອຄ຺ໂຄ ສມ຺ພຸທ຺ຘສາສເນ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ, ຠວາ ສພ຺ເພ ສມູຫຕາ;

ນາໂຄວ ພນ຺ຘນໍ ເຉຕ຺ວາ, ວິຫຣາມິ ອນາສໂວ.

‘‘ສ຺ວາຄຕໍ ວຕ ເມ ອາສິ, ມມ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ.

‘‘ປຏິສມ຺ຠິທາ ຈຕສ຺ໂສ, ວິໂມກ຺ຂາປິ ຈ ອຏ຺ຐິເມ;

ຉຬຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ເອວໍ ໂສ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎຎາຓສມ຺ຠາຣໍ ສມ຺ຠຣນ຺ໂຕ ອປຣາປຣໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ໂກຏ຺ຐິໂກຕິສ຺ສ ນາມໍ ອກໍສຸ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ຕໂຍ ເວເທ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສິປ຺ເປ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປນ຺ນກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ປຏິສມ຺ຠິທາສຸ ຈິຓ຺ຓວສີ ຫຸຕ຺ວາ ອຠິຎ຺ຎາເຕ ອຠິຎ຺ຎາເຕ ມຫາເຖເຣ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ທສພລໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕປິ ປຏິສມ຺ຠິທາສຸເຍວ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິ. ເອວມຍໍ ເຖໂຣ ຕຕ຺ຖ ກຕາຘິກາຣຕາຍ ຈິຓ຺ຓວສີຠາເວນ ຈ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕານໍ ອຄ຺ໂຄ ຊາໂຕ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ມຫາເວທລ຺ລສຸຕ຺ຕໍ (ມ. ນິ. ໑.໔໔໙ ອາທໂຍ) ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ – ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ຕານໍ ຍທິທໍ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໐໙, ໒໑໘). ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ວິມຸຕ຺ຕິສຸຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ໂຕ ອຸທານວເສນ –

໒. ‘‘ອຸປສນ຺ໂຕ ອຸປຣໂຕ, ມນ຺ຕຠາຓີ ອນຸທ຺ຘໂຕ;

ຘຸນາຕິ ປາປເກ ຘມ຺ເມ, ທຸມປຕ຺ຕໍວ ມາລຸໂຕ’’ຕິ. –

ອິຕ຺ຖໍ ສຸທໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິກຕ຺ເຖໂຣ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອຸປສນ຺ໂຕຕິ ມນຈ຺ຉຏ຺ຐານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອຸປສມເນນ ນິພ຺ພິເສວນຠາວກຣເຓນ ອຸປສນ຺ໂຕ. ອຸປຣໂຕຕິ ສພ຺ພສ຺ມາ ປາປກຣຓໂຕ ໂອຣໂຕ ວິຣໂຕ. ມນ຺ຕຠາຓີຕິ ມນ຺ຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຎ຺ຎາ, ຕາຍ ປນ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ ຠຓຕີຕິ ມນ຺ຕຠາຓີ, ກາລວາທີອາທິຠາວໍ ອວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕເຍວ ຠຓຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມນ຺ຕຠຓນວເສນ ວາ ຠຓຕີຕິ ມນ຺ຕຠາຓີ, ທຸພ຺ຠາສິຕໂຕ ວິນາ ອຕ຺ຕໂນ ຠາສນວເສນ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄຕໍ ສຸຠາສິຕໍເຍວ ຠຓຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊາຕິອາທິວເສນ ອຕ຺ຕໂນ ອນຸກ຺ກໍສນໂຕ ນ ອຸທ຺ຘໂຕຕິ ອນຸທ຺ຘໂຕ ອຖ ວາ ຕິຓ຺ຓໍ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕານໍ ວູປສມເນນ ຕໂຕ ປຏິວິຣຕິຍາ ອຸປສນ຺ໂຕ, ຕິຓ຺ຓໍ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕານໍ ອຸປຣມເຓນ ປຊຫເນນ ອຸປຣໂຕ, ຈຕຸນ຺ນໍ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕານໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ປຣິມິຕຠາຓິຕາຍ ມນ຺ຕຠາຓີ, ຕິວິຘທຸຈ຺ຈຣິຕນິມິຕ຺ຕອຸປ຺ປຊ຺ຊນກສ຺ສ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສ຺ສ ອຠາວໂຕ ອນຸທ຺ຘໂຕ. ເອວໍ ປນ ຕິວິຘທຸຈ຺ຈຣິຕປ຺ປຫາເນນ ສຸທ຺ເຘ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈປ຺ປຫາເນນ ສມາຫິໂຕ, ຕເມວ ສມາຘິໍ ປທຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ຘຸນາຕິ ປາປເກ ຘມ຺ເມ ລາມກຏ຺ເຐນ ປາປເກ ສພ຺ເພປິ ສໍກິເລສຘມ຺ເມ ນິທ຺ຘຸນາຕິ, ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ປຊຫຕິ. ຍຖາ ກິໍ? ທຸມປຕ຺ຕໍວ ມາລຸໂຕ, ຍຖາ ນາມ ທຸມສ຺ສ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ປຕ຺ຕໍ ປຓ຺ຑຸປລາສໍ ມາລຸໂຕ ວາໂຕ ຘຸນາຕິ, ພນ຺ຘນໂຕ ວິໂຍເຊນ຺ໂຕ ນີຫຣຕິ, ເອວໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ຐິໂຕ ປາປຘມ຺ເມ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕານໂຕ ນີຫຣຕິ, ເອວມຍໍ ເຖຣສ຺ສ ອຎ຺ຎາປເທເສນ ອຎ຺ຎາພ຺ຍາກຣຓຄາຖາປິ ໂຫຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ກາຍວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕປ຺ປຫານວຈເນນ ປໂຍຄສຸທ຺ຘິໍ ທສ຺ເສຕິ, ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕປ຺ປຫານວຈເນນ ອາສຍສຸທ຺ຘິໍ. ເອວໍ ປໂຍຄາສຍສຸທ຺ຘສ຺ສ ‘‘ອນຸທ຺ຘໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈາຠາວວຈເນນ ຕເທກຏ຺ຐຕາຍ ນີວຣຓປ຺ປຫານໍ ທສ຺ເສຕິ. ເຕສຸ ປໂຍຄສຸທ຺ຘິຍາ ສີລສມ຺ປຕ຺ຕິ ວິຠາວິຕາ, ອາສຍສຸທ຺ຘິຍາ ສມຖຠາວນາຍ ອຸປກາຣກຘມ຺ມປຣິຄ຺ຄໂຫ, ນີວຣຓປ຺ປຫາເນນ ສມາຘິຠາວນາ, ‘‘ຘຸນາຕິ ປາປເກ ຘມ຺ເມ’’ຕິ ອິມິນາ ປຎ຺ຎາຠາວນາ ວິຠາວິຕາ ໂຫຕິ. ເອວໍ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທໂຍ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ, ຕິວິຘກລ຺ຍາຓໍ ສາສນໍ, ຕທງ຺ຄປ຺ປຫານາທີນິ ຕີຓິ ປຫານານິ, ອນ຺ຕທ຺ວຍປຣິວຊ຺ຊເນນ ສທ຺ຘິໍ ມຊ຺ຌິມາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ປຏິປຊ຺ຊນໍ, ອປາຍຠວາທີນໍ ສມຕິກ຺ກມນູປາໂຍ ຈ ຍຖາຣຫໍ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ອິມິນາ ນເຍນ ເສສຄາຖາສຸປິ ຍຖາຣຫໍ ອຕ຺ຖໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຕ຺ຖມຕ຺ຕເມວ ປນ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອປຸພ຺ພໍ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ. ‘‘ອິຕ຺ຖໍ ສຸທໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ’’ຕິ ອິທໍ ປູຊາວຈນໍ, ຍຖາ ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນຕິ.

ມຫາໂກຏ຺ຐິກຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.